* 〜uj〜 〔接尾辞〕 (容器・果樹・国・界の名を示す)《「新選エス和」》 …重要な接尾辞です。下例ではこの接尾辞に名詞語尾 '-o' をつけて「容器」という名詞にして使っています。Baza E Radikaro では「[中に入っているもの];...を保持するための物(砂糖入れ、財布、蜜蜂の巣箱、...);(さらに:果樹を持つ木(リンゴの木);人民を持つ国(フランス、日本)) ([io, en kio]; io por teni... (sukerujo, monujo, abelujo,...); (ankaŭ: planto laŭ frukto (pomujo = pomarbo); lando laŭ popolo (Francujo, Japanujo))」です。昨日の prezenti の用例に続く文章です。
Kaj kia estis via histrio tie! La muziko ĉe akompano de sarangi*, ritma muziko de piedornamo, servado de vino en ora ujo. * Kordinstrumento. /Tr.
… "Malsata ŝtono" (そしてお前がそこで経験したことはどんなだっただろう! サーランギ*)の伴奏による音楽、足首につけた飾りが奏でるリズム、金の器に入れたワインのサーヴィス。*)弦楽器/訳注)(2006. 4. 19.)
* uniformo 〔名詞〕 [服飾] 〔各種の〕制服、お仕着せ、ユニフォーム;〔特に〕軍服。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'uniform' に相当します。下例では受動態過去の語尾 '-it' をつけ名詞として使っています。Baza E Radikaro では「識別させる職務上での服装 (rekoniga serva kostumo)」です。昨日の lifto の用例に続く文章です。
Kun snufego la vizitanto stariĝis kaj ekpaŝis al la pordo. Ĝi tamen malfermiĝis, antaŭ ol li povis meti namon sur la butonon, kaj envenis inspektoro Ĝerard, sekvate de uniformito. "Johano Bedel," la inspektoro diris, "mi arestas vin pro la murdo de Laŭra Denton." Dum la surprizita viro staris kun la buŝo malfermita, turnis lin la uniformito kaj mankatenis ĉedorse.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" (大きく鼻を鳴らしてその訪問客は立ち上がりドアへと歩きだした。しかし、ドアは彼がノブに手を置く前に開いた。そして、ジェラルド警視が制服を着た警官を連れて入ってきた。「ヨハン・ベデル」と、警視が言った。「私は君をラウラ・デントン殺しで逮捕する」驚きのあまりその男が口をぽっかりあけて立ちつくしている間に、制服を着た警官が彼に後ろを向かせ背中のところで手錠をかけた。)(2009. 5. 14.)
* universitato 〔名詞〕総合大学。《「エスペラント日本語辞典」》 … Bランクの単語です。英国語の 'university' に相当します。下例では形容詞とし、複数語尾と対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「科学の種々の分野を学ぶことができ(博士の資格を裁定することができ)る高等教育の場 (alta lernejo, kie oni povas studi plurajn branĉojn de scienco (kaj kiu povos aljuĝi doktorecon))」です。昨日の cent の用例に続く文章です。
Mi havis komfortan loĝejon en la centro de Madrido kaj mi rapide amikiĝis kun la ĉirkaŭaĵo kaj la popolo. Dumsemajne mi laboris en bibliotekoj kaj arkivejoj, ĉeestis universitatajn prelegojn kaj pritraktis diversajn temojn kun miaj hispanaj kolegoj en kafejoj longe post noktomezo.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" (「私にはマドリッドの中心部に住み心地の良い住居があり、たちまちのうちにその周辺になれ、そこに住む人々と友達になった。ウィークデーには、私は、図書館や公文書館で仕事をし、大学の講義を聴講し、喫茶店で私のスペインの同僚たちといろんなテーマで真夜中過ぎまで論じ合った。)(2007. 7. 28.)
* unu 〔数詞〕 1; 〔形容詞〕 一つの、ある; 〔代名詞〕ある人・物;ひとつ、ひとり;片方。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'one' に相当します。下例では形容詞語尾をつけて、「第1の」といった意味の単語に代えています。'unua' は英国語の 'first' に相当します。Baza E Radikaro では「1 (1)」です。昨日の dum の用例に続く文章です。
Iu fremdulo streĉis sian kapon tra la fenestro de unua klaso por legi la nomon de la stacio.
… "Malsata ŝtono" (一人の外国人が駅の名前を読もうと一等車の窓から首を伸ばしていた。)(2006. 6. 23.)
* urĝi 〔動詞〕@ (iun + -i) せかす、急がせる、せき立てる。A急を要する、差し迫っている。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'urge; be urgent' に相当します。Baza E Radikaro では「急がせる、活気づける;遅らすことが出来ない (rapidigi, vigligi; esti neprokrastebla))」です。昨日の patro の用例に続く文章です。
-- Nu, nu, certe estas pli saĝe resti trankvila. Atendu momenton, mi telefonos kaj mendos aŭton, post kvin minutoj ĝi venos. -- Ne! Ne faru tion! -- diris la patro tiel decide, ke la filo haltis. -- Mi tute facile povas iri piede, kaj nenio urĝas nin.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (「まあ、まあ、じっと静かにしていた方が良いことは確かですよ。ちょっと待っててください。電話をして車を頼みますから。5分後には車が来るでしょう」「いや。そんなことはしないでくれ」と、父親があまりにきっぱりと言ったので、息子は立ち止まった。「私は本当に楽に歩いて行けるよ。それに、私たちは急ぐ必要は何もない」)(2008. 5. 15.)
urĝi 〔動詞〕 さし迫る、急ぎを要する;せきたてる。《「新選エス和」》 … 下例のように「緊急の」と言う意味で、形容詞として使われる場合が多い単語です。Baza E Radikaro では「急がせる、活気づける;遅らすことが出来ない(rapidigi, vigligi; esti neprokrastebla)」です。先週末の opinii の用例に続く文章です。
Kiam grandaj kaj urĝaj aferoj postulas homan atenton, tiam la malgrandaj ankaŭ kun malsataj radikoj same asertas siajn rajtojn al homa mondo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (緊急を要する大きな問題に人が目をはなせない時でも、幼くてお腹をすかした根っこも同じように人の世に向かって自分の権利を主張する。)(2005. 1. 25.)
* Usono 〔名詞〕 [地名] アメリカ合衆国、米国〔正式名称 Unuiĝintaj Ŝtatoj de Nord-Ameriko〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'United States' に相当します。下例では形容詞として使っています。後の名詞にあわせ複数語尾もついています。Baza E Radikaro では「アメリカ合衆国 (la Unuiĝintaj Ŝtatoj de (Nord-)Ameriko)」です。昨日の konversacii の用例に続く文章です。
"La usonaj etnografoj ges-roj Feldman," diris Nevins, "alvenis hieraŭ per aviadilo. Ili estas en sia ĉambro kaj baldaŭ malsuprenvenos. Mi atendas ankaŭ Raffaele."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" (「アメリカ人の民族誌学者、フェルドマン夫妻だが...」とネヴィンスが言った。「昨日、飛行機でやって来たんだ。彼らは自分たちの部屋にいるが、もうじき降りてくるだろう。私はラファエルが来るのも待っているんだ」)(2006. 12. 13.)
* utila 〔形容詞〕 (al iu, por io) 有用な、有益な、役に立つ。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'useful' に相当します。下例では修飾している名詞に合わせ対格語尾と複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「使われて効果がある;結果を得るのに効果がある (bona por esti uzata; bona por atingi rezulton)」です。昨日の maĉi の用例に続く文章です。
Jam de la komenco de la interparolado ŝi okulangule rigardis al la fremdulo. "Li estas nia samlandano, kaj ni povos pritrakti kun li la temon de nia esplorprojekto. Li certe donos utilajn konsilojn al ni, ĉar li jam pasigis tempon en la regiono."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" (その会話が始まったときから、彼女は目の隅でそのよそ者を見つめていた。「彼は私たちと同じ国の出身だし、私たちの研究テーマについて彼に相談に乗ってもらうことが出来るわ。彼はきっと役に立つ助言をくれるでしょう。だって、彼はすでにこの地方で何日も過ごしているんだから」)(2007. 2. 15.)
* uzi 〔動詞〕 用いる、使う。《「新選エス和」》 … こういう基本単語を Baza E Radikaro ではどう説明しているのでしょうか。「(〜)で何かをする(fari ion per)」です。下例では「完成を示す el- 」をつけ、過去受動態にし、形容詞として使っています。このまま「使い古した」という単語として覚えると良いと思います。昨日の honti の用例につづく文章です。 "Se vi donos al mi, mi portos hejmen kaj flikos ilin." "Vi estas tre agrabla proponi tion, sed tio ne necesas. Jam tempo estas, ke mi akiru aliajn. Ĉi tiuj estas preskaŭ eluzitaj." "Ĉu vi povas akiri pli da ŝtrumpetoj?" ŝi demandis. "Paĉjo ne povas. Li diris, ke ili malaperis el la butikoj. Ankaŭ poŝtukoj ne estas akireblaj." … el "Sur la bordo" (「私に渡してくださったら、家にもってかえってつくろってあげますわ」「そんなに言っていただいてとてもありがたいのですが、その必要はないのですよ。もう新しいのを買う時期に来ていますからね。こいつはもう十分はきましたよ」「まだ靴下を手に入れることができまして?」と、彼女がきいた。「父はだめでした。靴下はお店から消えてしまったと言ってました。ハンカチも手に入りませんわ」)(2004. 3. 10.)
* vagi 〔動詞〕 <(ie)> さまよう;うろうろする、徘徊する;放浪する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'wander, ramble, roam' に相当します。Baza E Radikaro では「確たる目的もなくあちこち動く (iri de loko al loko sen difinita celo)」です。昨日の palpi の用例に続く文章です。
"Estas mia sorto!" li ĝemis, preskaŭ neaŭdeble.
"Jes, mia kara, estas la sorto," ŝi ripetis, ĉar ŝi aŭdis nur la lastajn vortojn. "Vi kaj mi destiniĝas kune vagi laŭlonge de la vivo-vojo, brak' ĉe brako, man' en mano, kor' ĉe koro. Edzo kaj edzino estas nur unu!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (「俺の運命なのだ!」と彼はほとんど消え入るような声でうめいた。「そうよ、あなた、運命なのよ」と、彼女がオウム返しに言った。最後の単語だけを聞いたからだった。「あなたと私は人生の道に沿って一緒に歩むように定められているのですわ。腕を組んで、手に手をとって。心を一つにして。夫と妻は一心同体よ」)(2009. 12. 8.)
vagi 〔動詞〕 さまよう。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro では「決めた目的なしにあちこちと出歩く(iri de loko al loko sen difinita celo)」です。昨日の kolego の用例に続く文章です。
Sub la silenta, monotona pluvo, la urbo kvazaŭ dezertus. En la frosta, griza posttagmezo, Pol vagas sola kiel senhejma vagabondo. En iu florvendejo, post ioma hezitado, li aĉetas kelkajn rozojn, sed la dubo, ĉu necesas vere tiu ĉi florbukedo, longe akompanas lin.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" (音もなく単調に降り続く雨の中で、街はまるで砂漠のように人気がない。寒々とした灰色の午後、ポルは一人、家なしの放浪者のようにさまよう。ある花屋で、ちょっとためらったあと、彼はバラをニ、三本買うが、本当にこんな花束がいるのかという疑いが長いこと彼につきまとう。)(2004. 8. 5.)
-- Nu, mi verŝajne povas taŭgi -- li murmuris. -- Bone, ke mi memoris razi min hieraŭ. Estas egale, kion homoj pensas, sed oni ne devas aspekti tro vagabonda.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (「うむ、俺もこれならふさわしく見える」と、彼はつぶやいた。「昨日、ひげをそることに気がついて良かった。他人がどう考えようと大した違いはないが、あまりにも浮浪者然としていてもいけないから」)(2008. 1. 9.)
* vagono 〔名詞〕 [鉄道] 車両。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'waggon, coach, carriage' に相当します。「同種の物の集団」を示す接尾辞 '-ar' をつけた 'vagonaro' は「列車」です。Baza E Radikaro では「沢山の人のための、あるいは、荷物のための乗物、しばしば、列車(=連結車)、あるいは、電車の一部 (veturilo por multaj homoj aŭ por multe da ŝarĝo, ofte parto de trajno (= vagonaro) aŭ tramo)」です。先週末の klaso の用例に続く文章です。
Ni eniris duaklasan vagonon. Ni ne sciis, kiu estas la sinjoro, kaj tial ni ne sukcesis finaŭdi la rakonton.
… "Malsata ŝtono" (私たちは2等車に乗りこんだ。私たちはその紳士が誰なのか知らなかった。だから、その物語をお終いまで聞くことができなかった。)(2006. 6. 27.)
* vakcino 〔名詞〕 ワクチン。《「新選エス和」》 … SARS は、まだワクチンで予防することが出来ません。 --Tiu bombono enhavas ĉiujn nutrofaktorojn,kiujn via korpo urĝe bezonas. Via maĉado helpas ilian aktivigon. Vi ankaŭ bezonas specialan vakcinadon por via adapto al nia pura atmosfero. La infektoj, kiujn vi kunportas, povas havi malbonajn konsekvencojn nun, se ni ne kontraŭatakas per ĉi tiu vakcino. Li prenas injektilon kun longa ora nadlo kaj funde pikas mian sidvangon. Mi nenion sentas. … el "La estonto dependas de ni" (「そのキャンディーは、あなたの体が緊急に必要としている栄養素がすべて入っています。噛めば、それらを活性化するのに役立つでしょう。あなたにはまた、私たちのクリーンな環境になれるために、特別なワクチン接種が必要です。あなたが一緒に持ってきた病毒は、このワクチンで対抗しないと、あなたに悪い結果をもたらす可能性があります」 彼は、長い金色の針をつけた注射器を取り出し、私のおしりに深く刺した。私は、何も感じなかった。)(2003.5. 22)
* valizo 〔名詞〕 手さげトランク、スーツケース、小行李(り)。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro では、「旅行時に入り用な物を入れて運ぶ、片手で持てる(二つの部分に分かれる)箱あるいは容器(per unu mano portebla kesto aŭ skatolo (duparta), en kiu oni transportas bezonataĵojn dum vojaĝo)」です。昨日の renkonti の用例につづく文章です。 Li portis la valizon, kiun li svinge levis en la kabrioleton, kaj puŝis sub la benkon. "Ĉu tio estas la tuto, kiun vi havas?" ŝi demandis. "Prave. Ĝi estas plenplena de flikaĵo." "Ŝajnas malmulte. Ĉu vi certas, ke jen estas ĉio?" "Mi havas nenion plu. Mi portis ĉion. Mi diras la veron." … el "Sur la bordo" (艦長は持っていたスーツケースを馬車に放り上げ、ベンチの下に押しこんだ。「荷物はそれで全部ですか?」と、彼女はたずねた。「そうです。そいつはつくろい物ではちきれんばかりですよ」「たくさんはなさそうですね。本当にこれで全部ですか?」「もう何もありません。全部持ってきましたよ。本当です」)(2004. 3. 31.)
"Hm!" Inspektoro Ĝerard eltiris poŝlibreton kaj faris notojn. "Ĉu vi diri, 'Johano Bedel'?" li demandis.
"Ĝuste!"
"Valorus la penon intervjui lin."
"Konsentite! Tamen mi dubas, ke li ankoraŭ troviĝas en la apartamento konsidere, ke lia kuzino foriris al la marbordo."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" (「フム!」ジェラルド警視はポケット手帳を取り出しノートした。「<ヨハン・ベデル>とおっしゃったですね」と彼は聞いた。「そのとおり!」「彼をインタヴューしてみる価値がありそうですね」「同意見だ! だけど彼のいとこが海岸地方へ行ってしまったことを考えれば、彼がアパートにまだいるとは私には思えないね」)(2009. 3. 14.)
* vana 〔形容詞〕 徒労の、むなしい。《「新選エス和」》 … 下例では、これを動詞にして使っています。 Simile vanas dedukti ion el la vendonombroj de lerniloj. Ĉu la aĉetinto vere (el)lernas la lingvon, ĉu la esperantisto aĉetis la lernolibron por poste donaci ĝin al konato, ĉu pluraj homoj lernas el la sama libro, ĉu aliaj homoj lernas sen lernilo - la necertaĵoj troas. Ankaŭ la ĝenarala vendo de libroj ne helpas, ĉar esperantistoj ŝajnas esti superaveraĝe legemaj kaj verkemaj homoj. … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)" (同じように、教材の売れた数で何かを割り出すのも意味がないことです。買った人が本当にこの言語を勉強(マスター)するのか、そのエスペランティストは後でそれを知人に贈り物にするために買ったのではないのか、その同じ教科書でたくさんの人が勉強するのではないのか、教科書なしで勉強する人もいるのではないか−不確かなことが多すぎるのです。本の全般的な売れ行きというのも役にはたちません、というのも、エスペランティストたちは平均以上にとても本が好きで、また、本を書くことも好きな人たちなのです。)(2003.9. 6)
vana 〔形容詞〕 @むだな、実を結ばない:A空しい、現実味のない、中身のない:《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'vain, futile, barren, sterile' に相当します。Baza E Radikaro では「役に立たない;結果のない;望ましい結果を生まない(生みそうにない)(senutila; senrezulta; ne produktanta(-onta) la deziratan rezulton)」です。昨日の frapi の用例に続く文章です。
Sed mi atendis vane; neniu envenis, neniu foriris, la tuta arbaro ekster la kabano silentis kiel antaŭe. Estis nur tri frapoj sur la pordo, nenio pli.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" (私は待っていたがむだだった。誰も入ってこなかったし出て行かなかった。小屋の外では森全体がそれまでと同様に静まり返っていた。ドアに三つノックがあっただけで、それ以上は何もなかった。)(2006. 9. 29.)
vana 〔形容詞〕 @ むだな、実を結ばない:A空しい、現実味のない、中身のない:《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'vain, futile, barren, sterile' に相当します。下例では副詞語尾に変えて「むだに、むなしく」の意味で使っています。下例とは少し違いますが、辞書に<参考>として、sed vane は何かをおこなったが結果としてだめだったときの定型表現、とあります。Baza E Radikaro では「役に立たない;結果を伴わない;望んだ結果をもたらさない(senutila; senrezulta; ne produktanta (-onta) deziratan rezulton)」です。昨日の certa の用例に続く文章です。
Denove mi kriis: "Envenu!" kaj atendis. Kaj denove mi atendis vane -- neniu envenis.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" (もう一度私は「入って!」と大きな声で言って、待った。そして、今度も誰も入ってこず、私はむなしく待っただけだった。)(2006. 10. 20.)
* vango 〔名詞〕@ ほほ、頬(ほお)。A [工学] 〔機器の〕側面部。B [植物] 頬、頬部(きょうぶ)。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'cheek, jowl' に相当します。下例では複数語尾がついていて「両ほほ」の意味になります。Baza E Radikaro では「顔の一部で、口と耳の間にある (parto de la vizaĝo, inter buŝo kaj orelo)」です。昨日の hejmo の用例に続く文章です。
Larmoj komencis gliti malsupren sur liaj vangoj, sed kiam li rimarkis tion, li tuj viŝis la okulojn per la dorsoflanko de la namo kaj daŭrigis sian iradon.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (涙が彼の両ほほをこぼれ落ち始めたが、彼はそれに気づくとすぐに手の甲でふき、また歩き出した。)(2007. 12. 19.)
La kolero de Petroff vaporiĝis, forflugis kaj eĉ aprobe li balancis la kapon. Tre imponis al li la aludo pri aristoratoj. Li interpretis la vortojn de Mihok, sed la fremda oficiro dube ridetis kaj faris demandn. Petroff tradukis.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (ペトロフの怒りは雲散霧消し、賛成するように首を縦に振りさえした。貴族たちの言葉とそれとなく言及された事が彼に強い印象を与えた。彼はミホックが言った事を通訳して伝えたが、そのよそ者の士官は疑い深そうに微笑を浮かべ質問した。ペトロフが翻訳した。)(2008. 11. 18.)
vaporo 〔名詞〕 蒸気;湯気; p. f. もや。《「新選エス和」》 p. = 本義。f. = 転義。 …重要単語です。エスペラントでは、漢字を組み合わせるようにして新しい単語を作ることが出来ます。ここでは '-ŝipo (船)' とくっつけ「蒸気船」です。Baza E Radikaro では「ガス状になった水(100℃以上で)(gasforma akvo (pli ol 100℃))」です。昨日の vento の用例に続く文章です。
Dum la lastaj tagoj vaporŝipo moviĝis de stacidomo al la distrikturbo. La ŝipo bruante kaj ondante moviĝis en direkto supren.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (ここ何日かは蒸気船は駅舎から地方都市へ向けてゆっくり進んでいた。騒がしい音をたて、波にゆられながら船は上流へと進んでいた。)(2005. 4. 7.)
En la mateno li ne kapablis plu, kaj kiam varmo revenis, li serĉis trankvilan ripozlokon iom for de la vojoj kaj dormis tie grandan parton de la tago.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (朝になって、彼はもう(歩くことが)出来なかった。そして、暖かさがもどってくると彼は道から少し外れたところに静かに休める場所を探し、その日の大半をその場所で寝ていた。)(2008. 3. 19.)
* varti 〔動詞〕 (子・犬・花などを)育てる、世話する、(老人・名などを)いたわる。《「新選エス和」》 … 下例では、plant-(植物)が前につき、-ej(場所を示す接尾語)がつきました。ちなみに、「保育園・託児所」は infanvartejo です。昨日の paŭzo の用例につづく文章です。 "Mi vizitis plantvartejon dum vi forestis," ŝi diris. "Ili ofertas belajn malgrandajn florantajn eŭkaliptojn por du dolaroj. Ĉu vi opinias, ke ni povus enmeti tion ĉi-aŭtune?" "Ili estas iom delikataj," li avertis. "Mi opinias, ke estus konsilinde planti du arbojn, por ke ni ankoraŭ havu arbon, se unu mortus. Se ambaŭ ankoraŭ vivus post du jaroj, ni povus facile elpreni unu." "Bedaŭrinde, ke ni ne antaŭe faris tion," ŝi rimarkis. … el "Sur la bordo" (「私、あなたがいらっしゃらなかった間に、植木屋さんへ行ってみたのよ」と、彼女がいった。「きれいに花をつけた小さなユーカリの木が一本2ドルで売られていたわ。この秋にそれを植えられると思う?」「ユーカリはちょっと難しいから」と、彼は忠告した。「2本植えることにしたらいいよ。1本枯れても、まだ1本残っているからね。2年後に両方ともうまく根付いていたら、1本抜くことは簡単だよ」「残念なことは、それを私たちが前もってできないことね」と、彼女がいった。)(2004. 2. 9.)
* vasta 〔形容詞〕 p. f. 広い;大きい;だぶだぶの。《「新選エス和」》 p. = 本義。 f. = 転義。 …重要単語です。「狭い」は 'mal- (正反対を示す)' をつけて 'malvasta' ですね。Baza E Radikaro では「長さと巾が大きい ((kun granda) mezuro laŭ longo kaj larĝo)」です。昨日の ŝanĝi の用例に続く文章です。
Kiam la boato atingis vastan riverrenkontejon, li haltigis la boaton kaj aranĝis manĝokuiradon.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (船が川の合流地点にやってきたとき、彼は船を停めさせ、炊事の手はずを整えた。)(2005. 6. 29)
* vato 〔名詞〕 中入綿。《「新選エス和」》 … 時々出会う単語だが、次の例文で意味するところが良く分かる。 Ĉiuj vundiĝas, sed tiuj malgrandaj akcidentoj ne devigas ilin reiri al la kuracisto. Sufiĉas flegi siajn vundetojn per vato kun medikamento. (皆それぞれに怪我をしたが、そんな小さな事故でもう一度お医者さんへ行く必要はない。綿に薬をつけてあてておけば十分だ)(2003.1. 5)
* ve 〔間投詞〕 @ああ(悲しい)、無念。A (al iu) 1. 〔悲運に見舞われたことを示す〕<人は>悲運だなあ。2. 〔のろい、おどし〕<人に>災いあれ。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'woe!' に相当します。Baza E Radikaro では「[悲運のせいでの叫び];[悲運を知らせる叫び] ([voko pro malfeliĉo];[voko, anoncanta malfeliĉon])」です。昨日の estingi の用例に続く文章です。
Eble vere estis ĝuste Nenio, ĉar ĝi kutimas veni tiamaniere, frapi sur la pordon kaj atendi. Kaj ve al tiu kompatinda kabanano, kiu malfermas al ĝi la pordon . . . Li estos perdita.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" (おそらく、まさにその「無」が本当にやって来たのだ、なぜならそれはそんな風にやって来るのが常で、ドアをたたき待っているのだ。そして、そいつのためにドアを開けるあわれな小屋の住人に災いあれ。彼は亡くなってしまうだろう。)(2006. 11. 29.)
veo 〔名詞〕 悲嘆、うめき。《「新選エス和」》 … ve! (ああ!<悲哀・苦痛・残念>)に由来する名詞です。 Se vi dubas ke mi diras la veon, la tutan veon kaj nenion krom la veo - pardonu min, veron mi volas diri, kompreneble, ne veon, la lango iom glitis - nu, se vi dubas ke mi diras la veron, do, tion mi volis diri, se vi tion dubas; se vi dubas tion, do bonvolu demandi al tiuj kiuj min konas, ĉu mi kutimas montri grandan timon. … el "Mokrokalvo" (もし、あなたが私がうめき声をたてている、全くうめき声であって、うめき声以外のなにものでもない、といぶかっておられるのなら、ごめんなさい、「真実」以外のと言いたかったのです、もちろんのことですが「うめき声」なんて言うわけがありません、舌がすこし滑りました、で、もし、あなたが私が真実を述べていないとお思いなら、まさにこのことを、あなたがそのことをお疑いなら、私は言いたかったのです。すなわち、もし、あなたがそのことをお疑いなら、私を知っている誰にでもいいですから、私が恐怖に恐れおののくのを常としているかどうか、どうぞお聞きになってください。)(2003.8. 27)
* veki 〔動詞〕 @ (iun) 起こす、目覚めさせる。A (ion) <事態を>引き起こす、<感情などを>呼び起こす。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'arouse, wake (up)' に相当します。下例では現在形の語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'igi maldorma; fini ies dormon' です。昨日の komisii の用例に続く文章です。
Ĉu ŝi ne devis timi ion, ĉu tio ne estas iu kaptilo por ŝi? Ŝia senpekeco ne ebligis al ŝi antaŭvidi la danĝerojn, kiujn riskas ŝiaaĝa junulino, sed oni ne bezonas koni la danĝeron por timi, eblas eĉ rimarki ion, ja la nekonataj danĝeroj vekas la plej gravajn terurojn.
Juliino hezitis, ŝi decidis peti konsilon.
Sed pro stranga sento, nek al sia patrino nek al sia frato ŝi turnis sin, sed al Emmanuel.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" (何かおそろしいことがあるのではないだろうか? なにか奸計の網が張られているのではないだろうか? 無邪気な彼女としては、その年ごろの娘の身にどういう危険が待っているかは知らなかった。だが、危険の恐ろしさを知るためには、いままでにそうした恐ろしい目に出会ったことのあることを必要としない(し、気づくことさえも出来ない)。自分になんだかわからない危険、そうしたものこそ、じつは、一そう大きな恐怖の念を起こさせるところのものなのだった。ジュリーはためらった。そして、相談してみようと決心した。だが、彼女が助けを求めたのは、母でもなければ兄でもなかった。不思議な気持ちの働きで、彼女はエマニュエルにたずねてみようとしたのだった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2011. 11. 12.)
veki 〔動詞〕 p. f. 目ざめさせる; f. 呼び起こす。《「新選エス和」》 p. = 本義。f. = 転義。 …重要単語です。下例のように自動詞の「目ざめる」は接尾辞 '-iĝ(その状態が生じていることを示す)' をつけます。「目ざまし時計」は他動詞を使った 'vekhorloĝo' です。Baza E Radikaro では「覚醒状態にする;誰かの睡眠を終わらせる(igi maldorma; fini ies dormon)」です。昨日の salti の用例に続く文章です。
Kio okazis poste li ne sciis. Kiam li vekiĝis en policejo, li ricevis tian traktadon, kia certe ne estas bonfara al lia korpo kaj honoro. * * *
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (そのあと何が起きたのか彼は知らなかった。警察署で彼が目を覚ますと、彼は自分の体にとっても、名誉に関しても良いとは決して思えない、そんな扱いを受けた。)(2005. 7. 16)
* velo 〔名詞〕 帆。《「新選エス和」》 … エスペラントは漢字を組み合わせるようにして単語が作れます。-konkurso は「コンクール」、-veturi は「(乗物で)行く」です。昨日の ferio の用例につづく文章です。 "Ho tio estos facila," ŝi diris. "Estas velkonkurso ĉe la klubo hodiaŭ. Ĉu tio plaĉus al vi?" "Jes, ja," li diris kun plezuro en la voĉo. "Kian boaton li havas?" "Aferon nomitan 'Gwen Dekdu'," ŝi diris. "Ĝi estas speco de akvoimuna skatolo kun veloj. Mi ne scias ĉu li mem deziras veturigi ĝin. Se ne, mi povus esti via ŝipano." "Se ni intencas velveturi," li diris iom firme, "pli bone, ke ni ĉesu la trinkadon." … el "Sur la bordo" (「ああ、それは簡単なことですわ」と、彼女がいった。「今日、クラブで帆走レースがあるのです。レースはお好きですか?」「もちろんですよ」と、彼はうれしそうな声でいった。「彼はどんなボートを持っているのです?」「グウェン12、というのです」と、彼女がいった。「防水した箱に帆をくっつけたような代物です。彼が自分でそれを操ろうと思っているかどうだか。もしそうでなかったら、私があなたと一緒に乗ってもいいのですが」「もし、ボートに乗るのだったら」と、彼は少しばかりしゃんとしていった。「もう我々は飲むのをやめた方がいいですよ」)(2004. 1. 20.)
Estis malfrue, kiam li vekiĝis, ĉar jam velkis la lumo de la tago kaj klakado ĉe la kuirforno klare indikis, ke la preparado de manĝaĵoj bone progresis.
"Mi tro taksis mian forton," klarigis Partridge, kiam li eniris la kuirejon. "Mi ĵus vekiĝis."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (彼が目を覚ました時は遅くなってからだった。というのも、その日の明かるさはすでに衰え、かまどではパチパチはぜる音が食事の準備が順調に進んでいることを示していたからだ。「私は自分の体力を過信していたよ」と言いながら、パルトリッジは台所へ入っていった。「今起きたところだ」)(2010. 7. 7.)
* veni 〔動詞〕 来る;着く;(目的・結論などに)達する;(心に)浮かぶ。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語では 'come' ですね。下例には 're-(再・復・帰・改新を示す)' をつけて合成語「戻って来る」にし、命令形(-u) にした単語も出ています。Baza E Radikaro では「話し手の、話しかけられた人の場所へ、あるいは、同意した場所へ動く、話題になった出来事のところへ動く(movi sin/moviĝi al la loko de la parolanto aŭ al la loko de la alparolato aŭ al interkonsentita loko aŭ al priparolata okazaĵo))」です。昨日の placo の用例に続く文章です。
Venu, venu, vi revenu Ho, mia Sinjoro revenu Malsata, soifa kaj suferanta Tiel estas koro mia Ho, mia karulo, revenu.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (来て、来て、あなた、帰って来て/おお、私のご主人さま、帰って来て/飢え、渇き、そして、苦しんでいます/そんなにも、私の心は/おお、私のいとしい人、帰って来て)(2005. 9. 2)
veni 〔動詞〕@ (ien) 〔視点の置かれた場所に〕来る、至る、行く。A (1)(ien) 〔目的の場所に〕着く、到着する、〔地点まで〕来る、届く、到達する。(2)(al io) 〔所期の目的に〕達する、〔結論・合意などに〕至る。(3)(en ion) 〔状態に〕至る、なる。B (-i) 〔…しに〕来る (veni por -i)。C〔時節や時間が〕来る、到来する、始まる、〔順番などが〕回ってくる。D〔自然現象や生理現象が〕表れる、出て来る、〔考えなどが〕浮かぶ、〔気持ちが〕わく。E (de/ el io) <人が>〔場所や家柄などの〕出身である、<物が>〔場所から〕産出される、…製である、…に起源を持つ。F≪俗≫性的絶頂に達する、〔セックスで〕いく。G (al iu) ≪古≫<人と>性交渉を持つ、交わる。《「エスペラント日本語辞典」》 …大変な意味も持っているのですね。Aランクの単語です。英国語の 'come' に相当します。Baza E Radikaro では「話者の場所へ、話しかけられた人の場所へ、同意した場所へ、あるいは、話題になった出来事の方へ自分を動かす/動く (movi sin/ moviĝi al la loko de la parolanto aŭ al la loko de la alparolato aŭ al interkonsentita loko aŭ al priparolata okazaĵo)」です。昨日の obstina の用例に続く文章です。
Li iras siajn du, tri kilometrojn, ripozas iomete, daŭrigas, manĝas, kiam venas la horoj, kiam li hejme manĝis, trinkas el la riveretoj aŭ petas akvon en la domoj apud la vojo, foje aĉetas tason da kafo, dormas en fojnejoj.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (彼は二、三キロ歩き、少し休み、また歩き続け、家で食事をしていた時間になったら食事をし、小川から水を飲み、あるいは、道路沿いの家で水をもらい、時にはカップ一杯のコーヒーを買い、干し草置き場で眠った。)(2008. 3. 12.)
** interveni 〔合成語・動詞〕@(en ion/ io) @ <...に>干渉する;介入する;(inter iu kaj iu) <二者の間を>取りなす;調停する。A (inter io kaj io, dum io) <ある期間内に>起こる、…の間に生じる、介在する。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'intrude, intervene' に相当します。「中間・媒介」などを示す接頭語 'inter' を 'veni(来る)' の前に置いた単語です。Baza E Radikaro では「(別な人たちとの間での)討論で何かを言う;(頼まれもしないのに)誰か他者の代わりに行う(なぜなら、その者がハプニングを避けるなどができないので) (diri ion dum diskuto (inter aliaj homoj); (sen peto) agi anstataŭ iu alia (ĉar tiu ne kapablas, por preventi akcidenton,...))」です。昨日の ovo の用例に続く文章です。
La okuloj de Cunningham ĵetis fulmon. "Se vi tiom scias, vi mem kuiru la ovojn, inaĉo!" li kriis. "Ne parolu tiel al mia edzino," intervenis Jerry per sia akrasona voĉo. Li kuris al Cunningham, svingante la riz-ŝmiritan stangeton.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" (カニンガムの両の目が稲光のように光った。「あんたがそんなにご存知なら、自分で卵料理を作れよ、アマめ」と彼が叫んだ。「私の家内にそんな口をきかんでくれ」と、甲高い声でジェリーが口をはさんだ。彼はご飯で汚れた棒を振りながらカニンガムの方へ走りよった。)(2007. 5. 17.)
* vendi 〔動詞〕 p. f. 売る。 《「新選エス和」》 p. = 本義。f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'sell' に相当します。英国語に 'vending machine'、カタカナ語に「ヴェンディング・マシーン(自動販売機)」があります。Baza E Radikaro では「お金を取って与える;お金を受け取って提案する (doni kontraŭ mono; proponi kontraŭ mono)」です。昨日の rabi の用例に続く文章です。
La rabisto surĉevale rapidege forkuris trans la varmega sablo de dezerto kaj vendis vin en la sklavfoiro por la reĝa palaco.
… "Malsata ŝtono" (その盗っ人は馬に乗り砂漠の熱砂をものすごい速さで駆け抜け、王宮のために開かれた奴隷市でお前を売ったのだ。)(2006. 4. 14.)
* veneno 〔名詞〕@毒、毒物;毒薬、〔蛇・毒虫などの〕毒液。A<転義>害毒〔悪影響を与えるもの;嫌なもの〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'poison' に相当します。下例では形容詞にして使っています。Baza E Radikaro では「生きた細胞を損傷させる、あるいは、殺すことができる物質 (substanco kapabla difekti aŭ mortigi viantajn ĉelojn)」です。昨日の risorto の用例に続く文章です。
Raffaele sendis venenan rigardon al li kaj silentiĝis. Subite la Land-Rover trafis en kavaĵon sub flako. Cunningham bremsis ĝisbloke. Ni ĉiuj estis pelitaj antaŭen, kaj Raffaele frapis sian frunton kontraŭ la antaŭglacon.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" (ラファエルは彼に毒のある視線をやり、口をつぐんだ。突然、ランド・ローヴァーが水溜りで隠れていた穴にはまった。カニンガムは床一杯までブレーキを踏み込んだ。私たちは皆前方へ投げ出され、ラファエルはフロントガラスに額をぶつけてしまった。)(2007. 3. 16.)
* venĝi 〔動詞〕 復しゅうする、恨みを晴らす。《「新選エス和」》 … カタカナ語で「リベンジ」と言っているもので、注意が必要です。 "Sed Ĉacio," Toro pluis, "li havis filinon, kaj ŝia nomo estis Skadia. Ŝi venis al Azbieno por venĝi patron sian, kaj tio ja ne estis pli ol ŝia sankta devo, tiel kiel kutime estas inter kaj dioj kaj gigantoj, ho jes, kaj ankaŭ inter homoj, laŭ informoj kiuj ie atingis min. … el "Mokrokalvo" (「でも、チャツィーオは」と、トーロは続けました。「彼にはスカディーアという名の娘がいました。彼女は、自分の父親のカタキを討とうとアズビエーノにやってきました。そして、そのことは、神々の間でも、巨人たちの間でも普通のことであって、神聖な義務などといったものではありませんでした。ああ、そうです、どこかで手にした情報では、人間の間でもそうなのですね。)(2003.8. 19)
* vento 〔名詞〕 @風、 [気象] 風。A〔帆船の航海の立場から見た〕風、風向き。B〔風に似た現象〕。C〔風のように〕落ちつかず空虚なもの。D【古義】方位、方向。E腸内ガス、屁、おなら;[医学] 放屁。《「エスペラント日本語辞典」》 … Aランクの単語です。英国語の 'wind' に相当します。Baza E Radikaro では 'moviĝo de aero' です。昨日の regulo の用例に続く文章です。
"Formetu tion, Partridge. Neniu legos ĝin. Kiu havas intereson pri vento kaj klimato de la arkto? Certe ni kaptilistoj ne legos ĝin. Ni sukcesis vivteni nin, dum mi ne scias kiom da jaroj, sen la helpo de la libro. Ludu kaj havu ĝuon. Jen la tabulo estas jam preta."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (「そんなこと放っとけよ、パルトリッジ。誰もそれを読みはしないさ。誰が北極の風やら気候やらに興味を持つと思う? 間違いなく俺たち猟師仲間はそんなもの読みはしないよ。俺たちはもういつからか分からないほどの昔から、本の助けなど借りずにうまくやってきたんだ。ひと勝負して楽しもうぜ。もう盤の準備はできているんだ」)(2010. 8. 6.)
vento 〔名詞〕 [気象学] 風; f. 息。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …基本単語です。エス・エスでどう説明するのでしょう。Baza E Radikaro では「空気の動き(moviĝo de aero)」です。なるほど。昨日の emocii の用例に続く文章です。
La vento forte blovis el la kontraŭa direkto kaj, kvankam la akvofluo estis favora, la boato tamen malrapide antaŭen moviĝis. Ĝuste tiam okazis sur la rivero io, kio malebligis lian veturadon.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (風が反対の方向から強く吹いていた。そして、水の流れは都合が良かったのだが、船はゆっくりゆっくり前へと進んだ。まさにその時、彼の旅行を不可能にするある出来事が川の上で起きたのだ。)(2005. 4. 6.)
* vera 〔形容詞〕 @真実の、本当の。A本物の、純粋の、真の。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'true' に相当します。下例では名詞とし、対格語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'tiel, kiel estas; tia, kia estas; malfalsa; ne mensogita' です。昨日の negoco の用例に続く文章です。
La Anglo rigardis lin kun sento de kuriozeco evidente miksita kun intereso.
- Sinjoro, diris Morrel, kies maltrankvilecon tiu ekzameno ŝajnis duobligi, ĉu vi deziris paroli kun mi?
- Jes, sinjoro. Vi scias je kies nomo mi venas, ĉu ne?
- Je la nomo de la firmao Thomson kaj French, almenaŭ laŭ tio, kion diris al mi la kasisto.
- Li diris al vi la veron, sinjoro.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" (イギリス人は、あきらかに興味をまじえた好奇心で彼を見つめていた。「ところで、」じっと見られているの(その試験)に不安が嵩じてきたらしくモレル氏が言った。「お話がおありということですが?」「そうでございます。どこからまいりましたか、ご承知でいらっしゃいましょうな?」「会計係の話では、トムスン・アンド・フレンチ商会からとのことでしたが。」「そのとおり。」:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 6. 24.)
vera 〔形容詞〕 真実の;本物の;真理の。 《「新選エス和」》 … 重要単語です。下例の文章は、かって流行語となった「ウッソ」「ホントー?」の後者に当たりますので、このまま覚えましょう。Baza E Radikaro では「あるがままに;あるがままの;偽でない;嘘でない(tiel, kiel estas; tia, kia estas; malfalsa; ne mensogita)」です。昨日の falsi の用例に続く文章です。
-- Sinjoro, -- ekparolis la knabino post momento -- mi ŝatus kolekti ĉielarkojn. -- Ĉu vere? -- Ho, jes, mi tiel ŝatus... sed kiel komenci? Al vi estis facile komenci, vi ja havas fraton! -- Kiel komenci? Jes, tio estas problemo, -- mi diris penseme. -- Tamen, mi havas ideon, Sita. Ekrigarudu tra la fenestro.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" (「おじさん」しばらくしてその子が話しはじめた。「私も虹を集めたいわ」「ほんとうに?」「ええ、ほんとうよ、大好きだもの。でも、はじめはどうやるの? おじさんには簡単だったわね、お兄さんがいたから!」「どうやってはじめるかだって? そうだね、それは問題だね」と、私は考え深そうに言った。「でも、おじさんにいい考えがあるよ、シタ。窓の外を見てごらん」
)(2004. 6. 25.)
* verda 〔名詞〕 緑の。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例のようにエスペラントでは、修飾する名詞が複数形(語尾に '-j' がつく)の場合、形容詞にも複数形の語尾をつけます。英国語とちがう点です。Baza E Radikaro では「みずみずしい草の色の(エスペラントのシンボルは五稜の緑星である)(kun koloro de freŝaj herboj (la simbolo de Esperanto estas kvinpinta verda stelo)」です。昨日の anĝelo の用例に続く文章です。
En la komenco de la veturado per boato la verdaj kreskaĵoj, banitaj de pluvo, kvazaŭ ridegis pro sunradio, sed poste kolektiĝis nuboj kaj fine komencis pluvi.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (船旅の初めの頃は、雨にぬれた緑の植物が太陽の光に照らされ、あたかも大笑いしているかのようだったが、やがて雲が集まるようになり、とうとう雨が降り始めた。)(2005. 6. 17)
La junulo legis kaj restis momenton kvazaŭ dispremita.
Morrel eĉ parolon ne diris: kion li povus diri, kio kapablus ion aldoni al la senkompata verdikto de la ciferoj?
- Kaj vi faris ĉion, mia patro, diris post momento la junulo, por malebligi tiun malfeliĉon?
- Jes, repondis Morrel.
- Ĉu vi esperas neniun enspezon?
- Neniun.
- Ĉu vi elĉerpis ĉiujn viajn eblecojn?
- Ĉiujn.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" (青年は読んでみた。そして、しばらく打ちのめされたようだった。モレル氏は、一言も口をきかなかった。こうしたのっぴきならなぬ数字(の非情なる宣告)にたいし、いまさらなんのつけ加うべきことがあるだろう? 「で、おとうさん、こんな情けないことになるまでにじゅうぶん手をお尽くしになりましたか?」と、青年はしばらくしてから言った。「うむ。」と、モレル氏は答えた。「金のはいるあてはないのですね?」「ない。」「掻き集められるだけお集めになったのですね(どんな可能性もまったくなくなったのですね)?」「あらんかぎり(まったく)。」:山内義雄氏のフランス語からの訳(岩波文庫)による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2011. 11. 29.)
* verki 〔動詞〕 著作する;制作する。《「新選エス和」》 … 重要単語です。下例(複数、対格語尾つき)のように名詞としてもよく使われます。Baza E Radikaro では名詞形について「芸術的な著作物(本、物語、詩)、絵画、彫刻、音楽作品、...(arta skribaĵo (libro, rakonto, poemo), pentraĵo, skulptaĵo, muzikaĵo,...)」としています。先週末の kompari の用例に続く文章です。
Pli granda surprizaĵo ne ekzistis por ŝi. Ŝi ne havis dubon pri tio, ke Sasivusan bone tralegis la ĉefajn verkojn de la mondo -- nome la unuan lernolibron kaj rakontlibron kaj tiel plu. Pro tio, kiam Sasivusan foliumis paĝojn de libro, ŝi kutimis fikse rigardi kaj ŝi ne povis mezuri lian scipovon.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (彼女にはそれ以上にびっくりすることはなかった。彼女はサシヴサンが世界中の主だった本をよく理解して読み通してしまっているということに疑いを持たなかった。すなわち、一年生の教科書は言うに及ばず、お話の本やその他の本も。それで、サシヴサンが本の頁をくっているときに、彼女はいつもじっと見つめていたが、彼がどれほどの物知りかを推し測ることはできなかった。)(2004. 11. 1.)
* verko 〔名詞〕 @〔芸術・学問などの分野での〕作品、著作物。A行為、所業、しわざ。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'work' に相当します。Baza E Radikaro では「芸術的な書き物(本、物語、詩)、絵画、彫刻、音楽、... (arta skribaĵo (libro, rakonto, poemo), pentraĵo, skulptaĵo, muzikaĵo,...)」です。昨日の kulturi の用例に続く文章です。
Frank Partridge ne povis kaŝi sian konsterniĝon, pro tiu ĉagrena perspektivo.
"Mi vere tre bedaŭras," ripetis la alia, sed ne konvinke.
"Almenaŭ mi rimarkas, ke vi havas librojn. Mi povos legi, kiam mi ne verkos."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (そんながっかりさせる見通しに、フランク・パルトリッジは驚きを隠せなかった。「俺はとても残念に思うよ」と一方が繰り返し言ったが、とってつけたようだった。「とにかく、あなたは本をお持ちだということは承知している。私が書き物をしない時は本を読めるでしょう」)(2010. 6. 3.)
* verŝi 〔動詞〕 注ぐ;こぼす;(涙などを)流す。《「新選エス和」》 … 重要語です。Baza E Radikaro では、「容器から液体を流す(fluigi likvon el ujo)」です。昨日の etendi の用例につづく文章です。 S-ro Davidson verŝis por si mem, sed nur malmulte. "Ĉiukaze, ĝi venos al ni plej laste." "Tiel ŝajnas," diris Dwight. "Kaj se ĝi same daŭros, Kaburbo eliros iom pli frue ol Sidnejo, sed preskaŭ samtempe kun Montevideo. Post tio nenio restos en Sudafriko kaj Sudameriko. Melborno estos la plej lasta granda urbo en la mondo, do ni estos preskaŭ lastaj." Li paŭzis momenton penseme. "La plejparto de Nov-zelando estos pli malfrua, kaj, kompreneble, Tasmanio, sed nur kelkajn semajnojn. Mi ne scias, ĉu estas iu en Antarktiko. Se jes, ili daŭros iom pli longe." … el "Sur la bordo" (ダーヴィッドソン氏は自分で注いだが、ほんの少しだった。「いずれにしても、そいつは我々のところへは一番最後にやって来ますね」「そんな風に思えます」と、ドワイトがいった。「そして、そいつが同じように続くとしたら、ケープタウンがシドニーより先にやられるでしょうが、でも、モンテヴィデオとほとんど同じ時期でしょう。そのあとは、南アフリカと南アメリカには何も残っていないでしょう。メルボルンは、世界で最後の大都市で、我々が最後に近いということになります」彼はしばらく考えこんだ。「ニュージーランドの大部分は、もっと遅くなります、もちろん、タスマニアも。でも、わずかニ、三週間といったところでしょう。南極に誰かが住んでいるかどうか、私は知りません。もしそうなら、彼らはもう少し余分に生きのびることになります」)(2004. 4. 15.)
* verto 〔副詞〕 頭頂、頂上。《「新選エス和」》 … 「頭のてっぺん」という意味でよく使う単語ですが... -Krom la "liberalaj demokratioj" ekzistas ankaŭ la "popolaj demokratioj". Ilia socio estis unuklasa. Tie ne estis riĉuloj. -Ankaŭ tiuj demokratioj estis nur ŝajnaj. La strukturo de ilia aŭtoritato estis piramida, tio estas, la popola bazo elektis siajn reprezentantojn, kiuj siavice elektis malpli grandan grupon, kaj tiel plu, ĝis la verto de la piramido. Tamen tiu verto ĉiam fariĝis ĉiopova, ĉar nerektaj balotadoj estas facile kontroleblaj de supre. Tie, kie la amaskomunikiloj apartenas al la riĉuloj, kaj tie, kie balotado estas ne rekta, demokratio estas nur ŝajna. … el "La estonto dependas de ni" (−「リベラルな民主主義」の他に、「人民による民主主義」もありました。その社会は階級は一つです。そこには金持ちはいません。−その民主主義も単なる見せかけです。その権力構造はピラミッド型でした。すなわち、人民のベースでその代表を選び、その代表が、次により小さなグループを選び、というようにして、ピラミッドの頂点を選んだのです。でも、その頂点はいつも全権を握ってしまいます、なぜなら非直接選挙では上からのコントロールが簡単なのです。マスコミが金持ちに支配されているところと、選挙が直接選挙でないところでは、どちらも、民主主義は単に見せかけに過ぎないのです)(2003.4. 21)
Li mallevis la kapon kaj skribis senpaŭze la reston de la mateno. Kiam li stariĝis, li sentis sin iom malforta kaj vertiĝema, do, li eniris la litĉambron kaj kuŝiĝis sin.
Li aŭdis la bruadon de la manĝilaro kaj baldaŭ la odoro de kuirado ŝteliris en la ĉambron.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (彼はうつむいて、朝の残りを休むことなく書き続けた。彼が立ち上がったとき、少し体が弱々しく感じられ、めまいを起こしそうだった。それで、彼は寝室へ行き横になった。彼は食器類がやかましく音をたてるのを聞いた。やがて料理の匂いが部屋に忍び込んできた。)(2010. 6. 15.)
* vespero 〔名詞〕 夕べ、晩; f. 晩年。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'evening' に相当しますが、「《古・詩》夕暮れ、夕べ、宵」として 'vesper' があります。下例では自動詞をつくる接尾辞 '-iĝ' をつけ、さらに名詞語尾をつけて「夕暮れになること」といった意味で使っています。Baza E Radikaro では「昼のあとの夜の始まり;薄暗くなること (komenco de nokto post tago; malheliĝo)」です。昨日の konflikto の用例に続く文章です。
Sed dumnokte la afero ŝajnis al mi, kvazaŭ mia dumtaga laborplena vivo estus falsa kaj ridinda. Post vesperiĝo mi tiam kvazaŭ ebriiĝis.
… "Malsata ŝtono" (しかし、夜になると事情が変わって、まるで私の昼の仕事ばかりの生活が偽りで馬鹿馬鹿しいように思えるのだった。夕暮れのあとでは、私は当時はまるで何かに陶酔しているかのようだった。)(2006. 3. 4.)
* vesti 〔動詞〕 [服飾] 着せる;f. (花・雪などが)おおう。《「新選エス和」》f. = 転義。 …重要単語です。下例では受動過去分詞を示す '-it' をつけ、さらに形容詞語尾をつけて「着せられた」という意味で使っています。Baza E Radikaro では名詞形の 'vesto(着物)' について「(部分的に)覆うために、体の上に置く物 (io por meti sur la korpon por (parte) kovri ĝin)」です。昨日の kompreni の用例に続く文章です。
Li rigardis tra la fenestro, sed kion li trovis!! Sian propran malgrandan ĉambron kaj ĝian fenestron kun ferbaro, la vilaĝan neebenan vojon, la malgrandan knabinon vestitan en sario kun kolorborderaĵo, kaj sian senĝenan trankvilan vivon.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (彼は窓から外を見たが、何を彼は見つけたのだ!! 鉄の格子がはまった窓がある小さな自分専用の部屋、村のデコボコ道、色どられた縁取りのあるサリーに身をつつんだ小さな女の子、そして、彼自身の気ままで落ちついた生活。)(2005. 9. 30.)
vesto 〔名詞〕 @服、衣服:A〔複数で〕着衣;服装、身なり:《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'garment' に相当します。最初の例は他動詞「(自分に)着せる」として使っています。2番目の例は「〜されるもの」をあらわす接尾辞 '-aĵ' をつけ「衣服」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「体を(部分的に)覆うためにその上に置くもの(io por meti sur la korpon por (parte) kovri ĝin)」です。先週末の aventuro の用例に続く文章です。
Mi ne iris. Mi vestis min per nokta vestaĵo, faris aliajn pornoktajn aranĝojn kaj grimpis en la liton.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" (私は行かなかった。私は夜着に着替え、寝るための支度をし、ベッドに這い上がった。)(2006. 9. 12.)
* veti 〔動詞〕《自動詞》 (je io); 《他動詞》 (ion (+ al/sur/kontraŭ/por io)) <金銭・物品などを><事に>かける。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'bet, wager' に相当します。下例では仮定法の語尾をとっています。Baza E Radikaro では「(反対の賭けに対し、固定した支払い、あるいは、通常は同額の)確かな金額(物、サーヴィス)を、もし何かが起きた場合に受け取ることに合意する (interkonsenti, ke oni ricevos certan monsumon (aŭ objekton aŭ servon), se io okazos (kontraŭ fiksa pago, aŭ kun, kutime egala, kontraŭa veto)」としています。昨日の proksima の用例に続く文章です。
Li demetis la aparaton kaj turnis viglan rigardon al inspektoro Ĝerard. "Via mortintino ekflugis dimanĉon, je dek minutoj post la dek-dua. Kaj plurajn horojn poste venis al la flughaveno viro kaj faris la saman demandon, kiel mi. Li ne donis sian nomon, sed li estis blondhara kaj altkreska. Mi vetus, ke li estas Johano Bedel. Tio signifas, ke li ne diris al vi la tutan veron pri la okazintaĵoj de dimanĉo. La demando estas, kiom cetere li kaŝas."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" (彼は受話器を置き生き生きした顔つきでジェラルド警視の方を向いた。「君の殺された女性は日曜日、12時10分の飛行機に乗っていたよ。そして、数時間あとに男性が空港にやってきて私と同じ質問をしているんだ。彼は名前を名のらなかったが、金髪で背が高いんだよ。私は彼がヨハーノ・ベデルだという方に賭けるね。ということは、彼は日曜日に起こったことについて、君に真実を全て話してはいないんだ。問題は彼が他にどれほどのことを隠しているかだ」)(2009. 4. 4.)
"Ĉu vi volas sugesti, ke li sekvis la virinon per ŝia aŭto, murdis ŝin kaj revenis ĉi tien dumnokte?"
"Tute eblas. Sed por akuzi lin ni bezonos pli ol sugeston."
"Konsentite! Ni jam konstatis, ke nieniu el la hotelo vidis iun iri al ŝia ĉambro. Sed, se Bedel estus vidita aliloke en la konstruaĵo, ekzemple, en la vestiblo..."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" (「あなたは彼がその女性の車で彼女のあとを追い、殺してから夜のうちにこちらへ戻ったとおっしゃりたいのですか?」「完璧にそれが出来るんだ。でも、彼を告訴するには思いつき以上のものが必要だよ」「おっしゃるとおりです。私たちはすでにホテルでは誰も彼女の部屋へ行った者を見かけていないということを確認しているんです。しかし、もしベデルがその建物の中の別の場所で、例えば玄関ホールで見られているとしたら...」)(2009. 4. 7.)
* vetero 〔名詞〕 天気、天候。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'weather' に相当します。Baza E Radikaro では「〔雨、風、雪、(寒)暖、乾(湿)、などを組み合わせたもの〕 ([pluvo,vento, neĝo, (mal)varmo, (mal)seko,... - kombino el tiuj])」です。昨日の karamboli の用例に続く文章です。
Post la kutimaj enkondukaj klarigoj kaj aludo pri la vetero, Ben rapide kaj senaverte atakis.
"Ne miskompreniu min, s-ino Tonkins. Mi estas iom abrupta persono kaj ne tre mense brila, sed ĉi tiu afero inter vi kaj mia malnova amiko, Bart, estas por mi nekomprenebla."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (いつもの初対面の際のお決まりのやり取りと天気についての話のあと、ベンはすばやく事前の警告なしに食ってかかった。「誤解しないで欲しいのだが、トンキンスの奥さん。私は少しばかりぶっきらぼうで、その上頭がいいとはとてもいえないのだが、でも、奥さんと私の古い友人のバートとの事は私には理解できないんだ」)(2010. 2. 11.)
* veturi 〔動詞〕 (乗物で)行く;(乗物が)運行する。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では '-il(器・用具・装置・薬剤・手段を示す)' をつけ「乗物」としています。この派生語が英国語の 'vehicle' に相当します。Baza E Radikaro では「乗物(自動車、自転車、船...)で行く(iri per veturilo (aŭto, biciklo, ŝipo...))」です。昨日の veni の用例に続く文章です。
La veturilo movis sin antaŭen. La kanto tamen estis aŭdebla el malproksimo:
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (その馬車(注:前文から)はどんどん前へ進んでいった。その歌は、しかしながら、遠くまで聞こえてきた。)(2005. 9. 3)
* viando 〔名詞〕 [料理] 〔食肉としての〕肉〔広義では魚も含み、狭義では魚肉 fiŝo に対して獣肉を指す〕。《「エスペラント日本語辞典」》 … Bランクの単語です。英国語の 'meat' に相当します。Baza E Radikaro では 'karno de besto, kiel manĝaĵo' です。先週末の obsedi の用例に続く文章です。
La vetero tute malboniĝis kaj ofte estis neeble ekiri eksteren, sed tio ŝajne ne ĝenis la ĉasiston, ĉar jam kolektiĝis abunde da viando kaj brulligno. Sed, kiam oportune, Baggs frontis ŝtormon kun sia pafilo. La rutino de la du viroj fariĝis pli-malpli difinita.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (天候は全く酷いものになった。そして、しばしば外へ出られなくなった。しかし、それで猟師が困ることはなさそうだった。すでに肉も薪もたっぷり集まっていたからだ。それでも、具合が良いと思えたときはバグスは銃を抱え嵐の中へ出てゆくことがあった。二人の男の日常は程度の差はあれ一定したものになっていった。)(2010. 9. 7.)
* vibri 〔動詞〕@振動している、〔継続して〕震えている。A〔音が短い周期で〕震える。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'vibrate' に相当します。下例の最初は能動態現在形をつくる語尾 '-ant' をつけ、形容詞としたもの、後者は他動詞をつくる接尾辞 '-ig' をつけたものです。Baza E Radikaro では「規則的に震える、規則的に小さく揺れる(楽器の弦が震えると、音が聞こえる) (regule tremi, regule skuetiĝi (kiam kordo de muzikinstrumento vibras, oni aŭdas tonon))」です。昨日の groto の用例に続く文章です。
"La estetikaj elementoj, kiujn la artisto per vibranta energio fizika kaj spirita enmetis en la verkon, kapablas produkti similajn reagojn, sentojn, emociojn -- se mallonge diri, vibrigi sentivan observanton -- kaj tiel transdoniĝas parto de la mesaĝo de la kreinto, kune kun la tiutempa etoso de la verko."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" (「芸術家が身体的な、そして、精神的な振動エネルギーによってその作品の中に埋め込んだ美的要素は、同じような反応やら、感覚やら、感情やらを作り出すことができます。簡単に言えば、敏感な観察者を振動させることができます。そして、そんな風にして、製作者のメッセージの一部が作品の描かれた当時の雰囲気と共に伝えられるのです」)(2007. 9. 27.)
* vidi 〔動詞〕 見る;目にうつる;会う;認める;わかる。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では 'povo(能力)' をつけ「視力」という意味の合成語にしています。漢語の作り方に似ていますね。Baza E Radikaro では「目で認める (rimarki per la okuloj)」です。昨日の bindi の用例に続く文章です。
Sur la tablo kuŝis kelkaj objektoj. Sasivusan kun malbona vidpovo proksmiĝis al la objektoj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (テーブルの上にいくつかの品物が載っていた。視力が悪いサシヴサンはそれらの品物のところへと近寄っていった。)(2005. 9. 23.)
* vidvo 〔名詞〕 男やもめ。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro では、「妻を亡くした男性(viro, kies edzino mortis)」です。女性の語尾をつれば vidvino「未亡人」です。英国語では widow が「未亡人」で、widower が「男やもめ」です。女性形が短い方とは面白いですね。昨日の kun の用例につづく文章です。 "Li ne povus veturi kun ŝi en tio po cent kvardek kilometroj en horo," ŝi respondis, kaj post paŭzo aldonis: "Kompleneble li nun estas vidvo." Li kapjesis, antaŭ ol rimarki: "Ĉiu diras, ke li estas estiminda homo." Ŝia patrino diris: "Mi esperas, ke io elvenos el la afero. Tre plaĉus al mi, se ŝi estus feliĉe edziniĝinta kun familio." "Ŝi devos agi ege rapide por ke tio okazu" "Ho, ve, mi konstante forgesas tion, sed vi scias, kion mi volas diri." … el "Sur la bordo" (「艦長さんはそれにあの子を乗せて時速140キロで走りはしないでしょう」と、母親はこたえ、しばらくして言いたした。「もちろん、艦長さんは今はやもめですよね」父親は次のことを言う前に、まずうなずいた。「皆は、彼が立派な男だと言っている」彼女の母親がいった。「今度のことがうまくゆくと良いと思いますよ。あの子が結婚して家族を持って幸せになってくれたら私はどんなにうれしいことでしょう」「そんなになるには、あの子は急いで物事を運ばなければならんよ」「ああ、いやだ。私はいつもそのこと(放射能汚染が拡大していること…注)を忘れているのだけど。でも、私の言いたいことは、あなたはお分かりになるでしょう」)(2004. 3. 29.)
La fajro nerimarkite perdis sian viglon kaj la temperaturo rapide falis. Baggs frostotremis kaj denove li surmetis kelkajn lignopecojn.
En tiu paŭzo Partridge kuraĝis diri:
"Vere mi estas laca, Ŝakmato. Mi preskaŭ ne povas pensi."
"Fermu kaj faru vian movon. Estas pli bone sidi kaj ludi, ol kuŝi sendorme. Mi diris, ke vi faru vian movon."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (気がつかないうちに火が勢いを失っていて、温度が急速に下がった。バグスは寒さで身震いし、もう一度何本かの薪をたした。その休息の時間にパルトリッジは勇気を出して言った。「本当に私は疲れているよ、チェックメイト君。ほとんど考えられないよ」「口を閉じて、あんたの駒を動かせ。寝られずに横になっているより、座ってゲームをしている方がましだ。俺は、駒を動かせと言ったんだぞ。」)(2010. 11. 18.)
vigla 〔形容詞〕 生々した;活発な; [商業] 活況の;油断のない。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'vigorous' に相当します。「不活発な」は正反対を示す接尾辞 mal- をつけた 'malvigla' ですね。Baza E Radikaro では「行動的;動き易い;陽気な (agema; moviĝema; gaja)」です。昨日の procezo の用例に続く文章です。
Tiam je la somerkomenco la kotonmerkato estis malvigla; mi ne havis multon por fari. Iom antaŭ la sunsubiro mi eksidis sur komfortseĝo ĉe la ŝtuparo apud la riverbordo.
… "Malsata ŝtono" (その日は、夏の初めで綿の市場は閑散としていて、私のすることは多くはなかった。日が沈む少し前に、私は川岸近くの階段のところにおいた安楽椅子に座った。)(2005. 11. 30.)
* viktimo 〔名詞〕 @犠牲者、被害者、えじき。A [宗教] 〔神にささげる〕いけにえ。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'victim' に相当します。エスペラントでは '-c-' は常に [-ts-] と発音します。Baza E Radikaro では「何か悪いことが起きた者 (tiu, al kiu okazis io malbona)」です。昨日の tualeto の用例に続く文章です。
"Ĝin mi bone konas," interrompis Olivero. "Oni foje alvokas nin tien, pro ia miskonduto. Sed la plimulto de la klientoj, kiuj frekventas ĝin, estas turistoj kaj aliaj vizitantoj. Do tute eblas, ke via viktimo nur pasigis plurajn noktojn ĉi tie dumvojaĝe. Kiel ŝi nomiĝas?" "Laŭra Braŭn, laŭ la hotela registro, kiun ŝi subskribis je sia alveno dimanĉon posttagmeze.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" (「そいつは良く知っているよ」と、オリヴァーが口をはさんだ。「ちょっとした事件で我々は良くそこへ呼び出されるんだ。でも、そこへ通う客の大多数は旅行者とか訪問者さ。だから、あなたの犠牲者は旅行の途中、当市で二晩か三晩過ごしただけという可能性が高いな。彼女の名前は?」「日曜日の午後に到着した際、彼女がホテルに残した記録があるのですが、それによると、ローラ・ブラウンです」)(2009. 2. 21.)
* vilao 〔名詞〕 別荘。《「新選エス和」》 … 英語の villa では、「《郊外の》大邸宅、屋敷」とあります。 Je la kvara mi suriris malgrandan vaporŝalupon kaj veturis al Djurgardsbrunn por tagnamĝi. Mia mastrumistino estis invitita al entombigo kaj poste intencis piknike kafumi. La mortinto ne estis ŝia proksima parenco aŭ amiko, tamen entombigo estas granda plezuro por virino el ŝia klaso, kaj mi ne volis rifuzi al ŝi esti libera. Hejme mi do ne povis ricevi tagmanĝon. Efektive ankaŭ mi estis invitita al konatoj en vilao
sur iu insulo; sed mi ne sentis inklinon al tio. Nek konatoj, nek vilaoj, nek la insularo tre plaĉas al mi. … el "Doktoro Glas" (4時に、私は小さな蒸気ランチでドゥルガルドゥスブルンへ昼食に出かけた。私の女中は葬式に呼ばれていて、その後ピクニックでコヒーを飲むつもりだった。亡くなったのは彼女の近い親戚でも、友だちでもなかったのだが、葬式は彼女のような階級のものには大きな楽しみであったし、彼女に暇を与えるのを断わる理由もなかった。そんなわけで、私は家で昼食が取れなかったのである。実際、私も知人たちから、島の別荘に招待されていたが、それに応じようという気持ちはなかった。知人たちも、別荘も、島々も私は好きではなかったのだ。)(2003.7. 19)
* vilaĝo 〔名詞〕 村。《「新選エス和」》 … 英国語の 'village' とほとんど同じです。でも、英国語は綴りも発音も一つ一つ覚えなくてはならないので大変です。Baza E Radikaro では「そんなに多くない(数十、数百、数千の)家々があるところ、しばしば辺りに畑がある(ne tre multaj (kelkdek, kelkcent, kelkmil) domoj, ofte kun kampoj inter la domoj)」です。昨日の plaĉi の用例に続く文章です。
Nu, Harakumar mem komencis leĝprocesojn kontraŭ la lutenanto, sed li malsukcesis je ĉio, kaj Harakumar kredis, ke Sasivusan certe helpis la lutenanton per konsiloj. Tial Harakumar promesis al si mem, ke li devas forpeli Sasivusan el la vilaĝo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (さて、ハラクマールは自分で訴訟を始めたが、全ての訴訟がうまく行かなかった。そして、ハラクマールはきっとサシヴサンが借地人に助言してじゃまをしたのだと考えた。それで、ハラクマールはサシヴサンを村から追い出さなければならないと自分自身に言い聞かせた。)(2004. 11. 18.)
* vino 〔名詞〕 ぶどう酒。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'wine'、カタカナ語の「ワイン」に相当します。英国語の 'vine' には「ぶどうの木(つる)」という意味があります。下例の最初のは 'bero(液果)' をつけた単語で「ぶどう」です。Baza E Radikaro では「ぶどう、あるいは、他の果物のジュースから造った弱い(12%前後)アルコール飲料 (malforta (12% aŭ malpli) alkohola trinkaĵo el suko de vinberoj aŭ el aliaj fruktoj)」です。昨日の tapiŝo の用例に続く文章です。
Blua kristalvazo unuflanke de ŝi enhavis pomojn, vinberojn kaj aliajn fruktojn. Aliflanke staris du tasoj kaj ornamitaj glasoj por servi vinon al gastoj.
… "Malsata ŝtono" (その人の片側には青いクリスタルの器があり、リンゴやブドウなどの果物が入れてあった。その反対側には二つの茶碗と、客にぶどう酒を振舞うための装飾が施されたグラスがいくつか置いてあった。)(2006. 2. 24.)
* vindo 〔名詞〕 おむつ。《「新選エス和」》 … 12歳のステファニーさん(クロアチア)が2002年度のエスペラント・オリジナル童話賞をとった作品に出てくる単語です。 Sed anstataŭ li ĉe la enirpordo prezentiĝis tute malgranda formiketo. Li estis tiom malgranda, ke inter liaj kurbaj kruretoj ankoraŭ videblis vindoj. Li fakte estis ankoraŭ formika vindbebo. (でも、彼の代わりに入口に現れたのはほんとに小さなアリでした。彼はとても小さくて、彼の曲がった足の間にはまだオムツをつけているのが見えました。彼は、実際、まだオムツをつけた赤ちゃんアリだったのです)(2003.1. 13)
* vinkto 〔名詞〕 とめ金;ねじくぎ。《「新選エス和」》 …新PIVによれば、ホッチキスの類にも使える。 Slipeto, vinktita al la paperfolio, klarigis ke tiaj situacioj estas oftaj en la medioj de teatro kaj filmo. (その紙にとめられた小さなメモには、そんな状況は映画や演劇の世界ではよくあること、と書いてあった)(2003.1. 17)
* vintro 〔名詞〕 @冬。A≪転義≫厳しく困難な時期;衰退期。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'winter' に相当します。Baza E Radikaro では 'parto de la jaro inter aŭtuno kaj printempo, kiam estas malvarme' です。昨日の adori の用例に続く文章です。
Frue ĉiutage, kiam eble, Baggs vizitis siajn kaptilojn kaj havis multe da laboro tiurilate en la kavano poste. Sed la vetero rapide malagrabliĝis, fariĝante pli kaj pli malbone. Senĉese la vento vekriis ĉirkaŭ la domo kaj ŝajnis plifortiĝi kun la rapida alveno de la vintro.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (毎日、朝早くから、可能な時はいつも、バグスは自分の仕掛けたわなを見回り、小屋へ戻ったあともそれに関連した仕事で手一杯だった。しかし、天候は不順で、ますます悪くなっていった。風が絶え間なく家の周りをうめき声を上げて吹き、冬が急速に訪れるにつれますます強まるように思えた。)(2010. 7. 29.)
Vi tiam servis Louis-on XVIII-an, kaj vi ne kompatis lin, sinjoro; tio estis via devo. Hodiaŭ vi servas Napoleonon, kaj vi devas protekti lin; ankaŭ tio estas via devo. Mi venas por scii de vi, kio okazis al li.
Villefort violente regis sin.
- La nomo de tiu viro? li demandis, bonvolu doni al mi lian nomon.
- Edmond Dantés.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" (「あなたは当時ルイ十八世にお仕えでした。あの男をお許しくださらなかったのは、あなとして当然のお務めでした。今日のあなたはナポレオン皇帝に仕えておいでです。で、あなたは、その男をかばってくだすってよろしいはずです。これまたあなたのお務めだと思います。わたしは、あの男がどうなったか、それをおたずねにあがりました。」ヴィルフォールは、自分を抑えようと苦しい努力をした。「その男の名は?」と、検事が尋ねた。「名前をお聞かせ下さい。」「エドモン・ダンテスです」:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。)(2011. 4. 2.)
* violono 〔名詞〕 [音楽] バイオリン。
《「エスペラント日本語辞典」》 … Cランクの単語です。英国語の 'violin' に相当します。下例では対格語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'muzikinstrumento kun kvar kordoj, sonigataj per arĉo' です。昨日の profesoro の用例に続く文章です。
Sed se mi volas sinceri, mi hontas kaj ne kuraĝas. Konato povus vidi min, jen. Sed mi havas ankoraŭ mian violonon kaj kelkafoje mi ludas sola, nur Arturo sidas en tiu seĝo, kaj Arturo diras, ke mi ludas kvazaŭ anĝelo, sed mi ne povas fidi la opiniojn de Arturo.
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" (でも正直に言えば私は恥ずかしいし、勇気もありません。ほら、知っている方が私を見かけることだってあるでしょう。それでも、私はまだバイオリンを持っていて、時々一人で弾くことがあります。アーサーだけがその椅子に座っていて、私がまるで天使のように奏でると言いますが、私はアーサーの意見を信じていません。)(2011. 2. 25.)
* vipo 〔動詞〕 むち。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'whip' に相当します。下例では動詞に変え受動態過去の語尾 '-it' をつけ、さらに形容詞語尾をつけています。Baza E Radikaro では「握りと縄あるいは皮ベルトからなる叩く道具 (batilo konsistanta el tenilo kaj ŝunuro aŭ rimeno)」です。昨日の rompi の用例に続く文章です。
Bart levis la rigardon kiel vipita hundo. Malfermiĝis lia buŝo, sed sono ne venis. Plorĝemoj skuis ŝin. Li salte leviĝis, sed Ben kriis unua:
"Ne agu stulte, Bart. Ŝi nun prezentas la akvo-moligan scenon. Mi avertis vin. Vi scias kion fari!"
Sed Bart nur fale sidiĝis.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (バートは鞭打たれた犬のように視線を上に向けた。彼の口が開いたが声は出なかった。彼女は体を震わせて泣いていた。彼は跳ねるように立ち上がったが、叫んだのはベンの方が先だった。「馬鹿なことはするなよ、バート。彼女は今やお涙頂戴の場面を演じているんだ。私が忠告しておいただろう。何をすべきか君は分かっている!」しかし、バートはただ何もせず倒れたように座りこんでいるだけだった。)(2010. 2. 25.)
Kiom li tie laboris! Estis virga kaj malfekunda tero, kiam li antaŭ tridek jaroj komencis kulturi. Dika kaj preskaŭ metroalta ŝtonbarilo ĉirkaŭ la bieneto atestis pri liaj klopodoj post la fino de la ordinaraj laborhoroj. Anakŭ Stina laboris, laboregis. Tiam ili estis feliĉaj.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (どれほど彼はそこで働いたことだろう! 彼が30年前に耕し始めたときは、誰も手をつけていないやせた土地だった。その小さな農地の周囲に立つほとんど1メートルを越す大きな石の柵は、その日の仕事を終えた後、苦労して行った仕事の結果だった。スティナも働いた。一生懸命働いた。当時、彼らは幸せだった。)(2007. 12. 13.)
* viŝi 〔動詞〕 ふく、ぬぐう。《「新選エス和」》 … 「ふきん、ぞうきん」は、これに「布」をつけて viŝtuko です。昨日の lunĉo の用例につづく文章です。 こんなふうに、ドワイトとモイラの出会いの場面が展開しました。明日からは、もう少し先に飛びます。 "Mi ne diris tion," protestis la usonano. "Sed vi ja deziras." Ŝi rigardis la ĉevalinon, tre kontenta pri tio, ke ŝia patro ne povas vidi ĝin. "Viŝu ĝin per io. Estas tuko en la malantaŭo de la kabrioleto sub la aveno. Mi poste trinkigos ĝin, post kiam mi mem trinkos." … el "Sur la bordo" (「私はそんなこと言いませんよ」と、アメリカ人が抗議した。「でも、あなたはそうされたいんだわ」彼女は、自分の父親がそれを見ることができないのでよかったと思いながら、雌馬をながめやった。「何かで馬をふいてやってください。馬車の後ろに積んであるカラスムギの下に布があります。私があとで水を飲ませてやりますわ、私がまず飲んでからですけど」)(2004. 1. 28.)
* vitro 〔名詞〕 ガラス;〜板・レンズ。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では 'okulo(目)' の語根をつけて「めがね」の意味で使っています。この場合いつも複数形です。Baza E Radikaro では「砂から作る、硬く、壊れやすく、透明な物質(malmola, rompebla, travidebla materialo, farita el sablo)」です。昨日の pramo の用例に続く文章です。
Sasivusan forprenis la okulvitrojn kaj sekigis siajn okulojn kaj eniris sian ĉambron. Subite ŝajnis al li ke li aŭdis la voĉon de Giribala diri: "Sasidada!"
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (サシヴサンは眼鏡をはずし、目に浮かんだ涙をふき、自分の部屋に入った。だしぬけに、「サシさん!」と呼ぶギリバーラの声を聞いたように彼には思われた。)(2005. 6. 9.)
* vivi 〔動詞〕 生きている;生活を送る。《「新選エス和」》 …重要単語です。名詞形 'vivo' は「生命;生活;生涯」です。Baza E Radikaro では「誕生から死までの間にいる;活動し、栄養をとり、子孫をもうけることができる(人間、動物、及び、植物は生きている、石、あるいは、金属は生きていない)(esti inter naskiĝo kaj morto; povi sin movi, sin nutri, sin reprodukti (homoj, bestoj kaj plantoj vivas, ŝtono aŭ metalo ne vivas)」です。先日の konsoli の用例に続く文章です。
Ĉu la mondo gajnus ion el tio -- ni ne scias, sed estas certe ke la malapero de la ŝipo kaj ĝia direktisto savis de pafilkuglo la vivon de Sasivusan.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (世界がそのことから何かを得るかどうかは--我々には分からないが、船とその船長が消え去ったことでサシヴサンの命が鉄砲の弾丸から救われたことは確かなことである。)(2005. 5. 11.)
* vivociklo 〔合成語・名詞〕 ライフサイクル。 … vivo (生命)+ ciklo (周期)。「外来語」委員会の訳語は、(1)生涯過程、一生涯 (2)循環過程。次の例文ではどれが良いか? 年末にふさわしい例文といえるかどうか。 Certe ĉiuj stelaroj de la universo trairas la saman vivociklon de la nia. Kelkaj estas pli junaj kaj kelkaj estas pli maljunaj. (確かに宇宙に存在するすべての天体は、我々の地球と同じ生涯過程を経る。いくつかの天体は地球より若いし、いくつかはより老いている)(2002.12. 31)
* vizaĝo 〔名詞〕 顔;顔色;f. 正面;表面。 《「新選エス和」》 f. =転義 … 重要単語です。Baza E Radikaro では「口、鼻、目がある頭の前部(antaŭa parto de kapo, kun buŝo, nazo, okuloj)」です。ありきたりの単語ほど説明が難しくなるのがエス-エス辞典の面白いところです。昨日の resti の用例に続く文章です。
-- Vi estas vere bonkora, sinjoro. Sed tiu ĉi belega ĉielarko tiam mankos el via kolekto. Malpeze mi svingis la manon antaŭ mia vizaĝo: -- Ho ne zorgu, amikino, mi ne bezonas ĝin. Mi jam havas similan en mia kolekto.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" (「おじさんは本当に親切なのね。でも、そうするとこのとても美しい虹がおじさんのコレクションにはないことになるわ」私は私の顔の前で手を軽く振った。「ああ、心配しないでいいよ、シタ、私はこいつは要らないんだ。私のコレクションに似たようなのをすでに持っているからね」)(2004. 7. 1.)
* viziti 〔動詞〕@ (iun) <人を>訪ねる、訪問する、見舞う、遊びに行く。A (iun) 〔医者が〕<患者を>見に行く、往診する。B (ion) <場所を>訪れる、見学する、見物する。C (ion) <学校に>通う、= vizitadi 。D [海洋] 訪船する、<外国船を>臨検する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'visit' に相当します。Baza E Radikaro では「ある人、あるいは、場所へ話したり、見たりなどしようと出かける (iri al iu homo aŭ loko por paroli, vidi,...)」です。先週末の valoro の用例に続く文章です。
"Vi probable pravas. Sed ĉiaokaze mi petos al viaj kolegoj, ke ili aranĝu rajtigilon por esplori la apartamenton."
Olivero kapjesis. Li komencis senti sin dormema. Tamen per peno li parolis. "Vi menciis alumetan libreton el la drinkejo Noktostrigo, kiel eblan vojon al la identigo de la mortintino. Ĉu vi nun forlasos la intencon viziti ĝin?"
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" (「あなたがおそらく正しいでしょう。でも、いずれにしても私はあなたのお仲間にアパートの捜査令状を用意してくださるようお願いするつもりです」オリヴァーはうなずいた。彼は眠気を感じ始めた。しかし、彼は懸命になって話した。「君は飲み屋<夜のフクロウ>の紙マッチが殺された女性の認定につながる可能性があると言ってたね。君は、今や、そこを訪れてみるというつもりがなくなってしまったのかな?」)(2009. 3. 17.)
* voĉo 〔名詞〕 @声; [音楽] 声部。A〔意見・命令としての〕声。B〔選挙の〕票。C [言語] 〔動詞の〕態。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'voice' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'la sono de homa parolado aŭ besta blekado; la (esprimita) opinio de unu persono inter multaj' です。昨日の aleo の用例に続く文章です。
- Kaj ci iris sola en tiun domon? diris Morrel post legado.
- Emmanuel akompanis min, mia patro, li devis atendi min ĉe la angulo de la strato de la Muzeo; sed strange, kiam mi revenis, li ne plu estis tie.
- Sinjoro Morrel! ekkriis voĉo en la ŝtuparo, sinjoro Morrel!
- Estas lia voĉo, diris Juliino.
Samtempe eniris Emmanuel, kun skuegita vizaĝo pro ĝojo kaj emocio.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" (「で、お前一人でその家へ行ったのか?」と、手紙を読み終わってからモレル氏が言った。「お父さま、エマニュエルさんがついて行ってくれましたの。ミュゼー町の角で待ってくれるはずでしたが、おかしなことに、わたしが帰ってきたとき、もうそこにはいませんでした。」「モレルさま!」と、階段のところで呼ぶ声がした。「モレルさま!」「あの人の声ですわ。」と、ジュリーが言った。と同時に、エマニュエルは喜悦と感動とに相好を崩しながらはいってきた。:山内義雄氏のフランス語からの訳(岩波文庫)による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2012. 1. 13.)
voĉo 〔名詞〕 声;[音声学] 声音;発音;投票権;意見;[音楽] 声音部;[文法] 態。《「新選エス和」》 … 基本単語です。訳語が沢山ありますね。Baza E Radikaro では「人が話す音、あるいは動物のいななき;多数の中の一個人によって(表明された)意見(la sono de homa parolado aŭ besta blekado; la (esprimita) opinio de unu persono inter multaj)
」です。今日でモデストさんの「秋のランデヴー」は終わりです。楽しんでいただけましたか? 明日からはインドの詩聖といわれたタゴールの作品です。乞うご期待! 昨日の volvi の用例に続く文章です。
En la mallumo iu tute nekonata voĉo ekflustras softe: -- Pol, kiel ĝoja mi estas, ke vi venis. Mi petas, demandu min pri nenio, pri nenio... Sed Pol prenas sian pluvmantelon kaj foriras. (Budapeŝto, la 6-an de novembro 1982)
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" (暗闇の中で全く聞いたこともない声が優しくささやく:「ポル、あなたが来てくれて、私、とてもうれしいわ。お願い、何も聞かないで、何も...」でも、ポルは自分のレインコートを手にとって立ち去る。)(2004. 9. 2.)
* vojo 〔名詞〕 道;コース;ルート;道のり;[海事] 進行距離、[機械] ストローク;f. 方法、手段。《「新選エス和」》f. = 転義。 …訳語が多いですね。さすが基本単語です。下例では 'ŝipo(船)' とくっつけ合成語とした単語もあります。Baza E Radikaro では「その上を人がある場所から他の場所へと行く(sur kio oni iras de unu loko al alia)」です。昨日の forta の用例に続く文章です。
Ie la ŝipvojo estis kurba kaj tie la boato per mallonga vojo antaŭenveturis. La eŭropa ŝipdirektisto sin apogante sur la barilo tre scivoleme observis la boatkonkuron.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (どこかで航路はカーブしていた。そして、そこでその船は近道をとって先頭に立った。ヨーロッパ人の船長は手すりに身を寄せてとても興味深そうにその船の競争振りを見ていた。)(2005. 4. 14.)
・・・ vojo 〔名詞〕 道;コース;ルート;道のり;[海事] 進行距離、[機械] ストローク;f. 方法、手段。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'way, road, route' に相当します。下例では「無」を示す接頭辞 'sen-' をつけ、「道がない」といった意味の形容詞にしています。Baza E Radikaro では「その上を人がある場所から別の場所へと移動する(sur kio oni iras de unu loko al alia)」です。先週末の nubo の用例に続く文章です。
La tero, akvo kaj ĉielo subite ektremis kaj tondroplena ventego kiel malordema frenezulo moviĝis kriante tra la senvoja arbaro.
… "Malsata ŝtono" (地が、川が、天が突然震えだし、雷鳴を伴った強風が調子の外れた狂人のように叫び声をあげて道なき森を吹き抜けていた。)(2006. 5. 23.)
* vojaĝi 〔動詞〕旅行する、旅をする。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'travel' に相当します。Baza E Radikaro では「(何日もかけて)歩いて、あるいは、乗り物で遠くへ、あるいは、あちこちへ行く (iri aŭ veturi al malproksima loko, aŭ de loko al loko (dum pluraj tagoj))」です。昨日の paralela の用例に続く文章です。
-- Se ili ne estus tiel diable avaraj kaj kaŝus sub seruro ĉiun moneron, mi estus povinta havi bileton kaj sidi en tiu trajno, mi kiel aliaj homoj, kiuj volas vojaĝi -- li gruntis, kaj la vizaĝo malheliĝis.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (「もし、あいつらが(訳注:ネルソンさんの家内と義理の妹)あんなにまるで悪魔のようにけちでなければ、そして、全ての硬貨を鍵をかけて隠してしまわなければ、俺は切符を握ってあの汽車に座っていることが出来たんだ。旅行したいと思っているほかの連中と同じように、俺は」彼は鼻を鳴らし、暗い顔になった。)(2008. 1. 25.)
Je la kvina horo li mallaŭte frapis sur la pordon, kiu tuj malfermiĝis. Kun larĝe ridetanta vizaĝo staris la vidvino kun la torto zorge volvita. Li ricevis samtempe sian salajron kaj klarigante, ke li devas urĝe iri hejmen, por fari jam aranĝitan viziton al amiko, li sukcesis eviti interparolon, kiu certe por li estus embarasa kaj eble nerevokeble danĝera.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (5時に彼はドアをそっとたたいたのだが、それはすぐに開いた。満面の笑顔で未亡人がていねいに包装したトルトを持って立っていた。彼は給料も一緒に受け取り、友だちの所へ行く約束がすでにしてあるので急いで家に帰らなければならないと言って、彼女との会話をうまく避けることができた。その会話はきっと彼には困ったことになり、おそらく取り返しのつかない危険なものとなるはずだった。)(2009. 10. 10.)
voki 〔動詞〕 呼ぶ、さし招く、来てもらう。《「新選エス和」》 … veki(目ざめさせる、呼び起こす)と合わせて覚えましょう。Baza E Radikaro では、「大声で叫んで来てもらう、大きな声で注意を引く、電話をかける(venigi iun per (laŭta) diro; tiri ies atenton per (laŭta) diro; telefoni al iu)」とあります。昨日の ĝui の用例につづく文章です。 Ŝi veturigis lin al la stacidomo tiuvespere en la Abota kabrioleto. Kiam li malsupreniris el la veturilo, ŝi diris: "Mi atendos vin ĉe la Berwick-a stacidomo mardon posttagmeze. Telefonu al mi pri la horo de via trajno, se vi povos. Alie mi estos tie je la kvara kaj vin atendos." Li kapjesis. "Mi vokos vin. Vi efektive deziras, ke mi portu tiun flikaĵon, ĉu ne?" "Mi neniam vin pardonos, se vi forgesos." … el "Sur la bordo" (その晩、彼女は彼をアボット社製の馬車で駅まで送っていった。彼が馬車から降りるときに、彼女がいった。「私、火曜日の午後にあなたをバーウィックの駅でお待ちしますわ。できたら汽車の時間を電話で知らせていただけません? そうでなかったら、そこで4時にあなたをお待ちしますわ」彼はうなずいた。「電話します。本当に繕い物をお持ちしていいのですね?」「お忘れになったら許しませんわ」)(2004. 3. 23.)
* voli 〔動詞〕@ (-i) したいと思う。A (-i) …してくれる、=bonvoli〔相手に対する誘いまたは依頼として、主に仮定法や意志法で〕。B (ke -u) <他人にあることを>してもらいたい。C (ion) 意志を持つ;〔具体的な対象物を明確にしないで〕欲する、希望する;手に入れたい。D (ien)《古い語義》<ある場所に>行こうとする。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'want to, be willing, choose' に相当します。下例では 'scii(知っている)' と合わせ形容詞(「好奇心の盛んな」)として使っています。Baza E Radikaro では「(強く)何かをしたい、あるいは、何かがそうなって欲しいと望む ((forte) deziri fari ion aŭ ke io estu farata)」です。先週末の titolo の用例に続く文章です。
Mi estis ege scivola, ĉu la dukino vere estis figurita en tiuj du bildoj, kaj ĉu ŝia edzo sciis pri la seancoj, kiam ŝi pozis en kaj sen negliĝo.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" (私は、公爵夫人が本当にこの二つの絵のモデルとなったのかどうか、そして、彼女がネグリジェありとなしのポーズをとった時、彼女の夫がそのセッションのことを知っていたかどうかを、大変知りたかった。)(2007. 11. 13.)
* volonte 〔副詞〕 @喜んで、進んで、自発的に。《「エスペラント日本語辞典」》 … Bランクの単語です。英国語の 'willingly, gladly' に相当します。下例の二番目は「非・不」を示す接頭辞 'ne-' をつけています。Baza E Radikaro では 'farante ion kun (aŭ por) plezuro (ne profesie, ne pro devo)' です。昨日の ŝpari の用例に続く文章です。
Li bruligis lampon kaj surmetis sian pantalonon. Li ĉirkaŭrigardis kaj rimarkis, ke Partridge ankoraŭ ne moviĝis.
"Partridge," li parolis mallaŭte kun minace malvarma voĉo. "Mi jam klare diris, ke vi ellitiĝu. Vi povos tion fari volonte aŭ nevolonte, kviete aŭ brue, surpiede -- aŭ sur vian damnan kapon. Estas egale al mi, sed, je Jesuo Kristo, vi ellitiĝos!"
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (彼はランプを灯し、自分のズボンをはいた。彼はあたりを眺めて、パルトリッジがまだ動き出していないことに気がついた。「パルトリッジ!」と彼は脅すような冷たい声で低くささやいた。「俺はすでにはっきりと起きろと言ったんだぜ。あんたはそうしたらいいんだよ。喜んでだろうといやいやだろうと、静かにだろうと音をたててだろうと、足を地につけてだろうと--そのやくざな頭を下に逆立ちしてだろうとな。どっちだった俺はかまわないが、イエス・キリストめ、あんたは起きるんだ!」)(2010. 11. 6.)
"Bonvolu depreni ĝin, mi petas," ŝi diris, indikante la fotografaĵon supre de la kameno. "Ni ne deziras, ke tria persono kundividu nian feliĉon. Kara, kara Bartolomeo, ni estas gefianĉoj, ĉu ne?"
Li ne respondis. Li ne povis, ĉar lia buŝo volupte frandis la palatoplaĉan ambrozion, do, ŝi rapide kaj iom laŭtvoĉe ripetis:
"Ĉiuj nun scias, ke ni estas gefianĉoj, ĉu ne, Bartolomeo?"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (「あれをはずして頂戴、お願い」と、彼女は暖炉の上の写真(訳注:故トンキンス氏の写真)を指して言った。「私たちの幸せを分かち合うのに、第三者はいらないわ。ねえ、あなた、バソロミューさん、私たちは婚約者同士なのよね」彼は返事をしなかった。彼は出来なかったのだ。なぜなら、彼の口はむさぼるように舌もとろけるようなご馳走を味わっていたからだ。それで、彼女は急いで、少し大きな声でくり返した。「もう皆さんが私たちが結婚することを知っているのよ、バーソロミューさん、そうでしょ」)(2009. 12. 16.)
* volvi 〔動詞〕@巻く。(1)(ion) <幅のある物を>円筒形に巻く、ロール状に巻く。(2)(sin) 巻かれる、丸まる、= volviĝi(丸まる)。A巻き付ける。(1)(ion(A) + ĉirkaŭ io(B)) <ひも状・帯状の物(A) を><物(B) の周りに>巻き付ける。(2)(sin + ĉirkaŭ io) = volviĝi(くるくる巻き付く)、<…の周りに>巻き付く。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'wrap, roll, wind' に相当します。Baza E Radikaro では「何かをある別の何かの周りに(何回も)重ねて置く ((plurfoje) ĉirkaŭmeti ion ĉirkaŭ io alia))」です。昨日の perpleksa の用例に続く文章です。
Mi jam malfermis la flankpoŝon de la tornistro, elprenis a revolveron, ankoraŭ volvitan en la ĉifita ĉemizo, kaj enmanigis ĝin al Raffaele. "Kiu scias, kial li ne uzis ĝin?"
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" (私はすでにそのリュックの脇ポケットを開き、まだしわくちゃのシャツにくるんだままのレヴォルヴァーを取り出し、ラファエルの手に渡した。「なぜ奴がそいつを使わなかったか、誰か分かるか?」)(2007. 7. 18.)
* volvi 〔動詞〕 巻く;巻きつける。《「新選エス和」》 … 基本的な単語です。Baza E Radikaro では「(何回も)何か他の物の周りに、何かを置く((plurfoje) ĉirkaŭmeti ion ĉirkaŭ io alia)
」です。昨日の tremi の用例に続く文章です。
Lin kaj ŝin nesenteble volvas la obskuro. Kvazaŭ nekonata, fremda ina silueto al li etendus la brakojn similajn al aŭtunaj nudaj branĉoj.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" (それと気づかないうちに暗闇が彼と彼女を包み込む。あたかも見知らぬ異国の女性のシルエットが、秋の葉が落ちた枝に似た腕を彼のほうにのばしてくるみたいだった。)(2004. 9. 1.)
* vorto 〔名詞〕 [言語学・文法] 語;単語;言葉;口約。《「新選エス和」》 …重要単語です。同種の物の集団を示す接尾辞 '-ar' をつけた 'vortaro' は「辞書」ですね。Baza E Radikaro では「意味のある、順に並んだ音(あるいは、文字)(sinsekvaj sonoj (aŭ literoj) kun signifo)」です。先日の amiko の用例に続く文章です。
La vortoj de la kanto daŭre fariĝis neklaraj kaj malkompreneblaj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (歌の歌詞がだんだんとはっきりしなくなり、理解できなくなっていった。)(2005. 9. 7)
* vosto 〔名詞〕 @〔獣・鳥・魚・蛇・虫など動物の〕尾、しっぽ。A尾部、最後部。B≪転義≫〔影響の〕なごり。C≪俗語≫ペニス。D [音楽] 〔音符の〕符尾〔縦棒〕、 = tigo. 《「エスペラント日本語辞典」》 … Cランクの単語です。英国語の 'tail' に相当します。Baza E Radikaro では 'la malantaŭa elstara parto de birdo aŭ alia besto' です。昨日の morgaŭ の用例に続く文章です。
"Do, vi volas forkuri, kiel hundo kun subtirita vosto. Sidiĝu!" kriegis Ŝakmato. "Se vi ne havas la kuraĝon de rato en angulo, mi mortigos vin nun, kie vi sidas!" kaj li subite etendis manon kaj kaptis Partridge per la kolumo. "Ĉu vi intencas ludi, aŭ ĉu mi mortigu vin tuj?"
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (「じゃあ、あんたは尻尾を巻いた犬のように逃げ出すんだ。座れ!」チェックメイトが声を張り上げた。「もしあんたが角っこに追いつめられたネズミのあの勇気がないんなら、俺はあんたを今すぐその座ってるその場で殺してやるから」と言って、彼は突然手を伸ばしパルトリッジの襟首をつかんだ。「あんたはチェスをする気があるのか、それとも、俺があんたをいまずぐぶっ殺そうか」)(2010. 12. 18.)
* vualo 〔名詞〕 [服飾] ベール;とばり、おおい;f. おおい。《「新選エス和」》f. = 転義。 …重要単語です。Baza E Radikaro では「顔の前にたらす繊細な(透けて見える)布(delikata (travidebla) tuko antaŭ vizaĝo)」です。昨日の laŭ の用例に続く文章です。
Kiam la boato ekmoviĝis, li povis vidi por momento la novedzinon kun vualo kaj klinanta la kapon.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (その船が動き始めた時、彼はベールをつけ頭を垂れた新婦をちらっと見ることができた。)(2005. 6. 2.)
S-ro Morrel supozis trovi Villefort-on senkuraĝa: li trovis lin kiel li vidis lin ses semajnojn antaŭe, tio estas kvietan, firman kaj plenan je tiu malvarma ĝentileco, la plej ne transireblan el ĉiuj bariloj, kiu disigas la kore noblan homon disde la vulgara homo.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" (モレル氏のほうでは、意気消沈したヴィルフォールを見出すこととばかり思っていた。ところが、ヴィルフォールは、六ヶ月前に会ったときと少しも変わっていなかった。落ちつきを見せ、厳として、関所のなかでもいちばん越え難い関所、すなわち教養ある人間と庶民とを区別するところの、あの冷然たる礼儀正しさをしめしていた。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治)(2011. 3. 26.)
* vulkano 〔名詞〕 @ [地学] 火山。A (Vulkano) [人名] ウルカヌス〔[ローマ神話] 火とかじ屋の神〕、バルカン。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'volcano' に相当します。エスペラントでは 'c' の発音は [ts] です。Baza E Radikaro では「地球の溶けた部分が噴出されて出来た山;地球の溶けた部分を噴出した、あるいは、噴出している山 (monto formiĝinta el elĵetiĝintaj likvaj partoj de Tero; monto, tra kiu elĵetiĝas aŭ elĵetiĝis likvaj partoj de Tero)」です。昨日の rolo の用例に続く文章です。
"Certe ankaŭ vi aliĝos al la safari. Kiel geologo vi trovos multajn interesaĵojn en tiu regiono. Vulkanoj estas unu el viaj specialaĵoj, ĉu ne?"
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" (「もちろん、君もサファリに参加してもらうことになる。地質学者である君はその地方で興味深いことをたくさん見つけるだろう。火山は君の専門分野の一つではなかったかね?」)(2007. 1. 25.)
* vundo 〔名詞〕@傷、傷口。A〔心の〕傷。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'wound' に相当します。英国語では動詞と名詞が同じつづりですが、エスペラントでは「傷つける」は語尾を '-i' に変えた 'vundi' です。下例では「弱度・微量・小型・愛らしさ」を示す接尾辞 '-et' が付いています。Baza E Radikaro では「体に受けた損傷、そこから血が出る (difekto de la korpo, el kiu fluas sango)」です。先週末の grumbli の用例に続く文章です。
S-ino Feldman rimarkis, ke sur la frunto de Raffaele estas vundeto. "Estas nur kontuzeto," li diris, forviŝante la sangon per poŝtuko. "Permesu al mi pansi ĝin," ŝi respondis, etendante sian manon al la medikamentujo sub la sidloko. "Se vi do insistas..." diris Raffele sen tro da rezisto.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" (フェルドマン夫人がラファエルの額の上に小さな傷があるのに気づいた。「単なる打ち身ですよ」と、ハンカチで血をぬぐいながら彼が言った。「私に傷の手当てをさせて」と、座席の下にある薬品箱に手を伸ばしながら彼女が答えた。「そんなにおっしゃるなら...」と、あまり反対せずにラファエルが言った。)(2007. 3. 20.)
* zono 〔名詞〕 帯;バンド。《「新選エス和」》 … 「シ−トベルト」として使っている例です。 "Venu, fiksu vian zonon. Ek, ni estas for!" Petro startigis la veturilon. (「シートベルトをしめて。さあ、出発!」ペトロは車をスタートさせた)(2002.12. 1)
* zorgi 〔動詞〕 世話する、気をつける、配慮する、心配する。《「新選エス和」》 … 「介護する」といった意味にも使えますね。下例は、昨日に続く文章です。-ig-(その動作をさせることを示す接尾語)がつきました。 Facile li iradis, ĉar la dorsosako estis preskaŭ malplena kaj ekzistis nenio, kio zorgigis lin. Li estis feliĉa kun la arbaro kaj la vetero kaj si mem. La morgaŭo kaj la hieraŭo estis samforaj, sed nunnune la suno brilis klarruĝe tra inter la betuloj kaj la aero estis freŝa kaj milda. "Estas vespero por kanto", pensis la Snufmumriko. … el "Muminvalo" (歩くのは、たいして苦労じゃありませんでした。---ランドセルはもうほとんどからでしたし、心には、なんの気にかかることもありませんでしたから。林は気持ちがいいし、お天気はすばらしいし、スナフキン自身はしあわせでした。あしたも、きのうも、遠くはなれていました。おまけに、いまはお日さまがきらきらと赤く、しらかばの林のあいだにかがやいていて、風はやわらかく、さわやかでしたもの。「こりゃ、歌をつくるのにもってこいの夕がただぞ。」こう、スナフキンは思いました。…山室 静訳)(2003.10. 7)