ライン


今日の単語 (Sp)
メール アイコン
メール
トップ アイコン
トップ



* spaco 〔名詞〕 スペース。《「新選エス和」》

… カタカナ語に発音が引きずられないように。エスペラントで、- a - は、いつも「ア」です。この単語には「宇宙(= universo)」という意味もあります。昨日の sincera の用例につづく文章です。
 Ŝi kapjesis, kaj komencis ĝardenumi, dum li akvumis. Baldaŭ ŝi diris: "Mi pripensis ion, Petro. Ĉu ni ne povus forigi tiujn du arbojn?"
 Li venis rigardi kun ŝi. "Mi devos peti la posedanton," li diris. "Kial vi deziras ilin forigi?"
 "Ni havas tiel malmulte da spaco por kreskigi legomojn,"ŝi diris. "Ili estas tiel altkostaj en la butikoj. Se ni povus forigi tiujn du arbojn, ni povus iom fortranĉi tiun akacion, kaj fari bedon de ĉi tie al tie?" ŝi diris, indikante la lokon per la mano. "Ni povus ŝpari almenaŭ du dolarojn ĉiusemajne. Ankaŭ estus plezure kreskigi niajn proprajn legomojn." … el "Sur la bordo"

 (彼女はうなずいて、彼が水やりをしている間に庭の手入れをはじめた。しばらくして彼女がいった。「ピーター、考えていることがあるんだけど。あの二本の木を切ったらどうかしら」彼は彼女のところへやってきて、一緒に眺めてみた。「大家さんにお願いしなければならないな」と、彼がいった。「なぜ切りたいの?」「野菜を植えたいのだけど、場所がせまいの」と、彼女がいった。「野菜はお店でとても値段が高いの。あの二本の木を切って、それから、そのアカシアの枝を少しはらったら、ここからあそこまで畑を作れるわ」と、手でその場所を示しながら、彼女がいった。「毎週、少なくとも2ドルは節約できると思うの。それに、自分たちだけの野菜を育てるというのも楽しいものよ」)(2004. 2. 4.)

* spasmo 〔名詞〕@発作。Aけいれん、ひきつけ、ひきつり。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'spasm' に相当します。下例では副詞語尾がついています。エスペラントは英国語の単語を覚えるのにも役立ちますね。昨日の japano の用例に続く文章です。

 Dum ĉi tiu tute neatendita konfeso la vizaĝo de Bart prezentis serion da miksitaj impresoj -- surprizo, mirego, kaj senkredeco. Unue aperis iom necerta rideto, kiu konvulsie tordiĝis, kiam Ben gaje listigis la geedzajn projektojn. Li metis la brakojn sur la tablon kaj kaŝis sur ilin la kapon. Liaj ŝultroj spasme skuiĝis.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (この全く予期していなかった告白がなされている間、バートの顔はつぎつぎに変わり、驚き、唖然、不信といったまぜこぜの印象を与えた。はじめはちょっと確信がもてないといった笑みが浮かんだが、ベンが楽しそうに結婚生活の計画を並べ立てると、それは引きつったようによじれた。彼は机の上に両腕を伸ばし、その上に頭を置いて顔を隠した。彼の肩が発作で揺れた。)(2010. 3. 25.)

* speco 〔名詞〕 種類;[生物学] = specio(種)。 《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'kind, sort, variety, species' に相当します。「同」を示す接尾辞 'sam-' をつけ形容詞にした 'samspeca' は「同種の」です。Baza E Radikaro では「同じような物が持つ性質とはちがう、別の確かな性質を持つものの集団 (aro kun certaj ecoj, aliaj ol la ecoj de smilaj aferoj)」です。昨日の turisto の用例に続く文章です。
En tiu ekskursejo ni restis por kelkaj tagoj, pasigis tie du noktojn kaj dumtage faris longajn ekskursojn en la "fjelo"- montaro,* kiu ĉirkaŭis nian tranoktejon.
* = speciala speco de norda arktika monto, la ĝusta vorto mankas en Esperanto.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"

 (そのキャンプ地に私たちは数日滞在した。そこでは二夜をすごしたが、昼間は私たちの宿舎を取りまいているフィエーロ山地への長距離旅行を行った。注:極北にある特種な山地で、エスペラントの辞書に正確な用語がない。)(2006. 7. 7.)

* speciala 〔形容詞〕@特別の、格別の、特殊な。A特有の、専用の。B特設の、臨時の。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'special, particular' に相当します。下例では対格語尾がついています。エスペラントでは形容詞にも対格語尾をつけます。Baza E Radikaro では「並みではない;世間一般に共通ではない性質を持つ;特別な目的のために作られた (ne ordinala; kun nekomunaj ecoj; farita por aparta celo)」です。昨日の rezisti の用例に続く文章です。

 -- Nu, manĝebla ĝi estas, nur guston ĝi ne havas... Cetere por kiom da homoj vi kuiris?
 -- Ĉirkaŭe por ducento.
 -- Ĉu en tiu kaldrono?
 -- Kompreneble... Mi ja ne havas kapitalon aĉeti specialan kaldronon por ekzerci la kuirarton.
 -- Sed vi, malfeliĉa, tiu kaldrono da supo sufiĉus almenaŭ por kvincent homoj... Nun mi komprenas la neeblan guston.
 -- Kion do mi faru nun?  … Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero"

 (「うーん、飲めるけど味がさっぱりないんだ...ところで、何人分を料理したのだい?」「おおよそ、二百人分」「こんな大きななべでかい?」「もちろん、...実のところ、私は料理法を鍛えるために特別ななべを買う元手を持っていませんから」「だけど、かわいそうだけど君、この大なべ一杯のスープなら少なくとも五百人分は十分にあるよ...味が全くないのがやっと分かったよ」「じゃあ、これから私はどうしたら良いんだろう?」)(2008. 12. 11.)

* specifa 〔形容詞〕 @特定の、特有な、独特の。A [物理学] 比の。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'specific' に相当します。下例では対格語尾がついています。昨日の koro の用例に続く文章です。

 - Ĉu vi ne havas iun specifan rekomendon por diri al mi, mia patro? demandis Maximilien per ŝanĝita voĉo.
 - Jes ja, mia filo, sanktan rekomendon.
 - Diru, mia patro.
 - La firmao Thomson kaj French estas la ununura, kiu pro humaneco, eble pro egoisomo, sed ne estas mia tasko legi en la koro de la homoj, kompatis min. Ties komisiito, tiu, kiu post dek minutoj prezentos sin por enspezi traton je ducent okdek sepmil kvincent frankoj, mi ne diros, ke li donacis al mi, sed oferis tri monatojn. Tiu firmao estu la unua repagota, mia filo, tiu homo estu por ci sankta.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (「なにか、とくに、わたしにたいしてお言い残しになるようなこと(特別な提言)はありますまいか?」と、マクシミリヤンは、すっかり変った声でたずねた。「ある。ぜひ言い残して(神聖な提言をして)おきたいことがあるのだ。」「おっしゃってください、お父さん。」「トムソン・アンド・フレンチ商会が、ただ一軒、同情からか、利己心からか、その腹のなかはわからないが(人の心を読むのはわたしの仕事ではないのだが)、ともかくわたしに同情してくれた。その代表者という男が、もう十分もすると、二十八万七千五百フランの手形の支払いを受取りにくるが、その男は、わたしに三ヶ月の猶予を、承諾(贈り物をしてくれたの)、ではなくて、先方からわざわざ提議してくれた。あの店に、第一に支払いをしてやってほしい。そして、その人に厚く礼を述べてほしい(その人はお前には神聖なのだ)。」:山内義雄氏のフランス語からの訳(岩波文庫)による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2011. 12. 17.)

* spegulo 〔名詞〕 p. f. 鏡。《「新選エス和」》 p. = 本義。 f. = 転義。
… 重要な単語です。下例では re-(復を示す)をつけさらに -iĝi(その状態への変移を示す)をつけ動詞として使っています。Baza E Radikaro では「光を反射する平らな輝く表面;自分を映してみることができる平らな物(glata brila surfaco, resendanta lumon; glata objekto, en kiu oni povas vidi sin) 」です。昨日の penti の用例に続く文章です。
 La sensignifa ludo de suno kaj nubo simile respeguliĝas en la vivo de homidoj kaj tio klariĝos en la sekvantaj ĉapitroj.
     *     *     *
 En tiu vilaĝo ĉiu alia sin okupis pri partia afero kaj konspiro, pri kulturado de sukerkanoj, pri leĝproceso -- vera kaj malvera unu kontraŭ la alia kaj anakŭ pri jutkomerco. Nur Sasivusan kaj Giribala kutimis interŝanĝi pensojn kaj diskuti pri literaturo.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"

 (太陽と雲の意味のない戯れは同じように人の子たちの人生にも反映するが、それは以下の章で明らかになるだろう。
 * * * * *
 その村では他の人たちは皆、党派を組み陰謀をはかり、サトウキビの数を数え、お互いに本当だ嘘だと訴訟に明け暮れ、さらに、ジュートの商売に忙しい。サシヴサンとギリバーラだけがお互いの思いを伝えあい、文学について語り合うのを習いとしていた。)(2004. 10. 9.)

* spekti 〔動詞〕 <演劇・映画などを>見物する、見る。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。2004年北京での世界大会の 'Internacia arta vespero' で司会の若い中国女性が 'Bonvolu spekti!(では、ご覧ください!)' と何度も言っていたのを思い出します。昨日の kompliki の用例に続く文章です。
"Ĝi kapablas rehavigi al spektanto aliajn dimensiojn de la artverko. Vi menciis kolorojn, proporciojn -- ĝi kaptas ankaŭ sonojn, odorojn, la voĉojn de la pentristo kaj liaj modeloj, la tutan ĉirkaŭmedian fonon ..."  … "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)"
 (「これは見る人に芸術作品の別の次元を再認識させることを可能にします。あなたは色とか、割合ということをおっしゃいましたが、これは、また、音やら、香りやら、画家やそのモデルの人たちの声やら、場面を取りまいている全体の背景をも捕らえます」)(2007. 10. 12.)

* spektaklo 〔名詞〕 見せ物;=spektindaĵo(見もの)。《「新選エス和」》
… Baza E Radikaro では「(演劇、スポーツ、...など)目を奪うような出来事あるいは出し物(atentokapta okazaĵo aŭ prezentaĵo (teatra, sporta,...))」です。カタカナ語の「スペクタクル」ですね。昨日の apogi の用例につづく文章です。
 La spektaklo estis eksterordinare bela. Ni staris tie kun la spiro retenita, kaj ĝuis intense.
 Poste ni eksciis ke nur malmultaj homoj en la mondo ekzistas kiuj vidis similan fenomenon. Kaj kompreneble, mi estas tre fiera havi en mia kolekto tian maloftaĵon.
 Eta Sita senspire min aŭskultis. Ŝi glutis ĉiun mian vorton.  … el "Kolektanto de ĉielarkoj"

 (「その見ものは想像を超える美しさだったよ。私たちは息をのんでその場に立っていた。そして、強い感動を覚えた。あとになって、私たちは同じような現象を見た人がこの世にそんなにいないことを知ったんだ。そして、もちろん、自分のコレクションにこんな珍しい虹を持っていることを、私はとても誇りに思っているのさ」かわいらしいシタは、息をとめて私の話に聞き入っていた。その子は私の話す言葉を一つ一つ飲みこむようにしていた。)(2004. 6. 10.)

* spekulacio 〔名詞〕 投機、おもわく買い、やま、 = spekulado, spekulaĵo. 《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'speculation' に相当します。下例では対格語尾がついています。先週末の ateliero の用例に続く文章です。

Emmanuel ekde la unua rigardo, vidis en tiu dispono etan farendan spekulacion; li rezervis al si la domon, la duonon de la ĝardeno kaj difinis linion, tio estas, ke li konstruis muron inter li kaj la atelieroj, kiujn li kontrakte ludonis kun la pavilonoj kaj la parto de la ĝardeno, kiu dependas de ili; li tiamaniere estis loĝata kontraŭ sufiĉe modera prezo, kaj tiel bone fermita hejme, kiel la plej zorgema posedanto de hotelo en Faubourg Saint Germain.
'51: La familio Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (エマニュエルは(自由裁量をまかされたものを)一目見たばかりで、これは買い物だ(ちょっとした投機をすべきだ)と考えた。彼は、家と、それに庭半分とを自分のために取っておき、そこに一つ線を引いた。つまり彼は、自分の住居と、賃貸ししている仕事場や、小亭や、それに附属した庭の部分とのあいだに塀をつくったというわけだった。こうして彼は、ほんのわずかな金で自分の住居をつくりあげ、フォーブール・サン・ジェルマンあたりのお邸の、ずいぶん(一番)気むずかしい(気配りの良い)御主人同様、いい気持ちに自分の家に立てこもることができたのだった。:山内義雄氏のフランス語からの訳(岩波文庫)による。 『モンテ・クリスト伯』 第51章 モレル一家。)(2012. 1. 31.)

* spekulativa 〔形容詞〕 思弁的な。《「新選エス和」》
… あまり使う場所がない単語です。英国語の speculative にある、「投機的な」の意味は、エスペラントにはありません(PIVによる)。昨日の porti の用例につづく文章です。
 Ŝi spekulative okulumis lin. "Se vi povos direkti submarŝipon, vi eble ne multe malutilus al bovo. Paĉjo havas veturilan ĉevalon nomitan Princo, sed mi ne supozas, ke li permesus vin tuŝi tiun. Sed li eble permesus al vi tuŝi bovon."
 "Tio estas tute bone ĉe mi," li diris, "sed kion oni supozas, ke mi faru per bovo?" … el "Sur la bordo"

 (彼女は考え深そうな目で彼をみた。「潜水艦を動かすことがおできになるのなら、おそらく牛をそんなに痛めつけることもないでしょう。父はプリンスという名前の馬車につける馬を持っていますけど、あなたにそれを触らせることはないと思いますわ。でも、多分、牛に触ることは許してくれるでしょう」「それで全く結構ですよ」と、彼はいった。「でも、私は牛で何をすることになっているのです?」)(2004. 3. 16.)

* sperta 〔形容詞〕 @ (en io) 経験を積んだ、熟練した。A経験上の、経験に基づく、=empiria 。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'experienced, expert, skilled' に相当します。下例では動詞にして使っています。Baza E Radikaro では「応用と練習で、あるいは、経験で得た知識を持っている (havi sciojn, akiritajn per praktikado kaj ekzercado aŭ akiritajn pro travivaĵoj)」です。昨日の portreto の用例に続く文章です。
Rafaele partoprenis ĉiujn ekspediciojn de la Instituto, kaj mi mem jam spertis, ke li estas talentprena kaj centprocente fidinda homo.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (ラファエルは研究所が行った全ての遠征に参加していて、私自身、彼が才能豊かで100パーセント信頼の置ける人物であることを経験からすでに知っている。)(2007. 1. 12.)

* spezi 〔動詞〕 (ion) 〔金額を〕入金する、出金する;出納する〔入金か出金かは文脈による〕。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。名詞形の 'spezo' が英国語の 'turnover' に相当します。下例では「移出を示す」接頭辞 'el-' をつけて名詞とし「支出」の意味で使っています。「収入」は 'enspezo' です。Baza E Radikaro では「支払い(お金)を払う、そして、受け取る (doni (=elspezi) kaj ricevi (=enspezi) pagojn (monon))」です。先週末の laĉo の用例に続く文章です。
Enmane li tenis pipon, kiun li intermite remetis en sian buŝon dum li parolis, rebruligante ĝin kaj forte enspirante.
 "Pardonon, sed mi hazarde aŭdis vian konversacion pri safari. Mi dezirus demandi, ĉu vi eble havas lokon por ankoraŭ unu persono. Mi volonte pagos parton de la elspezoj."  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"

 (彼は手にパイプを持ち、話しながらそれに火をつけ強く吸って、話している間中、絶えず口にくわえたりとったりしていた。「お許しください。私はたまたまあなた方がサファリについて話していらっしゃるのを聞いていました。お聞きしてもいいでしょうか。ひょっとして、もう一人参加できないかと。私は、費用の一部を喜んで払いますが」)(2007. 2. 6.)

* spezo 〔名詞〕 (資本の)回転;(債権の)譲渡;(金銭の)出納。《「新選エス和」》
…重要単語です。特に、下例のように 'el-(外へを示す)' をつけた「支出する」や、'en-(中へを示す)' をつけた「収入する」は重要です。Baza E Radikaro では動詞形の 'spezi' について「支払(お金)を与え(支出し)たり、受けとったり(収入として得たり)(doni (=elspezi) kaj ricevi (=enspezi) pagojn (monon))」です。先週末の necesa の用例に続く文章です。
Tial li eĉ ne scias, ĉu mortis birdo aŭ ĉu subakviĝis la boato. Ja ekzistas tiom da pafindaĵoj en la mondo, ke neniu inteligenta persono volonte elspezus monon por kuglo por pafi al malpura veltuko.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (それだから、鳥が死んだのか、あるいは、その船が沈んだのか彼は知らないとさえ言った。実際、この世の中には鉄砲で撃つ値打ちのあるものは沢山あるのだから、頭のいい人なら汚らしい帆布を撃つために、誰もお金のかかる鉄砲の弾を喜んで使おうとはしないだろう。)(2005. 5. 24.)

* spico 〔名詞〕 香辛料。《「新選エス和」》
… 動詞として使うと「ぴりっときかす(新選エス和)」。
 Li estis nia ĉefa kunligo kun la ekstera mondo, kaj kiam ajn li revenis post forrestado, la aliaj sklavoj tuj ariĝis ĉirkaŭ li, por peti la novaĵojn el Romo. Tamen, kiel portanto de novaĵoj, li estis aparte malkontentiga. Videble malplaĉis al li esti la objekto de ĝenerala atento, kaj li tute ne provis, kiel verŝajne farus multaj aliaj, spici siajn informojn per aldono de kromaj detaletoj por pliigi ilian intereson. Li nur mallonge raportis la lastajn okazaĵojn kun malkuraĝiga mieno kaj senpacienca forpuŝo de pliaj demandoj; kaj se la aliaj deziris pludiskuti la informojn kiujn li portis, ili atendis ĝis li reiris al la domo. … el "La ŝtona urbo"
 (彼は、私たちと外界とを結びつけている一番の仲介者であった。彼が、しばらくの不在の後、戻ってくるといつも他の奴隷たちがすぐに彼をとりかこんでローマのニュースをせがむのだった。しかし、ニュースを伝える人としては、彼は特にガッカリさせる人だった。明らかに、彼はみんなの注目の的になるのがいやで、他の者なら興味をそそるように自分のニュースに味付けをして余計なことまでつけ加えるのに、彼は全くそういうことをしようともしなかった。彼は、最近の出来事を手短に、面白くなさそうな顔つきで話すだけで、イライラしながら質問を押しやってしまうのだった。もし、他の連中が彼がもたらしたニュースについてさらに話し合いたいと思った時は、彼らは、彼が母屋へ行ってしまうまで待つのだった。)(2003.6. 24)

* spiri 〔動詞〕 呼吸する。《「新選エス和」》
…重要単語です。下例では 'el-(移出を示す)' をつけて「息を吐く」といった意味で使っています。Baza E Radikaro では「鼻、あるいは、口を通して空気を吸ったり吐いたりする(enigi kaj eligi tra nazo aŭ buŝo)」です。先週末の profunda の用例に続く文章です。
Kutime la ĉagreno de Giribala neniam longe daŭris. Sasivusan longe elspiris kaj, nesciante kion fari, li sidis apogante sin al la muro. Pro la foresto de lia malgranda lernantino, la legado de ŝatata libro ankaŭ malbongustis.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (普段ならギリバーラの悔しい思いは決して長続きしなかった。サシヴサンは深いため息をついてから、何をして良いか分からず、壁に寄りかかって座っていた。自分の可愛い生徒がいなくなってしまったので、好きな本を読んでも味気のないものだった。)(2005. 3. 15.)
  spiri 〔動詞〕 @ (ion) 呼吸する。A息をする。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'breathe' に相当します。下例では「無」を示す接頭語 'sen-' をつけ副詞として「息せずに、呼吸なしに」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「鼻あるいは口から空気を吸ったり吐いたりする(enigi kaj eligi aeron tra nazo aŭ buŝo)」です。先週末の mistika の用例に続く文章です。
 Tiu granda silento estis fakte malagrabla. Neniu envenis, neniu foriris; neniuj paŝoj, nenia plua voĉo aŭdiĝis. Mi kuŝis en la lito kaj atendis senspire por aŭdi aŭ vidi ion.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (その大いなる沈黙は、実際、気持ちのいいものではなかった。誰も入ってこなかったし、誰も出て行かなかった。どんな足音も聞こえなかったし、その後どんな声も聞こえなかった。私はベッドに横になり、息を潜めて何かを聞こう、あるいは、何かを見ようと待ちかまえていた。)(2006. 10. 31.)

* spirito 〔名詞〕 精神、生気、霊、精、亡霊。《「新選エス和」》
… sprito だと「機知、ウィット」です。文脈から間違えることはまずありませんが...
 En alia tago Oresto rakontis al mi, ke laŭ paĉjo, lia dio estas la kreinto de la suno kaj la luno, kaj la maro, kaj ĉiuj arbaroj ka riveroj kaj montaroj; li diris, ke ne estas vere, ke ĉiuj tiuj lokoj havas propran spiriton, ĉar ekzistas nur unu dio, kiu regas ilin ĉiujn. Mi ne sukcesis kompreni, kiel li povas diri ion tian. Necesas loĝi nur mallongan tempon apud rivereto aŭ arbaro por ekkoni ĝin kaj senti ĝian spiriton; kiel oni povas aserti, ke tiu spirito ne ekzistas? … el "La ŝtona urbo"
 (別の日に、オレストは、お父さんの話だとお父さんの信じている神は、太陽や月、海やすべての森や川や山なみの創造主なのだそうです。そういったすべての場所にそれぞれの霊が宿っているというのは本当ではない、なぜなら、それらすべてを支配しているたった一つの神が存在するだけだからだ、とお父さんは話したそうです。私は、どうやってそんなようなことが言えるのか訳が分かりませんでした。それを知り、その霊を感じるには、ほんのちょっとの間、森や小川のそばで暮らすだけで十分です。どうしてそのような霊が存在しないなんて断言できるのでしょうか。)(2003.9. 14)

* spite 〔副詞〕 (ion, al/de io, ke) <…に>さからって、反して、にもかかわらず;<…を>無視して、恐れず。《「エスペラント日本語辞典」》
… Cランクの単語です。英国語の 'in despite' に相当します。下例では動詞にして「さからう」という意味で使っています。Baza E Radikaro では動詞形 'spiti' について 'intence kontraŭstari la volon de iu alia; plezure fari ion kontraŭ ties volo' です。昨日の funebro の用例に続く文章です。

 "Ne timiĝu!" diris Baggs, rimarkinte tion. "Ĉi tiu malnova kabano eltenis pli furiozajn ŝtormojn kaj estas sufiĉe fortika, por spiti ankoraŭ mil!"
 En tiu posttagmezo Ŝakmato subite ekiris al la breto kaj deprenis la ŝakskatolon. Li aranĝis la figurojn sur la tabulo kaj rimarkis senĝene;
 "Mi havas nenion por fari. Ni ludu, Patridge."
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「怖がるなよ!」と、それを見てバッグスが言った。「このボロ小屋はもっと酷い嵐だって持ちこたえたんだ。だから、まだ千個くらいやってきたって十分に丈夫だよ!」その日の午後チェックメイトは突然棚のところへ行ってチェスの箱を取ってきた。彼は盤の上に駒を並べると、遠慮せずに言った。「何にもすることがないや。やろうよ、パルトリッジ」)(2010. 9. 16.)

  spite 〔副詞〕 にもかかわらず。《「新選エス和」》
… この単語を形容詞にして使うと訳が難しくなります(下例)。
 Sufiĉe baldaŭ li tamen petis, ke oni pluiru. Li ne diris, kial li volas foriri, sed eble ne estis malfacile diveni tion. Inter la fiŝistoj troviĝis multaj belaj kaj imponaj homoj. Pluraj el ili estis altaj viroj kun aŭdacaj vizaĝoj sub la ŝtormĉapeloj, kaj ili aspektis tiel kuraĝaj kaj spitaj, kiel ĉiu knabo deziras, ke li mem aspktu, kiam li plenkreskos. Eble ne estis tre amuze rigardi tion por iu, kiu mem neniam povos iĝi pli granda ol haringo.
 (やがて、彼は(小人にされたニルスは)皆にもっと先へ行くようにと頼みました。なぜ去りたいのかは言わなかったのですが、そのわけを想像するのは難しいことではありませんでした。漁師のなかには、きりっとして堂々たる人が沢山いました。多くは背が高くて、風除け帽の下に不屈の顔が見られました。その漁師達は、皆が大人になったときに自分もそんな風に見られたいと思うような風に、とても勇敢で、反抗的な様子に見えました。いつまでたってもニシンより大きくはなれない誰かさんにとっては、おそらく、そんなのを見るのはあまり楽しいことではなかったのでしょう)(2003.4. 15)

* splenda 〔形容詞〕 壮麗な、華麗な。《「エスペラント日本語辞典」》
… ランク外の単語です。英国語の 'splendid' に相当します。昨日の dubi の用例に続く文章です。

Kostos al vi nur kvin biletojn. Profitu. Persone mi rekomendas ŝin tutkore kaj sincere. Valoras la penon. Ŝi estas vere splenda, havas korpon de antikva diino, vidu, kian oni trovas nur en ilustritaj revuoj.
'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)"

 (お札がたった5枚ですよ。こんな上手い話、逃さないで。個人的に私は彼女を率直に心からお奨めします。それだけの価値があります。彼女は本当にすばらしい、古代の女神の様な体をしていますよ、ご覧なさい、こんなの挿絵入りの雑誌でしか見つかりません。)(2011. 2. 3.)

* splito 〔名詞〕 〔裂けた〕木片;〔ガラスなどの鋭い〕破片。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'splinter, chip' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「割られた木の薄片;壊れたガラスなどの破片 (maldika peco de fendita ligno; peceto de rompita vitro,...)」です。先週末の mastro の用例に続く文章です。

 -- Haroŝo! (Bone!) -- li diris kaj enlitiĝis.
 Mihok kun tremantaj manoj kolektis la rompitaĵojn, zorge forbalais la splitojn, por ke ili ne vndu la piedojn de la leŭtenanta moŝto, pretigis teon en la glason kaj el respektinda distanco proponis ĝin.
 -- Gospodin..eto ĉaj...ĉaj...pitj! (Sinjoro, jen, teo, te-trinku!)  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (「(すばらしい!)」彼はそう言ってベッドにもぐりこんだ。ミホックは手をぶるぶる震わしながら壊れた茶わんを集め、中尉閣下の足を傷つける事がないように破片を注意深く掃き出し、コップに紅茶を用意し、主人との間にふさわしい距離をよくわきまえた上でそれを差し出した。「(閣下、お茶です。お茶をお飲みください!)」)(2008. 9. 9.)

* sprita 〔形容詞〕 機知のある、気のきいた。《「新選エス和」》
… 訳語の日本語ではしっくりこない場合が多い。
 Kara leganto... Strange... Ŝajnas al mi, ke ni jam pli frue vidis unu la alian, ĉu ne? Ĉu vi ofte venas tien ĉi? Kion vi pensas pri la muziko? Ĉu vi enuas? Nu, ankaŭ mi iomete enuas... Atendu, mi havas proponon: Vi estas tiel ĉarma kaj sprita, kial ne sidiĝi por iomete interparoli kun mi? Nur vi kaj mi! Ne timu, mi scias konduti... Mi montros al vi... Mi montros al vi kiel oni... kiel oni... kiel oni - verkas ampoemon! … el "Ĝis revido krokodilido!"
 (読者の大切なあなた。不思議ですね。私たちは以前すでに会っているように思えるのですが。あなたは、ここへよく来るのですか。音楽についてどうお考えですか。あなたは、退屈しているのですか。実は、私もちょっと退屈しています。待ってくださいよ、私に考えがあります。あなたは、とても魅力的で頭の回転も早そうです。座って少し私とお話しましょう。あなたと私だけで。怖がらないで、私を信用して。私は、あなたに...あなたに、どうやって...どうやって...どうやって恋愛詩を作るかをお話しましょう。)(2003.6. 14)

* sputi 〔動詞〕@〔たん・つば、血などを〕吐く、吐き出す。A<転義>〔言葉を〕吐き出すように言う。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'spit out, cough up' に相当します。下例では「移出など」を示す接頭辞 'el-' と「くりかえし行為」などを示す接尾辞 '-ad' をつけ動詞の原形で使っています。昨日の boto の用例に続く文章です。

En Eŭropo oni purigas botojn per lakkremo kaj ne devas elsputadi la pulmon por fari la botojn spegulbrilaj. Petroff ekhaltis antaŭ li, iom hezitis kaj fine metis la foliojn antaŭ la nazon de Mihok.  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (ヨーロッパではラッカー・クリームで長靴を磨く。だから、長靴を鏡が輝くように磨くのに肺からつばを吐き続ける必要はない。ペトロフは彼の前で立ち止まって、少し躊躇したが思いきってミホックの鼻先に紙の束を突き出した。)(2008. 10. 22.)

* spuro 〔名詞〕@〔人や動物の〕足跡、= piedsigno ;〔車の〕わだち;航跡;〔スキーの〕シュプール;[物理学] 飛跡。A〔犯行・事故などの〕痕跡、形跡。B輪間、軌間(より望ましい語:ŝpuro )。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'trace, track' に相当します。Baza E Radikaro では「痕跡、足跡 (postsigno, piedsigno)」です。昨日の poŝo の用例に続く文章です。
Mi tuj vokis John kaj reiris por veki Raffaele. Ni ne trovis spurojn de Cunningham en la ĉirkaŭaĵo de la Land-Rover. Eĉ mankis la tornistoro. Nun ankaŭ ges-roj Feldman vekiĝis kaj venis el sia kabano por helpi trarigardi la kampadejon.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (私はすぐにジョンを呼んだ、そして、ラファエルを起こしに戻った。カニンガムの足跡を私たちはランドローヴァーの周囲に見つけられなかった。リュックさえもなくなっていた。いまや、フェルドマン夫妻も起きだして、キャンプ地の中を探すのを手伝おうと自分たちの小屋から出てきた。)(2007. 7. 7.)

* stabo 〔名詞〕 @〔大学、医局、会社、団体の〕幹部団、首脳部、スタッフ(一同)。A幕僚、参謀(一同)。《「エスペラント日本語辞典」》
…少し特殊な単語です。英国語の 'staff'、カタカナ語の「スタッフ」 に相当します。下例では「成員、住民など」を示す接尾辞 '-an' をつけ「スタッフの一人」といった意味で使っています(さらに、複数語尾がついています)。昨日の ideo の用例に続く文章です。
 Antaŭ ol mi povis jesi, Nevins demetis la telefonon. "Estus bone," mi diris al mi mem, "renkontiĝi denove kun la stabanoj de la Instituto." kaj mi komencis vesti min.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (私が承知したという前にネヴィンスは電話を切ってしまった。「研究所の仲間たちにもう一度会うのもいいだろう」と、私は自分に言った。そして、着がえを始めた。)(2006. 12. 6.)

* stabila 〔形容詞〕@安定した、安定性のある。A [物理学] [化学] 安定な。《「エスペラント日本語辞典」》
… Cランクの単語です。英国語の 'stable' に相当します。昨日の profeto の用例に続く文章です。

 Louis la XVIII-a nur milde provis deflankigi tiun sortobaton: lia malmulto da fido al la homoj forprenis de li lian fidon en la okzantaĵoj. La reĝeco, aŭ pli precize la apenaŭ de li restarigita monarĥio ŝanceliĝis sur sia ankoraŭ ne stabila bazo, kaj unu sola gesto de la imperiestro kolapsigis la tutan konstruaĵon, senforman miksaĵon de malnovaj antaŭjuĝoj kaj novaj ideoj.
'13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (ルイ十八世は、この力強い衝撃をただ力よわく払いのけようとしただけだった。人をあまり信用しなかった彼は、こうした事件にたいしても、まったく信を失ってしまっていた。彼がやっと打ち建てた王国、というより王権政治は、まだその基礎がしっかりできあがらないうちに揺り動かされてしまった。そして、古風な偏見と新しい思想とをただぶさまにまぜ合わせたに過ぎないこの建物は、皇帝の一撃によってたちまち崩壊させられてしまった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治)(2011. 3. 11.)

* stacio 〔名詞〕 駅;宿駅;署、局、場、所。 《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'station' に相当します。下例では形容詞語尾に変え、修飾する名詞が複数形なので、複数語尾もついています。Baza E Radikaro では「公共の乗物(電車、汽車、バス)が発着する場所;(ラジオ、テレビなどの)信号が受発信、あるいは、転送される場所 (loko, kie publikaj veturiloj (tramo, trajno, aŭtobuso) alvenas kaj forveturas; ejo, kie signaloj (de radio, televido,...) estas ricevataj, elsendataj aŭ transsendataj)」です。昨日の kredi の用例に続く文章です。
 Ĝuste tiam la staciaj poŝtistoj alvenis kaj sciigis nin pri la alveno de nia trajno.  … "Malsata ŝtono"
 (丁度その時、その駅の郵便配達夫の連中がやって来て、私たちの乗る汽車が到着したことを知らせてくれた。)(2006. 6. 20.)

* stagni 〔動詞〕 @〔水が〕よどんでいる。A〔事業、活動などが〕沈滞している、停滞している、不活発である。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'stagnate' に相当します。昨日の meteorologo の用例に続く文章です。

 "Ne grave. Vi baldaŭ lernos. Ni havas la vintron antaŭ ni. Oni ne povas stagni mense, kiam oni povas ŝakludi!"
 "Mi devas trovi rimedon, por daŭrigi la veturon. Estas nepre urĝe raporti la malferliĉan sorton de la ekspedicio kaj la morton de la membroj. Mi havas respondecon tiurilate."
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「大したことじゃないよ。あんたはすぐに上手くなる。俺たちの前には冬が丸まるあるんだ。チェスが出来れば、頭がおかしくなることはないよ!」「私は旅程を続ける方策を見つけなければなりません。探検隊の不幸な運命と隊員たちが亡くなったことを必ず、しかも、早急に報告する必要があるんです。その件に関し私は責任があるのです」)(2010. 5. 29.)

* stako 〔名詞〕 @〔干し草・麦わらをつんだ〕山、稲つか、稲むら。A〔物の〕積み重ね、山。B [コンピュータ] 後入れ先出しリスト、スタック。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'stack, rick' に相当します。下例では「小形・微量」などを示す接尾辞 '-et' をつけ名詞とし対格語尾をつけています。先週末の alta の用例に続く文章です。

 Aperis ĉe la pordo Silvia kaj envenis. Sur la apudlitan tableton ŝi metis staketon da libroj. Ŝi kisis lin sur la frunto. "Mi ĵus vizitis la municipan bibliotekon," ŝi diris. "Jen kolekto da krimromanoj, per kiuj vi povos distri vin!"
 "Dankon! Mi devas konfesi, ke aktuale mi ne emas legi. Tamen, eble post iom da tempo..."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (ドアのところにシルヴィアが現れ、入ってきた。ベッド脇の小テーブの上に彼女は本を小山のように置き、彼の額にキスした。「たった今市立図書館へ行ってきたわ」と彼女が言った。「ほら、犯罪小説をかき集めてきたわよ。これで気晴らしが出来るでしょう!」「ありがとう! 本当の事を言うと、実は、私は本など読みたくはないんだ。でも、もう少し時間がたてば...」)(2009. 2. 10.)

* stampi 〔動詞〕 (ion) @<メダルや貨幣などに>刻印をうつ。A<書類などに>スタンプを押す、消印(けしいん)をする。B《転義》〔心や記憶などに〕刻みつける;〔強い印象で〕際立たせる、目立たせる。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'stamp, mark' に相当します。下例では受動態過去の語尾 '-it' をつけ、形容詞として使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では名詞形の 'stampo' について 'reliefa aŭ inka marko (de difinita formo) sur io, farita per speciala ilo (stampilo)' です。先週末の ombro の用例に続く文章です。

 Ambaŭ virinoj divenis siajn pensojn nenion dirante.
 S-ino Morrel kliniĝis nivele de la seruro. Efektive Morrel skribis; sed tio, kion ne rimarkis lia filino, ja S-ino Morrel rimarkis, ke la edzo skribas sur oficiala stampita papero.
 Venis al ŝi tiu terura ideo, ke li skribas sian testamenton; ŝi tremetis per ĉiuj membroj kaj tamen ŝi havis la forton nenion diri.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (二人の女は言葉をかわすことなくわかりあった。モレル夫人は、鍵穴のところまで身を屈め(てのぞいてみ)た。モレル氏は、まさに(本当に)書きものをしていた。だが、モレル夫人は、娘の気のつかなかったことにも気がついた。夫は、証書の形式をした(公式の刻印が打たれた)紙の上に、ペンを走らしていたのだった。遺言状を作っておいでだ! この恐ろしい考えが彼女の頭にひらめいた。彼女は、全身をがたがたふるわせた。だが、じっとこらえて声に出しては言わなかった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2011. 10. 25.)

* stango 〔名詞〕 棒;さお。《「新選エス和」》
… 英−エス辞典を見ますと bar, rod, pole, spar と、四つも出ていますから、エスペラントの単語は便利といえばいえますが... 下例に出てくる 'pogo'-stango の正式な名前を知りません。棒の中にバネがあり、竹馬のように乗ってジャンプしながら歩く遊具です。ご存知ですか? Baza E Radikaro では stango は「長く、細く、まっすぐなもの、しばしば金属でできている (longa, maldika, rekta objekto, ofte el metalo)」となっています。昨日の ciklo の用例につづく文章です。
 "Jen estas 'pogo'-stango!" Li etendis la manon kaj eltiris ĝin. "Forpasis multaj jaroj de post mi laste vidis 'pogo'-stangon. Iam estis absoluta manio por tiuj en la hejmlando."
 "Ili malmodiĝis dum iom da tempo," ŝi diris. "Sed ili denove modiĝis. Iom granda nombro da infanoj ankoraŭ havas ilin nun."
 "Kiom aĝa vi estis, kiam vi uzis tiun?"
 Ŝi pensis dum momento. "Tiu venis post la triciklo, kaj post la skutilo, sed antaŭ la biciklo; mi supozas, ke mi estis sepjara."  … el "Sur la bordo"

 (「ここにポゴがありますよ!」艦長は手をのばしてそれを引っぱりだした。「最後にポゴを見てから、もう何年にもなります。かって、私の故国では大変なマニアがいましたよ」「しばらく廃っていたのですが」と、彼女はいった。「でも、また、はやりだしたのです。今では、かなりたくさんの子供がそれを持っていますわ」「あなたがこれに乗って遊んだのは、いくつの頃です?」彼女はしばらく考えていた。「それで遊んだのは三輪車のあとで、スケートのあと、でも、自転車よりは早かったから、七歳だったと思います」)(2004. 4. 28.)

* stari 〔動詞〕 @(人などが)立っている:A(本来流れるものが)静止している、よどんでいる、たまっている:B<転義>姿勢を堅持しているC<場所・地位などに>ある、存在する:D<ある状況に>ある:《「エスペラント日本語辞典」》
…非常に重要な単語です。英国語の 'stand; be situated' に相当します。下例の2番目は能動態過去の語尾 '-int' がついたものです。Baza E Radikaro では「鉛直の位置にある(esti en vertikala pozicio)」です。昨日の majesta の用例に続く文章です。
Mi staris sola en la nokto, admiris la pinan desegnaĵon kaj aŭskultis la kaskadan murmureton, kaj tie mi eble estus starinta la tutan nokton, sed la kreskanta frosto forpelis min.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (その夜、私はひとり立って、松の絵を賞賛していた。そして、小さな滝がブツブツ云っているのを聞いていた。そこに私はおそらく一晩中でも立っていただろうが、だんだんに忍び寄ってくる寒さが私を追いやることになった。)(2006. 8. 25.)

* starti 〔動詞〕 @〔競争などで〕スタートする;発走する《注意:この語を単に「始まる(komenciĝi)」の意味では使わない》。A [工学] [コンピュータ] 〔モーター、エンジン、パソコンなどが〕起動する、始動する。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'start off' に相当します。Baza E Radikaro では「スポーツ競技を始める;出発する、走り出す;(モーター:)起動する (komenci sportan konkurson; ekiri, ekkuri; (motoro:) ekfunkcii)」です。昨日の sumo の用例に続く文章です。
 Raffaele emfazis, ke estas necese starti frumatene por atingi la kampadejon de Schmidt antaŭ la krepusko. "La distanco ne estas tro granda, sed la vojoj kondukantaj al la kampadejo estas malbonaj, kaj oni ne povas ruliĝi tro rapide."  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (ラファエルは、シュミットのキャンプ地に日が暮れる前に着くためには朝早く出発する必要があると力説した。「距離はそんなに離れていないが、キャンプ地へと続く道がひどくて、車を猛スピードで転がすことは出来ないんだ」)(2007. 2. 23.)

* stato 〔名詞〕 @状態、ありさま。A〔社会における個人の〕状態、地位、身分。B [物理学] [化学] 状態。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'state, condition' に相当します。下例では「再、復」などを示す接頭辞 're-' をつけ、さらに「その状態への変移」を示す接尾辞 '-iĝ' をつけ動詞の過去形としています。Baza E Radikaro では「どのようにあるか;(今)ある物がどんなであるか (tiel, kiel estas; kia io estas (nun))」です。昨日の konsterni の用例に続く文章です。

 "Ĉu vi tute restatiĝis?" ŝi demandis, sed ne paŭzis, por aŭdi respondon. "Ne estas agrable sperti kukeron en la spirtubo. Ĉu ne plaĉus al vi glaso da akvo, por denove purigi la gorĝon?"
 Li interrompe diris, ke li devas rapidi hejmen, ĉar li havas gravan rendevuon frue en tiu vespero.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「すっかり元のようになりました?」と、彼女は聞いたが、返事を聞く間をおかず話しを続けた。「気管にパンくずが詰まるのは気持ちが悪いものですわ。もう一度のどをすっきりさせるのに、コップに一杯水を入れて差しあげましょうか?」彼はさえぎって、今晩早々に大事な人と会うので急いで家に帰らなければならないと言った。)(2009. 8. 28.)

  stato 〔名詞〕 状態;身分。《「新選エス和」》
… Baza E Radikaro では「どのようにあるかということ;何かが(今)どんなであるかということ(tiel, kiel estas; tia, kia io estas (nun))」です。sana(健康な)をつけて、sanstato「健康状態」など、良く使われる単語です。昨日の bileto の用例に続く文章です。
Pol mem delonge jam ne estis en restoracio, sed al Lina li nepre devas montri, ke li fariĝis vere ĉefurbano kun stabila materia stato. Jes, li posedas nek aŭton, nek loĝejon, sed Lina nepre devas scii, ke li prosperis, ke li ne plu estas tiu bubo, kiu iam ŝin atendis antaŭ la ĝimnazio, kaj kiu sub la neĝaj branĉoj en la parko longe kisis ŝiajn harojn.  … 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo"
 (ポル自身、もう長いことレストランへ行ったことはなかったが、リナには、彼が首都の、経済的にも安定した立派な市民であることを、是非とも見せておかなければならなかった。そうなのだ、彼は車も持ってないし自宅もないが、リナには是非とも、彼が成功していてもう昔のだだっ子、かって、高等学校の前で彼女を待っていた、そして、公園の雪の積もった枝の下で彼女の髪に長いことキッスをしていた、あのだだっ子ではないことを知らしておく必要があった。)(2004. 7. 24.)

* statuo 〔名詞〕  [美術] 立像;彫像、鋳像、(少なくとも半身像以上の)丸彫り像:《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'statue' に相当します。「彫像」は、「像を彫る」という動詞 'skulpti' からの派生語 'skulptaĵo' でも言い表せます。Baza E Radikaro では「おおよそ等身大の人あるいは動物の彫像 (skulptaĵo prezentanta homon aŭ beston en pli-malpli natura grandeco)」です。昨日の pino の用例に続く文章です。
Kiel arĝentgrizaj dekoraĵoj tiuj graciaj statuoj de la Granda Artisto ornamas la deklivojn.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (あの「偉大なる芸術家」によるそれらの優雅な立像が、銀ねず色の装飾品として傾斜地を飾っていた。)(2006. 8. 18.)

* staturo 〔名詞〕 せい、たけ、身長。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'stature' に相当します。下例では 'stango(棒)' と合わせ合成語とし、形容詞の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「人の高さ(と体形)が作り出す印象 (la impreso, kiun faras la alteco (kaj korpo-formo) de iu homo)」です。昨日の ekzerci の用例に続く文章です。

 -- Ankoraŭ tre frue... estus bone dormeti iom! -- kaj por provi tion li forte fermis la okulojn.
 Senbrue, kiel la ombro, ŝtelis sin en la ĉambron lia servisto Miĥaelo Mihok, pala stangostatura militkaptio.  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (「まだあまりに早すぎる... もう少し居眠りしてもいいだろう!」それで、そうすべく彼は目をぎゅっと閉じた。音もなく影のように彼の従卒で、青ざめ棒のようにやせた戦争捕虜のミカエル・ミホックがこっそりと部屋に入ってきた。)(2008. 7. 11.)

* stelo 〔名詞〕 [天文学] 星; [印刷術] 星印; [エスペラント 貨幣] ステーロ。 《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'star' に相当します。「小形」を示す接尾辞 '-et' をつけた 'steleto' は「アステリスク(asterisko:* )」です。Baza E Radikaro では「夜空に輝く物、遠くの太陽;とがった先端を持つ図形(五つの頂点を持つ、六つの頂点を持つ、...星);エスペラント運動でいつか使われる(使われた)貨幣単位 (luma objekto en nokta ĉielo, malproksima suno; figuro kun elstaraj pintoj (kvinpinta, sespinta,... stelo); iama mon-umo en la Esperanto-movado)」です。昨日の teruro の用例に続く文章です。
Mi ne aŭdis sonon, nek eniron de iu persono en la ĉambron. La brila stelo malaperis ĉe la alia flanko de monto, kaj ekaperis la nova luno kaj ĝia pala lumeto eniris tra la fenestro.  … "Malsata ŝtono"
 (私は何の物音も聞かなかったし、誰かが部屋へ入ってくるような物音も聞かなかった。あの明るく輝く星は山の向こう側に消え、新月が現れ、その青白く弱々しい光が窓から入ってきていた。)(2006. 2. 8.)

* stenografio 〔名詞〕 速記術。《「新選エス和」》
… 日常使う単語ではないのですが...
 -Tiufoje, li ne diris pli. Sed mi aŭdis lin duan fojon. Estis la 10-a de ĉi tiu monato. Tute certe la sama viro. Ree alvoko al la prezidenta palaco de Sankta-Ikso. Ĉu vi deziras havi la tekston? Mi ĝin stenografis.
 -Kompleneble. Tio estas ege grava. Eble mi devus ne diri tion ĉi. Sed kion vi faris, eĉ se ne leĝe, tio ege helpos nian landon. Kion li diris tiun duan fojon?
 -Ekzakte jenon. … el "La kisa malsano"

 (「その時は、それ以上彼は話しませんでした。でも、私は、二度目も聞いたんです。今月の10日のことでした。同じ人だということは確かです。今度も聖イクソ国の大統領宮殿に(電話を)かけていました。内容を知りたいですか? 速記しておきましたけど」「もちろんですとも。とても重要なことです。こんなことを言うべきではありませんが、あなたがなさったことは、たとえ法に触れたとしても、私たちの国家にとっては大変有益なことですよ。その二度目には、彼は、どんなことを言ったのです?」「まさに、こんなことを言いました」)(2003.5. 4)

* sterila 〔形容詞〕 @子を生まない; [医学] 不妊の; [農業] 不稔(ふねん)の、不毛の。A [医学] 無菌の、殺菌した。B不毛な。《「エスペラント日本語辞典」》
… ランク外の単語です。英国語の 'sterile' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'ne povanta naski/generi; (ankaŭ: sterilizita)' です。昨日の rekruto の用例に続く文章です。

 Mercèdés restis sola sur tiu nuda tero, kiu neniam aspektis al ŝi tiom sterila, kaj kun la senlima maro kiel horizonto.
'13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (メルセデスは、ただ一人、この素裸な大地の上に立っていた。いままでかって、大地が今日ほど荒涼なものに見えたためしはなかった。地平線には、ただ壮大な海があるばかりだった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。)(2011. 5. 20.)

* sterni 〔動詞〕 ひろげ敷く、横たえる、なぎ倒す、くりひろげる、ひけらかす。《「新選エス和」》
… たくさんの大事な意味を持っている大切な動詞です。
 La eta Mim sidis supre en la arbo kaj kantis la Grandan Pomokanton.
 Subite aŭdiĝis mallonga tintsono.
 Meze sur la ĝardenvojo sterniĝis granda kompotflako, kiu estis tute pikilhava pro vitreroj. Kaj apud ĝi la piedoj de Nini rapide paliĝis kaj ekmalaperis.
 "Jesjes", diris la patrino. "Ĝuste tiun konservujon mi ja kutime donas al la burdoj. Nun ni ne bezonos porti ĝin al la herbejo. Kaj la avino ĉiam diris, ke ekaŭtune oni donacu ion al la tero, por ke kresku el ĝi." … el "Muminvalo"

 (小柄なミムは木の上のほうに座って「大きなリンゴ」の歌を歌っていました。突然、短くカチャンという音がしました。庭の小道の真ん中に、刺さったら大変なガラスのかけらで一杯の大きなジャムの水たまりができました。そして、そのそばでニーニの足がさっとばかりに青ざめて、今にも消えそうになっていました。「はいはい」とお母さんが言いました。「実際、そのビンを私はいつもマルハナバチにあげるのよ。おかげでそれを草原へ持って行く手間がはぶけたわ。それでね、おばあさんはいつも言っていたの、秋になったら何かが育ってくれるように大地に何か贈り物をしなさいとね。)(2003.10. 2)

* stertoro 〔名詞〕 あえぎ;ゼイゼイ音。《「新選エス和」》
… あまりお目にかからない単語。
Post iom da tempo aperis apro. La Fremdulo pafis, la besto, vundita, stertoranta, glitis al ili. La interpretisto senvole paŝis malantaŭen. La Fremdulo turnis sin, kaj la fusilon donis al la ĉefarbaristo.
 (しばらくしてイノシシが現れた。その外国の要人は発砲し、けものが、傷を負いゼイゼイと息をしながら、彼らのところへ滑り落ちてきた。その通訳はやむなく後ずさりした。要人は振りむいて、森番頭に銃を渡した)(2002.12. 19)

* stetoskopo 〔名詞〕 ちょう診器。《「新選エス和」》
… 専門用語ですが、下例では辞書をひかなくても分かります。
 Dum la lastaj vortoj mi almetis la stetoskopon al lia brusto, petis lin silenti kelkan tempon dum mi aŭskultis. Mi aŭdis nenion rimarkindan, nur la etan malregulecon de la koraj moviĝoj tiel oftan ĉe iom maljuna viro, se tiu akiris la kutimon tagmanĝi iom pli ol li bezonas kaj poste kunvolviĝi sur sofo por dormi. Povos okazi apopleksio iutage, oni neniam scias, sed ĝi ne estas certaĵo, eĉ ne tre kredinda minaco. … el "La ŝtona urbo"
 (話のおしまいのほうを聞いている間に、私は、彼の胸に聴診器をあて、診察している間はしばらく黙っているようにと頼んだ。特に異常なものは何もなかった、ただ、ちょっとした不規則な拍動があったが、それは昼食を必要以上に食べて、ソファーで丸くなって昼寝をする習慣がある、初老の男性にはよく見られるものであった。いつかある日、脳溢血で倒れるかもしれないが、いつのことか分からないし、それも確かではなかった。ましてや、ありうべき危険など、さらさらなかった。)(2003.7. 18)

* stetoskopo 〔名詞〕 ちょう診器。《「新選エス和」》
… 専門用語ですが、下例では辞書をひかなくても分かります。
 Dum la lastaj vortoj mi almetis la stetoskopon al lia brusto, petis lin silenti kelkan tempon dum mi aŭskultis. Mi aŭdis nenion rimarkindan, nur la etan malregulecon de la koraj moviĝoj tiel oftan ĉe iom maljuna viro, se tiu akiris la kutimon tagmanĝi iom pli ol li bezonas kaj poste kunvolviĝi sur sofo por dormi. Povos okazi apopleksio iutage, oni neniam scias, sed ĝi ne estas certaĵo, eĉ ne tre kredinda minaco. … el "La ŝtona urbo"
 (話のおしまいのほうを聞いている間に、私は、彼の胸に聴診器をあて、診察している間はしばらく黙っているようにと頼んだ。特に異常なものは何もなかった、ただ、ちょっとした不規則な拍動があったが、それは昼食を必要以上に食べて、ソファーで丸くなって昼寝をする習慣がある初老の男性には、よく見られるものであった。いつかある日、脳溢血で倒れるかもしれないが、いつのことか分からないし、それも確かではなかった。ましてや、ありうべき危険など、さらさらなかった。)(2003.7. 18)

* stilzo 〔名詞〕 竹馬。《「新選エス和」》
… PIV では、複数の語尾 -j- をつけて、見出し語にしていますから、「靴」などと同じように複数で使うのが一般的なのですね。
 Li havis longajn, maldikajn krurojn, kiuj sidis kiel malfirmaj stilzoj subkorpe. La kapo estis granda, maljuneca kaj falta, kaj ĝi ĉiam pendis flanken. La haŭto pendis laŭ ĉifaĵoj kaj faldoj, kvazaŭ li ricevus felon, kiu ne estis farita por li. Li ĉiam aspektis malgaja kaj melankolia, sed, strange, vidante Karr'on ekster la fako li ĉiufoje rapide ekstaris, kvazaŭ li ĝojus vidi lin. … el "La mirinda vojaĝo de Nils Holgersson"
 (彼(オオシカの子)は、長い細い足をしていたので、体の下にぐらぐらした竹馬がくっついているようでした。頭は大きくて、年寄りのようにシワがよっていて、いつも横に傾いていました。皮膚はシワや襞にそってたれさがっているので、まるで、自分のために作られたのではない毛皮を身につけているようでした。彼は、いつも寂しそうで、メランコリックでしたが、不思議なことに(犬の)カルを仕切りの外に見つけると、まるで彼に会うのが楽しいとでもいうように、いつも急いで立ちあがったのでした)(2003.4. 30)
 stilzo 〔名詞〕 竹馬。《「新選エス和」》
… 下例の frato は、いきなり「兄」、あるいは、「弟」と訳せない例です。昨日の stango の用例につづく文章です。
 Li penseme tenis ĝin en sia mano. "Mi dirus, ke tiu estas ĝusta aĝo por 'pogo'-stango. Ĉu oni povas aĉeti en la butikoj ĉi tie nun?"
 "Mi opinias, ke jes, ĉar infanoj ankoraŭ uzas ilin."
 Li demetis ĝin. "Estis antaŭ jaroj, kiam mi lastfoje vidis tian en Usono. Ili regas modoj, kiel vi diris." Li ĉirkaŭrigardis. "Kiu posedis la stilzojn?"
 "Mia frato unue havis ilin. Poste mi. Mi rompis tiun."
 "Li estas pli aĝa ol vi, ĉu ne?"
 Ŝi kapjesis. "Du jarojn pli aĝa - du kaj duono."  … el "Sur la bordo"

 (艦長は感慨深そうにそれを手にとった。「ポゴにはふさわしい年齢だと思います。ここらにあるお店で、今、買えますか?」「買えると思います。だって、まだ子供たちがそれで遊んでいますから」彼はそれをもとに戻した。「米国で最後にそんなのを見たのは、もう数年も前のことです。あなたがおっしゃるとおり、流行があるのですね」彼はあたりを見回した。「この竹馬は誰が持っていたのです?」「私には男の兄弟がいるのですが、彼が最初です。それから私。私がそれをこわしたのですわ」「彼はあなたより年上なのですね?」彼女はうなずいた。「二歳年上です。二歳と半年」)(2004. 4. 29.)

* stiri 〔動詞〕 操縦する。《「新選エス和」》
… 自動車のハンドルは -il(装置を示す接尾語)をつけて stirilo です。英国語でも、handle ではなくて steering wheel だそうです。でも、下例では相手が人間ですね。ミスプリ? 昨日の armeo の用例につづく文章です。
 "Venu! Mi deziras vidi la mondon el la supro de tiu 'ĝinkero'." Li stiris ŝin al la pordo.
 Ŝi akompanis lin senreziste. "Ĝi estas 'bugio'," ŝi insistis.
 "Ne, ĝi ne estas. Ni estas en Aŭstralio nun, do ĝi estas 'ĝinkero'"
 "Tiu estas la punkto, kie vi eraras," ŝi diris. "Ĝi vere estas 'bugio'. Ĝi estas 'Abota bugio' konstruita en Usono. Paĉo diras, ke ĝi estas pli ol sepdekjara."  … el "Sur la bordo"

 (「行きましょう。私は、世の中をあの 'ジンカー' の上から見たくなりましたよ」彼は彼女をドアのところへ連れていった。彼女はおとなしく彼にしたがった。「あれは 'バギー' よ」と、彼女はしつこくいった。「いいや、そうじゃない。今、私たちはオーストラリアにいるのだから、あれは 'ジンカー' ですよ」「そこがあなたがお間違えになっている点ですわ」と、彼女がいった。「あれは 'バギー' です。あれはアメリカで造られた 'アボータ製のバギー' です。父が、70年以上も前に造られたものだといってましたわ」)(2004. 1. 22.)
  stirilo 〔名詞・合成語〕 ハンドル。
… stiri (操縦する)+ -il- (道具)自転車だってこれで...
Post la tagmanĝo, li forveturis bicikle. Per unu mano li tenis la stirilon kaj per la alia li singarde portis la skatolon kun la torto.
 (お昼ごはんを食べたあと、彼は自転車で出かけました。片手でハンドルをにぎり、もう片方の手でケーキの箱を用心深く持ちました)(2002.12. 23)

* stoika 〔形容詞〕 @ [思想] ストア学派の、ストア哲学の。A禁欲の、ストイックな。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'stoic(al)' に相当します。下例では「語根の示す属性を持つ人」を意味する接尾辞 '-ul' をつけて名詞として使っています。昨日の konkurso の用例に続く文章です。

En la regimento, oni parolis pri Maximilien Morrel kiel rigida observanto, ne nur de ĉiuj devigoj altruditaj al soldato, sed ankaŭ de ĉiuj devoj proponitaj al homo, kaj oni ĉiam nomis lin la stoikulo. Ne necesas diri, ke multaj el tiuj, kiuj donis al li tiun epiteton ripetis tion ĉar ili aŭdis ĝin, kaj eĉ ne komprenis, kion ĝi signifas.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (聯隊でのマクシミリヤン・モレルは、たんに軍人として守るべき義務のみならず、人として守るべき義務をも厳然として守る人間として知られ、ストア哲学者(ストイシアン)と呼ばれていた。もっとも彼にこうした綽名をつけた多くの者たちは、ただ人から聞いてそうくり返していたにすぎず、事実それがなにを意味しているかを知らなかったことは言うまでもない。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第30章 九月五日。)(2011. 10. 13.)

* stoko 〔名詞〕 在庫品、手持ち品、ストック、たくわえ。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'stock' に相当します。昨日の hospitalo の用例に続く文章です。

 "Mi kontrolos," respondis inspektoro Ĝerard. "Sed, eĉ sen tiu informo, ja ŝajnas, ke ekzistas ie stoko da bankbiletoj, probable nun en la posedo de la murdinto."
 "Al tiu konkludo mi celis. Via serĉado konstatigis, ke la mono ne troviĝas en la apartamento. Kie aliloke turnus sin persono, kiu dezirus ne postlasi spuron? Certe ne al banko. Estas tro malgrandaj nia fervoja stacidomo kaj la pasaĝerejo ĉe la flughaveno, por havi vicon da ŝlosŝrankoj por la uzo de la publiko. Do, kie? Ĉu en la aŭto? Tion mi esperas, ke vi povos kontroli."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「私が調べてみます」と、ジェラルド警視が返事した。「でも、そのような情報がなくても、おそらく殺した奴の手元のどこかに現金のストックがあると考えられます」「そういう結論になることを私はねらっていたよ。君が調べてくれた結果、アパートには現金がないことがはっきりした。痕跡を残したくない奴が他にどんな場所を考えつくだろう。決して銀行ではない。鉄道の駅や空港の待合室にある鍵がかかる一連の一般向けのロッカーは小さすぎる。じゃあ、どこだろう?車の中だろうか?君がその点を調べてくれることを期待しているよ」)(2009. 4. 18.)

* stomako 〔名詞〕@ [医学] 胃。A〔食欲の象徴としての〕胃袋、食欲。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'stomach' に相当します。Baza E Radikaro では「あの空洞を持つ体の内部にあるもの、そこに(酸によって)消化されるために食べ物が入る (tiu kava interna parto de la korpo, kien iras manĝaĵoj por esti degestataj (per acido))」です。昨日の kaldrono の用例に続く文章です。昨日から、Mihok が再び登場するお話を載せています。愛読ください。

Sed kia kulero! Dulitra ĉerpkulero, fiksita al longa stango. Ĝi havis ĝuste tian longecon, kiel li mem. La kuirarto estas respektinda, sed ne por tajloro. Kiel li sukcesis? Egale, ĉar -- dank' al la bona sorto! -- li devis kuiri ne por la delikata stomako de la oficiroj.  … Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero"

 (だけど、何というスプーンだ。長い柄が取りつけられた2リットルの大ひしゃくだ。それは丁度ミホック自身の背丈の長さがある。調理法は敬意を払って行わなねばならぬが、仕立て職人には難しい。どうやって彼はそれをやってのけたのだろうか? どうでもかまわないのだ、というのも幸運に感謝しなければならないのだが、彼が料理をしなければならなかったのは、士官がたの繊細な胃袋のためにではなかったのだ。)(2008. 12. 4.)

* stoplo 〔名詞〕〔麦などの〕切り株。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'stump' に相当します。下例では「あごひげ(barbo)」と合わせ「無精ひげ」の意味で使っています。先週末の figuro の用例に続く文章です。

Lia vizaĝo havis esprimon de grandega laco kaj aspektis samtempe preskaŭ timiga pro nezorgado, malpura kaj kun longa barbostoplo. Kiam infanoj vidis lin, ili terurite kuris for de li, kaj plenkreskaj homoj kun miro kaj interna ektremo rigardis la majunulon.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (彼の顔にはとても疲れた様子があり、手入れされていないので恐ろしげに見え、長くのびた無精ひげがあり、汚れていた。子供らは彼を見ると怖がって逃げて行き、大人たちは驚き、内心ではおびえ、じっとその老人を見守った。)(2008. 4. 8.)

* strado 〔名詞〕 高速道路。(新PIVにも、「新選エス和」にもなし)
…「日本語エスペラント辞典(第二版)」では、aŭtovojo; ekspresa vojo
-Al mi persone pleje plaĉas la stradoj (ekspresaj ŝoseoj), kiuj estas simboloj de la nuntempa Usono. Estas rava sento flugi sur ili en potenca usona aŭtomobilo kun la rapido 100 kilometroj en horo.
 (個人的には、私には高速道路が一番気に入っています。それは現代アメリカの象徴ですから。時速100キロで、でっかいアメリカ車に乗ってその上をぶっ飛ばすのは、夢のような気分ですよ)(2003.1. 11)

* strando 〔名詞〕 = plaĝo(砂浜)。《「新選エス和」》
… 英国語と全く同じつづりです。ただし、エスペラントでは名詞語尾の -o がつきます。PIV によれば、「日光浴、水泳に適した平らで、砂がいっぱいの...」とあります。ちなみに、海浜は marbordo です。昨日の oficiro の用例につづく文章です。
 "Alivorte, ili donis al vi la monon."
 "Prave. Ni bezonis ĝin por nur tri jaroj, tiam onklino mortis, mi rangaltiĝis, kaj ĉio marŝis bone."
 Ili naĝis al la fino de la ĝeto, eliĝis el la akvo, kaj sidis en la suno. Baldaŭ ili revenis al Petro sur la strando, sidiĝis kun li, fumis cigaredon, tiam foriris por ŝanĝi la vestojn. Ili rekolektiĝis sur la strando, portante siajn ŝuojn, kaj, senhaste sekigante siajn piedojn, ili forbrosis la sablon. Baldaŭ Dwight komencis surmeti la ŝtrumpetojn. Kelkaj truoj montriĝis. … el "Sur la bordo"

 (「言い方を変えれば、皆さんがお金をお出しになった」「そのとおりです。私たちがそれを必要としたのは3年間だけで、それから叔母が亡くなり、私が昇格して、すべてはうまく行くようになりました」彼らは突堤の端まで泳ぎ、海からあがって、太陽にあたった。まもなく、彼らは砂浜のピーターのところへ戻ってきて一緒に座り、タバコをすい、それから着替えに出て行った。彼らは自分の靴をぶら下げて、砂浜に集まり、急ぐ様子もなく足を乾かし、砂を払い落とした。やがて、ドワイトは靴下をはきはじめた。いくつか穴があいているのが分かった。)(2004. 3. 6.)

* stranga 〔形容詞〕奇妙な、変な、不思議な。《「エスペラント日本語辞典」》
… Bランクの単語です。英国語の 'strange, odd, queer, peculiar' に相当します。Baza E Radikaro では「驚かされる、予期しないことで;一度も見たことがない (miriga; ne laŭ atendoj; neniam vidita)」です。先週末の babili の用例に続く文章です。
 Tiu stranga demando iom surprizis min, precipe ĉar Don Ramon traktis tiujn homojn tiel senceremonie, kvazaŭ li persome konus ilin.
 "Ne, mi ne havas eĉ ideeton."  … "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)"

 (その奇妙な問いかけは少しばかり私を驚かせた。とりわけ、ドン・ラモンがそれらの人たちのことをまるで彼が個人的に知っているかのように格式ばらずに話したからである。「いいえ、私はほんのちっぽけな考えも持ち合わせていません」)(2007. 8. 28.)

* strangoli 〔動詞〕 <のどを>絞める;息の根を止める、窒息させる;《転義》もみ消す、握りつぶす。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'strangle' に相当します。下例では受動態過去の語尾をつけ、さらに形容詞語尾をつけています。先週末の fotelo の用例に続く文章です。

 Morrel terure paliĝis; Juliino venis sin ĵeti en liajn brakojn.
 - Ho! mia patro! ŝi diris, havu kuraĝon!
 - Tiel la Faraono pereis? demandis Morrel per strangolita voĉo
 La fraŭlino ne respondis, sed ŝi jesis per sia kapo apogita sur la brusto de la patro.
 Kaj la maristaro? demandis Morrel
 - Savita, diris la junulino, savita de la bordoza ŝipo, kiu ĵus eniris en la havenon.
'29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (モレル氏(の顔)は、おそろしいほど青ざめた。ジュリーは走りよって、父の胸に身を投げ入れた。「お父さま(ああ)! お父さま!」と、彼女は言った。「しっかりなすって!」「(では)ファラオン号が沈んだのか?」と、モレル氏は苦しそうな声でたずねた。娘は答えなかった。だが、父の胸に寄り添ったままうなずいて見せた。「(で)乗組員(たち)は?」と、モレル氏がたずねた。「助かりました。」と、娘は言った。「さっき入港したボルドーの船に助けられて。」:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 7. 20.)

* strato 〔名詞〕  @〔原則として両側に家並をもつ〕道路、街路、往来。A〔町名としての〕町、街、通り;街区。B<転義>路頭、道端;俗世間。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'street' に相当します。Baza E Radikaro では「車が通る道(の一部)((parto de) vojo, kie veturas veturiloj)」です。昨日の proponi の用例に続く文章です。
 La taksiisto, kun duba esprimo survizaĝe, transportis min al malnova hotelaĉo en periferia strato de la urbo. Antaŭ la kaduka konstruaĵo mi vidis la parkumitan Land-Rover.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (タクシーの運転手はいぶかしげな表情で街はずれの通りにある古くてみすぼらしいホテルに私を運んでくれた。私は、老朽化した建物の前に駐車中のランドローバーを見とめた。)(2007. 3. 2.)

* strategio 〔名詞〕 戦略。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'strategy' に相当します。下例では形容詞語尾をつけて使っています。昨日の ĝangalo の用例に続く文章です。

 Ŝajne la sinjorino jam embuske atendis malantaŭ strategia kurteno, ĉar momenton poste malfermiĝis la pordo kaj ŝi mem bonvenigis la vizitanton. Ŝi estis mezaĝa, malalta, kaj iom graseronda.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (見たところその家の女主人は戦略として下ろしているカーテンの後ろですでに待ち伏せして待っていたようだった。なぜなら、ちょっとの間をおいてすぐにドアが開き彼女が自ら訪問者を迎えてくれたからだ。彼女は中年で背が低く少しばかり脂肪太りしていた。)(2009. 6. 6.)

* strebi 〔動詞〕 (al io, -i)全力を尽くす、まい進する。《「エスペラント日本語辞典」》
… ランク外の単語です。英国語の 'strive' に相当します。下例では現在形の語尾をつけています。昨日の revi の用例に続く文章です。

Kaj ekde kiam mi komencis labori, mi sentas, ke miaj klientoj ne foriras malkontentaj. Almenaŭ mi strebas, por ke tio ne okazu, volas ĉiujn kontentigi. Mi povas multe plaĉi al unuj, sed malplaĉi al aliaj, ĉiuj havas sian guston.
'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)"

 (それで、私が働き始めてからこのかた、私は私のお客さんが満足せずにお帰りになることはないと感じています。少なくとも私はそんなことが起きないように一生懸命ですわ、皆さんに満足していただけるように。私のことをとても好ましくお思いの方がおいでになる一方、別の方々には気に入ってもらえないようです。皆さんそれぞれ自分の好みをお持ちなのです。)(2011. 2. 19.)

* strebi 〔動詞〕 全力を傾ける、張り切る。《「新選エス和」》
… 日本人がよく使う、「がんばる」に相当する単語です。
 Mi supozas, ke vi scias: la strebado al iu celo faras la homon vigla, la okuloj pleniĝas per lumo kaj brilo. Li ridetas, radias. Ĝuste tiel mi aspektis, irante al la klubejo de la esperantistoj. "Kiom bone - mi pensis plena de ĝojo -, ke Zamenhof kreis tiun ĉi lingvon... Al li mi ŝuldas mian feliĉon..."
 (ご存知と思いますが、ある目的に向かって一生懸命がんばると、その人の目は光と輝きで満ちてきます。彼は微笑を浮かべ、光を周りに放射します。エスペランティストたちのクラブへ通いながら、私は、まさにそんな風な顔つきをしていました。私は、喜びで一杯になっていて、「ザメンホフさんがこの言葉を作ってくれたことは、何て素晴らしいことだろう。私の幸せはザメンホフさんのおかげだわ」と思いました)(2003.3. 28)

* streĉi 〔動詞〕 (ion) @<たるんだ物や曲がった物を>引き伸ばす、ぴんと張る。Aひきしぼる。B<転義><体の一部を>緊張させる、神経を集中する。C [物理学] [建築] 応力をかける。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'stretch, brace' に相当します。下例では合成語とし名詞語尾、対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「引っ張ってより長くする、あるいは、幅をより広くする;身体力、あるいは、精神力を最大限使う (plilongigi aŭ plilarĝigi per tirado; tre uzi sian korpan aŭ spiritan forton)」です。昨日の fervora の用例に続く文章です。

Tamen sinsekvaj miskomprenoj maldolĉigis lian vivon. Nu kaj tiuj turmentaj kapdoloroj, kiuj sekvis la atentostreĉon!? Ankaŭ tio estis iom pli ol nenio.  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (しかし、誤解の連続で彼の日々の暮らしはつらいものになった。さて、その上に、注意を集中するために緊張した後に襲ってくる、あのつらい頭痛のひどさといったらない。それもまた何もないよりはましだった。)(2008. 8. 8.)

  streĉi 〔動詞〕 p. f. 張る;ひきしめる;緊張させる。 《「新選エス和」》p. = 本義。 f. = 転義。
…重要単語です。下例では過去形に変化させています。英国語の 'stretch' に相当しますが、発音はカタカナ語の「ストレッチ」ではなく<ストレーチ>です。Baza E Radikaro では「引っぱって長くしたり幅広くしたりする;自己の体力や精神力を激しく使う (plilongigi aŭ plilarĝigi per tirado; tre uzi sian korpan aŭ spiritan forton)」です。昨日の timi の用例に続く文章です。
 Kompleneble mi ekdeziris vidi ilin bone per miaj okuloj, sed neniu ekzistis antaŭ mi. Mi penadis aŭdi la interparolon de la nevideblulinoj, kaj tre zorge mi streĉis miajn orelojn.  … "Malsata ŝtono"
 (もちろんのこと、私は自分の目で彼女たちを良く見てみたいと思ったが、私の前には誰も存在していなかった。目に見えない女性たちの会話を聞こうと私は一生懸命になり、必死になって自分の耳をそばだてた。)(2005. 12. 15.)

* streki 〔動詞〕 線を引く、筋を付ける、=forstreki(削除する)。《「新選エス和」》
… 下例は名詞として使っています。松本清張氏の「点と線」は、まさに 'punktoj kaj strekoj' です。ここでは、モールス信号のことですが... 昨日の fiksi の用例につづく文章です。
 "Estis radiosignaloj venantaj el iu loko apud Seatlo. Ĉu vi scias, ĉu ili ankoraŭ venas?"
 Petro surprizite skuis la kapon. "Mi scias nenion pri tio. Ĉu vi volas diri, ke iu ankoraŭ funkciigas radian dissendilon?"
 La ŝipestro levetis la ŝultrojn. "Povas esti. Se jes, estas iu, kiu ne scipovas sendi radian signalon. Okaze vorto estas klara, sed plej ofte estas nur miksaĵo da punktoj kaj strekoj, kaj ke la okaza vorto estas nur akcidento, kvazaŭ infano elsendus." … el "Sur la bordo"

 (「シアトルの近くのどこかから無線信号が出ていたんだ。今でも発信しているかどうか、君は知らないか?」「ピーターはびっくりして頭をふった。「私はそんなこと何も知りませんよ。誰かがまだ送信機を操作しているとおっしゃりたいのですか?」艦長はちょっと肩を少し上げた。「そうかも知れない。もし、そうだとしたら、無線信号の送信法を知らない者がいるのさ。時には、ちゃんとした単語になっているが、たいていはただ点と線が混ざっているだけなんだ。まるで子供がキーをたたいた様に、たまたま合っている単語も偶然のことなのだろう。」)(2004. 2. 17.)

* strio 〔名詞〕 @筋、しま、線条;〔布地の織りや染色による〕しま(模様)、ストライプ。A細長い一片、切れ。B〔筋状を表す専門用語〕(1)[建築] 〔柱などの装飾用〕縦みぞ。(2)[医学] 線条。(3)[植物] 条線。(4)[地学] 条線、モレーン列。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'stripe, band, strip' に相当します。下例では 'sango(血)' と合わせ合成語とし、形容詞語尾、複数語尾、対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「ある物(あるいは布)の表面にある、長くて幅が狭くて並行した端を持つ部分 (longa, mallarĝa parto, kun paralelaj randoj, de iu surfaco (aŭ ŝtofo))」です。昨日の neĝo の用例に続く文章です。

Tion la elkonsumita figuro bone sciis, kaj de tempo al tempo li levis la kapon antaŭ la mordantaj skublovoj kaj ĉirkaŭrigardis, por trovi signon de homa vivado, sed nenio renkontis liajn sangostriajn okulojn, nenio, kio povis ekfamigi iomete da espero.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (そのことを消耗しきったその人物は良く知っていた。そして、時々、身を切るような、体が揺さぶられるような風に向かって彼は頭を上げ、人が生きているしるしが見つからないかと周りに目を凝らした。しかし、彼の血走った目は何にも出会わず、ほんの少しの希望の火を燃え立たせることが出来る何ものにも出会わなかった。)(2010. 4. 14.)

* strigo 〔名詞〕 《鳥類》ふくろう;フクロウ(属の総称)。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'owl' に相当します。Baza E Radikaro では「(普通は夜の)猛禽で、目が正面を向いていて、目の周りに羽で出来た輪がある((ofte nokta) rabobirdo kun antaŭen direktitaj okuloj, ĉirkaŭ kiuj estas rondo el plumoj)」です。昨日の besto の用例に続く文章です。
Eble la strigo, sed ĉu ĝi kutimas tiel frapi? La insektoj, papilioj kaj aliaj, kiuj povus kaŭzi fraposimilan sonon ekzemple flugante kontraŭ la pordo, estis jam delonge mortaj pro la malvarmo.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (多分、ふくろう? でも、フクロウにあんなふうなノックをする習慣があるだろうか? 昆虫や蝶、そして、その他のものが、例えばドアのところへ飛んできてドアのノックのような音をたてた原因と考えられもしようが、それらはすでにずっと前に寒さのためにいなくなっている。)(2006. 11. 17.)

* strobilo 〔名詞〕 球果、球花。《「新選エス和」》
… 辞書には =konuso(円すい、球果、炎心)とあるが、この単語は、そのうちの「球果」のみに。
 En subtegmenta aŭtoparkejo apud la domo staras blanka Saab. La vasta ĝardeno konsistas ĉefe el maldensa pinaro kaj gazonoj punktitaj de pinaj strobiloj.
 La loĝantino de la domo, Viola Fransson, invitas lin en etan salonon kun helaj, pinlignaj mebloj. Ŝi estas sufiĉe malalta, bela virino, brunhara, pli ol kvardekjara, kun iom frapaj okulvitroj el neonverda plasto. … el "Trans maro kaj morto"

 (その家の近くにある屋根つきの駐車場に、白のサーブがとめてあった。広い庭は、まばらに松がはえていて、松かさが点々と芝生の上に落ちていた。その家の女主人のヴィオラ・フランソンが、明るい色の松材で作った家具が置いてある小さいサロンに彼を招き入れた。彼女はかなり背が低いけれど美しい女性で、茶色の髪をしていて、40歳は越えていると思われ、ちょっとばかり目をひく緑色の蛍光プラスティック縁(ふち)の眼鏡をかけていた。)(2003.5. 15)

* studi 〔動詞〕@調べる、調査する;研究する。A勉強する;〔学生として〕学んでいる。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'study' に相当します。Baza E Radikaro では「かなり長い間何かを勉強する;勉強するために講演を聴いたり読んだりする (lerni ion dum pli longa tempo; legi kaj aŭskulti prelegojn por lerni)」です。昨日の palaco の用例に続く文章です。
 Mi devas konfesi, ke la konduto de Don Ramon perpleksigis min. Mi ja scias, ke se oni longe kaj atente studas artverkon, informiĝante pri la temo, profundiĝante en la historio de la periodo kaj krome, konatiĝante kun la vivo kaj pensoj de la artisto, oni povas vidi multe pli en la verko kaj tiusence kompreni ĝin, eĉ ekscii, kion la kreinto volis komuniki kaj esprimi.  … "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)"
 (ドン・ラモンさんのそういった行動は私を当惑させたということを白状しなければならない。絵の主題に関する情報を集め、その時代の歴史に詳しくなり、その上に、その画家の生涯や考え方を知るなどして、その美術作品を長期にわたって注意深く研究すると、その作品の中により多くの事柄を見るようになり、そういった意味で画家が何を伝え、そして、表現したかったかを理解し知ることにさえなるということを、私はよく知っている。)(2007. 9. 7.)

* stulta 〔形容詞〕 愚かな、ばかげた。《「エスペラント日本語辞典」》
… Bランクの単語です。英国語の 'dull, stupid, silly' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'ne inteligenta; faranta aferojn malutilajn al oni mem' です。昨日の gvidi の用例に続く文章です。

Venu, sidiĝu ĉe mi. Vi estas sendube surprizita, sed, kion vi volas?, la vivo tielas. Ĉu vi trinkos ion? Ah, mi estas stulta. Vi ja venas por io alia. Ofte, ŝajnas al mi, ke la gepatroj ankoraŭ vivas kaj mi demandas la vizitantojn, kion ili prenos!
'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)"

 (おいでになって、私のところにお座りになって。あなたが驚かれるのはもっともです、でも、あなたは何を期待しておられるのでしょう? 人生ってこんなものですわ。何かお飲みになります? ああ、私、何て馬鹿なんだろう。あなたは何かほかの事でいらっしゃったんだわ。しばしば、両親がまだ生きているように私には思えるのです、それで、私、お客さんに何をお飲みになるかって聞くのです。)(2011. 2. 16.)

  stulta 〔形容詞〕 愚鈍な;まぬけの。《「新選エス和」》
… 重要単語です。下例では副詞として使っています。Baza E Radikaro では「聡明でない;自分自身にとって役に立たないことをする(ne inteligenta; faranta aferojn malutilajn al si mem)」です。昨日の ofendi の用例に続く文章です。<7月7日分で、krepusko を「たそがれ」と訳しましたが、本日の部分で「薄明かり」だと分かりました。訂正します。>
 -- Lina... -- prononcas Pol kaj eksilentas konsternita.
 Ĉion li atendis, sed neniam li supozis, ke ĉimatene iu telefone serĉos lin kaj tiu iu estos Lina.
 -- Pol, mi estas ĉi tie.
 -- Kie? -- demandas Pol stulte.
 -- Ĉi tie, en la urbo. Ĉivespere, je la sesa horo, mi atendos vin en la hotelo Metropolo.  … 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo"

 (「リナ...」と言って、ポルはびっくりして黙ってしまう。何が起きても平気だったが、今朝、誰かが電話をしてきて、その誰かがリナだとは全く彼の想像を超えるものだった。「ポル、私はここにいるのよ」「どこに?」ポルは間の抜けた返事をする。「こちらよ、この町によ。今晩、6時にメトロポーロ・ホテルであなたを待っているわ」)(2004. 7. 9.)

  stulta 〔形容詞〕 愚鈍な、まぬけの。《「新選エス和」》
… 訳語のような強い意味はないので、使ってもけんかになることはないでしょう。下の用例は、昨日の parenco の用例に続く文章です。
 "Ŝi ne estis stulta, cetere. Al mi ŝi donis la buŝharmonikon. Vi certe neniam sciis, ke ĝi estas el oro kaj palisandro? Nu jes. Ŝi tiel saĝe pripensis, ke ĉiu ricevis ekzakte tion, kio harmoniis kun li kaj ĝuste tion pri kio li ĉiam revadis." … el "Muminvalo"
 (「そうしてあの人は、ばかじゃなかったね。ぼくにはこのハーモニカをくれたんだもの。これが金とローズウッドでできてるってことは、君はたぶん知らないだろう。そうなんだよ。あの人はだれもがその人にいちばんぴったりしたしなもの、その人がゆめに見るようなしなものが手にはいるように、とてもうまあく考えたんだぜ。」(山室 静訳をそのままのせました))(2003.10. 14)

* stumbli 〔動詞〕 @つまずく、よろめく。A言葉につまる、いいよどむ、口ごもる。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'stumble' に相当します。下例では過去形の語尾をつけています。昨日の galopo の用例に続く文章です。

 Li ne rimarkis la akvotubon sur la vojeto, stumblis, kaj preskaŭ falis, kio pli konfuzis lin, antaŭ ol trovi rifuĝejon for de ŝia senlaca lango. Per granda naztuko li sekigis sian frunton kaj kolon.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (彼女の果てることのないおしゃべりからの避難場所を見つけるより前に、彼は小道の上の水道管に気づかず、つまずいて危うく転びそうになり、それでますます動転した。大きなハンカチを取り出して、彼は額と首の周りの汗をぬぐった。)(2009. 8. 14.)

* stumpo 〔名詞〕@〔切り倒した木の〕根、切り株;〔切断した手足、歯などの〕基部。A使い残り。B〔小切手、帳票などの〕控え。《「エスペラント日本語辞典」》
…良く出てくる単語です。英国語の 'stump, stub' に相当します。下例では 'arbo(木)' と合わせ合成語としています。対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「(ちぎって、切って、刈って、斧で切って)一部を取り去ったあとの残り (restaĵo post forpreno de parto (per ŝirado, tranĉado, tondado, hakado,...))」です。先週末の damaĝi の用例に続く文章です。
 "Mi ne vidis tiun arbostumpon," li ĝemis, provante senkulpigi ŝin.
 "Kaj ĝi ne vidis vin, ĉar vi iris tiel rapide," mi diris sarkasme.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"

 (「あんな切り株は見えなかった」と自分は悪くないと思わせようとして、彼はうめきながら言った。「で、あれも君を見なかったさ。あまりにも君が早かったから」と私はいやみを言ってやった。)(2007. 3. 27.)

* sturmi 〔動詞〕 突撃する、襲撃する;《転義》荒れ狂う。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'storm, assault, charge' に相当します。下例の後者では、「期間」を示す接頭辞 'dum-' をつけ合成語とし、副詞語尾をつけて使っています。昨日の inerta の用例に続く文章です。

 - Aŭskultu, Maximilien, diris lia patro, supozu, ke mi estas soldato, kiel ci, ke mi ricevis la ordonon sturmi fortikaĵon, kaj ke ci scias, ke mi mortos dumsturme, ĉu ci ne dirus al mi tion, kion ci diris al mi antaŭ nelonge: Iru, mia patro, ĉar vi senhonorigas vin restante, kaj pli valoras la morto ol la honto!
 - Jes, jes, dris la junulo, jes. Kaj konvulsie premante Morrel-on en siaj brakoj:
 - Iru, mia patro, li dris.
 Kaj li elanis ekster la kabineto.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (「なあ(聞いてくれ)、マクシミリヤン、」と父親は言った。「わたしがお前のように軍人だったと仮定する。そして、わたしが砦を奪取せよという命令を受け、それを占領するためには(襲撃中に)命を捨てなければならないことがお前にわかっていたとする。そうした場合、お前は、さっきも言ったように『行ってください、お父さん、生き残っていては不名誉です、恥辱を受けるよりはむしろ死んだほうがましですから!』と、言ってくれようとはしないだろうか?」「そうです、おっしゃるとおりです(そうです、そうです)。」と、青年は言った。そして、モレル氏を両腕でしっかり(ふるえつつ)抱きしめながら、「おやりなさい、お父さん。」と、言った。そして室から(飛び)出て行った。:山内義雄氏のフランス語からの訳(岩波文庫)による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2011. 12. 21.)

* sub 〔前置詞〕...の下に。《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'under' に相当します。面白いのは形容詞(下例)や副詞の語尾をつけることが出来ることです。Baza E Radikaro では「より低い(接触、あるいは、非接触);〜に依存の;〜に支配された (malpli alte ol (tuŝante aŭ ne); dependa de; regata de)」です。先週末の trajno の用例に続く文章です。
Do, mi ordigis mian lankovrilon sur benko kaj intencis dormi, sed tiu neordinara sinjoro komencis la suban rakonton kaj ni ne plu povis dormi dum tiu nokto.  … "Malsata ŝtono"
 (そこで、私はベンチの上に羊毛の毛布をととのえて寝る準備をしたのだが、その並外れた男は以下にお話しするような物語を話し始めたので、私たちはもうその夜は眠ることが出来なくなってしまった。)(2005. 11. 8.)

* subĉiela  〔形容詞・合成語〕 青空の下の、野外の。
… sub (の下)+ ĉiela (空の)。プラハでの世界大会の時に訪れた、夏の土曜日の朝の、王宮での市民に解放された野外音楽会を思い出した。
Ĉu estus vere agrable renkontiĝi ĝuste tie, en tiu subĉiela koncertejo? 
(まさにその野外音楽会場でお会いできるのなら本当に素敵でしょうね) (2002.11. 3)

* subita 〔形容詞〕 突然の;急な。 《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'sudden' に相当します。音楽関係で 'subito(すぐに、直ちに)' という用語があります。下例では語尾を '-e' とし、副詞に変えています。Baza E Radikaro では「すぐの、時間経過なしの;不意打の (tuja, sen paso de tempo; neatendita)」です。昨日の novelo の用例に続く文章です。
 Fine mia akompanantino subite haltis ĉe bluega kurteno kaj montris al mi per fingro lokon sube. Nenio ekzistis sube, tamen mi tiel timis, ke la fluo de mia korsango preskaŭ haltis.  … "Malsata ŝtono"
 (とうとう、私に同伴している女性が濃紺のカーテンが下がっている場所で突然立ちどまった。そして、下の方の場所を私に指で指し示した。下の方には何もなかったが、心臓の血流が止まってしまうのではないかと思うほどに、私は怖かった。)(2006. 2. 18.)

* sublima 〔形容詞〕 崇高な、荘厳な、壮大な、雄大な。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'sublime' に相当します。下例では対格語尾がついています。昨日の signo の用例に続く文章です。

 Kaj li indikis per la okuloj la komisiiton de la firmao Thomson kaj French, kiu restis staranta kaj senmova en sia angulo dum tiu tuta sceno, kiun li partoprenis nur per la kelkaj vortoj, kiujn ni raportis.
 Ambaŭ virinoj levis la okulojn al la fremdulo,kiun ili tute forgesis, kaj ili retiriĝis; sed retiriĝante, la fraŭlino lanĉis al tiu viro rigardon subliman pro petego, al kiu li respondis per rideto, kiun malvarma observanto mirus vidi ekaperi sur tiu glacia vizaĝo. Ambaŭ viroj restis solaj.
'29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (そして彼はトムスン・アンド・フレンチ商会の代表者のいることを目顔で示した。その人は、(その一連の場面で)前に述べた数語のほかはなに一つ口を挟まず、片隅にたたずんでいたのだった。二人の女は目を上げて、いままですっかり忘れていた客のほうを見た。それから室を出て行った。出て行きしなに、娘は、客のほうに嘆願のこもった(気高い)一瞥を投げた。客は、それにたいして微笑をもって答えた。もし冷静な第三者が見たとしたら、彼の氷のような面上に、そうした微笑の浮かんだことにおそらく驚いたことだろう。男同士は二人きりになった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 9. 1.)

* substitui 〔動詞〕@ (ion(A) + al io(B)) <Bを><Aに>代える、取り替える、<Bを><Aで>代用する。A [化学] 置換する〔化合物のある原子、または原子団を他に置き換えること〕。《「エスペラント日本語辞典」》
… ランク外の単語です。英国語の 'substitute' に相当します。下例では受動態過去の語尾 '-it' をつけ名詞としています。昨日の trono の用例に続く文章です。

 La substituito al la reĝa prokuroro estis do provizore la unua marsejla juĝisto, kiam iun matenon lia pordo malfermiĝis kaj oni anoncis al li S-ro Morrel.
'13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (そんなわけで、検事代理は一時マルセイユで上席検事の地位についていた。ところが、或る朝のこと、彼の室の扉が開いて、モレル氏の来訪が告げられた。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治)(2011. 3. 24.)

* subtila 〔形容詞〕 @微細な、薄い、希薄な。A名状しがたい、捕らえがたい、微妙な。B〔知覚、感覚が〕敏感な、鋭敏な。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'delicate, subtle, fine' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「とても繊細な;デリケートなニュアンスで理解しがたい;そういった微妙なニュアンスを生み出したり、あるいは、区別することができる (tre delikata; malfacile komprenebla pro delikataj nuancoj; povanta fari aŭ distingi tiajn delikatajn nuancojn)」です。昨日の salivo の用例に続く文章です。

Li bone sciis, ke li riskas altrudi al si la subtilajn aludojn de la ĉarma vidvino, kiu ĉiufoje murmuris intimajn frazojn pri soleca vivado kaj la plezuro de kunuleco. Pli kaj pli li timis, ke jam alproksimiĝas por li la fino, ke la glavo de Damoklo danĝere pendas super lia kapo.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (彼は自分に魅力的な未亡人の微妙なほのめかしを許すという危険を冒していることよく知っていた。彼女はいつも孤独な暮らしぶりや一緒に住むことの楽しみを親密に小声で話すのだった。すでにだんだんと終わりが彼の方に近づいて来ていて、ダモクレスの剣が彼の頭の上に危うくもぶら下がっているのではないかと彼は恐れていた。)(2009. 10. 15.)

* subtrahi 〔動詞〕 (ion) [数学] <…を>引く;減じる。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'subtract' に相当します。反対語の「加える」は 'adicii' です。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「数をさしひく (forpreni nombrojn: 8-6=2)」です。先週末の neksta の用例に続く文章です。今日からポッツさんの短編『サクランボのタルト(Ĉerizo-Torto)』です。お楽しみください。

 Bartolomeo Redman ĵetis rigardon al la antikva horloĝo sur la muro, kaj subtrahis sep minutojn, ĉar tiu ritma tiktakulo ĉiam postlasis la sunon kaj mensogis tute senhonte. Rimarkinte, ke jam alvenis la horo, kiam la vespera ĵurnalo devus ripozi sur lia malgranda kaj neta herbobedo, li vigle maŝis al la ĉefpordo, por tion kontroli.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (バーソロミュー・レドマンは壁の古時計を見やり、7分間さしひいた。というのも、そのリズムリズムよく時を刻む奴はいつも太陽より遅れるのに全く恥ずかしがりもせずに嘘をつくのだ。彼の小さいがよく手入れされた芝生の庭にもう夕刊が横になっている時間だと気がつき、彼はそれを確かめに勢いよく正面玄関へと急いだ。)(2009. 5. 26.)

* sudo 〔名詞〕 @〔方角〕南〔略記:S〕。A〔定冠詞と共に〕南方、南部(地方)。B〔磁石の〕南極、S極、= la suda poluso. 《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'south' に相当します。下例の二番目は「南−」を示す地名として使っています。Baza E Radikaro では「〔カナダとシベリアは北にあり、オーストラリアとフェゴ島(火の国)は南にある〕 ([Kanado kaj Siberio estas en la nordo, Aŭstralio kaj Fuegio (Fajrolando) estas en la sudo])」です。昨日の mejlo の用例に続く文章です。

 Kiam ajn li libertempis en la sudo, Ben kutime loĝis ĉe Bart almenaŭ unu semajnon, antaŭ ol daŭrigi sian veturadon al la Sud-Insulo. Li havis kvardek jarojn kaj fieris, ke li ankoraŭ sukcesas resti fraŭlo. Tiun vesperon, kiam ili kune parolis, Bart malkovris al li sian malfeliĉan koron.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (ベンは南部地方で休暇を過ごす時にはいつもバートのところへやって来て、南島への車の旅を続ける前に少なくとも一週間は泊まるのが習慣だった。彼は40歳だが、まだ独身のままでうまくやっていることを誇りにしていた。彼らが一緒に話しこんでいたその夜、バートは彼に自分の惨めな心のうちをさらけだした。)(2010. 1. 27.)

* suferi 〔動詞〕 @(V, de/pro/je io) 〔人が〕<…で>苦しむ、悩む、困る;<病気に>かかっている。A (de/pro io) 〔物事が〕困難な状況にある。B (ion) 〔人が〕<苦痛・損害などを>耐え忍ぶ、被る、経験する。C (ion) <被害などを>被る、受ける;<行為の>対象となる。 《「エスペラント日本語辞典」》
… Bランクの単語です。英国語の 'suffer' に相当します。下例では現在形の語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'senti sin (tre) malbone pro io, kio okazas, aŭ pro io, kion faras iu alia; esti tiu, al kiu okazas io malbona' です。先週末の ekspliki の用例に続く文章です。

Ĉion eblan li faris por helpi min. Mi ne scias, kiel mi povos iam repagi al li por tia sindonemo. Sen li, mi jam estus mortinta tie ĉi, de ĉiuj forlasita. Sed li neniam lasas min sola. Kaj suferas, multe suferas, ĉar li ne havas monon kaj ne povas helpi min, kiel li dezirus.
'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)"

 (彼は私を助けるために出来ることは何でもしてくれます。そんな彼の心づくしにいつの日かにどうやって私はお返し出来るのかしら。彼がいなかったら、私はとっくの昔にここで死んでいたことでしょう、皆さんから見捨てられて。でも、彼は決して私をひとりぼっちにはさせません。それで苦しんでいるのです、とても来るしんでいるのです。だって、彼はお金がなく、彼が思うようには私を助けることができないからです。)(2011. 3. 1.)

* sufiĉa 〔形容詞〕(por -i) <…するのに>足りる;(por io) <物事のために>十分な。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'sufficient, enough' に相当します。下例では副詞の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「必要とする量だけ;もうそれ以上いらない量;多すぎでも少なすぎでもない (tiom, kiom necesas; tiom, ke ne necesas pli; ne tro kaj ne maltro)」です。昨日の antaŭ の用例に続く文章です。
Klare aŭdiĝis virina voĉo, akrasona kaj laŭta. Ŝi babilis diversteme kaj sinsekve pri ĉiutagaĵoj, pri kio ŝi faris kaj kie ŝi estis la antaŭan tagon. Sufiĉe!  … "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)"
 (はっきりと女性の声が聞こえた。鋭くひびき、しかも大声の。彼女はいろんなことを話していた。次から次へと日常の出来事を。昨日、自分が何をしただとか、どこにいただとかを。もうたくさんだ!)(2007. 11. 16.)

* suflori 〔動詞〕 (〜が)そっとおしえる。《「新選エス和」》
… 〜o と、名詞にすると「プロンプター」です。
 La demandado okazas anglalingve. Tio estas, Svedverg ĉefe sufloras svede al Jankeus, ĉar li preferas ne aŭdigi sian anglan. Lia kolego eble ne parolas pli bone ol li sed havas malpli delikatan memestimon. La germana inĝeniero ŝajnas sufiĉe kontenta pri sia angla, tamen li ne povas konkuri kun sia edzino. Montriĝas ke ŝi eĉ instruas la anglan en liceo. … el "Falĉita kiel fojno"
 (聞き込み捜査は英語で行われた。すなわち、主としてスヴェドヴェリがスウェーデン語でヤンケウスにそっとささやくというやり方で、というのは彼は自分の英語を人に聞かせたくなかったからである。彼の同僚は、彼よりも英語は多分上手くないが、自尊心に関してはデリケートさを少し欠いていたからである。ドイツ人の技師は自分の英語に十分満足しているようだったが、自分の奥様とは比べようもなかった。彼女は、中学校で英語を教えてさえもいるということが分かったのである。)(2003.6. 26)

* sufoki 〔動詞〕 @ (iun) 窒息させる、息をつまらせる、息苦しくさせる。A (iun) 窒息死させる、絞め殺す。B (ion) 抑える、抑制する。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'suffocate, choke' に相当します。下例では形容詞にして対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「押さえつけてもはや息が出来なくなる (tiel premi, ke iu ne plu povas spiri)」です。昨年末の idilio の用例に続く文章です。

 Li ne deziris la vidvinon Tonkins, nek ŝian hejmon kaj monon, nek ŝian sufokan amon, ŝiajn kukojn kaj ĉerizotortojn. Tortojn! Nu, jes, la tortoj vere estis bonegaj. Ĉu estus saĝe turni la dorson al la nova, brila kaj komforta perspektivo, kiu tiel brak-etende malfermiĝas antaŭ li? Kiel facile kaj plezurige estus fali sub la sorĉon de tiu karesoplena estonteco, vivi larĝe kaj lukse, sperti la ripozigan tuŝon de la amo.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (彼は未亡人のトンキンスさんも、その家もお金も望まなかったし、彼女の息詰まるような愛情もケーキもさくらんぼのタルトも欲しくなかった。タルトも! いや、そう、あのタルトは本当にすばらしい。彼の前に腕を広げて待っているその新しい、輝かしい快適な将来に背を向けるのは賢明だろうか? その愛撫に満ちた未来の虜になり、おおらかに豪華に暮らし、愛のやすらぎに触れるのを経験するのはなんと簡単で喜ばしいことだろう。)(2010. 1. 7.)

  sufoki 〔動詞〕 窒息させる、=strangoli(絞める、息の根をとめる) 、(息・声・胸を)つまらせる、もみ消す。《「新選エス和」》
… 下例では、-iĝ をつけ、その状態への変移を示す動詞としています。下の用例は昨日の komodo の用例の続きの文章です。
  "... Ĉie ĉirkaŭ ŝi staris amasoj da belaj mebloj kaj sur ili staris amasoj da belaj aĵetoj. Ĉie troviĝas posedaĵoj, sur la planko, ĉe la muroj, sub la plafono, en la ŝrankoj, en la tirkestoj -- kaj subite ŝi eltrovis, ke ŝi sufokiĝas pro ĉiuj aĵoj, kiuj ne povis doni al ŝi la plej etan konsolon; kaj jen ŝi ekhavis ideon. Estis tiel amuza ideo, ke la onklino de mia patrino ekridis en la lito, tute sola. Ŝi tute vigliĝis, kaj ellitiĝis por mediti." … el "Muminvalo"
 (... おばさんのまわりには、きれいな家具がびっしりならんでいて、その上にはまた、きれいなしなものが、どっさりおいてあるんだぜ。ゆかの上も壁もてんじょうも、戸だなの中も、たんすのひきだしも、おばさんの持ちものでいっぱいさ。と、きゅうにおばさんは、ちっともじぶんのなぐさめにならないそんなしなものの山の中で、息がつまりそうに感じたんだって。そのとたんに、ひとつの考えがうかんだんだ。それがあんまりおかしな考えだったもんで、ママのおばさんは、そこに一人ぼっちでねそべったまま、わらいだしちまったってさ。おばさんはたちまち元気になって、おきあがって考えはじめたんだ。(山室 静訳をエスペラント訳に合うように一部改変した))(2003.10. 10)

* sugesti 〔動詞〕 示唆する;(考えを)つぎ込む。《「新選エス和」》
… 重要単語です。英国語の 'suggest' に相当しますが 'g' がダブりますし、発音も少し違います。Baza E Radikaro では「誰かの考えに、あるアイデアを入れさせる(venigi en ies penson iun ideon)」です。昨日の kompromiso の用例に続く文章です。
 Sasivusan fiksis sian rigardon al la kovrilo de juroverko kaj kun kutima kuntiro de okuloj diris: "Mi ne povas sugesti tion al mia kliento. Li estas insultita publike, kaj kiel ni sekrete kompromisu la aferon?"  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (サシヴサンは裁判用の書類の表紙にじっと目を凝らしたあと、いつものくせで眉をすぼめて言った。「私はそんなことを私の依頼者にすすめる事はできません。彼は公衆の面前で辱めを受けたのです。事をこっそりと示談で収めるなんて、私たち、どうやってできるんでしょう?」)(2004. 12. 23.)

* suko 〔名詞〕 樹液、果・肉汁、エキス。《「新選エス和」》
… 下例では、-plena(いっぱいの)がつきました。oranĝosuko は、「オレンジジュース」です。昨日の spaco の用例につづく文章です。
 Li alpaŝis por des pli bone rigardi la arbojn. "Jes, mi povus forigi ilin," li diris. "Ili fariĝus bona bruloligno. Ĝi estus tro sukoplena por bruligi ĉi tiun vintron, sed ni povus uzi en la venonta. Mi faros stakon, por ke la suno kaj pluvo des pli bone ĝin sekigu. La sola ĝeno estos eltiri la stumpojn. Tio estus sufiĉe granda tasko." … el "Sur la bordo"
 (彼はもっと木をよく見ようと近よった。「うん、切り倒せるだろう」と、彼はいった。「いい薪になるだろう。今年の冬に燃やすには樹液が多すぎるが、来年には使えるよ。太陽が雨が当たって、よく乾くように積み上げてやろう。ただ一つ難しいことは根っこを引き抜くことだ。こいつは一仕事になりそうだ」)(2004. 2. 5.)

* sukceno 〔名詞〕 コハク。《「新選エス和」》
… 私は、「ジェラシック・パーク」を思い出してしまうが、本来は女性の装身具。
"Ĉu apud la maro estas tiaj belaj globetoj?"
"Jes, estas sukceno, speco de malmola, diafana, fosilia rezino".

 (「海辺ではそんな美しい小さな玉があるの?」「はい、コハクです。硬くて、半透明の、化石化した樹脂の一種です」)(2002.12. 21)

* sukcesi 〔動詞〕 成功する、うまくいく。《「新選エス和」》  
… 重要単語です。「失敗する」は 'mal-'(正反対を示す)をつけた 'malsukcesi' ですね。カタカナ語の「サクセス」に発音が引きずられないように。Baza E Radikaro では「狙ったとおりの良い結果を得る(ekhavi bonan, celitan rezulton)」です。昨日の ĝoji の用例に続く文章です。
 Nu, la sahibo ĝuste tiam estis sukcesinta en ekzameno de bengala lingvo kaj eĉ gajnis oficialan aplaŭdon pro sia lingva atingo kaj tial li uzis bengalan lingvon kiel oni ĝin legas en libroj, dum la interparolo.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (さて、サヒボは丁度ベンガル語の試験に合格したところで、その上にその語学の上達に関して公式な賞賛さえも得ていたので、彼はその(実務指導者との)会話においては教科書で読むようなベンガル語を使ったのだった。)(2005. 1. 15.)

* sukuri 〔動詞〕 救急治療をする。《新PIV》
… 「応急処置」の意味でも使えるかもしれません。
 "Kiuvorte li esprimis tion?" Kant insistis.
 "Mi pripensu...  Li diris laŭvorte: ĉikaze ne plu utilos helpo. Li ne plu vivas, kaj eĉ rigidas jam. Sukuro vanas."
 "Ĉu vi estas certa pri tio? Do: ne plu vivas kaj ne: jam ne vivas?"

 (「彼はそれをどんな言葉で表現したのですか」カントはこだわった。「考えてみましょう... 彼の言葉そのままだと、<この場合もう何かしても無駄だろう。彼はもう生きていないし、すでに硬直が始まっている。救急治療は意味がない>」「そのことに間違いはありませんか。では、<もはや生きてはいない>と言ったので、<すでに生きてはいない>ではないと」)(2003.2. 21)

* sulko 〔名詞〕 あぜ、わだち、水脈(みお)、みぞ、=falto(<皮膚の>しわ)。《「新選エス和」》
… 用例は -ig(その状態に変わらせる)をつけて「(顔を)しかめる <新選エス和>」としています。昨日の perono の用例につづく文章です。
 "Ni faros por vi pli bone ol tio," diris Petro dum ili eliris sur la straton, kaj alvenis al la kabrioleto de Mojra. "Jen la 'ĝinkero' de Mojra."
 La usonano sulkigis la brovojn. "Kion vi nomis ĝin?"
 "Li parolis pri mia sportaŭto," diris la juna virino. "Jaguaro XK 140, kiun vi eble nomus 'Tondrobirdo', mi supozas. Ĝi estas plej laststila, unu ĉevalpova, rapidas je tridek du kilometroj en horo sur la platejo. Ho, mi ege bezonas trinkon. … el "Sur la bordo"

 (「私たちは、あなたにはそれよりもっといいものを用意しました」と、通りへ出ようとしている時にピーターがいった。そして、モイラの小型馬車のところへやってきた。「モイラの 'ジンカー' です」。アメリカ人はまゆをひそめた。「何という名前だって?」「彼は私のスポーツカーのことをいってるのよ」と、若い女性がいった。「ジャガーXK140のことよ。あなた方は、多分、'サンダーバード' とよんでると思いますけど。一馬力の最新型で、平地なら時速32キロで走りますわ。ああ、たまんない、一杯飲みたくなったわ」)(2004. 1. 11.)

* sumo 〔名詞〕 @合計、[数学] 和。A総額、金額。B全書、〔書名で〕大全。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'sum, total' に相当します。Baza E Radikaro では「<8は3と5、あるいは、1、3、4の和である>;お金の量(例:支払うべき金額) ([8 estas la sumo de 3 kaj 5, aŭ de 1,3, kaj 4]; kvanto da mono (ekzemple: la sumo pagenda))」です。昨日の kuiri の用例に続く文章です。
 Raffaele volis diri ion, sed Jerry Feldman, ĝojante ankaŭ pro tiu kvalifiko de Cunningham, transdonis al li sufiĉe grandan sumon por aĉeti provianton kaj benzinon kaj petis, ke li okupiĝu pri la akirado de ĉio, kio estos bezonata.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (ラファエルが何かを言いたそうにした。しかし、ジェリー・フェルドマンが、カニンガムにその能力もあることを喜んで、彼に食糧とガソリンを買うのに十分な金額を与え、さらに、必要になりそうなものは全て手に入れるよう専念してくれと彼に頼んだ。)(2007. 2. 22.)

* suno 〔名詞〕@ [天文] 〔時に Suno 〕太陽。A日光、ひなた、= sunbrilo(日の光)。B〔sub la suno のかたちで〕天下、地上。C [神話] 太陽〔の擬人化〕、太陽神〔 [ギリシャ神話] ヘリオス; [ローマ神話] ソル〕。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'sun' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「私たちの星で、その周りを地球が回っている (nia stelo, ĉirkaŭ kiu rondiras Tero)」です。先週末の krevi の用例に続く文章です。

Per gestoj, grimacoj kaj akrobataĵoj li tuj klarigis al Mihok, ke li devos ĉe ĉiu sunleviĝo preni libron kaj instrui lin, kaj Mihok komprenis, ke li devas la sunon forŝteli de la ĉielo, meti ĝin en la Biblion kaj per la Sankta Libro li devos kelkfoje bati la kapon de la leŭtenanta moŝto.  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (「彼は即座にミホックに、ミホックが毎日日の出とともに本を手にとり彼に教えるようにということを、身振り手振りやら、しかめっ面やら、軽業のような仕草で説明した。そして、彼が理解した事は、彼は空から太陽を盗んできて、それを聖書の中にしまい、その聖書で彼は中尉閣下の頭を何度もぶたなければならない、というものだった。)(2008. 9. 30.)

* supo 〔名詞〕スープ、ポタージュ;汁物の料理。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'soup' に相当します。Baza E Radikaro では「大部分が液体の料理 (plejparte likva manĝaĵo)」です。昨日の stomako の用例に続く文章です。

 Kiam la supo jam ŝajnis esti preta, Mihok gustumis kaj trovis ĝin manĝebla. Io grava certe mankis el ĝi. Ĉu li estas kulpa? Li metis ja en ĝi ĉion, kion oni donis al li el la provizejo. Ĉu ĉion? Mihok ĉirkaŭrigardis kaj feliĉe lian atenton vekis sako, nerimarkita ĝis nun. Kion ĝi entenas? Li malfermis la sakon kaj subite la brilo de saviteco radiis el liaj okuloj. Salo, dibenita salo! Kompreneble li forgesis ĝuste ĝin.  … Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero"

 (スープがもう出来上がったと思われた頃、ミホックは味見をし飲むことは出来ると考えた。それには何か大事なものが確かに欠けていた。彼に責任があるのだろうか? 彼はその中に貯蔵庫から彼に渡された全てのものを入れた。全てのものをだって? ミホックが周りを見まわすと、運良く今まで気がつかなかった袋が目に入った。何がその中に入っているのだ? 彼は袋を空けた。すぐに彼の目に安堵の輝きがあらわれた。塩だ。神の祝福を得た塩だ! そうなんだ、まさにそれを彼は忘れていたのだ。)(2008. 12. 5.)

* super 〔前置詞〕<対象から上方に離れた位置関係>@〔場所〕1)<主格の名詞を伴って>…の上方で、…の上方に、…の上方の;(離れて)…の上で、…の上に、…の上の。2)<対格の名詞を伴って>…の上方へ。A〔超越・優位〕…を超えて、…を超えた。B〔従事〕…しながら、…に従事して。C〔数量表現とともに〕…より多い、…を超える、= pli ol(…以上の)。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'over, above' に相当します。Baza E Radikaro では「(接触せずに)より高い所に (pli alte ol (ne tuŝante))」です。昨日の knali の用例に続く文章です。
 Subite John, kiu iris en la direkto al la kuirejo, vokis: "Venu! Venu! Mi trovis lin!"
 Raffaele enkuris la unua, kaj mi sekvis. Super la renversita tablo pendis la senviva korpo de Cunningham.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"

 (台所の方に行っていたジョンが突然叫び声を上げた。「来て! 来てください! 彼を見つけました」ラファエルが最初に走りこみ、私が続いた。ひっくり返ったテーブルの上方にカニンガムの息絶えた体がぶら下がっていた。)(2007. 7. 11.)

* supozi 〔動詞〕 @ (ke, ion, ion + io) 〔十分な根拠なしに〕思う、推測する、想像する。A (ke, ion) 仮定する、想定する。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'suppose; assume, presume' に相当します。下例では現在形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「知らずに、ある物がそんなかあんなかと考える (ne scii, sed pensi, ke io estas tia aŭ tia)」です。一昨日の imagi の用例に続く文章です。

 "Mi supozas, ke dum via kariero vi ĝuis multajn sukcesojn." Olivero iomete kapjesis sed ne parolis. "Kaj kelkajn malsukcesojn, ĉu?" Refoje kapjesis la inspektoro, kvazaŭ estus tro laciga la peno paroli.
 Plifortiĝis en la vizaĝo de la altkreska blondulo la esprimo de moko. "Pri mi vi malsukcesis, ĉu ne?" li eligis.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「私が思うに、あなたはご自分の経歴として沢山の成功を収められていますよね」オリヴァーは弱々しくうなずいたが、声は出さなかった。「そして、失敗に終わったのもいくつかあるんですよねえ?」もう一度警視はうなずいたが、あたかも話をするのが非常に疲れるからという感じだった。その背の高い金髪の若者の顔に浮かんだあざけるような表情がますますはっきり見てとれた。「私の場合は、あなたはうまく行かなかったんだ、そうでしょう?」と、彼は言い捨てた。)(2009. 5. 1.)

* supre 〔副詞〕 <高い位置に>上に、高いところに:《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'above, on top' に相当します。下例では、これに移動の方向を示す '-n' をつけた単語に、自動詞をつくるための接尾辞 '-iĝ' をつけ、過去形にしています。Baza E Radikaro では名詞形 'supro' について「一番高いところにある、地面あるいは床から一番遠いところにある物の一部分 (tiu parto de io, kiu estas plej alta, plej malproksima al tero aŭ planko)」です。昨日の monstro の用例に続く文章です。
Maldekstre de mi supreniĝis alia deklivo, kovrita de helflava betularo. Nun la flavaj betuloj sin kaŝis en profunda silenta mallumo.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (私の右側には淡黄色の白樺の木々でおおわれたまた別の勾配が競りあがっていた。いま、その黄色の葉をつけた白樺の木々は深い静かな闇につつまれていた。)(2006. 7. 22.)

* surprizi 〔名詞〕 (iun) @驚かす、意表を突く。A不意打ちをくわせる。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'surprise' に相当します。下例では語尾を '-o' とし名詞に変えています。Baza E Radikaro では「予期しない時にやってくる、何かをする;何か予期しないことで不思議がらせる;予期しなかったことなので驚かせる (veni aŭ fari ion neatendite; mirigi per io neatendita; mirigi, ĉar neatendita)」です。昨日の roko の用例に続く文章です。

 Ŝi ĉirkaŭbrakis lin forte kaj ili interkisiĝis. Li konfesis al si kun surprizo, ke tio ne estas sen plezuro kaj ekscito. Eble, li pensis, kun apetitodonaj manĝoj ĉiutage, ĉio povos harmonie antaŭeniri.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (彼女は彼を強く抱きしめた。二人はキッスを交わした。驚いたことにそれが全く喜びも興奮もないわけではないのだということを彼は認めた。多分、と彼は思った、毎日美味しい食事が出来ることもあって、万事和やかに進んでゆくだろうと。)(2009. 12. 26.)

  surprizi 〔動詞〕 不意打する;驚かせる。《「新選エス和」》
… 重要語です。英国語の surprise に相当しますので、綴り(s でなく z)や発音に注意が必要です。Baza E Radikaro では、「思いがけず、何かがやって来る、あるいは、何かをする;思いがけず何かに驚かされる;思いがけなかったので驚かされる(veni aŭ fari ion neatendite; mirigi per io neatendita; mirigi, ĉar neatendita)」です。昨日の preferi の用例につづく文章です。
 Ili silente sidis dum iom da tempo. "Unu afero, kiu min surprizas, estas, ke ni havas tiel malmulte da rifuĝintoj. Tre malmultaj venis el Cairns aŭ Townsville al Melburno."
 "Ĉu vere?" demandis la ŝipestro. "Estas preskaŭ neeble akiri liton en Melburno, ie ajn."
 "Mi scias, ke estas kelkaj, sed ne la nombroj, kiujn mi supozus."
 "Pro la radio, mi supozas," Dwight diris. "Ĉi tiuj paroladoj, kiujn faris la Ĉefministro, estis iom tranviligaj. La Aŭstralia Disaŭdiga Komisiono faris bonan laboron, informante la popolon. Malgraŭ ĉio, ne valoras forlasi la hejmon, kaj veturi ĉi tien por loĝi en tendo aŭ aŭto, kaj suferi la saman sorton nur monaton poste."  … el "Sur la bordo"

 (彼らは(ドワイト艦長と農園主)しばらく黙って座っていた。「私が驚いたことの一つは、避難して来た人が大変少なかったことです。ケアンズやタウンズビルからメルボルンへ来た人は、とても少人数でした」「本当ですか?」と、艦長がきいた。「メルボルンでは、どこへ行っても寝場所を手に入れるのはほとんど不可能です」「いくらかは避難して来た人がいましたが、私が考えていた数ほどではありませんでした」「ラジオのおかげでしょう」と、ドワイトがいった。「首相がおこなったいくつかの演説は、少しばかり落ち着かせる効果がありました。オーストラリア放送協会は、国民に情報を提供するという仕事を十分果たしました。いずれにしても、ただ一ヶ月後れて結局は同じ運命にあうということだけのために、家を捨て、ここまでやって来て、テントや自動車の中で寝泊りすることに価値はありません」)(2004. 4. 19.)

* suspekti 〔動詞〕 疑う;怪しむ。《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'suspect' に相当しますが、英国語ではこの形のままで動詞、形容詞、名詞となりえます。下例のようにエスペラントでは、語尾を '-o' にして名詞にします。Baza E Radikaro では「証明する物がないまま、何か悪いことが起きる、あるいは、誰かが何か悪いことをしたと考える(sen pruvo pensi, ke io malbona okazis aŭ ke iu faris ion malbonan)」です。昨日の preni の用例に続く文章です。
 Sasivusan suspektis, ke eble Giribala malsanos. Sekrete li akiris informon pri ŝia sano. Lia suspekto estis erara. Nu, Giribala ne plu eliris el la hejmo. Oni elektis edziĝonton por ŝi.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (サシヴサンは、多分、ギリバーラは病気になるのではないかと疑った。彼は彼女の健康状態についての知らせをこっそり手に入れた。彼の疑いは間違っていた。つまり、ギリバーラはもう家から外へ出ることはなかった。彼女のだんな様になる人が決められたのだ。)(2005. 3. 17.)

* suspiri 〔動詞〕ため息をつく、嘆息する。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'sigh' に相当します。昨日の saluti の用例に続く文章です。

 -- Kien vi volas iri? -- demandis la viro.
 La maljunulo ŝajnis kvazaŭ vekiĝi, suspiris kaj ĝentile rigardis la homon antaŭ si.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (「どこへあなたは行きたいのです?」と、その男がたずねた。老人はまるで目が覚めたかのようで、ため息をつき、自分後ろにいるその男の方をそっと見た。)(2008. 4. 10.)

* susuri 〔動詞〕 さらさら・がさがさ鳴る。《「新選エス和」》
… 擬音から作られた単語で、覚えやすいのですが、自分で使おうとすると...
 Filino: Sendube li revenos!...
 Blindulo: Kiu paloras al mi? Mi aŭdas tiun voĉon jam antaŭe, en miaj sonĝoj, en mia junaĝo, kiam la someraj ferioj komenciĝis, en mia novedza tempo, kiam naskiĝis mia infano; ĉiufoje kiam la vivo ridetis, mi aŭdis tiun voĉon, kiel sudan susuron, kiel harpan akordon de supre, kiel mi imagas la anĝelan saluton en la Kristnaska nokto... … el "Sonĝodramo"

 (娘:間違いなく、彼は(息子さんは)戻ってきます。盲目の人:私に話しかけるのは誰だ。この声をずっと以前私は聞いたことがある、夢の中で、子どもの頃、夏の休暇が始まる時に、新婚時代、息子が生まれた時に。人生が微笑みに満ちていた時にはいつも、私はこの声を聞いた、南からのそよ風がサラサラ流れるように、天井からのハープがかなでる和音のように、クリスマスの夜に、天使の挨拶はそんなであろうと想像したように...)(2003.7. 5)



ライン