＊ tablo 〔名詞〕 @机、テーブル。A食卓。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'table (furniture)' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'meblo por manĝi aŭ labori, kun horizontala supra surfaco (manĝo-, vendo-, tualeto-, (oficeja) skribotablo)' です。昨日の ŝvito の用例に続く文章です。
La montrilo plu iris, la pistoloj estis ŝarĝitaj; li etendis la manon, prenis unu kaj murmuris la nomon de sia filino.
Poste li remetis la mortodonan armilon sur la tablon, prenis plumon kaj skribis kelkajn vortojn.
Tiam ŝajnis al li, ke li ne sufiĉe adiaŭis sian amatan infanon.
Poste li turnis sin al la horloĝo; li ne plu kalkulis per minutoj sed per sekundoj.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （針はどんどん進んで行った。ピストルには、すでに弾丸がこめられている。彼は、手を伸ばし、その一つを取りながら、娘の名をつぶやいた。それから、ふたたび死の武器を下に（机の上に）置くや、ペンを取り、数語を書き記した。彼は、最愛の娘にたいし、別れの言葉が言い足りなかったように思っていたのだ（ふと、思ったのだった）。（それから）彼は柱時計のほうをふり返った。彼は（もはや）分ではなく、秒で数えていた。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 12. 28.)
＊ tabulo 〔名詞〕@〔木材の〕板。A〔特定の目的のための〕板、盤；板状のもの。B〔 tabuloj 〕舞台。C [地理] 台地、= plataĵo（台地、高原）。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'board, plank' に相当します。下例では 'muro（壁）' と合わせ合成語として使っています。複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「（のこぎりで挽いた）一片の木、平たく、分厚くない；他の材料で出来た同じような一片；垂直に固定された同じように平らな物、しばしばその上に書かれた物がある（案内板、宣伝板など、学校の黒板、緑板、白板） (peco da ligno (segita), plata, ne tre dika; simila plata peco el alia materialo; tio sama, fiksita vertikale , ofte kun teksto sur ĝi (anonc-, reklam-tabulo, ..., nigra, verda, blanka tabulo en lernejo))」です。昨日の kruro の用例に続く文章です。
Ruĝa lumo de la subiranta suno envenis strie tra la fendoj inter la murtabuloj. Kiam tiuj strioj malaperis restis hela krepusko en la fojnejo, kaj venis granda silento kaj trankvilo, foje rompita de preterpasanta aŭto. Trankviliĝis ankaŭ liaj doloroj, kaj la bildoj de la tago ĉesis peli unu la alian en la cerbo.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （壁板の裂け目から入日の赤い光が筋となって入りこんでいた。その光の筋が消えると、干し草置き場には明るいたそがれが訪れ、通り過ぎてゆく自動車の音に時々は妨げられはするが静寂と平穏がやって来た。痛みもおさまってきたし、その日に起きた映像が頭の中で追いかけっこをするのも止まった。）（2008. 2. 20.)
＊ tago 〔名詞〕 日；一日；= 〜nokto（一昼夜）；昼間。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では 'iu（ある；どれかの）' と一緒に前置詞省略の '-n' をつけて、よく使われる熟語 'iun tagon（ある日）' としています。Baza E Radikaro では「太陽の光がある時；24時間（= 一昼夜）（kiam estas lumo de la suno; 24 horoj (= tagnokto))」です。昨日の bedaŭri の用例に続く文章です。
Iun tagon dum pluvperiodo Sasivusan staris ekster la muroj de la malliberejo kun malforta korpo kaj malplena koro.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （雨期のある日のこと、サシヴサンは弱々しい体と満たされぬ心を抱いて刑務所の壁の外に立っていた。）（2005. 8. 19)
＊ tajloro 〔名詞〕 〔服の〕仕立て職人、テーラー。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'tailor' に相当します。下例では 'laboristo（労働者）' と合わせ合成語としています。Baza E Radikaro では「布を裁断し縫い合わせて服を作る職人 （metiisto, kiu tajlas kaj kunkudras vestojn)」です。昨日の kulero の用例に続く文章です。
Miĥaelo Mihok jam laŭnature estis timema, servema kaj ĝentila. La servemon kaj ĝentilecon li bone profitigis en sia civila profesio. Li estis tajlorlaboristo en provinca urbeto. Sed li ankaŭ estis timema. Precipe li timis leŭtenanto Petroff, kiun li konis nur de tri tagoj. Ho, kiaj tri tagoj!
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （ミカエル・ミホックはもともと臆病で世話好きで礼儀正しい男だった。彼は市民として自分の職業にその世話好きさと礼儀正しさを十分に役立てていた。彼は地方の小都市の仕立て職人だった。しかし、彼は臆病でもあった。彼はまだ知ることになってたったの三日にしかならないペトロフ中尉を特に恐れた。ああ、何という三日間だったろう！）（2008. 7. 16.)
＊ taksi 〔動詞〕@ (ion) ＜物の＞価値を認める、価値あるものとみなす。A (ion(A) + io(B)/ia, ke) ＜Ａを＞＜Ｂであると＞評価する；＜Ａ（物の価値・数量）が＞＜Ｂであると＞見積もる、推定する、査定する、鑑定する； [数学] 推定する。B (ion) [経済] ＜…の＞公定価格を決める、公示料金を定める；価格統制をする、最高価格を決める。C (ion) [経済] ＜…に＞課税する、間接税をかける。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'estimate, value' に相当します。下例では接頭辞 'pri-' をつけて「判定する」の意味とし、それを副詞にして使っています。Baza E Radikaro では「ある人／物の好ましさについて意見を言う；ある物の価値に関して意見を言う （fari al si opinion pri la ŝatindeco de iu/io; fari al si opinion pri la valoro de io)」です。昨日の urĝi の用例に続く文章です。
La filo rigardis lin pritakse. -- Eble vi povas. Sed estas ja stulte iri kiam oni povas veturi. -- Kion vi diras? Stulte iri? Ne, ne, Eriko, iri per propraj piedoj estas pli bona ol ĉiu alia irmaniero. Kaj nun mi volas iri kune kun vi, kiel antaŭ multaj jaroj, kaj ni kune babilu kiel tiam. La filo cedis, sed lia mieno montris, ke ne volonte li tion faras.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （息子は彼の様子を推し量るようにじっとながめた。「たぶんお父さんは歩けますね。でも、車で行けるのに、歩くなんて実際馬鹿げていますよ」「お前は何を言ってるんだ。歩くのが馬鹿げてるだって？ いや、いや、エリック、他のどんな行き方よりも自分の足で行く方がましだよ。しかも、私は何年も前と同じようにお前と一緒に歩きたいのさ。あの当時のように、一緒におしゃべりしようよ」息子はあきらめたが、顔を見れば彼が喜んでそうしたのではないことが分かった。）（2008. 5. 16.)
＊ takto 〔名詞〕@ [音楽] 拍子（ひょうし）、調子、テンポ。Aカタカタ [ドキドキ] という音〔同じ調子を繰り返す音〕。B＜転義＞機転、如才のなさ；節度。C [コンピュータ] クロック（信号）。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'time; tact' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「 [音楽：] 小節の中の「拍」のリズム、数；参加者をいらだたせる事なく、優しく振舞い話す能力 （(muziko:) la nombro kaj ritmo de la "frapoj" en la mezuroj; kapablo ĝentile agi kaj paroli, ne incitante la ĉeestantojn)」です。昨日の pagi の用例に続く文章です。
La maljunulo rektigis sin kaj komencis paŝi tiel rapide, ke la filo baldaŭ trovis la takton tute kontentiga. Sed la vizaĝo de la maljunulo fariĝis malmola kaj li kunpremis la lipojn.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （老人は身体をしゃんとして、たいそう速く歩き出したので息子は程なくその歩調に全く満足していた。しかし、老人の表情は固くなり、唇をきつく結んでいた。）（2008. 6. 13.)
La ludo komenciĝis. Por gajni tempon Partridge ĉiufoje movis sian figuron post longa konsiderado, esperante, ke post la paso de sufiĉa tempo, la kolero de Ŝakmato forvaporiĝos, sed Ŝakmato ne longe suferis tiun taktikon.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （ゲームが始まった。時間を稼ぐためにパルトリッジは毎回長い時間かけて考えた末に駒を動かした。充分時間がたてば、チェックメイトの怒りも雲散霧消するということに望みを託してのことだったが、チェックメイトはその戦術に長く煩わされはしなかった。）（2010. 12. 23.)
Sed kial ne lernis Mihok la rusan lingvon? Pro du kaŭzoj. Unue, ĝis nun li nur vidis la rusojn, sed ne vivis inter ili; due, ĉar li vere ne havis lingvistan talenton. Krom tiuj du estis ankoraŭ tria.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （でも、なぜミホックはロシア語を勉強しなかったのだろうか？ 二つの原因による。第一に、これまで彼はロシア人を見ただけで、彼らの間に混じって生活したことがなかった事；第二に、彼が全く語学の才能に恵まれていなかったからだ。その二つの他に、さらに第三の原因があった。）（2008. 8. 9.)
＊ talio 〔名詞〕@腰〔のくびれた部分〕、ウェスト；[医学] 腰部〔乳下から骨盤上部〕。A[服飾] 〔衣服の〕胴回り、ウェスト〔ライン〕。B[海洋］船体中央部〔特に船橋楼のない船の〕、船腹、舷側（げんそく）。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'waist, figure' に相当します。Baza E Radikaro では「人体の中央部で、胸と腹の間 (la mezo de la homa korpo, inter brusto kaj ventro)」です。昨日の kirli の用例に続く文章です。
Samtempe li metis sian liberan brakon ĉirkaŭ ŝia talio kaj provis tiri ŝin al si. Kun kvazaŭ instinkta movo, Mildred forpuŝis la brakon kaj, alfrontante la duonebriulon, ŝi vaste mansvingis kaj vangofrapis Cunningham tiel forte, ke li perdis sian ekvilibron kaj retrofalis sur unu el la plenaj akvositeloj, renversante ĝin.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （同時に彼は自分の空いた方の腕を彼女の腰の周りに置いて自分のほうに彼女を引き寄せようとした。あたかも本能的な動きと見せて、ミルドレッドはその腕を払いのけ、その生酔いの男と正面から向き合い、大きく腕を振ってカニンガムの頬をひっぱたいた。あまりにも強くひっぱたいたので、彼は平衡を失い、後ろにあった水が一杯に入ったバケツの上に倒れこみ、バケツがひっくり返った。）（2007. 5. 8.)
＊ tamburo 〔名詞〕 @ [音楽] 太鼓、ドラム。A [機械] 円筒形の器具 [道具] ; ドラム。B巻き胴、リール、コイルの軸、ドラム〔電線などの巻枠〕。C円筒形の容器、〔特に〕ドラム缶； [工学] ドラム〔液体容器〕。D [建築] ドラム〔円柱を構成する円筒形石材〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'drum' に相当します。下例では「動作の始まり」などを示す接頭辞 'ek-' をつけ動詞とし、その現在形にしています。Baza E Radikaro では「楽器（あるいは信号用の道具）で、空の円筒の一端または両端をぴんと張った膜（多くは皮）で閉じたもの；工業用に使うそのような円筒 （muzika instrumento (aŭ signalilo) konsistanta el maplena cilindro fermita je unu aŭ du flankoj per streĉita folio (ofte el ledo); simila cilindro en teĥniko)」です。昨日の eklipso の用例に続く文章です。
"Bartolomeo, mia tre, tre, tre amata kaj karega Bartolomeo, vi ne scias, kiel alte mi taksas vian edziĝopeton. Kiel forte ektamburas mia koro. Vi estas viro kun granda merito kaj honoro kaj mi estas certa ke neniam vi bedaŭros la gravan paŝon, kiun vi tiel honorinde faris hodiaŭ. Vi estas modesta sinjoro, kies vortoj estas malmultaj, sed fidindaj kaj aŭskultindaj."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「バーソロミューさん、私のとてもとても、とても大切な大事なバーソロミューさん。私がどれほどあなたに求婚されたことをありがたいと思っているかあなたはお分かりにならないでしょう。私の心臓はどんなに強くうち始めたことでしょう。あなたは良いところも一杯あり敬われる方です。私はあなたが今日立派に果たされたこの重大な第一歩を、あなたが決して後悔なさることはないと確信しています。あなたは謙虚な方で、あまりお話になりませんが、でも頼もしくて傾聴に値する方です」）（2009. 12. 18.)
＊ tamen 〔副詞〕 だがしかし、とはいっても。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'however' に相当します。Baza E Radikaro では「それは本当だが、しかし... (tio estas vera, sed ...)」です。先週末の ordoni の用例に続く文章です。
La policistoj ne trovis la kvar fiŝistojn, sed ili kaptis kaj venigis tiujn, kiujn ili trovis. Ĉi tiuj tamen petege deklaris, ke ili estas senkulpaj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （警官たちはその4人の漁夫を見つけ損ねたが、見かけた連中を捕まえて引っぱってきた。この連中は、しかしながら、自分たちは無罪だと必死になって言い張った。）（2005. 7. 12)
＊ tapiŝo 〔名詞〕 毛せん；じゅうたん。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'tapestry'、カタカナ語の「タピストリー」に相当します。下例の2番目は 'sidi（座っている）' を先頭につけ、合成語としています。Baza E Radikaro では「ほどほどに豪華な、たいていは装飾が施された床に敷く（あるいは、壁にかける）織物 (pli-malpli luksa, ofte ornamita, teksaĵo sur planko (aŭ sur muro))」です。昨日の facila の用例に続く文章です。
Interne vidiĝis bela persa tapiŝo sur la planko, sed la persono kiu sidis sur ĝi ne estis plene videbla; mi vidis nur la suban parton de vesto safirkolora kaj ege bele ornamita, kaj du piedojn kiuj kuŝas ripoze sur la rozkolora sidtapiŝo.
… "Malsata ŝtono" （中には美しいペルシャじゅうたんが床に敷いてあるのが見えたが、その上に座っている男の全体を見ることは出来なかった。私が見たのはただ青玉色でみごとな飾りのある衣服の下部と、バラ色の小さなじゅうたんの上にゆったりと置かれた二本の足だけだった。）（2006. 2. 23.)
＊ taso 〔名詞〕〔緑茶・紅茶やコーヒー用の〕茶わん、湯のみ、カップ《参考：「コップ」は glaso, 「ご飯用の茶わん」は bolvo 》。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'cup' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「まあまあ背の低い飲み物を入れる器、開口部は広く、たいていは柄（取っ手）がついている (trinkujo sufiĉe malalta, kun larĝa malfermaĵo, ofte kun anso (tenilo))」です。昨日の avara の用例に続く文章です。
Stina estis iom pli ol ŝparema, sed post la alveno de la fratino ŝi fariĝis pli kaj pli simila al ŝi ankaŭ tiu rilato. Ĉiuj tri sidigis sin ĉe la tablo, manĝis kelkajn panpecojn sen butero kaj trinkis po du tasojn da kafo. Tiu havis palan koloron kaj gustis preskaŭ kiel varma akvo.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （スティナは少しばかり度を越した倹約家だったが、妹がやって来てからは、この面でもますます彼女に似てきた。三人はテーブルにつきバターなしで数切れのパンを食べ、二杯ずつコーヒーを飲んだ。それは色が薄くてほとんどお湯の味がした。）（2007. 12. 5.)
＊ tasko 〔名詞〕 @仕事、任務、職務。A [コンピュータ] タスク、ジョブ。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'task, job; homework' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「ある人のための一定の量の仕事；されるだろう事 （certa kvanto da laboro por certa persono; farotaĵo)」です。昨日の abrupta の用例に続く文章です。
Iom malĝentile kaj ruĝiĝante li aldonis, ke li volas fini iun taskon kaj ekiris, por labori apud la strato.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （少し無礼であったが彼は顔を赤らめてある仕事をし終えたいと言い足した。そして、道路に近いところで仕事をしようと出かけていった。）（2009. 10. 9.)
＊ taŝo 〔名詞〕 ポシェット。《新PIVにもない》 … 以下の文から想像すると... Suzana deziras montri al ni sian poŝan telefonon, kiun ŝi akiris antaŭ kelkaj tagoj. "Jen rigardu, kiel eta kaj malpeza ĝi estas! Mi tenas ĝin ĉiam en mia taŝo. (スザナは二三日前に手に入れた自分のケイタイを私たちに見せたがった。「ほら、見てください。とても小さくて軽いでしょう。私はこれをいつもポシェットに入れてます」）（2002.12. 20)
＊ taŭgi 〔動詞〕 @ (por io, por -i) 適している、ふさわしい。A <(por io, por -i)> 役に立つ、使える。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'be fit (for), be of use, serve, do' に相当します。下例では副詞語尾をつけています。Baza E Radikaro では形容詞形 'taŭga' について「ある目的に完璧に合っている （tute bona por iu celo)」です。昨日の muŝo の用例に続く文章です。
Ĉi tiun fojon kiam li vekiĝis, Partridge trovis sin multe pli forta. Estis la sekvanta tago kaj li estis tute sola en la kabano. Li taŭge vestis sin kaj esplore rigardis la aliajn ĉambrojn -- malgrandan kuirejon, loĝoĉambron, kaj peltejon. Ĝojigis lin la vido de breto da libroj. Sed li rememoris, kion diris la kaptilisto tiurilate. Jes, ĉiu verko senescepte temis pri la ŝakarto. Bone li komprenis, kial Baggs ricevis la ŝercnomon ŝakmato.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （今度彼が目を覚ました時は、パルトリッジはより体力が回復していると思った。翌日になっていて、彼はその小屋でたった一人だった。しっかり着込んでから彼は他の部屋を、小さな台所、居室、毛皮置き場などだが、探索するかのように見回った。棚一杯に並んだ本が彼を喜ばせた。しかし、そのことに関して猟師が言ったことを思い出した。そのとおり、全ての著作は例外なくチェスの技術に関するものだった。バグスがチェックメイトなるあだ名をつけられている理由がよく分かった。）（2010. 6. 5.)
taŭgi 〔動詞〕 役に立つ、適する。《「新選エス和」》 … 大事な単語です。形容詞（taŭga) としてよく使われます。 Ekzistas du specoj de likvakristala ekrano: DSTN kaj TFT. La komputiloj kun DSTN-ekranoj povas kosti multe malpli, sed la kvalito de la ekranbildo estos malpli bona. Se vi ne planas labori pri grafiko, sed ĉefe pri tekstoj aŭ aliaj aferoj, kiuj ne postulas altkvalitan bildon, DSTN-ekrano povas taŭgi. La kutima distingivo de hodiaŭa tekokomputilo estas 1024 x 768, kio ja sufiĉas por la plej multaj taskoj. … el "Monato: oktobro 2003" (DSTNとTFTという二種類の液晶があります。DSTNの画面を持つコンピューターはより安いのですが、画像の質は少し落ちます。グラフィックの仕事でなくて、文章を書いたり、高級な画像を必要としない仕事をすることを考えているのなら、DSTN画面が適しています。最近のノートパソコンの常識的な解像度は1024x768で、たいていの仕事はそれで十分です。）（2003.9. 26)
＊ teo 〔名詞〕 @〔飲み物の〕茶；〔欧米では〕紅茶。A [植物] チャ、茶の木、 = tearbo（茶の木）; 茶の葉、 = tefolio（茶の葉）。B茶会、ティーパーティー。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'tea' に相当します。「緑茶」は 'verda teo' 「紅茶」は 'nigra teo' です。Baza E Radikaro では名詞形について「茶の木の葉をお湯に浸して作る飲み物 （trinkaĵo farita per trempado de folioj de te-arbusto en varmega akvo)」です。昨日の skizi の用例に続く文章です。
La tuŝon li sentis kaj por sin defendi kaptante la revolveron el sub la kusenoj li salte leviĝis kun domskua krio. La malfeliĉa Mihok pro teruro faligis la tason da teo, mortpale humile palpebrumis jen al la danĝera ilo, tenata kontraŭ lia brusto, jen al la terurtaŭzita mieno de la leŭtenanto.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼は触られたのを感じた。それで、自分を守るために枕の下から拳銃を取り出し、家を揺るがすような叫び声とともに飛び起きた。かわいそうなミホックはあまりの怖さに、手にしていた紅茶を落としてしまった。そして、死人のような青ざめた顔で目をぱちくりさせながら恐る恐る、彼の胸に突きつけられた危険な代物を見たかと思えば、中尉の恐怖にひん曲がった顔を見たりしていた。）（2008. 9. 4.)
＊ tedi 〔動詞〕 うんざりさせる。《「新選エス和」》 … -iĝi をつけて自動詞にすると「退屈する」です。Baza E Radikaro では、「長すぎて、あまり面白くもないので不快である（esti malagrabla pro tro longa daŭro, pro ne sufĉa intereseco)」です。昨日の obskura の用例につづく文章です。 "Jes, ili havas forpermeson, antaŭ ol foriri por la alia krozo. Ĉu konvenos al vi?" "Ho, certe. Mi esperas, ke li ne tediĝos tamen. Kion li faros la tutan tagon?" "Mi diris al li, ke li povos veturigi la bovon en la kampoj. Li estas praktika homo." "Mi bezonas iun por helpi enmiti la silaĵon," ŝia patro diris. … el "Sur la bordo" （「そうよ。次の航海に出るまで休暇ですって。お父さんは、かまわないでしょう？」「ああ、もちろん。でも、彼が退屈しないといいのだが。一日中、何をするのかね」「彼に言っておいたわ。原っぱで牛を乗りまわせるでしょうって。彼は活動的な人だわ」「私は誰かサイロへ飼料を入れるのを手伝ってくれないかと思ってるんだが」と、彼女の父親がいった。）（2004. 3. 26.)
＊ tegi 〔動詞〕 おおいかぶせる；上張りする。《「新選エス和」》 … 今日から新しい短編を始めます。「短編の名手モデスト」さんの作品です。tegi は、訳しにくいけど重要な単語です。Baza E Radikaro では「布、あるいは、一層の布とは別の物質で完全に覆う、たいていは取り去るのが難しい（tute kovri per tuko aŭ per tavolo da alia materialo, ofte ne forprenebla)」です。昨日の ĉarma の用例に続く文章です。
Aŭtunkrepusko tegas la kancelarion. Pluvas. La pluvo jen fortiĝas, jen malfortiĝas. Ĉiuj silente laboras ion. Nur Pol havas bonhumoron por nenio. Antaŭ li Natalia trafoliumas iajn paperojn kaj ŝiaj verdaj ruzaj okuletoj, kiuj kutime ofte flirte alrigardas Polon, nun kvazaŭ ne rimakus lin. Ĉe la najbara skribotablo, Kati diligente, malrapide skribas ion. Ŝiaj delikataj fingroj karesas la folion, kaj nevole Pol imagas, ke tiuj ĉi longaj fingroj kvazaŭ karesus lian hararon. Subite eksonoras la telefono. Kati levas la parolilon kaj post kelkaj vortoj ŝi afable diras: -- Pol, iu serĉas vin.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （秋らしいほの暗さが秘書室をおおっている。雨が降っている。時には強く、時には弱く。皆は静かに仕事をしている。ポルだけは理由もなく機嫌がよい。彼の前に、ナタリアが何かの書類をめくっており、彼女の抜け目のない小さな緑の目は、いつもはよくポルをからかうようにじっと見ているのだが、今はまるで彼のことを気にもしていないようだ。隣の机では、カティーがゆっくりとだが一生懸命に何か書いている。彼女の繊細な指が用紙をなでているのだが、心ならずもポルはその長い指が彼の髪の毛を愛撫しているように思う。突然、電話が鳴る。カティーが受話器を取り、二言三言話したあと、愛想良く言う：「ポル、誰かがあなたを探しているわ」）（2004. 7. 7.)
＊ tegmento 〔名詞〕@屋根〔家や乗り物の〕。A〔比ゆ的に〕住まい。B屋根に似たもの。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'roof' に相当します。下例では明らかにランド・ローヴァーの屋根ですね。日本語なら「ウサギのように白い」なのですが... Baza E Radikaro では「家を覆っているもの、上部に
あるもの (supraĵo, kovraĵo de domo)」です。昨日の instrukcio の用例に続く文章です。
Blanka kiel littuko, li ŝancelpaŝante reiris al la Land-Rover kaj, tirante sian tornistoron post si, suprengrimpis kaj sidiĝis sur la tegmento, deprimite trinkante.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （シーツのように真っ白になって、彼はふらふらしながらランド・ローヴァーへ歩いて戻り、リュックを後ろに引きずって屋根に上り、意気消沈して飲みながら屋根の上に座り込んだ。）（2007. 6. 15.)
＊ teko 〔名詞〕 さく（セン類）、子のう（タイ類）、包膜、収集品・室、手さげかばん。《「新選エス和」》 … komputilo にくっつくと「ノートパソコン」です。 Pro la relative alta prezo de tekokomputiloj oni devas doni pli da atento ĉe aĉeto de tia komputilo. Facile povas okazi, ke oni elspezas multe da mono por komputilo, kiu ne havas la karakterizojn, kiujn oni fakte bezonas. Tial oni serioze pripensu, por kio oni bezonas la tekokomputilon. … el "Monato: oktobro 2003" (ノートパソコンは比較的値段が高いので、この手のコンピューターを買うときはより注意を払う必要があります。実際に必要とする機能がついていないコンピューターに、高いお金を払ってしまうといったことがよく生じます。だから、なぜノートパソコンが要るのかまじめによく考えてください。）（2003.9. 22)
＊ telefono 〔名詞〕 電話。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。もちろん英国語の 'telephone' に相当します。「ケータイ」は 'poŝtelefono' です。Baza E Radikaro では「遠く離れたところへ音を運ぶ電気器具 (elektra aparato por transporti sonojn je granda distanco)」です。ゴールデンさんの短編集の巻頭にある「けものたち」です。１８頁にわたる作品です。どうぞお楽しみください。昨日の konservi の用例に続く文章です。
Tin tin tin!... tin tin tin! La eksono de la telefono vekis min abrupte el posttagmeza siesto. Prenante la rivecilon, mi aŭdis la voĉon de Hubert Nevins.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （ジリーン、ジリーン。突然鳴り出した電話の音で私は午後の昼寝から目が覚めた。受話器をとると、ヒューバート・ネヴィンスの声が聞こえてきた。）（2006. 12. 2.)
＊ temo 〔名詞〕 テーマ、題、主題。《「新選エス和」》 … temas pri ...（を〜としている。...が問題である） と動詞でとてもよく使われます。是非とも覚えて使ってみましょう。下の用例は、昨日の feo の用例に続く文章です。 "Sed mi ne sendis Cedrik en paketo", elovkis Snif kun vastrondaj okuloj. "Kaj mi ankaŭ ne mortos!" La Snufmumriko ĝemspiris. "Tipe por vi", li diris. "Sed nun provu ĉiukaza finaŭskulti bonan rakonton, kiu ne temas pri vi mem, kaj pensu ankaŭ iomete pri mi." … el "Muminvalo" (「だけど、ぼくはセドリックを、小包でおくらなかったよ。」と、スニフは目をぐりぐりさせながら、さけびました。「それに、ぼくはまだ死なないんだ。」スナフキンは、ため息をつきました。「おまえはいつも同じだよ。」と、かれはいいました。「まあ、おまえの話でなくてもこのすてきなお話をさいごまできいてくれよ。それに、ぼくのことだって、すこしは考えてくれよ。」（山室 静訳をエスペラント訳に合うように一部改変した））（2003.10. 17）
＊ temerara 〔形容詞〕 向こう見ずの。《「新選エス和」》 … 難易度が高い形容詞ですね。こんな単語は、日常会話では必要ないけど...「テメーラー」って覚えましょうか。 Tiel do li provizis per vepro-tranĉaj iloj kaj ĉas-armoj la samajn homojn, kun kies helpo li fondis Macondon, metis en tornistron la orientad-instrumentojn kaj la mapojn kaj komencis sian temeraran aventuron. (そこで彼は、ともにマコンドを建設した男たちにやぶを切り払うための刃物類と、狩猟の道具などを持たせ、方位測定用の器具や地図を雑のう一つに放り込んで、大胆きわまりない冒険の旅に出たのだった。＜「百年の孤独」より、一部、鼓 直訳を利用＞）（2003.1. 3)
＊ tempo 〔名詞〕 時；時間；時代；時期。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'time' に相当します。ちなみに、カタカナ語の「テンポ（拍子）」は日本語エスペラント辞典によれば 'takto' です。下例では指示代名詞の 'tiu（その）' がついています。Baza E Radikaro では「時間、日、年で測るもの (tio, kion oni mezuras per horoj, tagoj, jaroj)」です。昨日の pasi の用例に続く文章です。
La bildo de la tiutempa vivmemoro miksita kun matena sunradio kaj nubo kaj kanto -- ĉio kune aperis en formo nekredeble melodia kaj harmonia.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （その当時の生活の思い出となる絵には、朝の太陽の光と雲と歌の数々が一杯混ざっていたが -- それら全てが一緒になって信じられないメロディーとハーモニーを形にした物として現れた。）（2005. 10. 5.)
- Ni eĉ ankoraŭ pli bone ol tion faris, sinjoro, diris la maljuna maristo kun certa respekto, ĉar ni brajlis la brigvelon kaj rudris laŭ la vento por kuri antaŭ la tempesto. Dek minutojn poste, ni brajlis la topvelojn kaj ni navigis sen veloj.
- La ŝipo estis ja maljuna por riski tion, diris la Anglo.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「ところが、あっしたちは、もっとうまいやり方をしたんでさあ、旦那。」と、老海員はいささか敬意をあらわしながら言った。「後檣梯形帆を捲いてあらしの前を駆け抜けようと、風向きにしたがって舵を取った。（そして、）十分たつと、（まるで）（角帆を絞り）帆なんかなしで走ったもんでさ。」「そんな危ない真似をするには、船がちょっと古過ぎましたな、」と、イギリス人が言った。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 8. 6.)
＊ tempio 〔名詞〕 側頭、こめかみ。《「新選エス和」》 … 体の部分の名前を覚えよう。複数だと、「両こめかみ」？ En la belega, trietaĝa florvendejo, eleganta sinjoro rapidis renkonte al mi kun rideto sur la lipoj: - Ĉu mi povas helpi vin? - li demandis. (Bonaspekta viro, la haroj griziĝis ĉe liaj tempioj. Ĝuste la tipo, kiun mi ŝatas.) - Mi volas esprimi miajn bondezirojn per floroj, - mi diris. … el "La kisa malsano" (とてもきれいな3階建ての花屋さんで、洗練された紳士が微笑を浮かべて急いで私に近づいてきた。−何かお探しですか？ と彼はたずねた。（とても美男子で、こめかみのところの髪がグレイだった。まさに、私の好きなタイプだった。−花を贈り物にしたいのです、と私は言った。）（2003.5. 1)
＊ teni 〔動詞〕 支え持つ；つなぎとめる；保持する；維持する；養う；飼う；...とみなす。 《「新選エス和」》 …重要単語です。訳語が多いですね。エス・英辞典でも 'hold, keep, maintain' と沢山あります。Baza E Radikaro では「（手に、あるいは、近くに）持つ；与えない；誰か／何かが落ちない、去らない、飛んで行かないようにする；（熟語：約束を守る） (havi (en mano aŭ proksime); ne fordoni; fari tiel, ke io/iu ne povas (de)fali, foriri, forflugi,...; (teni sian vorton: fari tion, kion oni promesis)」です。昨日の grilo の用例に続く文章です。
Mi tre singarde flanke tenis la kurtenon kaj rigardis internen. Tie estis granda kunveno, sed pro profunda mallumo nenio estis videbla.
… "Malsata ŝtono" （私は大変用心深くカーテンを横に支えて中をのぞきこんだ。大きな会合が開かれていたが、闇が深いので何も見えなかった。）（2005. 12. 17.)
＊ tendeno 〔名詞〕 けん、（弓の）弦。《「新選エス和」》 … akila tendeno は、「アキレス腱」です。 La ursoj, laŭ la nuna stato de la zoologia scienco, ja denove havas tendenojn; sed kiamaniere ili rehavis tiujn estas profunda religia mistero, pri kiu ni povraj mortontoj ne dolorigu niajn etajn kapojn. Foje, se religia dogmo ŝajnas malfacile kredebla, ja necesas tutsimple levi la ĉapelon, profunde riverenci, kaj firme kredi. Benataj tiuj, kiuj nenion komprenas, sed ĉion kredas! … el "Mokrokalvo" (熊は、動物学の現状によれば、再び腱を持っているが、どのようにして熊がそれを再び持つようになったかは、深遠な宗教的ミステリーなので、我々、哀れな死すべき運命にある者が、そのことについて小さな頭を痛めないようにしよう。もしも、宗教的なドグマがとっても信じられないと思われる様な時には、単純に帽子をとり、うやうやしく頭を下げ、そして、固く信ずることが必要だ。何も理解できないので、すべてを信ずる者に幸いあれ！）（2003.8. 12)
＊ tendo 〔名詞〕 テント。《「新選エス和」》 … 英国語では tent です。間違えないで。なお、-ar をつけて、tendaro とすると、「野営地、テント村」です。 En la kvina tago eksplodas printempo. Estas la dek kvara de majo, kaj ĝis nun la du amikoj havis normalan veteron - iom da suno, iom da nuboj, malforta vento kaj ĉirkaŭ kvin gradoj tage. Nur malfrue en la posttagmezoj la neĝo fariĝis tro malseka kaj peza, sed tiam ili kutime haltis por tagmanĝi kaj starigi la tendeton. … el "Denaska kongresano kaj aliaj noveloj" (第5日目に、突然、爆発したかのように春になった。5月14日のことで、今までは、そのふたりの友人たちには、ずっと普通の天気が続いていた。すなわち、ちょっとばかり太陽が出て、雲も少しあり、風は弱く、そして日中の気温は5度くらいであった。午後おそくなってやっと雪が湿ってきて重くなるのだが、いつもその時間には昼食をとりテントを設営するので、遠足は終わりにしていた。）（2003.5. 31)
＊ tenera 〔形容詞〕 @心のやさしい、愛情のこもった、心のこもった。A和やかな、穏やかな。《「エスペラント日本語辞典」》 … ランク外の単語です。英国語の 'tender(-hearted)' に相当します。下例では複数語尾がついています。エスペラントでは形容詞にも複数語尾をつけます。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'dolĉe kaj delikate kondutanta' です。昨日の degni の用例に続く文章です。
Sed Morrel vane serĉante timon en Villefort, vidis en li, ĉar ĉiu timo ŝajne forestis, nur indulgan komplezemon: Villefort ĝuste trafis.
- Ne, sinjoro, diris Morrel, mi ne eraras; certe mi konas la kompatindulon de dek jaroj kaj li estas je mia servo de kvar. Mi venis, ĉu vi memoras tion? antaŭ ses semajnoj, peti de vi esti indulgema, kiel mi venas hodiaŭ peti vin esti justa por la kompatinda knabo; vi eĉ ricevis min relative malbone, kaj respondis al mi kiel nekontenta homo. Ha! La monarĥistoj estis ne teneraj al la bonapartistoj en tiuj tempoj.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （ところが、ヴィルフォールの面上にむなしく恐怖の色を求めていたモレルは、それがぜんぜん認められないとなると、今度は、そこにただ親切だけしか見出さなかった。ヴィルフォールの策は、まさに図に当たったというべきだった。「ええ、」とモレルは言った。「思いちがいはありません。それに、その（可哀そうな）男はもう十年このかた知っていて、わたくしのところにきてからも四年になります。御記憶でしょうか？ いまから六週間前、ちょうど今日、正しいお取りはからいを願いにあがったと同じように、あの（哀れな）男のために寛大なお取りはからいを願いにきたことがありました。そのときあなたは、かなりつれないあしらいをなさり、不機嫌な返事をお聞かせでした。ああ、なにしろあのころは、王党の方々はナポレオン党の連中にずいぶんつらくおあたりでしたから」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 4. 8.)
＊ tero 〔名詞〕 [I] @〔la を伴って〕地球、= terglobo. (1) 〔Tero〕地球〔天体としての固有名詞〕。(2) 世界、= mondo. A地面、陸地。B土地、地域。C〔耕作の対象としての〕土地、田地。D [電気] アース、接地。 [U] 土、土壌、陶土；土の成分、土質。 [V] 〔la tero〕地上、現世、この世。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'earth; ground' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'tio, sur kio estas homoj, bestoj, domoj...; tio, en kio kreskas plantoj; Tero: la nomo de nia planedo' です。昨日の sturmi の用例に続く文章です。
Kiam lia filo estis for, S-ro Morrel dum momento restis staranta kun la okuloj fiksitaj al la pordo; poste li etendis la manon, trovis la ŝnuron de sonorigilo kaj sonorigis.
Post momento aperis Coclès.
Li ne plu estis la sama homo, tiuj tri tagoj da necerteco disrompis lin. Tiu penso: la firmao Morrel estas baldaŭ ĉesigonta siajn pagojn, kurbigis lin al la tero pli ol kapablus tion fari pliaj dudek jaroj sur lia kapo.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （息子が出て行くと、モレル氏はしばらく戸口を見つめたままじっと立っていた。それから手を伸ばして呼鈴の紐をつかんで（見つけ出して）鳴らした。しばらくすると、コクレスがあらわれた。それはもう前と同じ人ではなかった。この三日間にはっきり思い知らされたことから（三日間に及ぶ不確実さが）、彼はすっかり取りひしがれたかたちだった（彼を打ち砕いてしまっていた）。モレル商会の支払停止、それは、頭上に（さらに）二十年の歳月がのしかかったというより以上に、彼の体を曲げさせていた。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 12. 22.)
tero 〔名詞〕 [地学] 地球；土地；地面；陸；土；f. 世界；この世。《「新選エス和」》 f. = 転義。 … 訳語が多いですね。重要語だということが分かります。Baza E Radikaro では「その上に人や動物や植物や家がある；地球：我々の惑星の名前（tio, sur kio estas homoj, bestoj, plantoj, domoj...; Tero: la nomo de nia planedo)」です。昨日の ju の用例に続く文章です。
Sed kiel ni antaŭe vidis li havis rilaton nur kun Giribala inter la vilaĝanoj. La fratoj de Giribala vizitis lernejon kaj ili post reveno al la hejmo foje demandis al Giribala pri la formo de terglobo, foje demandis: "kiu estas pli granda, la tero aŭ suno?" kaj kiam Giribala erare repondis, oni tiam mokante ŝin korektis.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （しかし私たちがすでに見たように、彼は村人たちの中でただギリバーラとだけ交わっていた。ギリバーラの男の兄弟たちは学校へ通っていたので、家へ帰ってくるとギリバーラに地球の形はどんなかとか、「地球と太陽とどっちが大きいか」などと聞いて、ギリバーラが間違えると、皆は嘲り笑いながら教えてくれるのだった。）（2004. 10. 22.)
＊ teraso 〔名詞〕 @テラス。A [地理] 台地；〔段々になった〕段庭。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'terrace' 、カタカナ語の「テラス」に相当します。Baza E Radikaro では「（家の近くの、庭の中の、...）高くした、平らな場所（美しい眺めを楽しむために、よりゆったりと座ったり散歩したりしようとの）；（階）段のように整えられた田畑 （plialtigita, ebena loko (apud domo, en ĝardeno,...) (por pli komforte sidi aŭ promeni por ĝui la belan vidaĵon); ŝtup(ar)e aranĝita kampo)」です。昨日の preta の用例に続く文章です。
Ĉe Hotelo Uhuru ni trovis ges-roj Feldman sur la teraso. Ili ankoraŭ matenmanĝis. Raffaele senpacience paŝis tien kaj reen, ĵetante rigardojn al sia brakhorloĝo.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （ホテル・ウールーで私たちはフェルドマン夫妻がテラスにいるのを見た。彼らはまだ朝食を食べていた。ラファエルはいらいらして、腕時計に視線をやりながら行きつ戻りつしていた。）（2007. 3. 8.)
＊ tereno 〔名詞〕 @〔一定の用途の〕土地。(1)〔一般に〕用地、敷地。（2）[スポーツ] スポーツ用地、グランド。（3）[航空] 〔飛行場で〕地上〔滑走路およびエプロン〕。（4）[軍事] 軍事地域〔陣地、演習場、作戦地など〕。A所有地、領地；≪転義≫（活動の）場、勢力圏。B〔地勢・地質からみた〕土地、地形、土壌。C [地学] （地）層。D [コンピュータ] ドメイン。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'terrain, ground; (fig.) field' に相当します。Baza E Radikaro では「人の営みに使われる土地空間、あるいは、何かが起きる場所としての土地空間 （terspaco, rigardata laŭ ĝia uzeblo por homa agado -- aŭ kiel ejo, kie io okazas)」です。先週末の akiri の用例に続く文章です。
"Ne tro forte!"
"Vi kondutis stulte. Tion vi devas konfesi!"
"Nur via metodo fariĝas osto en mia gorĝo."
"La celo pravigas la rimedojn. Ĉu ŝi ne tromplogis vin en promesitan edziĝon? Ŝi ne kondutis sincere rilate vin. Morgaŭ mi intencas viziti ŝin -- daŭrigi la militon en ŝia tereno -- kaj fine persvadi ŝin forgesi la tutan aferon."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「あんまりやりすぎるなよ！」「君の態度はまずかったぜ。そのことは認めなくちゃ」「君のやり方だけが喉に引っかかった骨だよ」「目的が手段を正当化するんだよ。あの女が君をだまして誘惑し、結婚の約束をさせたんじゃなかったのかい？ 彼女は君に対して誠実であったとはいえないよ。明日、俺は彼女のところへ行くつもりだ。敵方の陣地で戦争を続けるためにね。そして、最終的にこの件は初めからなかったことにしようと説得しにね」）（2010. 3. 16.)
＊ termometro 〔名詞〕 @ [物理学] 温度計、 [気象] 寒暖計、 [医学] 体温計。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'thermometer' に相当します。下例では対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「温度を測る機器 （mezurilo por temperaturo)」です。今日からＪ・バギーさんの短編小説『どうやってミホックは英語を教えたか』です。エスペラントをこのような初期に、こんなに見事に操るバギーさんに私は驚嘆しました。エスペラントはＣ・ピロンさんが言うように「すばらしい言語（la bona lingvo)」なのです。
Leŭtenanto Petroff singarde, iom post iom, ŝovis la kapon el sub la lana kovrilo, ĉirkaŭrigardis. Hela taglumo en la ĉambro. Ekstere sennuba ĉielo. Verŝajne frosto. Li rigardis la termometron. La enĉambra temperaturo estis dekkvin gradoj super la nulo.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （ペトロフ中尉は少しずつ、用心深く羊毛の毛布の下から頭を出して、周りを眺めた。部屋には明るい日の光。外は雲ひとつない青空。おそらく凍りつく寒さ。彼は温度計を見た。室内温度は零度よりも上の１５度だった。）（2008. 7. 9.)
＊ termoso 〔名詞〕 魔法びん。《「新選エス和」》 … 日常の家庭用品です。 Atentu: legu la leteron ĝisfine! Nenion faru, ne iru eldome, ne telefonu, neniun stultaĵon faru, sed simple sidiĝu enlite kaj tralegu la tuton! Jes ja, mi scias ke vi dormemas, mi scias ke via kapo pezas kiel sako da plumbo. Mi pensis ankaŭ pri tio, ja pri ĉio mi pensis. Apud vi staras termoso da kafo, do prenu tason! Mi esperas ke ĝi tenis la kafon je konvena varmo, ja pasis kelke da horoj. Nu, tion vi eble ne konscias, sed ne timu, baldaŭ vi ĉion komprenos. … el "Ĝis revido krokodilido!" (注意：この手紙を最後まで読むこと。何もしないで、家から外へ出ないで、電話もかけないで、馬鹿なことはしないように。ただ、ベッドに座って全部読みなさい！ もちろん、私は、あなたが眠たいこと、鉛がいっぱい詰まったように頭が重いことを知っています。そのことも考えてあります。実際、すべてのことを考えておきました。あなたのそばに、コーヒーを入れた魔法びんがありますから、一杯飲みなさい。もう、数時間たっていますので、コーヒーが丁度良い温かさだと思います。さて、あなたは、そんなことに気がつかないかもしれませんが、こわがらないで。やがてすべてが理解できますから。）（2003.5. 7)
＊ terni 〔動詞〕 くさめする。《「新選エス和」》 … こんなだいじな単語、私は知りませんでした。 Talpo Siĉjo eligis la faŭketon el sufoka koridora mallarĝo kaj kun intereso enspiris humidan, vesperan aeron. Odoro de freŝe falĉita herbo tiklis lian nazon. Siĉjo ternis kaj nur tiam li malfermis la okulojn. (もぐらのシーチョは息の詰まるような通路の狭いところから鼻を外に出して、湿っぽい夕方の空気を好奇心一杯で吸い込んだ。刈ったばかりの雑草の匂いが彼の鼻をくすぐった。シーチョはくしゃみをし、そしてその時になって初めて目をあけた）（2002.12. 27)
La hundo komike movis la humidan nazon, skuis la kapon, kaj perterne sciigis pri sia malaprobo. (その犬は湿った鼻をおどけたように動かし、頭をふり、くさめをして自分が不賛成なことを知らせた）
＊ terpomfingro 〔合成語・名詞〕 ポテト・チップス。 … terpomo（ジャガイモ）＋ fingro（指） La medicinisto estis denove suferanta pro sia hepato. La stratrimedo rekomendita de lia dompurigistino estis montriĝinta tiel efika ke, sentante sin denove tute bonfarta, kaj erarigite de tio, li estis farinta la stultaĵon manĝi terpomfingrojn, frititajn en oleo, kaj grasan stufviandon. (医師はまた肝臓で苦しんでいた。家政婦にすすめられた民間療法がとてもよく効いたので、もうすっかり良くなったと考えて、油であげたポテトチップスと脂ぎった蒸し肉を食べるなんていう馬鹿なことを、彼はしてしまったのだ）（2003.2. 18)
＊ teruro 〔名詞〕 恐怖。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'terror' に相当します。下例では動詞形 'teruri' の受動態過去形に形容詞語尾をつけて主格補語としています。なお、「テロ」は 'teroro' です。Baza E Radikaro では「とても大きな恐れ (grandega timo)」です。先週末の brili の用例に続く文章です。
Mi mire pensis pri la stelo, kaj mi ne scias kiam mi endormiĝis. Mi ankaŭ ne scias kiel longe mi dormis, sed subite mi vekiĝis preskaŭ terurita.
… "Malsata ŝtono" （私は驚きの念でその星のことをいろいろ考えていた。そして、知らぬ間に寝てしまった。私はどれほど眠ったのかも知らなかったが、突然、恐怖に駆られて目を覚ました。）（2006. 2. 7.)
Bart estis preskaŭ kvindekjara -- altkreska, grizhara, kaj tre maldika -- treege metoda kaj rutinema. Post la morto de la gepatroj li testamente ricevis ilian dometon en la antaŭurbo Miramar kaj mastrumis ĝin. Li estis pli ol ĝenerale sindetenema en la ĉeesto de virinoj kaj evitis ilin kiam ajn eble.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （バートは50歳になろうかというところで、背が高く、白髪交じりで、大変やせていた。そして、異常なくらいにやることが秩序だっている上に、しきたりを重んじる男だった。両親が亡くなったあと、彼は遺言で郊外のミラマールにあった両親の小さな家をもらいうけ、それを切り盛りしていた。彼は女性がいる席では普段以上に控えめで、だから出来る限り女性を避けていた。）（2009. 6. 3.)
＊ tiel 〔Tabelo〕 そのように；それほどに。 〜 ... kiel ...と同様に。《「新選エス和」》 Tabelo = ザメンホフの表にある単語 … この kiel と一緒に使う言い回しを以下の典型例で覚えましょう。Baza E Radikaro では「そのやりかたで；その程度で（en tiu maniero, tiumaniere; en tiu grado, tiugrade)」です。昨日の ĉagreni の用例に続く文章です。
Kiam Giribala la unuan fojon vizitis Sasivusanon, tiam ŝi estis okjara kaj nun ŝi fariĝis dekjara knabino. Dum du jaroj ŝi lernis la alfabetojn, tiel la bengalan kiel la anglan; ŝi eĉ finstudis facilajn legolibrojn, kaj tiuj du jaroj ankaŭ por Sasivusan ne estis malinteresaj kaj li ne sentis sin sola.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （ギリバーラが初めてサシヴサンのところに来たのは彼女が8歳のときだったが、今、彼女は10歳の少女になっていた。2年間、彼女はベンガル語のと同様に、英語のアルファベットも勉強した。彼女は易しい読み物の本の勉強も終えていた。そして、この2年間はサシヴサンにとっても無意味なものではなかった。彼は孤独を感じずに済んだのだ。）（2004. 11. 12.)
-- Nu, Haroŝo... blagodarju vas... (Nu, bone, mi dankas) Petroff trinkis, Mihok staris ĉe la forno. Kun premigita koro li pripensis la ĵus forpasintan teruraĵon. Lia timemo vestis la estontecon en nigran funebron, ĉar li estis nun tute konvnkita, ke la sinjoro leŭtenanto estas tigro.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「（うん、よろしい。ありがとう）」ペトロフはお茶を飲んだ。ミホックは暖炉のところに立っていた。胸が締めつけられるような気持ちで彼はたった今過ぎ去ったばかりの恐怖について考えていた。彼の臆病さはこれから先のことにも黒い葬服を着させていた。なぜなら、彼は今や中尉閣下は虎であると完全に確信させられたからだ。）（2008. 9. 10.)
＊ tikli 〔動詞〕 (iun/ ion) @＜人・身体を＞くすぐる。A≪転義≫＜人・感覚を＞微妙に刺激する、むずむずさせる；＜人を＞心地よくさせる、＜人・感情を＞満足させる。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'tickle' に相当します。Baza E Radikaro では「微妙に（そっと）触れることによって笑いたくなるようにする （kaŭzi per delikataj tuŝ(et)oj senton, pro kiu oni ekridas)」です。先週末の konsisti の用例に続く文章です。
Kian mirindan aspekton prezentis tiu bone provizita Tonkins-tablo kun sia senfina vico da tortoj etendiĝantaj tra longaj luksaj jaroj, por tikli, por flati lian platon. Krome la amanta vidvino posedis tiun grandan parcelon kaj jam faris aludon pri sufiĉa bonhavo, dank' al la estingiĝinta admirnda s-ro Tonkins.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （長いぜい沢な年月をずっと彼の口にあわせ、むずむずさせようと出されるトルトの果てしない行列とともに、その十分に準備されたトンキンスさんの食卓がどんなにすばらしい様相を示したことだろう。その上、愛すべき未亡人はこの大きな一区画を所有しているのだし、消えゆくあのすばらしいトンキンス氏のおかげで十分な資産もあるとすでにほのめかしているのだ。）（2009. 12. 15.)
＊ tikliĝema 〔合成語・形容詞〕 くすぐったがり。 … tikli（くすぐる）＋ -iĝ-（その状態が生じる） ＋ -em-（傾向）＋ -a（形容詞の語尾） この自然さ！ Li estis nome tre tikliĝema. -Ne ti-ti-ti-tiklu min, li ĝemis. (彼は、言ってみれば大変にくすぐったがり屋でした。−やめて、僕をく、く、く、くすぐらないで。彼はうめき声をあげました） (2002.11.27）
＊ tilio 〔名詞〕 ボダイジュ。《「新選エス和」》 … 木の名前を覚えよう。といっても、日本では見かけない木だが。 Eble jam okazis al vi, ke en malnova urbo vi ege ŝatis placon, ĉar ĝin ame kaj arte aranĝis, antaŭ longe, homoj plej talentaj, kaj jen vi revenas post iom longa restado alilande, antaŭĝojas la revidon kaj... ĉio estas fuŝita. La harmonion de la loko oni mortbatis: malaperis la malnovaj tilioj, kiuj ornamis ĝin kaj plaĉe bonodoris, staras nun moderna alta konstruaĵo, kiu fuŝas la tutan etoson, oni forprenis la antikvan fontanon por fari spacon por la aŭtoj, unuvorte, oni multrilate difektis ion plej karan al via koro. Sakrilegio!, vi diras al vi, amare. (昔の腕のある職人が心をこめて芸術的にレイアウトした古い町の広場をあなたがとても愛していて、少しばかり長い外国生活ののち、その広場を再び見ることができると喜んで訪れてみると...すべてが失われてしまっていた、ということをすでにあなたは経験されたことがあるだろう。その場所に存在した調和はすっかりなくなってしまっている。広場に彩りをあたえ、良い香りを放っていたボダイジュは消えてなくなり、かわりに全体の雰囲気を損なってしまう近代的な高層建築が立ち、自動車を駐車させるために古い噴水を取り去ってしまった。一言でいえば、あなたにとって一番大切な何かをいろいろな点で壊してしまったのだ。「冒涜だ」と苦々しくあなたは言う）（2003.3. 3)
＊ timi 〔動詞〕 @ (ion) 恐れる、こわがる、＜神などを＞おそれ敬う；〔否定形で〕...をものともしない、...に対し抵抗力がある。A (-i) ...するのがこわい、こわくて...したくない、ひるんで...できない；〔否定形で〕...する心配がない。B１．(ke) ＜悪い事態を＞恐れる、...でないかと心配する、懸念する、〔遺憾の気持ちを込めて〕...とおもう。B２．〔mi timas の形で挿入句的に〕おそらく、残念ながら。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'fear, be afraid' に相当します。最初の例は「その動作をさせること」を示す接尾辞 '-ig' をつけ形容詞として使っています。Baza E Radikaro では「悪いことが起きるのではないかと考える；...する勇気がない（pensi, ke malbono povos okazi; malkuraĝi)」です。一昨日の malica の用例に続く文章です。
Aŭ ĉu estis Staalo, tiu timiga spirito, kiun mi eble iel kolerigis dum mia ekskurso en lia tundromonta lando? Aŭ eble -- eble volis al mi enpenetri Nenio mem, tiu konsterna "Malpleno" de Laplando, kiun ĉiu viva estaĵo timas, ĝuste tial, ke ĝi estas nenio -- ?
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （あるいは、私がツンドラ山地を遠足しているときに、おそらくそれと知らずに怒らせてしまった、あの人を不安にさせる亡霊のスターロだったのだろうか？ あるいは、多分、それがまさに何もないという理由であらゆる生き物を恐怖に陥れるラップランドの肝をつぶすような「虚無」、その「無」自身が私の中にひょっとして入ってこようとしたのだろうか？）（2006. 11. 25.)
timi 〔動詞〕 恐れる、心配する。 《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では語尾を '-o' として名詞にしています。英国語の動詞 'fear' に相当しますが、形容詞で 'timid（臆病な）' という単語があります。Baza E Radikaro では「悪いことが起こるかもしれないと考える；臆病である (pensi, ke malbono povos okazi; malkuraĝi)」です。昨日の diamanto の用例に続く文章です。
Aperis ia tremo en mia brusto. Mi ne povas precize diri la kaŭzon -- ĉu pro timo, ĉu pro ĝojo, ĉu pro scivolemo.
… "Malsata ŝtono" （私の胸にある種の震えが生じた。恐怖でか、喜びでか、好奇心からか、その原因を正確に述べることは私には出来ない。）（2005. 12. 14.)
Pro tute natura returniĝo, la digna ŝipekipanto, kiun ni montris kiel apartenantan al la popola partio, siavice trovis sin en tiu momento, ni ne diros tute potenca, ĉar S-ro Morrel estis singarda kaj iomete timida viro, kiel ĉiuj tiuj, kiuj malrapide kaj malfacile akiris sian komercan havaĵon, sed li havis la eblecon, kvankam la zorgaj bonapartistoj tro rapidis por li kaj nomis lin moderulo, li havis la eblecon, mi diras, laŭtigi sian voĉon por aŭdigi proteston: tiu protesto, kiel oni facile divenas, rilatis al Dantés.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （形勢が一変した当然の結果として、あの船主、すなわち庶民階級の一人としてすでに述べたモレル氏は、この機会に万能の力を握ったとはいえなかったが、（長年かかって、取引によって辛抱強く財産を作り上げた人々の誰にでも見られるように、彼は至って慎重であり、かついくらか臆病だった）そして、狂激なボナパルト派の人々から置いてきぼりをくって、穏健派の名によってよばれていたにはしても、なお一つの訴えを申し立てる力だけはもっていた。その訴えとは、すぐお察しのことと思うが、もちろんダンテスに関するものだった。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治）（2011. 3. 19.)
＊ tinti 〔動詞〕 @〔金属食器などが〕ちーんという音がする、〔鈴などが〕ちんと鳴る。A≪転義≫〔楽器をへたに〕鳴らす。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'tinkle; jingle; clink' に相当します。下例では「くりかえし行為」などを意味する接尾辞 '-ad' をつけ名詞とし、対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「二つのグラスがぶつかった時に出す音を出す （fari la sonon, kiun faras du glasoj, kiam tiuj interfrapiĝas)」です。昨日の konscii の用例に続く文章です。
Iom post iom li eksciis, ke li ne estas sola. Li aŭdis la krakadon de kuiriloj, la tintadon de tasoj kaj teleroj. Li povis flari la odoron de rostiĝanta viando kaj estis ĝuste tio, kio fine plene vekis lian scivolon.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （少しずつ彼は自分が一人ではないということを意識し始めた。彼は料理道具がぶつかる音を聞いたし、茶わんやお皿がチーンと鳴る音を聞いた。彼はあぶり焼きにされている肉の匂いをかぐこともできた。そして、まさにそれが最終的に彼の好奇心を完全に呼び覚ますことになった。）（2010. 5. 8.)
＊ tipo 〔名詞〕 @タイプ、型、〔共通の特徴を持った〕類型、分類型；様式。A〔特に〕性格、気質の類型；その類型の人。B典型、代表例；見本、規範。C [機械] 原型；〔製造品の〕形式。D [生物] 型、タイプ； [動物] [植物] 基準 [模式］標本、〔分類・命名の〕基準。E [印刷] 活字；印刷書体、 = prestipo. 《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'type' に相当します。下例では形容詞にしています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'ekzemplero havanta ĉiujn/multajn ecojn de iu speco; tuto de ecoj de iu speco. (literoj:) litero kun certa aspekto' です。昨日の financo の用例に続く文章です。
La Anglo ricevis liajn dankojn kun la flegmo tipa de lia nacio kaj adiaŭis S-ron Morrel, kiu forkondukis lin benante lin, ĝis la pordo.
Sur la ŝtuparo li renkontis Juliino-n. La junulino ŝajnigis sin malsupreniranta, sed ŝi en realeco atendis lin.
- Ho sinjoro! ŝi diris kunigante la manojn.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （イギリス人は、イギリス人独特な冷静な態度で感謝を受けてから、モレル氏に別れを告げた。モレル氏は、戸口のところまで、彼に感謝の言葉を述べながら送って行った。階段のところで、イギリス人はジュリーに出会った。娘は階段をおりるふうをよそおっていた。だが、実は彼を待っていたのだった。「おお、あなた！」と、彼女は両手を合わせて言った。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 9. 8.)
Kiom da tempo pasis li ne sciis -- nur ke fariĝis pli malfacile tiri la piedojn el la neĝo, ke liaj piedoj sentiĝis pli kaj pli pezaj, kaj ke baldaŭ tute elĉerpiĝis lia restanta forto.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （どれほど時間がたったのか彼は分からなかった−−分かっているのはただ雪の中から足を引き出すのがますます困難になったこと、彼の足がますます重く感じられるようになったこと、彼に残っている力もやがて完全につきてしまうということだけだった。）（2010. 4. 16.)
tiri 〔動詞〕 引く；引き伸ばす；(線などを)引く；(不幸・湿気などを)招く。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'draw, pull' に相当します。下例では「動作の方向」などを示す接頭辞 'al-' をつけた 'altiri(引きよせる）' とし、名詞として使っています。Baza E Radikaro では「力を使って自分の方に動かす；何かがついて来るようにする：馬が荷車を引っぱる (uzante forton, movi al si; fari, ke io sekvas: ĉevalo tiras ĉaron）」です。昨日の eviti の用例に続く文章です。
Mi demandis: 'Kiel mi povas liberiĝi el ĝia altiro?' La maljunulo respondis: 'Jes, vi povas liberigi vin per iu rimedo, sed tio estas malfacila.'
… "Malsata ŝtono" （「どのようにしたら私はその引力から自由になることができるのか」と、私はたずねた。「そうです、あなたはある方策によってあなたご自身を自由にすることができますが、しかし、それは難しいことです」と、その老人は答えた。）（2006. 6. 16.)
＊ tirharmoniko 〔合成語・名詞〕 アコーディオン。 … tiri（引く） ＋ harmoniko（ハーモニカ）。 akordiono という単語もあるが、ブカブカさせて弾く感じがあって、こちらの方が楽しい。 Ĝuste tiam oni aŭdis tirharmonikan muzikon el la ĝardeno. (ちょうどその時、庭からアコーディオンの演奏が聞こえてきた） (2002.11.19）
＊ titolo 〔名詞〕@題、表題、題名、タイトル。A称号、敬称、肩書き。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'title' に相当します。下例では複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「本、論説、詩、劇、映画などの上書き（名前）；敬意を表す（追加の）人名 (surskribo (nomo) de libro, artiklo, poemo, teatraĵo, filmo,...; respekta (aldona) nomo por persono)」です。昨日の identa の用例に続く文章です。
Laŭ la titoloj de la bildoj, temas pri tipo de hispana kamparanino, sed skandalfrandemuloj cirkuligis la legendon, ke tiu modelo estis neniu alia ol la Dukino de Alba, tiu alte kulturita monduma damo, kiu multe helpis la pentriston.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （この二つの絵の題から判断して、スペインの農婦の一原型のことだと思われるが、一方、スキャンダルを好む連中が、このモデルはかの教養が高く世慣れた貴婦人であり、当の画家を十分に援助した、アルバ公爵夫人に他ならないという風説を広めていた。）（2007. 11. 10.)
＊ toasto 〔名詞〕 トーストパン。《「新選エス和」》 … 念のために辞書を引いた。カタカナ英国語もエスペラントの役にたつ。 "Mi ankoraŭ ne manĝis," li klarigis. "Ni pridemandis junan Martin-on ĝis la unua antaŭtagmeze kaj, irinte hejmen, mi preferis lasi al mi dormi ĝis la oka, post kiam mi venis rekte ĉi tien. Mi havigos al mi ion en la oficejo." "Mi povus almenaŭ fari toaston," diris Silvia. "Dankon, ne! Mi povas resti nur plurajn minutojn. Estas ankoraŭ multo farenda." (「私は、まだ食べていません」と彼は言った。「若いマーチンを今朝の1時まで尋問していて、家へ帰り、なんとか8時まで寝て、それからここへまっすぐやってきたのです。署で何か食べます」「トーストくらいなら作れますよ」とシルヴィアが言った。「どうぞおかまいなく。2，3分しかおれませんから。まだ沢山することがあるのです」）（2003.3. 20)
＊ toleri 〔動詞〕 見のがしてやる；我慢する；[医学・物理学］ 許容する；[宗教] 寛容する。《「新選エス和」》 … 重要単語です。「耐えがたい」の意味の 'netolerebla' が良く使われます。Baza E Radikaro では「耐える；対立し、抗議行動ができるけれども、そういったことをしない（toleri; ne kontraŭstari aŭ kontraŭagi, kvankam oni povus kontraŭstari aŭ kontraŭagi)」です。昨日の liveri の用例に続く文章です。
La afergvidisto ne emis toleri tian postulon; li opiniis ke, kvankam hundo de administristo povas digesti pli multe ol la lokaj hundoj, tamen tia kvanto certe ne estos bona por la sano de hundo. Do, li ne donis buteroleon.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （実務監督官は、そんな要求を我慢して受け入れたくなかった。彼は、長官のイヌはここらあたりにいるイヌとちがってもっと沢山消化できるかもしれないけれど、イヌの健康を考えればそんな量は絶対良くないという意見だった。そこで彼はバター油を与えなかった。）（2004. 11. 26.)
＊ tombolo 〔名詞〕 福引。《「新選エス和」》 … お正月用語です。昨今は福袋にとって代わった？ -Ni organizos bonfaran tombolon; mi reprezentas la organizantojn - kaj li eldiris komplikan nomon de iu firmao -Ĉu vi povus donaci iun manuskripton? -Miaj manuskriptoj estas tajpitaj per skribmaŝino... -Tio tute ne malhelpas! -Sed mi neniun el ili kunhavas ĉi tie. -Tio ne estas problemo. Vi povos poste sendi al ni, aŭ pli bone, rekte al la persono kiu gajnos ĝin dum la tombolo. (「私たちは慈善のための福引を計画しています。私はこの企画者の代表です」そう言いながら、彼はある込み入った会社の名前を告げた。「何か原稿を寄贈していただけませんか」「私の原稿はタイプライターでタイプしたものだから...」「そんなことは少しも構いません」「でも、いまここに何も持ち合わせていませんよ」「問題ありません。後で私たちに送ってくださるか、もっと良いのは、福引でそれを手に入れた人に直接送ってくださることでしょう」）（2003.1. 25)
＊ tono 〔名詞〕 @ 音（の調子・音程）１）〔高さ別に分けた〕個別の音、〔音程のある〕楽音；〔複数で〕楽器の演奏音、歌声。２）[音楽] 主音、キー〔キーノート〕。３）[音楽] 全音。４）[言語学] 〔音節内の〕声調。A＜転義＞〔物事の〕トーン、主調。１）声の調子、口調、口ぶり；＜転義＞〔著作の〕論調。２）様子、雰囲気、趣き；〔人の〕性向、〔事物の〕傾向。３）色調、色のニュアンス；[写真] 調子。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'tone' に相当します。Baza E Radikaro では「決まった高さを持つ楽音；声の調子；色調 (muzika sono kun difinita alto; nuanco de voĉo; nuanco de koloro)」です。昨日の muĝi の用例に続く文章です。
"K-kion f-faras tiu l-leono tie ĉi?" balbutis Cunningham, tremante. "Laŭ la tono de la muĝado, li estas malsata, ege malsata," klarigis Raffaele.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「あのラ、ライオンはここでな、なにをし、してるんだ」とカニンガムが震え声でもごもご言った。「うなり声の調子では、奴は腹が減っているんだ、とっても」とラファエルが説明した。）（2007. 5. 31.)
＊ tondi 〔動詞〕 （はさみで）刈る、せん断する。《「新選エス和」》 … 重要単語です。下例では ad-（習慣的行為を示す）をつけた名詞も出ています。そのことが話題になっているので当然で、すんなりと会話が流れてゆきます。昨日の akreo の用例につづく文章です。 "Ĉu vi tondas la ŝafojn por lano?" "Prave." "Kiam vi tondas?" li demandis. "Mi ĝis nun ne vidis tondadon." "Kutime en oktobro," ŝi diris, "sed Paĉjo estas iom maltrankvila pri tio. Se ni lasos ĝis oktobro, li timas, ke ĝi tute ne efektiviĝos. Li opinias tondi en aŭgusto." … el "Sur la bordo" （「羊毛をとるために羊の毛を刈りますか？」「そうですわ」「いつ刈るのです？」と、彼がきいた。「私はまだ刈るのを見たことがないのです」「いつもは10月ですが」と、彼女がいった。「でも、父はそのことを少し心配していますの。10月まで延ばすと、刈らずに終わってしまいそうで。父は8月に刈ろうと言ってますわ」）（2004. 3. 20.)
＊ tondri 〔動詞〕 雷鳴する。とどろく。《「新選エス和」》 … ８月は、夕立があり、雷が鳴るのが日本の夏です。 Dum la tuta nokto, ni tie sidadis, kaj aŭdadis kiel tondro - mil nigrelfoj, tondro ja estas mia departamento, ĉu ne? - nu, tamen nun tondris ekster mia kontrolo, kaj ni aŭdis tion, kaj ni sentadis la konstantajn tremojn. … el "Mokrokalvo" (夜通し私たちはそこに座って、どんなに雷が鳴るのか−千の黒い妖精どもめ（こんちくしょう！）、実際、雷は私の専門分野だったですよね−さて、でも、今や、雷が私のコントロ−ルの及ばない所で鳴っているのです、そして、私たちはそれを聞きながら、絶えずあたりが震えているのを感じていたのです。）（2003.8. 28)
＊ tordi 〔動詞〕 @ (ion) ねじる、ひねる、絞る、 = premi.；無理に変形する； [工学] ＜線などを＞よじる、より合わせる。A (ion) <無形物の本来の姿を＞ゆがめる、歪曲（わいきょく）する。B (ion(A) + en ion(B)) ＜A を＞＜B の形に＞より合わせる = kuntordi. C (ion(A) + el io(B)) ＜B をより合わせて＞＜A を＞つくる、＜A を＞よる、＜縄などを＞なう。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'twist' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では 'turni unu ekstremon de tordebla objekto en unu direkto kaj la alian ekstremon en kontraŭa direkto; intence misreprezenti (ies parolon,...)' です。先週末の volonte の用例に続く文章です。
Partridge sin tordis el la dormosako kaj komencis sin vesti senproteste. Tiuj ŝinkograndaj manoj de Baggs estis pretaj frakasi lin senhezite. Li ne estis tiel naiva supozi, ke milda respondo kvietigos la koleron de la ĉasisto.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （パルトリッジは体をよじって寝袋から起きだし、文句を言わずに服を着だした。あのバグスのハム程もある手はいつでも彼をためらうことなくつぶしてしまいそうだった。彼は穏やかに返事をすれば猟師の怒りがおさまると考えるほどうぶではなかった。）（2010. 11. 9.)
＊ torento 〔名詞〕@奔（ほん）流、〔山間の〕急流。A＜転義＞〔言葉などが〕急にたくさん出ること、感情のほとばしり。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'torrent' に相当しますが 'ｒ’がダブルことを覚えなければなりません。下例では 'vorto（単語）' と合わせ合成語としています。まさに上のA意味ですね。Baza E Radikaro では「山の急流 （rapidege fluanta monta rivero)」です。昨日の frosto の用例に続く文章です。
-- Ne diru, sinjoro leŭtenanto... ĉu vere? -- Sed jes, mi djiras... angla gazeto... Legu! The-London-nje-vs... Mi ne komprenjis eĉ vorton... Legu! Mihok transprenis la foliojn, rigardis ilin kun terurstreĉitaj okuloj, sed post momento maŝinrapide fluis vortotorento el lia buŝo. -- Enlamondonvenisnovasento... tralamondoirasfortavoko... perflugilojdefacilavento...
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「まさか、中尉閣下。本当ですか？」「（いや、あえて言うが本当なんだ... 英国の雑誌だ... 読んでくれ！ ザ・ロンドン・ニェ・ヴスとある。俺には一つの単語も分からないんだ。読んでくれ！）」ミホックは紙の束を渡してもらい、恐怖に引きつった目でそれらをじっと見たが、すぐそのあと、彼の口から単語が次々に機械が話すようなスピードで出てきた。「エンラモンドヴェーニスノヴァセント... トララモンドイーラスフォルタヴォーコ... ペルフルギーロイデファツィーラヴェント...」）（2008. 10. 25.)
Li malpakis sian tornistron, elprenis kelkajn dokumentojn kaj komencis skribi raporton. Tiel fikse li laboris, ke li eksaltis, kiam laŭta voĉo kriis:
"Bone! Vi rapide resaniĝas."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （彼は自分のリュックサックをあけて何冊かの書類を取り出し、報告を書き始めた。非常に集中して仕事をしていたので、大きな声がしたとき彼は飛び上がった。「結構だ！ あんたは回復が早いよ」）（2010. 6. 8.)
La tagoj pasis. Ĉiu mateno alportis sian kvarlingvan torturon. Petroff demandis, Mihok respondis kaj ĉe la fino li promesis ĉiam unu dekduon da kandeloj.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （何日かがすぎた。いつも朝がその日の四ヶ国語の責め苦をもたらした。ペトロフが質問し、ミホックが答えた、そして、終わるといつも彼はローソクを一ダース寄進する事を約束した。）（2008. 10. 8.)
＊ tra 〔前置詞〕 ...を通って・貫いて；...の間じゅう。《「新選エス和」》 …英国語の 'through' に相当します。「端から端まで・初めから終わりまで」を示す接頭辞になることもあります。Baza E Radikaro では「（ある物の外側の）一つの端から他方の端まで、回り道をしないで（"+" は他の線分を貫いた一つの線分を持つ)(彼は窓から外を見る；私たちは森を通り抜けて村まで散歩した） (de unu flanko (ekster io) al la alia flanko, ne ĉirkaŭirante ("+" havas unu strekon tra alia streko)(li rigardas tra la fenestro; ni promenis tra la arbaro al la vilaĝo)」です。昨日の flugi の用例に続く文章です。
Mi vere kutimiĝis sekvi la noktajn aferojn kaj tial mi vagadis tra la ĉambroj de la kastelo dum nokto.
… "Malsata ŝtono" （私は夜のさまざまな出来事のあとを追うことにすっかり慣れてしまい、夜の間じゅうお城の部屋から部屋へとさまよい続けたのだった。）（2006. 3. 11.)
＊ tradicio 〔名詞〕@言い伝え、しきたり、伝統；〔芸術の〕慣例、流儀、型；〔一般的に〕慣習。A [キリスト教] 教外伝承。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'tradition' に相当します。下例では形容詞に変えています。Baza E Radikaro では「意見、習慣、アイデアなどの、ある世代から次の世代への（口頭による）伝承；先人たちの知恵 (la (buŝa) transdonado de opinioj, kutimoj, ideoj,... de unu generacio al alia; la saĝo de la antaŭuloj)」です。過日の sojlo の用例に続く文章です。
"Nun, amikoj... pardonon... geamikoj... kion vi opinias pri antaŭvespermanĝa koktelo?" demandis Cunningham, trude ridetante. "Estas iom tro malfrue por la tradicia orientafrika 'sunsubiraĵo*', sed ni ja povas trinki 'lunleviĝaĵon', ĉu ne? Ha... ha... " * trinkaĵo prenita ĉe la sunsubiro
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「さて、友人諸君、失礼、友人の紳士淑女諸君、食前のカクテルはどうだろうか？」と、カニンガムが無理して笑いながらたずねた。「東アフリカ伝統の＜日暮れ時の一杯＞というには少し遅すぎるが、＜月の出の一杯＞をやることはできるのでは？ ハ、ハ...」注：日没時に飲む酒）（2007. 4. 24.)
＊ traduki 〔動詞〕 翻訳する。《「新選エス和」》 … 重要単語です。Baza E Radikaro では「他の言語にする（alilingvigi)」です。昨日の ilustri の用例に続く文章です。
Antaŭe en pasintaj tagoj Sasivusan, traleginte libron, emis traduki kaj klarigi almenaŭ parton de ĝia enhavo al Giribala, sed ĉu la dika libro kun nigra kovrilo enhavas nenion, kion li povas legi al ŝi? Ĉu la libro estas tiel malfacila kaj grava kaj ĉu Giribala estas tiel malgranda kaj sensignifa?
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （以前、過ぎ去った日々にはサシヴサンは本を読み終えてから、ギリバーラに少なくともその内容の一部を喜んで翻訳して説明してくれたのに、その黒い表紙の分厚い本には彼女に読んでやろうと思うようなことは何も書いてないのだろうか？ その本はそんなにも難しくて、重大なのだろうか。ギリバーラはあまりにも幼くて話にもならないのだろうか。）（2005. 1. 28.)
＊ trafi 〔動詞〕 (ion) @（1）＜ねらったものに＞当てる、命中させる。 (2) 当たる、命中する、ぶつかる。A〔災難などが〕降りかかる、襲う。B＜良いことに＞出会う。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'hit (the mark); catch (a bus or train); run up against' に相当します。下例では未来形の語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'sukcesi atingi lokon celitan; kiam ĵetita ŝtono aŭ pilko aŭ pafita kuglo atingas la punkton, kiun oni volas, ke ĝi atingu; suferigi; sukcesi renkonti; hazarde renkonti' です。昨日の ŝipo の用例に続く文章です。
- Estis tio, ke se mi estus en via loko, mi ne haltus duonvoje.
- Mi kredas, ke ci pravas, oldulo, li diris, ni baldaŭ trafos ventan blovegon.
- Nu! kapitano, mi respondas al li, tiu kiu aĉetus tion, kio okazas tie por la prezo de venta blovego tutcerte gajnus monon; ĉar tio estas bela kaj bona ŝtormo, aŭ mi nenion konas.
Tio estas, ke oni vidis la venton veni same kiel oni vidas la polvon en Montredon; feliĉe ke ĝi traktis kun iu, kiu konas ĝin.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （『あっしがお前さんだったら、こんなところにうろうろしちゃいませんぜ。』『もっともだ。いまにはやてがくるだろう。』（と、船長は言いやした。）『じょうだんじゃねえ（、船長）。』と、あっしは返事をしたもんでさ。『あすこに出て来たやつをはやてだなんて思っ（て、お金を払ったら）たらどえらい目に（たっぷりお金を儲けられるから）会いますから。ありゃたしかに（立派な）しけですぜ、さもなきゃ、あっしの眼がどうかしてるっていうもんでさ！』というのは、モントルドンで砂埃がやってくるのとおなじように、風のやってくるのが見えたからで。幸いこっちも腕に覚えがあったんでしてね（風の奴もよい相手を見つけたというもんで）。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 8. 4.)
＊ trafiko 〔名詞〕@ 交通、通行。A運送。《参考： transporto が輸送の行為そのものを指すのに対して、trafiko は輸送の社会的システムを指す》B交通量；運送量； [通信・放送] 通話量、トラヒック。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'traffic' に相当します。Baza E Radikaro では「人、物、あるいは、情報の搬送；その往来 (transportado de personoj, varoj aŭ informoj; ties cirkulado)」です。昨日の beni の用例に続く文章です。
Sed feliĉe la piedoj ne estas malbonaj, kaj certe li sukcesos. Sperto ne mankas. Pli longajn kaj malfacilajn vojaĝojn li faris ol tiun ĉi. Kaj baldaŭ finiĝis ankaŭ la hejma ŝoseo, kiu estis negranda kaj havis malmulte da trafiko. Ĝi aliĝis al la granda ĉefŝoseo al la sudo.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （しかし、幸いなことに足は悪くはなかったから、彼はきっと成功を収めるだろう。経験に不足はない。これよりももっと長くて困難だった旅行を何度も彼はしたことがある。そして、間もなく大きくもないし交通量も少ない田舎の車道も歩き終えた。それは南へ向かう大きな幹線道路につながっていた。）（2008. 1. 19.)
＊ tragedio 〔名詞〕 @ [演劇] 悲劇〔作品〕。A悲劇的なできごと、惨劇。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'tragedy' に相当します。Baza E Radikaro では「古典的な指示による演劇作品；不幸な結末に終わるお芝居；悲惨すぎるできごと （teatra verko laŭ klasikaj preskriboj; teatraĵo kun malfeliĉa fino; malfeliĉega okazaĵo))」です。先週末の brando の用例に続く文章です。
"Mi estas Frank Partridge, la sola postrestanto de la Patridge-ekspedicio," kaj li malrapide donis informojn pri la tragedio, kiu persiste persekutis la grupon.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「私はフランク・パルトリッジで、パルトリッジ探検隊の唯一の生き残りです」と言ってから、彼はゆっくりと、グループにしつこくつきまとって苦しめた悲劇についての情報を伝えた。）（2010. 5. 25.)
＊ trajno 〔名詞〕列車；連結車・船；[軍事] 輜重（しちょう）車隊。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'train' に相当しますが、発音は＜トライノ＞で、英単語の綴りを覚えるのに役立ちそうです。Baza E Radikaro では「機関車に、あるいは、特別な機関車なしで、連結した車両（の集まり）、決められた時刻表にしたがって動く (vagonoj ligitaj kun lokomotivo aŭ sen aparta lokomotivo (vagonaro), irantaj laŭ difinita horaro)」です。先日の ravi の用例に続く文章です。
La trajno haltis en krucstacio, kaj ni eniris la ripozĉambron kaj atendis novan trajnon. Poste ni eksciis, ke nia trajno pro ia kaŭzo malfruiĝos.
… "Malsata ŝtono" （我々の乗った汽車は乗換駅で停まった。そして、私たちは休憩室に入り、新しい汽車を待った。その後、私たちは私たちが乗るつもりの汽車が何らかの原因で遅れることを知った。）（2005. 11. 5.)
＊ trajto 〔名詞〕 @〔普通、trajtoj〕顔の輪郭、目鼻立ち；顔つき、表情。A特徴点、特質；〔普通、trajtoj〕あらまし、アウトライン。B〔性質・特徴の〕発露、顕現。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'feature, trait' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「顔の輪郭；性格の特質 （linio de la vizaĝo; eco de karaktero)」です。昨日の vagi の用例に続く文章です。
La vidvino fine kaptis sufiĉe da spiritĉeesto, por langoskurĝe alpeli la entrudulojn. Ŝi fervoris ĉirkaŭ li kiel kokino ĉirkaŭ sia idaro. Ŝi certigis, ke li ne tuj forrapidu, kiam li esprimis deziron daŭrigi la markotadon. Li povis nur sidi kaj rigardadi la malfeliĉajn trajtojn de la foririnta s-ro Tonkins.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （やっとのことで未亡人は勝手に入り込んできた連中を口で追いやるに十分な精気を取りもどした。彼女は雌鶏がひよこ達の世話をするように彼に付きまとって熱心に世話をした。彼が接木の作業を続けたいと言った時、彼女はそんなにすぐに行ってしまわなくても良いときっぱりと言った。彼はやむなくただ座って故トンキンス氏の可哀そうな表情を見つめるばかりだった。）（2009. 12. 9.)
＊ trakti 〔動詞〕@ (kun iu + ion) 交渉する、商談する。A (ion + iel) 取り扱う、処遇する。B (ion, pri io) ＜問題などを＞論じる、扱う、テーマにする。C (ion + per io) [医学] 処理する、処遇する；[工学] 処理する；[コンピュータ] = prilabori（処理する）。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'treat of, deal with' に相当します。下例では未来形の語尾をつけて使っています。Baza E Radikaro では「ある事柄について討論する；テーマを調査する；（あるやり方で）ある人に対し行動する （diskuti pri iu afero; esplori temon; (laŭ iu maniero) agi al iu persono)」です。昨日の tro の用例に続く文章です。
-- Kaj vidu, mi pensis ankaŭ tiel: Se mi nun skribos al patrino kaj admonos ŝin, ŝi fariĝos kolera kaj traktos patron ankoraŭ pli malbone tute egale ĉu lia plendo estas rajta aŭ ne. Kaj tiel mi nur plimalbonigos la situacion.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「私はこんな風にも考えたんですよ、分かってください。もし、今、私がお母さんに手紙を書いて注意したら、お母さんは怒ってお父さんにもっとひどく当たるだろうと。お父さんの言うことが正しかろうとなかろうと同じことですよ。それで、そんな事をしたら私は状況をますます悪くしてしまうだろうと」）（2008. 5. 29.)
＊ tranĉi 〔動詞〕 切る；（カード・球を）切る；（音が）つんざく。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'cut' に相当します。下例では「用具・装置」を示す接尾辞 '-il' をつけて「刃物」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「鋭い道具（刃物）でばらす (per akra ilo (tranĉilo) disigi)」です。昨日の pura の用例に続く文章です。
Ŝia vizaĝo estis videbla tra maldika bela vualo pendanta de ŝia ĉapo; de ŝia zonrimeno pendis kurba tranĉilo.
… "Malsata ŝtono" （彼女の顔は頭を覆って垂れ下がっている、薄い美しいベールを通して見ることが出来た。彼女の革帯には曲がった短剣が下がっていた。）（2006. 2. 16.)
＊ tranĉaĵo 〔合成語・名詞〕 切った物。 … tranĉi（切る）＋ -aĵ-（物体、物質をしめす）。toasto「トースト」を思いつかなかった時に。 Mia ĝojo estis eĉ pli granda, ĉar vi akceptis korespondi kun mi, kaj mia donaceto plaĉis al via familo. Mi kaj s-ro Dupont tre dankas la afablecon de via avino, kiu sendos al ni la faman brazilan kafon. Ni ambaŭ kutimas trinki kafon ĉiutage. Nia normala matenmanĝo estas taso da kafo kun lakto kaj du kuleretoj da sukero, kaj ankaŭ du buteritaj tranĉaĵoj el pano kaj du kuketoj. Ĉu oni ankaŭ matenmanĝas tiel ĉe vi? (あなたが私と文通することを同意してくださったことと、私のささやかな贈りものがあなたのご家族に喜んでいただけたことで、私の喜びはますます大きなものになりました。有名なブラジルのコーヒーを送っていただいたことにたいし、私と主人のデュポンは、あなたのおばあさんのご厚意にとても感謝しています。私たち二人とも、毎日、コーヒーを飲むのを習慣にしています。私たちの普通の朝食は、二匙の砂糖とミルクを入れたコーヒーと、バターをぬったパンを二枚、それに、二つの小さなケーキです。そちらでもそんな風な朝食でしょうか?）（2003.4. 16)
＊ trankvila 〔形容詞〕平静な；沈着な；おとなしい；安心な；= kvieta（静かな）。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'tranquil' に相当します。エスペラントでは字母 'q' を使いません。Baza E Radikaro では「恐れることがない；大きな動きがない (sen timo; sen grandaj movoj)」です。昨日の kotono の用例に続く文章です。
Boriĉ estas belega loko. Sub la trankvila montetaro elfluas la rivero Ŝustra* tra la granda kaj densa arbaro, kaj la riverfluo kiel lerta dancistino moviĝas sinturnante ie kaj tie sur ŝtonoplena vojo.
… "Malsata ŝtono" （ボリチはとても美しいところです。おだやかな低い山並みがあり、そのふもとにある大きくて深い森からシュストラ川が流れ出しています。そして、その川は上手な踊り子のように、あちこちでくねくねと身を捩じらせるように石が多い川床の上を流れています。）（2005. 11. 11.)
＊ transfuzaparato 〔合成語・名詞〕 点滴の装置。 … transfuzo（輸血する）＋ aparato（装置） Subite ŝi eksidas kaj volas ellitiĝi. Per forto mi devas malhelpi ŝin, ĉar la transfuzaparato ne ebligas promenon. Poste ni devas alligi ŝin al la lito. (突然彼女は座ります。そして、ベッドを出ようとします。私は力ずくで彼女を止めなければなりません。なぜなら、点滴装置をつけているので散歩はできないのです。のちほど私たちは彼女をベッドに結びつけなければなりません）（2003.2. 11)
＊ transistoro 〔名詞〕[電気] トランジスタ；＜転義＞〔小型〕トランジスタ・ラジオ。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'transistor' に相当します。発音は＜トランシストーロ＞で＜シ＞を濁りません。昨日の grimaco の用例に続く文章です。
En tiu momento, mi sentis, ke iu staris apud mi, kaj rigardante okulangule, mi rimarkis unu el la salongardistoj. "Senor, bonvolu esti tiel afabla kaj maŝalti vian transistoron."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （その時、私は誰かが私の近くに立っているのを感じた、そして、視野の隅にサロンの警備員の一人を私は認めた。「セニュール、まことに申し訳ありませんが、あなたのトランジスタ・ラジオのスイッチをお切りいただけませんか」）（2007. 11. 22.)
Morrel eligis profundan vespiron, kaj irigis sian manon sur la frunton kovritan per ŝvito.
- Tiel, sinjoro, vi havas tratojn kun mia subskribo?
- Jes, sinjoro, ili sumiĝas je sufiĉe granda valoro.
- Kiun sumon ili atingas? demandis S-ro Morrel per voĉo, kiun li provis firmigi.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （モレル氏は、深い太息をつきながら、汗の滲んだ額に手をやった。「では、」と、彼はたずねた。「わたしの署名した手形をお持ちになったというわけで？」「はい、かなりの金高のものを持っております（合算するとかなりの額になります）。」「どのくらいお持ち（どのくらいの額）になりました？」つとめて声を落ちつかせようとしながらモレル氏がたずねた。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 6. 28.)
＊ tre 〔副詞〕 たいへんに；はなはだしく。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'very; much; strongly' に相当します。Baza E Radikaro では「大きな度合いで；強く；多く (en granda grado; forte; multe)」です。昨日の karesi の用例に続く文章です。
Mi ekaŭdis muzikon tre mildan, mi eksentis bonodoran spiradon sur mia frunto, kaj eĉ bonodora vualo de belulino ree kaj ree tuŝis mian frunton.
… "Malsata ŝtono" （私はとても穏かな音楽をふっと耳にした。私の額の上に良い香りの吐息を感じたし、美しい女性をおおっている芳香を放つヴェールが何度も何度も私の額に触れさえした。）（2006. 3. 29.)
＊ trejni 〔動詞〕 訓練する。《「新選エス和」》 … カタカナ語の「トレーニングする」に相当します。Baza E Radikaro によると、「ある能力に到達するために、教育・訓練する（instrui kaj ekzerci por atingi certan kapablon)」とあります。昨日の oscedi の用例につづく文章です。 Ŝi balancis la kapon. "Mi opiniis, ke vi estis tia. Ĉu vi multe naĝas nun?" Li skuis la kapon. "Ne konkurse. Oni devas konstante trejni por daŭrigi tion." Li diris. "Mi opinias, ke la akvo estas pli malvarma nun, ol kiam mi estis knabo. Ne ĉi tie, kompreneble; mi volas diri en Mistiko." "Ĉu vi naskiĝis en Mistiko?" Li skuis la kapon. "Mi naskiĝis ĉe Longinsula Markolo, kaj ne en Mistiko. Loko nomita Westport (Vestport). Mia patro estis kuracisto tie. Li estis mararmea kirurgo en la Unua Mondmilito, kaj poste starigis klinikon en Westport." … el "Sur la bordo" （モイラはうなずいた。「そうだと思いました。今も、しっかりと泳いでいらっしゃるのですか？」彼は首をふった。「いいえ、競技をするようなつもりではやってません。それを続けるためには、絶えずトレーニングをしなければなりません」彼はいった。「今は水が、子供の頃に比べて冷たいですね。もちろん、ここではなく、ミスティックと言おうとしたのですが」「ミスティックでお生まれになったのですか？」彼は首をふった。「ミスティックでなく、ロングアイランド・マルコーロ（海峡）で私は生まれました。ウエストポートという所です。父がそこで医者をしていました。彼は第一次世界大戦のときに、海軍の外科医で、その後、ウエストポートに診療所を開いたのです」）（2004. 3. 3.)
Kurba rideto aperis ĉe la lipoj de la alparolito. -- Jes, Mihok. Mi. Ne grave... Donu multe da denso! Mihok pene englutis la ploron, kiu nun kun pli da energio torturis lin kaj forturnante sin li iom longe ĉerpkaptadis en la supodenso. Kiam lia vizaĝo denove videbliĝis, la alparolito povis vidi tremantajn larmojn en liaj okuloj.
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" （話しかけられた男の唇がゆがんで微笑が浮かんだ。「そうだよ、ミホック。私だ。大したことじゃないよ... 実を沢山入れてくれよ！」ミホックは、今や前にも増して強い力で彼を苦しめる、その涙を流さないように一生懸命にこらえた。そして、彼から目をそむけ少し時間をかけて彼はスープの実をひしゃくですくい続けた。彼の顔が再び見られるようになったとき、その話しかけられた男は彼の目に涙が震えているのを見ることが出来た。）（2009. 1. 6.)
tremi 〔動詞〕 震える。《「新選エス和」》 … 基本的な単語ですから、エス・エス辞典では説明が難しくなります。Baza E Radikaro では「小さく揺らぐ（恐怖で、寒さで）（skuetiĝi (pro timo, malvarmo))
」です。先週末の mamo の用例に続く文章です。
Ŝi apenaŭ ekspiras. Ŝiaj allogaj mamoj ektremas. Ŝiaj femuroj, longaj kaj maturaj, estas fortaj kiel iam, sed nun montras ilin ne la maldiskreta mara vento.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （彼女はほとんど息をしていない。彼女の見事な乳房が震える。彼女の長い成熟した脚はあの時のようにすらっとしているが、いま、それらを露出させたのはあのあつかましい潮風ではない。）（2004. 8. 31.)
＊ trempi 〔動詞〕@ (ion(A) + en io/ion(B)) ＜Aを＞＜Bに＞浸す、浸（つ）ける。A＜転義＞（iun + en io) ＜人を＞＜ある精神状態・状況に＞どっぷり浸す〔普通、trempi sin や受動の形をとる〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'dip, immerse; soak' に相当します。Baza E Radikaro では「ある物を少しばかり長めに液体の中に放置してぬらす (malsekigi, lasante ion iom pli longe en likvo)」です。先週末の pozicio の用例に続く文章です。
Tutcerte tiu estis Velazquez mem, mi pensis, kaj -- ĉu estis mia imago, ĉu estis iu ŝanĝiĝo de la lumigado en la salono? -- mi ja vidis la majstron trempi sian penikon en la farboj sur la paletro.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （間違いなくそれはヴェラスケス自身だと、私は思った。そして、私の想像なのか、そのサロンの照明がちょっと変化したためなのか、私は、確かにこの巨匠が自分の絵筆をパレットの絵の具に浸しているのを見たのだ。）（2007. 10. 23.)
Ĉirkaŭ la kvara matene, kiam la suno kmencis bele brili, li denove klare ekkonsciis kaj pri si meme kaj pri sia irado, kaj samtempe li falis pro elĉerpiĝo. Li trenis sin kelkajn metrojn for de la vojo al loko kun kelkaj malgrandaj arboj sur peco de nekulturita tero.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （おおよそ朝の四時、太陽が美しく輝きはじめる頃、彼は再び自分自身や今回の旅に関しての意識をはっきりと取りもどしたが、同時に疲労困憊から倒れこんだ。彼は道路から数メートル離れた、小さな木が数本生えている荒地へと自分の体を引きずっていった。）（2008. 3. 29.)
＊ tri 〔数詞〕 @（基数の）三：A三つの、三個の：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'three' に相当します。下例の２番目は形容詞語尾をつけ「第三の」の意味にしています。Baza E Radikaro では「３（３）」となっています。昨日の situi の用例に続く文章です。
Nia kabano havas tri ĉambrojn, el kiuj unu estis neloĝata kaj fermita, la dua estis tiu, kie ni loĝis, kaj en la alia flanko de la kabano situis tria ĉambro, kie loĝis kvar aliaj koleginoj.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （私たちの小屋には三つの部屋があった。そのうちの一つは人が泊まっていなくて閉じられていた。二つ目の部屋に私たちが泊まっていた。そして、小屋の反対側に三つ目の部屋があり、四人の別の同僚の女性たちが泊まっていた。）（2006. 8. 30.)
＊ tribo 〔名詞〕@部族、種族〔先祖を共通にするという意識を持ち、祭神や慣習を同じくする集団〕； [聖書] 〔古代イスラエルの〕部族〔ヤコブの12人の息子それぞれの子孫〕、 [歴史] （古代ギリシャの）氏族； [歴史] （古代ローマの）族。A [生物] 族、連〔動植物分類の一段階。科と属の間で亜科の下に位置する〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'tribe' に相当します。下例では 'estro（首長）' と合わせ合成語とし、対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「共通な先祖を持つ人間集団、時に人々を細分する （homgrupo kun komuna(j) prapatro(j), foje subdividaĵo de popolo)」です。昨日の hungaro の用例に続く文章です。
Konvinki la miregantan leŭtenanton pri sia pravo li serĉis inter la ilustraĵoj unu, kiu figuris ekzotikan tribestron kaj anstataŭ la subbilda teksto li komencis legi la Historion de Homaro el lernobibro de E. Privat.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （驚愕している中尉に自分が正しかった事を確信させるため、彼は挿絵の中から異国情緒たっぷりの酋長が載っているのを探しだし、写真の下にある説明文を読む代わりに、エドモンド・プリヴァの教科書にあった「人類の歴史」を読み始めた。）（2008. 10. 29.)
＊ trifolio 〔合成語・名詞〕 クローバ。《「新選エス和」》 … tri（3）＋ folio（葉）。そのものずばりです。 Dum la vintro cedis al printempo, la ĉirkaŭa kamparo floregis kun abundo, kian mi neniam vidis sur la malprodunda kalkeca tero de mia propra lando. Kvankam ofte pluvis, la vetero estis multe pli varma ol mi kutime atendus tiel frue en la jaro. La novverdaj folietoj apenaŭ vidiĝis en la arboj, sed ŝajnis, ke ni jam ĝuas la mildan varmon de frua somero. Trifolioj kaj ranunkoloj respondis al la sunlumo per rapida kreskego ĝis miriga alteco. … el "La ŝtona urbo" (冬が春に場所をゆずると、まわりの野原にはたくさんの花が咲いた。そんなのは、私の故国の浅い石灰質の土地の上では決して見られなかった。雨がよく降ったが、一年のそんな早い時期に私がいつも期待した気候に比べ、ずっと暖かかった。新緑の若葉がやっと芽吹いたところだったが、私たちはすでに初夏のおだやかな暖かさを楽しんでいるかのようだった。クローバやキンポウゲは、太陽の光にこたえて勢いよく成長し、驚くべき高さにまで達していた。）（2003.6. 8)
Meze de la ĝenerala tristeco, kiu invadis la firmaon Morrel, Coclès estis cetere la nura, kiu restis senemocia. Sed oni ne devas erari prie, tiu senemocieco ne fontis el manko de amo, sed male el neŝanceligebla konvinko. … '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （モレル商会をおそったわびしさのなかで、唯一人平然としていたのは、コクレスをおいてほかにいなかった。ところで、思いちがいをなさらないでいただきたい。こうした平然たる態度こそは、愛情が欠けていたためではなく、彼の動かすべからざる確信からきているところのものだった。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 6. 4.)
Tiu ŝanĝiĝema humoro ne portis feliĉon al la ludoj. Ili fariĝis, flanke de Ŝakmato, aferoj de kolero kaj infaneca triumfo. … "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （その変わりやすい機嫌はゲームに幸せをもたらさなかった。それらはチェックメイトの傍らでは怒りの根源であり、子供じみた喜びであった。）（2010. 8. 26.)
＊ tro 〔副詞〕@〔形容詞・副詞の前に置いて〕あまりにも、…すぎる。A〔形容詞・副詞を省略して〕多すぎる、= tro multe；強すぎる、= tro forte 。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'too, too much' に相当します。下例では「その状態へ変わらせること」を示す接尾辞 '-ig' をつけ「誇張する、大げさに言う」という意味の動詞 'troigi' とし、現在形の語尾をつけて使っています。Baza E Radikaro では「十分以上、あるいは、必要以上 （pli ol kiom estas bone aŭ bezonate)」です。昨日の skribi の用例に続く文章です。
-- Jes, mi ricevis ilin -- respondis la filo, tirante la vortojn kaj kvazaŭ serĉante en sia memoro. -- Jes, vi ja skribis pri tio. Sed mi pensis, ke vi troigas, ke vi estis ekscitita, kiam vi skribis, ke la plendo ne estas proporcia al la kaŭzo.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「ええ、手紙を受取りましたよ」と、息子がためらいがちに、まるで記憶の中から探し出すようにして答えた。「そう、お父さんはまさにそのことをお書きになっていました。だけど、私はお父さんが大げさに言いすぎていると思ったのです。手紙を書いておられた時、興奮しておられたと。お父さんの不満はその元になったこととに比べて不釣合いだと」）（2008. 5. 28.)
tro 〔副詞〕 余りにも...すぎる。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では語尾 '-a'
をつけて形容詞として使っています。Baza E Radikaro では「十分以上、あるいは、必要以上（pli ol kiom estas bone aŭ bezonate)」です。昨日の diversa の用例に続く文章です。
Nu, Harakumar pro troa varmo ne povis dormi dum la nokto kaj tial li sidis frumatene sen supervesto kaj fumis tabakon per akvopipo. Li demandis al Giribala: "Kien vi iras?" Giri respondis: "Al la hejmo de Sasidada*."
* D a d a estas vorto por voki pliaĝan fraton en bengala lingvo. / Tr.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （さて、ハラクマール＜ギリバーラの父＞は余りの暑さで夜の間眠れず、それで、翌朝まだ早いうちに上半身裸で座って水パイプでタバコを吸っていた。彼はギリバーラに「お前はどこへ行くんだ？」とたずねた。ギリは「サシさんのお家へ」とこたえた。＊「ダダ」はベンガル語で年上の男の兄弟に呼びかけるための単語／翻訳者。）（2005. 3. 19.)
＊ trompi 〔動詞〕@ (iun) だます。A (ion) 欺く、裏切る。B (sin) 思い違いをする、勘違いをする。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'deceive, cheat, disappoint, betray' に相当します。下例では過去形にしています。Baza E Radikaro では「意図的に間違わせる；ある物がそのものとは別のものであると信じさせる (intence erarigi; kredigi, ke io estas alia, ol tio estas)」です。昨年末の ŝoseo の用例に続く文章です。
Denove sonis la kluka nelaŭta rido kaj li murmuris en maljunaĝa maniero: -- Nun ni vidos, ĉu la afero sukcesos. Eble mi fine trompis la kanajlinojn! Li kondukis sian manon al la vizaĝo, palpis la vangojn kaj la mentonon, iom glatigis kaj tordis la grizajn lipharojn. Poste li ekzamene rigardis sian jakon, la pantalonon kaj la ŝuojn.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （もう一度くぐもった、大きくはない笑い声があった。そして、彼は老人らしくぶつぶつつぶやいた。「もう、事がうまく行ったかどうか分かるだろう。おそらく、俺はやっとのことであのごろつき女どもをだましたことになるんだ。」彼は手を顔にやって両頬やあごをなぜ、ほんの少し灰色の口ひげをなぜつけてからよじった。それから、彼は検査するように自分の上着やズボン、靴にじっと目をやった。）（2008. 1. 8.)
Villefort daŭre staris spite la falon de sia superulo, kaj lia edziĝo, kvankam ĝi estis decidita, estis tamen prokrasita al pli feliĉaj tempoj. Se la imperiestro konservos la tronon, estis alia alianco, kiun bezonis Gérard, kaj lia patro zorgos por trovi tian; se dua restaŭrado revenigos Louis-on la XVIII-an en Francion, la influo de S-ro Saint-Méran duobliĝos, same kiel la lia, kaj la kuniĝo refariĝos pli ol iam valora.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （ヴィルフォールは、上官が失脚したにもかかわらず、自分だけは元の地位にとどまっていた。そして、結婚のほうは、約束だけはできていたが、も少しいい時節のくるまでというので延期されていた。もし皇帝が長く帝位にとどまるようだったら、（ジェラルド・）ヴィルフォールは別の結婚相手を見つけなければならなくなるだろう。父もまたそれを見つけることを引き受けてくれることだろう。ところが、もし第二の王政復古が成って、ルイ十八世がふたたびフランスに帰ってくるようにでもなったら、サン・メラン氏の勢力は、彼自身の勢力同様倍加することになり、したがって、この結婚にしてもこの上ないものとなるはずだった。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治）（2011. 3. 23.)
＊ troti 〔動詞〕 [馬] 速歩する、f. ちょこちょこ歩く。《「新選エス和」》 … カタカナ語で「トロット」がダンス用語として国語辞典（岩波）にあります。昨日の remizo の用例につづく文章です。 Komandanto Towers grimpis en la veturilon, la juna virino sidiĝis apud li; ŝi prenis la vipon kaj turnis la grizulinon, kaj trote sekvis la biciklon. "Unu aferon mi devos fari antaŭ ol lasi la urbon," ŝi diris al sia kunulo, "kaj tio estas havi trinkon. Petro estas karulo kaj ankaŭ Maria, sed ili ne sufiĉe trinkas. Maria diras, ke ĝi donas al la infano kolikon. Mi esperas, ke vi komplezus. Vi povas havi kokakolon aŭ ion alian, se vi preferos." … el "Sur la bordo" (タワーズ艦長はその乗り物によじ登った。その若い女性が彼の隣に座り、ムチをとり灰色の雌馬の向きを変え、自転車のあとを速歩で追った。「私、町を出る前にすることが一つあるんです」と、モイラが同席者にいった。「つまり、飲み物をとるのです。ピーターはいい人ですし、マリアもそうですわ。でも、あの人たちはあまり飲まないのです。マリアは、そんなことをすると赤ちゃんがひきつけを起こすと言うのです。あなたは、分かってくださると思いますけど。あなたは、良ければコカコーラか何かべつのものでもお飲みになったらいいわ」）（2004. 1. 13.)
trotetanto 〔合成語・名詞〕 ジョギングをする人。 … troti（ちょこちょこ歩く）＋ -et-（「小さい」を示す）＋ -anto（〜する人）。日本語エスペラント辞典で「ジョギング」は trotado En la sekvanta tago Helings estis morta. Fruhora sportema trotetanto trovis la kadavron apud la kanaldigo, kun 0,32-kuglo en la kapo. (翌日、ヘリングスは死んでいた。運動好きで朝早くからジョギングをしていた人が、運河の堤のところで0.32口径の弾丸を頭に打ち込まれている死体を発見した）（2003.1. 22)
＊ trotuaro 〔名詞〕 歩道。《「新選エス和」》 … 2日前の troti（ちょこちょこ歩く）と一緒にこの単語を覚えましょう。昨日の konfuzi の用例につづく文章です。 "Do ni estas du," ŝi diris. Ŝi stiris sian veturilon en la ĉefan straton tute ne mallerte. Ili preterpasis kelkajn aŭtojn. Ili estis angule parkitaj ĉe la rando de la trotuaro, kie ili estis forlasitaj antaŭ jaro, ĉiuj pneŭmatikoj malŝvelintaj, kaj kun rubaĵo kolektiĝinta sub la vetruiloj. Tiel malmulte da trafiko nun uzis la vojon, ke ili baris la vojon al neniu, kaj neniu povis malŝpari la benzinon por fortreni ilin. Ŝi haltigis la veturilon antaŭ la Kaja Hotelo kaj eliĝis; ŝi ligis la rimenojn al la bufro de iu aŭto kaj eniris la sinjorinan salonon de la hotelo kun sia kunulo. … el "Sur la bordo" (「じゃあ、私たち二人で」と、彼女はいった。彼女はそこそこの手際で、馬車を表通りへと乗りいれた。彼らは、2,3台の自動車をやり過ごした。それらの自動車は、もう一年も前から歩道のへりに斜めに停めてあって、タイヤはみなひしゃけていて、車体の下にはゴミくずが吹き寄せられていた。交通が少なく、何のじゃまににもならなかったし、始末するためにガソリンを浪費することはできなかった。彼女はカーヤ・ホテルの前で馬車をとめて降り、そこにあった自動車のバンパーに手綱を結ぶと、同伴者と一緒にホテルの女性用のサロンに入っていった。）（2004. 1. 15.)
＊ trovi 〔動詞〕 見つける：...と認める、気づく。《「新選エス和」》 … 重要単語です。Baza E Radikaro では「（探した結果）はっとして見る；ふっと気づく（ekvidi, ekrimarki (post serĉado))」です。昨日の agi の用例に続く文章です。
Ŝi kvazaŭ volis ekscii per la malantaŭa parto de sia korpo, ĉu iu sekvas ŝin, ŝi sin turnis kun plej eta espero por vidi iun, sed ĉar ŝi trovis neniun, ŝia eta espero ankaŭ malaperis.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼女は、自分の体の後ろ半分は誰かが彼女のあとをついてくるか知りたいと思っているといった風に、誰かに会えるかも知れないというほんのかすかな望みを抱いて後ろを振り返った。しかし、誰も見つからず、彼女の小さな希望もまた＜サシヴサンの願いと同じように＞消えてしまった。）（2005. 2. 22.)
＊ truo 〔名詞〕 穴；さけ目；穴蔵；欠け目。 《「新選エス和」》 … 重要単語です。これをエスペラントで説明するのは大変ですが、Baza E Radikaro では「開いたもの；何かの中にあって、その場所には何もない（意図的：窓やドア用に壁に開けた穴；ボタンを通すために衣服に開けた穴：意図せず：壊れて、あるいは、使いすぎてできた穴）（malfermaĵo; en io: tiu loko, kie estas nenio (intencita: truo en muro por pordo aŭ fenestro; truo en vesto por trameti butonon; ne intencita: truo pro difektiĝo aŭ foruziĝo)」としています。下例では -et（小形を示す語尾）がついています。
昨日の frunto の用例に続く文章です。
Subite okazis io neatendita. Tra trueto sur la kolora kurteno kiu kovris la fenestron, sunradio eniris, kaj tuŝis la kronon. Ĝi tuŝis precize la gigantan diamanton. Sammomente centoj da delikataj strioj de ĉielarkoj kovris la murojn kaj la plafonon de la ĉambreto. Ni staris meze de luksa salono kun cento da ĉielarketoj kiuj multobligis la dimensiojn de la ejo, kaj kreis la ĝustan etoson por la observado de la imperiestra krono.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （「突然、全く予期していなかったことが起きたんだ。窓をさえぎっていたカラフルなカーテンの小さな穴から太陽光が入ってきて、王冠にあたったんだ。丁度その巨大なダイアモンドに射したんだ。瞬時に、何百ともいう数の細い線でできた虹が、その小部屋の壁や天井に浮かびあがたんだ。その部屋の広さを何倍にもしてくれた上に、皇帝の王冠を見るのにふさわしい雰囲気を作ってくれた、数百もの小さな虹に彩られた豪華なサロンの中央に、私たちは立っていたんだ」）（2004. 6. 17.)
＊ trudi 〔名詞〕 @ (ion + al iu) 押しつける、強（し）いる、 = altrudi; (al iu + ke -u) 無理じいして＜人に＞…させようとする。A (ion + en io/ion) 無理やり中に入れる、 = entrudi 。B [科学] [機械] ＜現象を＞強制的に生じさせる；強制的に加える。C (sin + al iu) ＜人の前に＞でしゃばる、しゃしゃりでる； (sin + ien) 割り込む、= trudiĝi 。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'intrude, impose, thrust' に相当します。下例では再帰代名詞 'si' の対格を伴っています。Baza E Radikaro では「人に意思に反してある事をさせる；ある事を無理やり受入れさせる （devigi iun fari ion kontraŭvole; devige akceptigi ion)」です。昨日の kuko の用例に続く文章です。
"Bele estas pensi, ke nur por via plezuro mi bakos en la estonteco," ŝi kveris, kisante lin. "Estas unue necese, Bart, ke ni aranĝu la daton."
Aŭdinte tion, li forte timotremis. Nun li devas trudi sin.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「これからはあなたに喜んでもらえることだけを考えて私はケーキを焼くのだと思うととても幸せですわ」と彼女は彼にキッスしながら優しくささやいた。「まず、バーソロミューさん、私たち日取りを決めなければ」それを聞いて、彼は恐怖から激しく身震いした。今こそ、彼はしっかりと自分を主張しなければならない。）（2010. 1. 14.)
＊ truko 〔名詞〕 トリック、芸当、わざ。《「新選エス和」》 … カタカナ語と少しつづりがちがうので注意しましょう。 Nun Lokio nur demandis al ŝi ĉu li povas pruntepreni ŝian falkformigilon, kaj ŝi havis nenion kontraŭ tio, nun kiam ŝia propra ŝminkkonsumado komencis esti ekstermezure granda - nu ja, virinoj certe havas siajn proprajn trukojn por daŭre aspekti junaj, kaj diinoj ne malpli ol aliaj, sed kiam senmortulino komencas aspekti maljuna pro pommalhavo, tiam finfine ne sufiĉas eĉ ĉiu vangruĝigilo kaj okulharŝminko en la tuta universaro, ŝi komencas aspekti kiel vera megero fakte, se mi diru la veron. … el "Mokrokalvo" (今や、ロキーオは、ただ、彼女にタカに姿を変える道具を借りられるかどうか聞いただけだったし、彼女は、自分のおしろいの消費量が計り知れないほど大量となってしまった今は、断わる理由は何もなかった−実際、女性というものはいつまでも若く見せるという自分独特のだましの手口をしっかりと持っていて、女神たちだってそれは同じだったが、不死である女神たちが（生命の）リンゴが手に入らなくなったために年をとり始めると、ついに全宇宙にあるすべてのほお紅やマスカラがなくなってしまい、彼女は、つつみかくさず言えば、これぞまことの鬼女という姿に見えはじめたのだった。）（2003.8. 18)
En la mano ŝi portis truleton kaj paketon da florsemoj kune kun dika kvadrataĵo el ŝaumkaŭĉuko, sur kiun ŝi genuĝis.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼女はへらと花の種が入った小さな包みと一緒に、ひざまずけるようにと厚い四角な気泡入りゴムシートを手に持っていた。）（2009. 8. 6.)
＊ trunko 〔名詞〕 @ [植物] 〔樹木の〕幹；≪転義≫幹状のもの。A体幹、胴〔頭部・四肢を除く〕； [海洋] 船体〔デッキ上の構造物を除く〕、 [航空] 胴体〔航空機やロケットの部分で、翼・脚などを除く〕。B≪転義≫主要部、幹線； [医学] 〔血管・リンパ管、神経の〕幹（かん）、本幹。C [数学] 〔円錐・角錐の〕台。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'trunk (of tree, body etc)' に相当します。下例では「小屋」を意味する 'kabano' と結び合成語としています。Baza E Radikaro では「木の主要な木質部分 （la ĉefa ligna parto de arbo)」です。先週末の tinti の用例に続く文章です。
Li rapide konstatis, ke li troviĝas en trunkkabano de kaptilisto. Liaj okuloj malrapide vagis de muro al muro kaj nur la kutimaj objektoj de norda litĉambro renkontis lian rigardon.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （彼はたちまちのうちに自分が猟師の丸太小屋にいるということを確認した。彼の視線はゆっくりと壁から壁へとさまよった。そして、彼が見たものは北の人たちの寝室に見かけるありふれた物ばかりだった。）（2010. 5. 11.)
＊ tualeto 〔名詞〕 @装いをこらした身なり、服装。A身ごしらえ、装い〔狭義の「化粧」だけでなく、髪や服装・アクセサリーを整えることも含む〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'toilette' に相当します。下例では形容詞にして使っています。Baza E Radikaro では「自分を清く美しく見えるように整えること （la aranĝado por igi sin aspekti pura kaj bela)」です。昨日の bedaŭri の用例に続く文章です。
"La mortintino kuŝis apud la tualeta tablo. Ŝi estis plene vestita per laŭmoda ensemblo. Ŝi aĝis ĉirkaŭ tridek jarojn. Posta nekropsio konfirmis, ke ŝi estis strangolita, probable per ŝnuro kaj probable inter la dek-unua kaj la dek-dua de la pasinta nokto. De la mortigilo estis neniu signo. Tamen en paperkorbo ni trovis elĉerpitan alumetan libreton portantan reklamon pri la drinkejo Noktostrigo en tiu ĉi urbo."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「亡くなった女性は化粧テーブルの近くに横たわっていました。彼女は流行のアンサンブルを完璧に身にまとっていました。彼女はおおよそ30歳くらいです。検死の結果、おそらく昨夜の11時から12時の間に、多分、紐で絞殺されたのだろうということが分かっています。殺人に使われたものの痕跡は何もありません。しかしながら紙くずかご中に使い尽くした紙マッチの残りで、当市の飲み屋「夜のフクロウ」の広告が印刷してあるものを見つけました。）（2009. 2. 20.)
＊ tualetado 〔合成語・名詞〕 みごしらえ、みじたく。 … tualeto（身なり、衣装・化粧具類 <新選エス和>）＋ -ad-（くりかえし行為）。もう死語かも知れないが、「朝シャン」などこれで済みそう。 Kiam oni finis sian matenan tualetadon, oni devas zorge fari tiun de la planedo. (朝のおけしょうがすんだら、念入りに、星のおけしょうをしなくちゃいけない <「星の王子さま」より、内藤 訳>） (2002.11.24）
＊ tubo 〔名詞〕 管、（ランプの）ほや、内筒（砲）。《「新選エス和」》 … カタカナ語の「チューブ」ですが、発音はちがいますから気をつけましょう。下例では、その前に akvo（水）がつきました。昨日の konfesi の用例につづく文章です。 Dum ili foriris al la preĝejo, Petro alprenis la akvotubon por iom akvumi la ĝardenon, antaŭ ol la sunbrilo fariĝos tro varma. Post nelonge lia edzino elpaŝis el la domo. "Kie estas Mojra?" ŝi demandis. "Ŝi iris al la preĝejo kun la ŝipestro." "Ĉu Mojra? Ĉu al la preĝejo?" Li ridetis. "Kredu tion aŭ ne, laŭ via plaĉo. Ŝi ja iris." … el "Sur la bordo" （彼らが教会へ出かけてから、太陽の輝きで気温が暑くなりすぎる前に水遣りをしようと、ピーターは水道のホースを手にとった。まもなく、彼の妻が家から出てきた。「モイラはどこにいるのかしら？」と、彼女がきいた。「艦長と一緒に教会へ行ったよ」「モイラが？ 教会へ？」彼は微笑んだ。「信じようと信じまいと好きにしたらいいが。彼女は確かに出かけたよ」）（2004. 2. 2.)
＊ tufo 〔名詞〕 （草・毛などの）株、房、束。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro では、「一緒に育った細い物（毛、羽、草など）の密集した（小）集団（densa ar(et)o da maldikaj aĵoj kune kreskantaj (haroj, plumoj, herboj,...)」です。昨日の herbo の用例につづく文章です。 "Tiel oni faras bonegan paŝtejon," ŝi diris. "Se vi lasas la fekaĵon resti tie sur la grundo, kie ĝi falas, la herbaro kreskas laŭ krude maldelikataj tufoj, kiujn brutoj rifuzas manĝi. Tiam la paŝtejo ne estos tiel bona en la sekvonta jaro, kiel ĝi estas, kiam ni erpas ĝin. Paĉjo insistas pri la erpado de la paŝtejo, kiam li movas la brutojn el tiu kampo al nova paŝtejo. Antaŭe ni faris tion per traktoro; nun ni faras ĝin per bovo." … el "Sur la bordo" （「それをするととても良い牧草地になるのです」と、彼女がいった。「ふんを地面の上に落ちたままにしておくと、固い草が密集して生えてきて、家畜が食べないのです。そうすると、次の年に、牧草地は馬鍬でならしたのと比べて良くないのです。父は新しい牧草地へ家畜を移すたびに、今までの牧草地を馬鍬でならさなければならないといつも言っていますわ。以前、私たちはそれをトラクターでしていたのですが、今は、牛を使ってしているのです」）（2004. 3. 18.)
＊ tuj 〔副詞〕 すぐ、直ちに；すぐそばに。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'immediately' に相当します。Baza E Radikaro では「遅れないで；待たずに；ほんの短時間のあと（senprokraste; senatende; post tre malgranda tempo)」です。昨日の servi の用例に続く文章です。
La sevisto tuj malfermis la pordon de la veturilo kaj atendis lian eniron en ĝin. Li surpriziĝis kaj demandis: "Kien mi devas veturi?"
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （使用人はすぐ乗物の戸をあけ、彼がその中へ入るのを待った。彼は驚いてたずねた。「私はどこへ行かねばならんのです？」）（2005. 8. 25)
…昨日の sata の用例に続く文章です。
Mi tuj kuris en la pluvo al la frenezulo kaj demandis: 'Meher Ali diru, kio estas mensogo?'
… "Malsata ŝtono" （私はすぐに、雨の中、その狂人のところへ走っていってたずねた。「メヘール・アリ、云ってくれ。何が嘘なんだ？」）（2006. 6. 6.)
＊ tumulo 〔名詞〕 古墳。《「新選エス和」》 … 外国からのエスペランティストを案内する時に知っていると便利な専門用語です。 Tie li surteriĝis sur arbkovritan teramason, kiu situis sur la supraĵo de montodorso. "Mi scivolas, ĉu vi scias, sur kia teramaso vi staras?" Bataki diris. Ne, la knabo devis konfesi, ke li ne scias tion. - "Ĝi estas tomba tumulo", Bataki diris. "Ĝi estas farita post viro nomita Harjulf, kiu la unua ekloĝis en Herjedalo kaj komencis kultivi la landon" - "Eble vi havas ion por rakonti ankaŭ pri li?" la knabo diris. (彼は、山の背の表面の木に覆われた地面に降りました。「君が立っている土地はどんな土地なのか、君が知っているかどうか、私は知りたいねえ」と（烏の）バタキは言いました。いや、そんなことは知らないと、少年は白状しなければなりませんでした。−「古墳だよ」とバタキは言いました。「それは、ヘレダーロに初めて住みつき、その土地を耕し始めたハルユルフという名の男の死後につくられたんだ」−「君は、多分、彼について何か話したいことがあるんだろう」と少年は言いました）（2003.4. 10)
＊ tumulto 〔名詞〕@大騒ぎ、大混乱； [政治] 騒乱、騒擾（そうじょう）、暴動。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'riot; tumult' に相当します。下例では複数語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'kiam multaj homoj senorde kuras kaj bruas' です。昨日の nukso の用例に続く文章です。
mankis malmulte tiam, por ke la reprezalioj atingu pli ol kelkaj tumultoj, per kiuj oni sieĝis kelkajn monarĥistojn enŝlositajn en siaj domoj, kaj ol publikaj insultoj, per kiuj oni persekutis tiujn, kiuj aŭdacis eliri.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （復讐の気持ちは、家の中にとじこもっている王党の連中にたいする騒擾沙汰や、或いはこっそり外へ出かける連中にたいする罵詈讒謗などから、ともすればさらに一歩を踏み出しかねない情勢だった。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治）（2011. 3. 18.)
＊ turo 〔名詞〕 @塔、タワー。Aやぐら、とりで。B [スポーツ] 飛込み台。C [遊戯] 〔チェスの駒（こま）〕城将、ルーク。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'tower; rook (at chess)' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では '(tre) alta (parto de) konstruaĵo' です。昨日の falsi の用例に続く文章です。
Efektive, mirindaĵo, ne kredebla, fronte al la turo Saint Jean, ŝipo portanta sur sia poŭpo tiujn vortojn skribitajn per blankaj literoj: - la Faraono; Morrel kaj filo, Marsejlo - kun la sama kargokapablo kiel la alia Faraono, kaj plena kiel la alia je koĉo kaj indigo, lanĉis sian ankron kaj brajlis siajn velojn; sur la ferdeko, kapitano Gaumard donis ordonojn kaj mastro Penelon signis al S-ro Morrel.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （まさに、（信じられないことなのだが）ふしぎなことには、サン・ジャンの塔に面して、艫に『ファラオン号』（マスセイユ・モレル父子商会）の文字を白であらわし、以前のファラオン号とまったく同じ形、同じようにコチニールとインディゴーを積んだ一隻の船が、錨をおろし帆を絞りかけていた（絞っていた）。甲板では、ゴーマール船長が命令を下しており、そしてペヌロン水夫長が、モレル氏のほうへ向かって合図をしていた。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2012. 1. 19.)
＊ turisto 〔名詞〕 観光客。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'tourist' に相当します。「職業人・常習者を示す」接尾辞 '-ist' がついたのではなく 'turist-' が語根です。良く似た単語の 'turismo' は「観光」です。Baza E Radikaro では「未知の土地や国などを知るために（仕事のためでなく）楽しみで旅行をする人 (iu, kiu vojaĝas por plezuro (ne por labori), por ekkoni fremdajn lokojn kaj landojn,...）」です。昨日の regiono の用例に続く文章です。
Nokte ni alvenis al turista ekskursejo pli ol 200km norde de la laplanda ĉefurbo Rovaniemi.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （夜に私たちはラップランドの首都、ロバニエミから北に200km以上はなれたところにある観光客のためのキャンプ地に着いた。）（2006. 7. 6.)
＊ turmenti 〔動詞〕(iun) @＜人・動物を＞苦しめる、苦痛を与える、虐待する、〔肉体的に〕痛めつける。A＜人を＞〔精神的に〕責めさいなむ；＜転義＞閉口させる。B (sin) 自責の念に苦しむ、= turmentiĝi. C＜古義＞＜人を＞拷問にかける、= torturi.《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'torment' に相当します。下例では仮定法の語尾がついています。Baza E Radikaro では「人にひどい身体的苦痛をもたらす （kaŭzi al iu grandajn korpajn suferojn)」です。昨日の metro の用例に続く文章です。
La maljunulo komencis tremi en la tuta korpo, kaj li ŝajnis frapita de teruro. -- Ne prenu min hejmen, ne devigu min iri hejmen! -- li petis plorante. -- Tiuj virinoj turmentus min ĝis freneziĝo. Lasu min iri, mi volas iri al mia filo, al mia filo!
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （その老人の全身が震えはじめ、恐怖に襲われたように見えた。「家へ連れて行かないでくれ、私を家に行かせないでくれ！」彼は泣いて頼んだ。「あの女どもは私を気が変になるまで苦しめるだろう。行かせてくれ。私は息子のところへ行きたいのだ。私の息子の所へ」）（2008. 4. 23.)
＊ turnoplaceto 〔合成語・名詞〕 階段の踊り場。 … ŝtupara placeto =interŝtuparo（踊り場−「新選エス和」）。ŝtuparplaceto（日本語エスペラント辞典）。色々なやり方で表現できそう。 Theo malrapide supreniris la ŝtuparon, enmane kun eta pakaĵo. Foris la kvara etaĝo. Ŝtuparo duonnuda, kelkaj floroj sur la trunoplacetoj, antaŭ la fenestroj. (テオは、小さな包みを手にして階段を登った。4階は遠かった。窓の前にある半分むき出しの階段、踊り場にはいくつかの花）（2003.1. 30)
＊ tusi 〔動詞〕 @ [医学] せきをする。Aせき払いする。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'cough' に相当します。下例では過去形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「（病気であるいは何かがのどに詰まったので）突然、音をたてて息を吐く （subite elspiri, kun sono (pro malsano aŭ ĉar io estas en la gorĝo))」です。昨日の leki の用例に続く文章です。
La vidvino senĉese tusis kaj kriis: "Ho, mia domo!" eĉ dum ŝi penis plenigi sitelon per akvo. Sed tio ne plu estis necesa. Bart larĝe malfermis la fenestron, por ke la fumo malaperu eksteren.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （未亡人は絶え間なくせき払いし、バケツに水を満たそうと必死になっている時でさえ、「ああ、私の家が！」と叫んでいた。しかし、それはもう要らなかった。バートは煙が外へ流れ去るよう窓を大きく開けた。）（2009. 11. 21.)
＊ tuŝi 〔動詞〕 p. f. 触れる；感動させる；論及する；[海事] 寄港する；かかわる。《「新選エス和」》p. = 本義。f. = 転義。 … 重要な動詞です。英国語の touch に相当します。字上符のない tusi（せきばらいする）と一緒に覚えましょう。Baza E Radikaro では「（人の場合：）何かの上に指（あるいは他の体の部分）を置く；（物の場合：）ある場所の二つの物の間にスペースがないように（homoj: meti fingro(j)n (aŭ alian korpoparton) sur ion; aĵoj: tiel, ke en iu loko ne estas spaco inter du aĵoj)
」です。昨日の intima の用例に続く文章です。
Malfeliĉe la studama sinjoro en la ĉambro ne posedas bonan vidpovon kaj la ago de la knabineto eĉ ne povas tuŝi lin, ĉar li tute ne vidas ŝin. La knabineto ankaŭ estis konscia pri tio kaj tial post longa kaj senrezulta promenado ŝi uzis la fruktoŝtonojn. Estis malfacile por ŝi atentigi lin pri sia alveno.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （不幸にもその部屋にいる学問好きの男は視力が良くない、それで、彼はその少女の振る舞いに気づきさえしない。彼は彼女を全く見ていないからだ。その少女はそのことを知っているので、長いことむなしく歩き回ったあげく彼女は果物の種を利用した。彼女には自分がやってきたことを彼に気づかせるのは難しいことだった。）（2004. 9. 11.)
＊ tuta 〔形容詞〕 全部の、全体の。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では語尾を '-e' にして副詞にしています。Baza E Radikaro では「部分を全て集めた；割れていない (ĉiuj partoj; ne rompita)」です。先週末の dormi の用例に続く文章です。
Mi tute konsentis. Fakte la palaco havis tian malbonan famon, ke eĉ ŝtelistoj ne kuraĝis viziti ĝin.
… "Malsata ŝtono" （私は全く同意した。実際、王宮について世間で言われていることは大変なもので、盗っ人でさえそこを訪れる勇気はないだろうというものだった。）（2005. 11. 22.)
