＊ rabi 〔動詞〕 奪い取る；かっさらう。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'rob' に相当します。下例では「職業人・常習者」を示す接尾辞 '-ist' をつけて「強盗」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「力で、あるいは、脅して他人の持ち物を取り去る (per forto aŭ minaco forpreni ies posedaĵon)」です。昨日の naski の用例に続く文章です。
Beduena rabisto ŝtelis vin de sur la genuoj de via patrino, tiel same kiel oni forprenas floron el la arbara kaj sovaĝa ampelopso.
… "Malsata ŝtono" （べドゥイン人盗っ人がお前の母のひざから、森の野生のノブドウの花を摘み取るように、お前を盗んだのだ。）（2006. 4. 13.)
＊ racia 〔形容詞〕 合理的な、理性的な、分別のある。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'rational' に相当します。下例では修飾している名詞が対格なので対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では名詞形 'racio' について「人間の考えの一つ。それによって自然の法則を発見したり公式化したりする（parto de homa menso, kiu ebligas malkovri kaj formuli la leĝojn de naturo)」です。昨日の lasi の用例に続く文章です。
En la kabano estis nur mi la tutan vesperon. Longe mi pripensis iun racian klarigon pri la mistero de la ses pordofrapoj, sed ĝis nun mi bedaŭrinde ne trovis, kaj tio tre ĝenas min. Mi pripensis, ĉu eble iu kunvojaĝinto ŝercis kun mi.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （山小屋の中で、その晩、ずっと過ごしていたのは私だけだった。長い間、私は六つのノックのミステリーの少しは合理的と思われる解釈をいろいろ考えてきたが、残念ながら未だにその答えを見つけることが出来ないでいる。そして、そのことが私を大変困らせている。私は、多分、旅行者の誰かが私をからかっているのではないかと考えた。）（2006. 11. 10.)
＊ radio 〔名詞〕 [1]@ [物理学] 放射線、光線。A〔噴出する〕液体。B [数学] = radiuso（半径）。C [工学] スポーク。[2]ラジオ、無線放送、= radia dissendo（ラジオ放送）；ラジオ局、= radiostacio.《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'ray, beam; radio' に相当します。Baza E Radikaro では「特定の中心から発する線状の物；ある中心からやって来る光、音、あるいは、その他の信号の断片；あるセンターから出される電磁的な信号としてやって来る音を聞かせる装置（= ラジオ受信機） （linioforma aĵo komenciĝanta en iu centro; ero de lumo aŭ sono aŭ alia signalo venanta el iu centro; aparato, kiu aŭdigas sonojn, kiuj alvenis al ĝi kiel elektromagneta signalo el iu centro (= radioricevilo))」です。昨日の subtila の用例に続く文章です。
"Por mi," ŝi konfesis unu posttagmezon. "la tagoj kaj noktoj fariĝas pli kaj pli nigraj, tiel ke ofte ŝajnas ke la vivo ne plu havas celon kaj signifon. Post la forpaso de Tonkins, neniu radio de lumo briligis mian vivon."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「私には昼も夜もますます憂鬱なものになって、しばしば、人生にはもう意味も目的もないように思えることがあるのです」と、ある午後のこと彼女が告白した。「主人のトンキンスが亡くなってからというもの、私の生活を輝かせてくれるような光は全く差してきませんでした」）（2009. 10. 16.)
＊ radio 〔名詞〕 [物理学] 線；[数学] = radiuso（半径）；放射状の線；ラジオセット； f. 光明。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'ray; beam; radio' に相当します。下例では動詞の過去形にして「放射した」という意味で使っています。Baza E Radikaro では「ある中心から始まる線状のもの；ある中心からやって来る光、音、あるいは、その他の信号の要素；あるセンターから発せられた信号で、電磁シグナルとしてそれに到達し音を聞かせる装置（＝ラジオ受信機）（linioforma aĵo komenciĝanta en iu centro; ero de lumo aŭ sono aŭ alia signalo venanta el iu centro; aparato, kiu aŭdigas sonojn, kiuj alvenis al ĝi kiel elektromagneta signalo el iu centro (=radio-ricevilo))」です。昨日の bruli の用例に続く文章です。
Kia estis la nekalkulebla riĉaĵo kaj samtempe kiel terura estis malliberejo! Du servistinoj, ambaŭflanke de vi, ventumis vin, kaj ilia manornamo el diamanto ĉirkaŭe radiis.
… "Malsata ŝtono" （数え切れないほどの富とはどんなだったのだろう。そしてまた一方で、牢獄はどんなに恐ろしかったことだろう。お前の両脇では二人の召使がお前に風をおくり、そして、彼女らがつけているダイアモンドの腕飾りがあたりに光を放っていた。）（2006. 4. 21.)
＊ rajdi 〔動詞〕 （馬・自転車などに）乗って行く。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では語尾 '-o' をつけ名詞としています。英国語の 'ride' に相当します。英国語では名詞も動詞も同じ形です。エスペラントの名詞の発音は＜ライド＞で英国語と同じです。Baza E Radikaro では「歩いている動物（馬、ロバ、ラクダ、...）の上に座る；自転車に乗って行く (sidi sur iranta besto (ĉevalo, azeno, kamelo,...); sidi sur biciklo kaj veturi)」です。昨日の lumi の用例に続く文章です。
Mi pensis pri rajdo sur ĉevalo; ĝuste tiam mi ekaŭdis piedpaŝon sur la ŝtuparo. Mi turnis min, sed neniu estis videbla.
… "Malsata ŝtono" （私は馬に乗ろうかと考えたが、ちょうどその時、階段を下りてくる足音が聞こえた。私は振り返ってみたが、だれも見られなかった。）（2005. 12. 7.)
＊ rajto 〔名詞〕 権利。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'right' の第二義で、発音はまったく同じです。英国語はこの形のまま、形容詞や副詞でもあるのですね。下例では動詞として使っています。Baza E Radikaro では「誰もそれを禁止することができない、といったもの (tio, kion neniu povas malpermesi)」です。昨日の ombrelo の用例に続く文章です。
Sed la virinoj ne portis ombrelon. En Bengalujo, plena de akra suno kaj pluvo, virinoj ne rajtis porti ombleon, ĉar tio ne estis kutimo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （しかし、女たちは傘をささなかった。ベンガル国では、強い太陽と雨がふんだんにあるのだが、女たちは傘をさす権利が無かった、というのもそれが習慣ではなかったからだ。）（2005. 6. 25)
＊ rakonti 〔動詞〕 物語る。《「新選エス和」》 … diri（云う）ばかりでなく、時にはこんな単語を使って変化をつけましょう。 Post la tagmanĝo mi portis la du infanojn al la ĉambro de Tulia, kaj kuŝis kun ili sur la lito. Se ni fermis la pordon, la ĉambro estis pli nigra kaj silenta ol la interno de kovrita grenputo, do ni neniam komplete enŝlosis nin. Tulia aparte ŝatis la rakonton pri la ruĝhara reĝino en sia batalĉaro. Mi stumblis iomete, kiam mi la unuajn fojojn rakontis ĝin; estis malfacile por mi rediri la konatajn vortojn per la lingvo de la romanoj, kaj tiuj esprimoj kiuj iam tiom plaĉis al mi - la fiŝoj en la riveroj, la ŝtonetoj ĉe la bordo kaj tiel plu - iel ne sonis tiel trafaj. … el "La ŝtona urbo" (お昼を食べたあと、私は二人の幼児をトゥリアの部屋に連れて行き、その子たちと一緒にベッドに横になりました。もし、戸を閉めると、部屋がふたを閉じた穀物入れの内部よりも暗くなり音がしなくなってしまうので、完全に部屋を閉めてしまうということは決してしませんでした。トゥリアは、戦車に乗った赤毛の女王の話が特に好きでした。初めてその話をした時、私は少しばかり口ごもりながら話しました、というのも、私にはなじみの単語をローマ人の言葉に置きかえるのが難しかったからです。かって、あれほど私の気に入っていた表現−川にすむ魚たち、川岸の小石たちなど−そういった表現が、なんとなくぴったりした音でなくなってしまう気がしたのです。）（2003.8. 31)
＊ ranido 〔合成語・名詞〕 おたまじゃくし。《「新選エス和」》 … rano（かえる）＋ -id-（子・子孫を示す）。さすがに、こういう単語になると日本語は美しい！ Se la kanoj elfermas la homojn, ĝi kompense donas ŝirmon kaj protekton al multaj aliaj. Ene de la kanaro troviĝas amaso da basenetoj kaj kanaloj kun verda, senmova akvo, kie prosperas akvo-lentoj kaj potamogetoj, kaj kie kulaj larvoj, fiŝlarvoj kaj ranidoj estas elkovataj en nekalkulebla kvanto. … el "La mirinda vojaĝo de Nils Holgersson" (アシが人間をはいってこさせないようにしているので、代わりにたくさんの他のものたちを保護し、隠れ場所を与えることになります。アシ原の中にはたくさんの小さな池や、緑色をしたよどんだ水路があって、そこではマメ科の水草やヒルムシロがいっぱい生えており、数え切れないほどのボウフラや、小魚や、オタマジャクシが育っています。）（2003.5. 2)
＊ rando 〔名詞〕 ふち、へり、はし。 《「新選エス和」》 … 重要単語です。r が l に代わった単語は「国土」などの意味となりますので、この日本人の苦手な発音に要注意です。昨日の fendi の用例に続く文章です。
Mi fariĝis scivolema. Mi ĉirkaŭrigardis serĉante la fonton de la stranga ĉielarko, sed ne sukcesis malkovri ĝin. Mi klopodis fari logikajn dedukojn pri la direkto de la radioj. La serĉado de meblo kun dentumita rando restis senutila. Longe mi kuŝis sendorma, cerbumante. En certa momento mia patrino vekiĝis. Kaj tio ĉion ŝanĝis.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （「私は好奇心にかきたてられた。不思議な虹の元はどこだとあたりを探しまわったんだが、分からないんだ。光線の方角から論理的に考えようと必死だったよ。ギザギザのへりがある家具を探したんだが無駄だった。長いこと寝ることもできずに横になって考えていたんだ。そうこうするうちに私の母が目を覚ましたんだ。そして、それが全てを変えてしまったんだ」）（2004. 6. 23.)
＊ rango 〔名詞〕 @等級；身分、地位、位。A [数学] 〔行列の〕階数。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'rank, grade' に相当します。下例では 'alto（高い）' とあわせ合成語とし、「人」を示す接尾辞 '-ul' をつけて「高位の者」という意味の名詞としたものに複数語尾をつけています。Baza E Radikaro では 'pozicio laŭ graveco (kompare kun pli gravaj kaj malpli gravaj); pozicio laŭ rajto komandi en armeo' です。昨日の iluzio の用例に続く文章です。
Baggs deprenis la kovrilon de la ligna skatolo kaj malplenigis la ŝakopecojn dise-mise sur la tabulon, kie altranguloj malglore intermiksiĝis en sendigna spektaklo kun kurieroj, ĉevaloj kaj peonoj. Li kunfrotis la manojn kun glora ĝuavido.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （バグスはその木の箱のふたをとり、駒を盤の上にばらばらにぶちまけて空にした。盤の上では高位の者たちがビショップや馬やポーンと面目なさそうに混ざり合って、品位のない光景を呈していた。彼は栄光に満ちた喜びをむさぼるかのように手をこすりあわせていた。）（2010. 7. 16.)
＊ rankoro 〔名詞〕 恨み。《「新選エス和」》 … koro (心）に関係なくもない。 Mi sentas ke, iom post iom. interne de mi ekas, kreskas ia sento de frustracio, de rankoro. Kontraŭ la fatalo, sed ankaŭ - ho ve - kontraŭ Georg, kiu igis min patrino, kiu nesufiĉe klopodis por trovi elirsolvon, kompromison. (私は、ある種の欲求不満が、恨みが私の内部で徐々に芽生え、大きくなって行くのを感じた。悲運に対しての、そしてまた、何ということだろう、ゲオルグに対しての。ゲオルグは、私を母親にした責任があるのだが、何か解決法を、妥協の方法を熱心に考えてくれたとは思えなかった）（2003.3. 10)
Li rigardis la berarbustojn, la legombedojn kaj la florojn. Poste li sekvis la randojn de la kampoj kaj rigardis la kreskaĵojn: terpomojn, rapojn, grenon, furaĝokreskaĵojn. La tutan tempon sekvis lin la kato kiel hundo.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼はぶどう園、野菜畑や花畑を調べてまわった。それから、野原のふちを歩いていろいろな植物を見てまわった。ジャガイモやらカブラやら穀類やら飼料用の草などだ。そのあいだ中、ずっとあの猫がまるで犬のように彼のあとについていた。）（2008. 7. 4.)
＊ rapida 〔形容詞〕 速度の早い；即時の。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'rapid, quick, fast' に相当します。下例では「歩み（paŝo)｣と組み合わせ副詞にしています。Baza E Radikaro では「短い時間でする・生じる（faranta/ okazanta en malgranda tempo)」です。昨日の plumo の用例に続く文章です。
Nu, ĝuste antaŭ la sunsubiro mi atingis la ŝtonan kastelon. Rapidpaŝe mi transiris la ŝtuparon kaj eniris la antaŭĉambron.
… "Malsata ŝtono" （さて、まさに、夕日が沈む前に私はあの石のお城に着いた。急ぎ足で私は階段を通りすぎ、控えの間に入った。）（2006. 5. 12.)
＊ raporti 〔動詞〕 (pri io (+ al iu), ion, ke (+ al iu)) 伝える、報告する、報道する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'report' に相当します。下例では過去形の語尾を付けています。Baza E Radikaro では「起きたことを（口で、あるいは、文書で）物語る （rakonti (buŝe aŭ skribe) pri tio, kio okazais)」です。昨日の libro の用例に続く文章です。
Kiam refoje sonis la telefono, estis iom antaŭ la tria posttagmeze. Inspektoro Ĝerard raportis, ke ĉi-foje troviĝis hejme la kuzo, Johano Bedel. Tiu traktis kiel insulton la proponon, ke estu prenita foto de li, kaj rifuzis. Tamen li sen hezito transdonis la ŝlosilojn de la aŭto kaj de la garaĝo. En ili estis nek mono nek io alia interesa. "Kion ni povas nun fari," Ĝerard finis, "mi ne scias."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （再び電話が鳴ったのは午後３時少し前だった。ジェラルド警視の報告によると、従兄弟だというヨハン・ベデルは今度は在宅だったということだった。その男は彼の写真を撮らせて欲しいという申し出は侮辱だということで断わったが、しかし、彼はためらうことなく車とガレージの鍵を手渡したという。しかしながら、それらの中には現金もなければ興味を引きそうな何か別な物もなかったという。「何が今出来るのか、私には分からなくなってしまいました」と言ってジェラルドは話し終えた。）（2009. 4. 23.)
＊ rariĝi 〔合成語・動詞〕 まれである、めずらしい。 … rara（まれな）＋iĝi（〜になる）。 Mi ne tre bedaŭras mian nunan nepartoprenon ĉe la klubaj kunvenoj, ĉar, lastatempe, ili fariĝis ne tre interesaj, monotonaj. Iom post iom la gejunuloj rariĝis. Pluraj el miaj iamaj samkursanoj malaperis. Montriĝis ke kelkaj partoprenis la kurson kaj la kunvenojn nur (aŭ preskaŭ ekskluzive) por trovi partneron, fianĉ(in)on. (私は、現在、クラブの会合に参加できないことをあまり残念には思いません。というのは、最近、その会が単調であまり面白くなくなったからです。だんだんと若者が集まらなくなりました。多くのかっての学習仲間が消えてゆきました。何人かは講習会や会合に、ただパートナーや婚約者を探すためだけに、（あるいは、ほとんどそれだけのために）参加していたのだということが明らかになりました）（2003.3. 8)
＊ rato 〔名詞〕 @ [動物] ネズミ〔日本でいう家ねずみ、どぶねずみの類。muso より大きい〕、ねずみ。A [動物] クマネズミ（属）。B≪転義≫がりがり亡者〔けちな人をののしって言う言葉〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'rat' に相当します。Baza E Radikaro では「ハツカネズミに似た哺乳動物で、大きさはより小さい （mamulo simila al muso, sed pli granda)」です。昨日の vipo の用例に続く文章です。
S-ino Tonkins, tranĉita ĝis la koro, kriis, "Ho, Bart!", kaptis sian mansakon kaj senvorte kuris el la ĉambro. Pordo brufermiĝis.
Ben larĝe ridetaĉis.
"Bona komenco, Bart, sed vi preskaŭ fuŝis la scenon. Vi ne ludis vian rolon!"
"Mi ne volas daŭrigi! Ne plaĉas al mi via metodo! Ŝi nun havas la impreson, ke mi estas rato!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （トンキンス夫人は深く心を傷つけられ「ああ、バートさん！」と叫んだ後、ハンドバッグをつかんで何も言わずに部屋から走って出て行った。ドアがバタンと音を立てて閉まった。ベンは開けっぴろげにニタニタ笑った。「初めとしては上出来だ、バート、だけど君はもう少しでこの一幕をだめにしてしまうところだったんだ。君は自分の役割を演じなかったぜ！」「私は続けたくないよ！ 君のやり方は私の好みでないよ！ 彼女は今や私のことをどぶネズミ野郎だと思っているよ」）（2010. 2. 26.)
＊ raŭpo 〔名詞〕 幼虫；毛虫。《「新選エス和」》 … そろそろ春です。 《Ja necesas, ke mi toleru du-tri raŭpojn, se mi volas koni papiliojn. Oni diras, ke ili estas tiel belaj! Se ne, kiu do vizitos min? Vi mem estos malproksime. Koncerne la grandajn bestojn mi nenion timas. Mi havas miajn ungegojn.》 (「あたくし、チョウチョウのお友だちになりたかったら、二ひきや三びきのケムシはがまんしなくちゃあね。チョウチョウって、なんだか、たいそう美しいそうですわ。チョウチョウでなくて、だれが、あたくしをたずねにきてくれるでしょう。あなたは、遠くにいっておしまいですからね。大きなけもののことだったら、ちっともこわかないわ。あたくしだって、爪はもってるんだから」）（『星の王子さま』から。内藤 訳）（2003.2. 17)
＊ raŭka 〔形容詞〕 しわがれ声の。《「新選エス和」》 … 下例では副詞の語尾に変えています。Plena Ilustrita Vortaro (PIV) では、「不明瞭で、くぐもった、まるで引っかいたような音をたてる（sonanta malklare, obtuze, kvazaŭ skrapante)」とあります。昨日の voki の用例につづく文章です。 "Bone," li diris. "Estos mallume, antaŭ ol vi atingos la domon. Gardu vin bone." Ŝi ridetis al li. "Mi estos sekura. Mi vidos vin marde. Bonan nokton, Dwight." "Bonan nokton, " li iom raŭke diris. Ŝi forveturis. Li restis tie, obsevante ŝin, ĝis ŝia kabrioleto malaperis ĉirkaŭ stratangulo. … el "Sur la bordo" （「お言葉に甘えます」と、彼はいった。「お家につく頃には暗くなっています。十分気をつけてください」彼女は微笑んだ。「私は大丈夫ですわ。では、火曜日に。おやすみなさい」「おやすみ」彼は少しかすれ声でいった。彼女が馬車で去っていった。彼はそこに立って、馬車が角を曲がって見えなくなるまで見守っていた。）（2004. 3. 24.)
＊ ravi 〔動詞〕魂を奪う。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'ravish' に相当します。下例では受動態過去形をつくる語尾 '-it' をつけ、さらに副詞語尾をつけています。Baza E Radikaro では「感嘆の念を抱かせる (sentigi admiron)」です。昨日の k.t.p. の用例に続く文章です。
Tial li ravite aŭskultis la paroladon de la sinjoro kaj eĉ ŝtele notis ĉion, kion la sinjoro diris. La stranga sinjoro rimarkis tion, kaj tial la esprimo de la sinjoro montris lian plezursenton.
… "Malsata ŝtono" （それだから彼は魂を奪われたようにその男の話に聴き入り、その男が言うことをすべてこっそりと書き取っていさえした。その不思議な男はそのことに気づき、だから、その男の表情には喜びの気持ちが見てとれた。）（2005. 11. 3.)
＊ re〜 〔接頭辞〕 （再・復・帰・改新を示す）。 《「新選エス和」》 …重要な語要素です。下例のように副詞語尾をつけると「再び」の意味になります。Baza E Radikaro では「[再び、もう一度、反対の方向へ]（建て直す、書き直す、さようなら！、返す、乗って帰る...）([denove, ankoraŭfoje, inversdirekte] (rekonstrui, reskribi, ĝis revido!, redoni, reveturi,...）」です。先週末の mezo の用例に続く文章です。
Ĉu li pensis min freneza aŭ ne, mi ne scias, sed tiumomente mi ree konsciis, ke mi estas la plej aĝa filo de sinjoro Y.
… "Malsata ŝtono" （召使が私のことを気が触れたと思ったかどうか私は知らないが、でも、その時、私は私がＹ氏の長男であることをもう一度意識しなおした。）（2006. 1. 31.)
…下例のように 'ree kaj ree' とし、「繰りかえし繰りかえし」の意味で良く使われます。昨日の hipnoto の用例に続く文章です。
Por certigi sin li diris ree kaj ree nur: 'Foriru! Foriru! Ĉio estas mensogo! Ĉio estas mensogo!'
… "Malsata ŝtono" （自分で確信するために彼はただ繰りかえし繰りかえし「逃げろ！逃げろ！全部嘘だ。全部嘘だ。」とつぶやいていた。）（2006. 6. 8.)
＊ reakcio 〔動詞〕 @ [機械] 反作用、反動。A [物理学] [化学] 反応；反作用、抗力、 = reago（反作用）。B [政治］反動、≠ konservativa（保守的な）。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'reaction' に相当します。Baza E Radikaro では「（化学：）一つの物質が他のものに及ぼす効果；（物理学；心理学：）ある行為による（体あるいは心の）意図しない反応；（物理学：）後方への突然の放出による（飛行機やロケットの）前方への動き；（政治：）非民主的な政治体制を再興しようとする行動 （(ĥemio:) efiko de unu substanco al alia; (fiziko, psikologio:) senvola reago (de korpo aŭ spirito) pro ago; (fiziko:) antaŭenmovo pro ellaso de movo malantaŭen (en motoro de aviadilo, raketo,...) (politiko:) agado por restarigi nedemokratian politikan sistemon)」です。先週末の tusi の用例に続く文章です。
Jen ĉeŝiĝis la ĉefa danĝero kaj la fizika reakcio superregis la trostreĉitan virinon. Ŝi sentis sin ŝanceliĝi, kaj Bart kaptis ŝin ĝustatempe, kiam ŝi svene ekfalis. Portante ŝin eksteren el la fumo, li frontis ekscitajn najbarinojn, kiuj, aŭdinte la kriojn, ĵus alvenis.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （大きな危険は去ったけれど、身体的な反応は精神的に張りつめたていた未亡人を上回った。彼女は自分の体がよろけるのを感じた。気を失って倒れる彼女をバートがタイミングよく抱きかかえた。彼女を抱え煙を逃れ外へ出た彼は、叫び声を聞きつけてまさにその時にやってきた興奮した近所のご婦人連中と対面することになった。）（2009. 11. 25.)
＊ recepto 〔名詞〕 献立書、処方せん。《「新選エス和」》 … カタカナ語の「レシピ」に相当。 Li venis en la konsulta horo. Subita kaj sekreta gajeco klakis en mia brusto, kiam mi malfermis la pordon kaj vidis lin sidi en la atendejo. Nur unu paciento estis antaŭ li, maljuna sinjorino kiu volis renovigon de recepto - poste estis lia vico. Li sternis la baskojn de sia mantelo kaj kun malrapida digno sidiĝis en la saman sofangulon, kie antaŭ kelkaj horoj lia edzino buliĝis. … el "Doktoro Glas" (彼は診療時間にやってきた。ドアを開けて、彼が待合室で座っているのを見たとき、私の胸の中で、突如として密やかな楽しみがはじけた。彼の前には、一人の患者がいるだけで、その老女の要求は新しい処方箋だった。その後は、彼の番だった。彼は、外套のすそをのばし、鈍重な品位を取り繕いながら、数時間前に自分の妻が丸まって座っていた同じソファーの隅に座った。）（2003.7. 17)
＊ reflektoro 〔名詞〕@反射鏡、= reflektilo（反射装置）。A〔反射鏡を備えた〕投光器、[自動車] ヘッドライト、= lumĵetilo（投光器）。《「エスペラント日本語辞典」》 …少し専門的な単語です。英国語の 'head-lamp' に相当します。「テールランプ」は 'postlampo'、「バックミラー」は 'retrospegulo' です。昨日の etoso の用例に続く文章です。
Per la lumo de la dekstra reflektoro ni povis vidi, ke la vojo nun fariĝas pli malbona, kaj grandaj ŝtonoj aldoniĝis al la obstakloj. Finfine, konkurante kontraŭ la leviĝanta luno, ni atingis la kampadejon samtempe kun ĝi, supermezure lacaj, malsataj kaj mabonhumoraj.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （右側のヘッドライトの明かりで道が今やますますひどくなり、障害物として大きな石が加わったのを私たちは見ることができた。昇りはじめた月と競争しながら、私たちは月と一緒に、ひどく疲れ、お腹がすき、不機嫌になってキャンプ場にやっとのことで到着した。）（2007. 4. 5.)
＊ regi 〔動詞〕 統治する；p. f. 支配する；制する；はばをきかす。《「新選エス和」》 p. = 本義 f. = 転義 … 重要単語です。派生語の 'registaro' が、「政府」という意味で良くつかわれます。Baza E Radikaro では「人（あるいは、物）に自分が欲することをさせる。；他者全てに采配をふるう。(igi homojn (aŭ aĵon) fari tion, kion oni volas; estri ĉiujn aliajn))」です。先々週末の informi の用例に続く文章です。
La regantaj eŭropanoj neniam povis toleri la superecon de bramanoj kaj plue la afergvidisto kuraĝis insulti lian balaiston! La administristo perdis la paciencon kaj li tuj ordonis al gardisto: "Alvoku la afergvidiston!"
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （支配者たるヨーロッパ人はブラーマンが上に立つことなど絶対に我慢がならなかった。しかも、実務監督官があろうことか彼の掃除人を侮辱したのだ。長官はこらえきれずに、すぐ、警護の者に命令した。「実務監督官を呼べ」と。）（2004. 12. 7.)
＊ regali 〔動詞〕 ごちそうする； p. f. もてなす。 《「新選エス和」》 p. = 本義。 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'entertain, treat' に相当します。下例では動詞の過去形に語尾変化しています。Baza E Radikaro では「美味しい食物、あるいは、飲物を与える（あるいは、何か別の良い、楽しめる物を与える） (doni bonan manĝaĵon aŭ trinkaĵon (aŭ ion alian bonan kaj plezurigan)）」です。昨日の vagono の用例に続く文章です。
Mi opiniis, ke la sinjoro trovis nin tro kredemaj kaj tial regalis nin per nevera rakonto.
… "Malsata ŝtono" （私は、あの紳士は私たちが易々と他人の云う事を信じてしまうことを見抜き、それで真実ではない物語をして私たちをもてなしてくれたのだと考えた。）（2006. 6. 28.)
＊ regiono 〔名詞〕@地帯、地域。A領域、分野。B [医学]〔身体・器官の〕部、部位。C [数学] 領域。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'region' に相当します。Baza E Radikaro では「はっきりした（天然自然の、あるいは、社会的な）特徴を持つ地域 （parto de lando kun certaj (naturaj aŭ sociaj) ecoj)」です。昨日の melankolio の用例に続く文章です。
Finiĝas la ebeno, aperas la unuaj altaĵoj kaj nealtaj montodorsoj, la grandaj arbaroj. Estas lia regiono, lando kie li sentas sin hejme.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （平野を過ぎるとまず高地が現れ、低い山の背、そして大きな森となった。彼がその土地こそ自分の故郷だと感じる地域だった。）（2008. 5. 9.)
regiono 〔名詞〕 [地理] 地方； [解剖学] 局部； f. 領域、範囲。 《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'region' に相当します。下例では複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「確かな（自然の、あるいは、社会的な）特徴を備えた土地の区域 (parto de lando kun certaj (naturaj aŭ sociaj) ecoj）」です。昨日の imponi の用例に続く文章です。
Nia aŭtobuso traveturis de unu horo al alia tra tiaj senfruktaj, sed strange allogaj regionoj.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （私たちのバスはこの1時間、あの1時間とそういった役には立たないが、しかし、不思議な魅力に満ちた地方を通り抜けて進んだ。）（2006. 7. 5.)
＊ registri 〔動詞〕@〔人や機械が〕記録する、採録する。A [法律] 登録する、登記する。B録音する、録画する。C [通信] ＜郵便物を＞書留にする。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'register, record' に相当します。下例では受動態過去形の語尾 '-it' をつけ、形容詞にして使っています。Baza E Radikaro では「記録簿に記す；磁気テープ、あるいは、コンピュータのメモリーなどにシグナルを＜書く＞ （noti en registro; "skribi" signalojn sur magneta bendo aŭ al komputila memoro,...)」です。昨日の komenti の用例に続く文章です。
"Tie mi dufoje vizitis ŝin pretekste, la unuan fojon, ke ŝi devas ŝanĝi la adreson, je kiu estis registrita ŝia aŭtomobilo, kaj la duan, ke estis vidita en la najbareco iu ŝtelvaganto. La celo estis sciigi al ŝi, ke la polico ankoraŭ obsevas ŝin; kaj tion, laŭ mia opinio, ŝi komprenis."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「そこへは私は口実を作って二回訪れているよ。一度目は、彼女の自動車が登録されている住所を変更する必要があるということで。二度目は、近所で不審な男が見かけられたということでね。目的は彼女に警察がまだ目をつけているということを知らせることさ。そして、そのことを彼女は分かっていたというのが私の意見だがね」）（2009. 3. 11.)
＊ reĝo 〔名詞〕 p. f. 王；[遊戯] キング。《「新選エス和」》 p. = 本義。f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'king' に相当します。「女王」の英国語は 'queen' ですが、エスペラントでは｢女性｣を示す接尾辞をつけた 'reĝino' です。Baza E Radikaro では「首長である人民、あるいは、国の首長、なぜなら、彼は前の首長の息子（あるいは、他の近親者）だから （estro de lando aŭ popolo, kiu estas estro, ĉar li estas la filo (aŭ alia parenco) de la antaŭa estro))」です。昨日の radio の用例に続く文章です。
Badŝa Ŝahenŝa* -- la reĝo kuŝante moviĝis ĉe viaj piedoj -- plenaj de belronamoj; la teruraj gardistoj portante nudajn glavojn gardis la pordojn! * Honortitolo de Mahometana reĝo. /Tr.
… "Malsata ŝtono" （バードシャ・シャーハンシャ＊、−−その王はお前の足元で横になっていた−−美しい飾りをいっぱい身にまとって。恐ろしい番人たちは抜き身の刃を手にして門を守っていた！ ＊モハメット教徒の王の尊称／訳注）（2006. 4. 22.)
＊ reklamo 〔名詞〕 広告。《「新選エス和」》 … 他の単語で言いかえが簡単には出来ないので、大切な単語です。Baza E Radikaro では動詞形について「誰か／何かの良さについて、あるいは、何かが買う価値があることを大衆にほめ伝える（laŭde anonci al la publiko la bonecon de iu/io, la aĉetindecon de io）」となっています。昨日の pantoflo の用例に続く文章です。
Pol eĉ pretas ĵeti la bukedon kaj ekiri reen, sed subite, antaŭ li, ekfajras la neonreklamo de hotelo Metropolo. La grandaj ruĝaj literoj kvazaŭ brulpikus lin kaj lia koro ekbatus forte, forte. * * *
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （ポルは、今にも花束を捨て戻りかけさえしたが、突然、彼の目の前にメトロポーロ・ホテルのネオンサインが燃え上がる。大きな赤い文字は、あたかも彼を焼き串でさすかのようで、彼の心臓は強く強く打ちはじめる。）（2004. 8. 12.)
＊ rekta 〔形容詞〕@ まっすぐな、一直線の。A直接の、直行の。B直立した。C [数学] 〔角が〕直角の。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'straight' に相当します。Baza E Radikaro では「カーブがない、逸脱がない；二点が最短の直線で結ばれているような風に；道が最短であるように；角度に付いて：直角の（90度） (sen kurboj, sen flankeniĝoj; tiel ke du punktoj estas ligitaj per plej mallonga linio; tiel, ke la vojo estas plej mallonga; pri angulo: orta (90°))」です。昨日の admoni の用例に続く文章です。
Dum ilia tridekjara kunvivo la dezino ĉiam nomis lin nur per la postnomo, en parolo kun aliaj homoj kaj en rekta alparplo. Li ellitiĝis kaj vestis sin. Dume la voĉo de la edzino lamentadis senĉese kaj kvazaŭ aŭtomate.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼らが共にした30年の間、彼の女房は他人と話している時でも、直接話しかける時でもいつも彼を家族名のみで呼んだ。彼はベッドから出て、着がえをした。その間中、女房の声はひっきりなしに、そして、まるで自動機械のように嘆きつづけた。）（2007. 11. 30.)
＊ relativa 〔形容詞〕 @比較上の、相対的な。A [言語学] 関係詞の。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'relative (not absolute)' に相当します。下例では副詞語尾をつけています。Baza E Radikaro では 'vidata kompare al aliaj similaj; ne absoluta' です。先週末の koncentri の用例に続く文章です。
"Tio ne estis mia intenco, Ŝakmato."
La kaptilisto ne respondis, sed metis fingron averte sur la lipojn. Iom poste li ĝojplene kriis:
"Ŝakmato!"
Lia relative facila plano bone fruktis. La ludo estis finita.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「そのつもりじゃあなかったんだ、チェックメイトさん」猟師は返事をせず、警告の意味でくちびるに指をあてた。しばらくして、彼は喜びを一杯にして叫んだ。「チェックメイト!」彼の比較的簡単な作戦が功を奏したのだ。ゲームは終わった。）（2010. 7. 21.)
＊ remi 〔動詞〕 こぐ。《「新選エス和」》 … 以前はどの公園の池にも、ボートがあったものですが... Kiam la viro el Kiruna, kiu antaŭe remis kun Asa Anseristino transen al la lapona tendaro, pli malfrue tiutage revenis, li havis kun si en la boato du homojn, kiuj sidis proksime unu apud la alia sur la benketo, fidele tenante la manon unu de la alia, kvazaŭ ili neniam plu volus disiĝi. Ili estis Jon Assarsson kaj lia filino. Ambaŭ malsimilis al kiaj ili estis antaŭ kelkaj horoj. Jon Assarsson aspektis malpli kurba kaj laca, kaj liaj okuloj rigardis klare kaj bone, kvazaŭ li nun jam ricevus resondon pri io, kio longe timigis lin. Kaj Asa Anseristino ne rigardis ĉirkaŭ si tiel saĝe kaj atente, kiel ŝi kutimadis fari. Ŝi ricevis plenkreskulon al kiu apogi sin kaj al kiu fidi, kaj ŝajnis, kvazaŭ ŝi nun refariĝus infano. (少し前にガチョウ番のアッサをボートに乗せてラップ人のテントへ連れて行った、そのキルナから来た男が、その日の遅くに戻ってくる時には、彼と一緒に二人の人がボートに乗っていました。その人たちは、もう決して別れたくはないというようにしっかりと抱き合って座っていました。ジョン・アッサルソンと彼の娘でした。二人とも、数時間前とは全くちがっていました。ジョン・アッサルソンは、ちょっと前に比べてずっとしゃんとしており、疲れた様子もありませんし、彼の眼は、まるで今やすでに長年彼を恐れさせていたことが解決したといわんばかりで、物事をはっきりと良く見ているかのようでした。そして、ガチョウ番のアッサは、以前良くそうしていたような、とても注意深くしかも賢く自分の周りを眺めるといった風ではなくなっていました。彼女は、信頼でき頼りになれる大人を得て、まるで今や小さな女の子に戻ったように見えました）（2003.4. 8)
＊ remizo 〔名詞〕 馬車小屋、車庫、[空] =hangaro（格納庫、ハンガー（倉庫））。《「新選エス和」》 … カタカナ語の「ガレージ」に相当する単語は garaĝo です。ここでは馬車小屋の意味もある remizo がぴったりですが、さて、英国語の原作では？ 昨日の sulko の用例につづく文章です。 Ili rigardis la kabrioleton kun la grizulino staranta inter la timonoj; ŝi komencis malligi la rimenojn. La usonano staris kaj ĝin rigardis. "Kia eleganta 'bugio'". "Ĉu vi nomis ĝin 'bugio'? Ĝi estas 'ĝinkero', kaj ĝi estas pli bona ol la Forda Kustomlino, kiu staras en la remizo tute sen benzino. Venu kaj eniĝu en la 'bugion'. Mi depremos la akcelilon por montri al vi ĝian repidecon." "Mi havas mian biciklon," diris Petro, "do mi renkontos vin ĉe la domo." … el "Sur la bordo" (三人は長柄にねずみ色の美人をつないだ小型馬車を見つめた。モイラは手綱をほどきはじめた。アメリカ人はそれを見ていった。「なんて素晴らしい 'バギー' なんだ」「アメリカでは、'バギー' って言うんですか？ これは 'ジンカー' で、全くのガス欠でガレージにおいてあるフォード・カスタムラインより役に立つのです。どうぞ 'バギー' にお乗りになって。アクセル全開にして、あなたにスピードを楽しんでもらいますわ」「私は、自転車できましたから」と、ピーターがいった。「家でまたお会いすることにします」）（2004. 1. 12.)
＊ rendevuo 〔名詞〕 会う約束；〔場所と時間を決めた〕会合、会見、デート。A [軍事] 〔部隊や艦船の〕集結；〔宇宙船などの〕会合、ランデブー。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'rendez-vous, appointment' に相当します。下例では対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「場所と時間を決めた会合をすることに同意する事 （interkonsento pri renkontiĝo je certa horo en certa loko)」です。昨日の kutimo の用例に続く文章です。
Du semajnojn poste Bart estis ĉe n-ro 1 Matamata Avenuo akurate post la tagmeza manĝo. Dum li komencis levi siajn ĝardenilojn el la ŝarĝaŭto, s-ino Tonkins venis el la domo renkonte al li.
"Ha, mi tre ĝojas, ke vi ne forgesis vian rendevuon ĉi tie, s-ro Redman."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （二週間後バートは昼食を済ませてから時間どおりにマタマタ街1番地に現れた。彼がトラックから庭仕事の道具を下ろし始めていると、トンキンスさんが彼に会いに家から出てきた。「あら、あなたが私どもとの約束をお忘れでなくてとてもうれしいですわ、レドマンさん」）（2009. 7. 2.)
rendevuo 〔名詞〕 会合の約束、集結。《「新選エス和」》 … カタカナ語と少しつづりが違うので要注意です。七夕だから、「星の王子さま」 《Etulo, ĉi tiu afero pri serpento kaj rendevuo kaj stelo estas malbona sonĝo, ĉu ne?》 Sed li ne respondis al mia demando. Li diris: 《Kio estas grava, tio ne videblas...》 《Certe...》 《Estas kiel pri tiu floro. Se vi amas floron, kiu troviĝas sur iu stelo, plaĉas al vi rigardi la ĉielon dumnokte. Ĉiuj steloj estas florumitaj...》 《Certe...》 … el "La eta princo" (「ぼっちゃん、そりゃ、良くない夢じゃないのかい。ヘビだの、待ちあわせる場所だの、星だのっていう、その事は？ ね、そうだろう」けれど、王子さまは、ぼくがきいたことには答えないで、こういいました。「たいせつなことはね、目に見えないんだよ...」「うん、そうだね...」「花だっておんなじだよ。もし、きみが、どこかの星にある花がすきだったら、夜、空を見上げる楽しさったらないよ。どの星も、みんな、花でいっぱいだからねえ」「うん、そうだね...」…内藤 訳の「星の王子さま」をエスペラント訳にほんの少し合わせ改変）（2003.7. 7)
＊ renkonti 〔動詞〕 出くわす、ぶっつかる、出合う、〜の目に会う、（物、事、人に）対する。《「新選エス和」》 … 以前、京都の繁華街に「れんこん屋」という、飲み屋があって...オーナーがエスペランティストで... Ni ne konsentis pri renkontiĝo en la posta tago, ni ne pensis pri tio. Ŝiaj gepatroj loĝis en proksima loko, kaj ni prenis kiel naturan aferon, ke ni renkontiĝos kaj estos kune en la posta tago, en ĉiuj tagoj, la tutan vivon. Sed la posta tago estis pluva tago, ĝi pasis sen tio ke mi vidis ŝin, kaj vespere mi devis iri urben. Tie mi post kelkaj tagoj legis en ĵurnalo, ke ŝi mortis. Droninta dum naĝado, ŝi kaj alia juna knabino. … el "Doktoro Glas" (私たちは、翌日会う約束をしなかった。そんなことを考えもしなかった。彼女の両親は近くに住んでいて、翌日彼女にあって一緒に過ごすのは当然のことと思っていた。翌日も、その後の人生のすべての日も。しかし、翌日は雨が降って、彼女に会うこともなく過ぎさり、夕方には、私は、町へ戻らなければならなかった。町で、何日かたって、私は、新聞で彼女が亡くなったことを知った。水泳中に、他の若い女の子と一緒におぼれて。）（2003.7. 16）
renkonti 〔動詞〕 出くわす、ぶっつかる、出会う、〜の目にあう、（物・事・人に）対する。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro では、「相手を見かけ、その人のところへ行く；途中で、読書中に、などで（何かを）見たり経験したりする（vidi alian homon kaj iri al li aŭ ŝi; vidi aŭ sperti (ion) survoje, dum legado,...)」です。昨日の vidvo の用例につづく文章です。 Li venis mardon posttagmeze; ŝi renkontis lin ĉe la stacidomo kun la ĉevalino kaj kabrioleto. Li eliĝis el la trajno, snufante la kamparan aeron. "Saluton" li diris. "Estas bela kamparo, kiun vi havas. En kiu direkto estas via bieno?" Ŝi montris al la nordo. "Jen, preskaŭ kvin kilometrojn." "Ĉu supre de tiu montetaro?" "Ne, ĝuste ĉe la supro," ŝi diris. "Nur parton de tiu distanco." … el "Sur la bordo" （艦長は火曜日の午後にやって来た。モイラは彼を駅で雌馬に引かせた馬車で迎えた。彼は汽車から降り、田舎の空気をくんくんと嗅いだ。「やあ」と、彼がいった。「あなたの野原はとても美しいですね。農園はどちらの方角です？」彼女は北の方を指した。「あちらです。5キロないでしょう」「あの丘を越えたところ？」「いいえ、丁度その頂上あたりですわ」と、彼女がいった。「その途中までのわずかな距離です」）（2004. 3. 30.)
＊ renomo 〔名詞〕名声、（よい）評判。《「エスペラント日本語辞典」》 … ランク外の単語です。英国語の 'renown, fame' に相当します。昨日の sekreto の用例に続く文章です。
Ni iris al la renoma madrida artmuzeo, El Prado, kaj prenante min ĉe la brako, Don Ramon kondukis min en la ĉambron, kie troviĝas la plej famaj pentraĵo de Velazquez, Las Meninas -- "La Ĉambelaninoj".
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （私たちはあの有名なマドリッドにある美術館、プラド美術館へ行った。そして、ドン・ラモンは私の腕をつかんであの部屋へ連れて行った。あのベラスケスの一番有名な絵、「ラス・メニーナス」--『女官たち』がある部屋である。）（2007. 8. 24.)
＊ renversi 〔動詞〕 転覆させる；逆に返す；[論]換位する；[機]逆転させる；[電]逆流させる。《「新選エス和」》 … 訳語が沢山ありますし、言いかえが難しいので重要な単語といえます。Baza E Radikaro では「立っている物を倒す；上の物を下に置く（faligi ion starantan; meti supron malsupren)」です。ところで、セケリさんは虹を何色あると考えているのでしょうか。赤の近くにインディゴがあるのも私たちの（赤、橙、黄、緑、青、藍、紫）と違いますね。インディゴを藍と訳してはいけないのかもしれません。昨日の kadro の用例につづく文章です。
-- Imagu -- mi diris -- la koloroj de la supra ĉielarko estis renversitaj. Ĉiu bona kolektanto scias, ke la violkoloro kaj la blua estas la supraj koloroj, kaj la ruĝa kaj indigo troviĝas malsupre. Kaj tiel ili troviĝis en la malsupra ĉielarko. Sed en la supra la ordo estis renversita, kvazaŭ ĝi nur respegulus la alian.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （「想像してごらん」と、私は言った。「上にある虹の色はひっくり返っていたんだ。すぐれたコレクターは誰だって、紫や青が上の色で、赤や藍色が下にあるということは知ってるさ。それで、下にある虹はそんな風になっていたさ。でもね、上のは順番がひっくり返っていて、まるで、下のを鏡で写したようになってたんだ。）（2004. 6. 3.)
＊ respekti 〔動詞〕 尊敬する；尊重する。《「新選エス和」》 …重要単語です。「軽蔑する、無視する」は 'mal-（正反対を示す）' をつけて 'malrespekti' ですね。Baza E Radikaro では「尊敬の念を抱く；（法、習慣、...）に反して行動しない (senti estimon; ne agi kontraŭ (leĝo, kutimo,...))」です。昨日の fiŝo の用例に続く文章です。
Sed la boatgvidisto de la policestro ne havis emon montri respekton al baro konstruita de homo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （でも、警察署長の乗った船の船長は人が作った障害物に敬意を払おうとは思わなかった。）（2005. 7. 6)
Fine ili troviĝis en siaj respektivaj litoj, kie ŝakmato daŭre legis ankoraŭ unu horon. Sed tio ne ĝenis la esploriston, kiu pro laco jam de longe endormiĝis. Ŝakmato estingis la lampon kaj diris:
"Vi faris vian unuan eraron en la komenco, kiam vi akceptis mian kurieron interŝanĝe por -- . Ĉu vi aŭskultas?"
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （やっと彼らはそれぞれのベッドに入ったが、チェックメイトはそこでまだ一時間本を読み続けていた。しかし、それは探検家を悩ますことはなかった。彼は疲れていてもうずっと前から寝入っていた。チェックメイトはランプを消して「あんたは始めのところで、俺のビショップと交換するのに応じたときに最初のエラーを犯したんだ。あんた、聞いているのか？」と言った。）（2010. 7. 24.)
＊ respondi 〔動詞〕 答える、返事を書く、応じる、責任がある。《「新選エス和」》 … -o として名詞にすると「返答、回答」、-ec（性質、状態を示す）をつけて名詞にすると「反応、責任」です。昨日の singulti の用例に続く文章です。これで、ピノキオの第3章が終わりました。来年は、「渚にて」からはじめます。 "Malfeliĉa fileto! Kaj mi tiele klopodis fari lin bonega marioneto! Sed la respondeco estas mia! Mi devus pensi pli frue!..." Kio poste okazis, estas nekredebla histrio. Mi rakontos ĝin en la sekvaj ĉapitroj. … el "La aventuroj de Pinokjo" (「かわいそうな息子よ！ 立派な操り人形にしてやろうとあんなに一生懸命やったんだが。でも、責任はわしにある。もっと早くから考えておかねばならなかったんだ！」このあと起こったことはとても信じられないようなお話です。私はそれを以下の章でお話しするつもりです。）（2003.12. 30)
＊ resti 〔動詞〕 残る；とどまる；相変わらず〜である；滞在する。 《「新選エス和」》 … 重要単語です。Baza E Radikaro では「他の場所へ行かない；なしにしてしまわない；変えない；なされない、言われない、言及されない、食べられない、取られない、...；後になってもまだ見られる、発見できる（ne iri al alia loko; esti ne forigita; ne aliiĝi; esti nefarita, nedirita, nemenciita, nemanĝita, neprenita,...; esti ankoraŭ videbla aŭ trovebla)」です。先週末の klini の用例に続く文章です。
-- Belega ĝi estas. Mi volus per ĝi komenci. Sed kiel? -- Jen kiel. Ni ŝanĝu la sidlokon, tiel ke nur vi povu vidi ĝin. Mi promesas ne plu elrigardi tra la fenestro, kaj ĉar la suno baldaŭ subiros, vi estos la lasta kiu ĝin vidos. Ĝi restos nur via. La unua en via kolekto.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （「あの虹は大変きれいだわ。私、この虹から始めたいわ。でもどうするの？」「こうするんだよ。座席を交換しよう、そうしてシタだけがそれを見られるようにするんだ。私は窓からもう虹を見ないと約束するよ。そうすれば、もうじき日が沈むから、シタがこの虹を見た最後の人になる。それはシタだけの物として残るんだ。シタのコレクションの第一号というわけだ」
）（2004. 6. 30.)
＊ reto 〔名詞〕 網、魚網、わな、ネット。《「新選エス和」》 … 今後、下例のような動詞での使い方増えると思います。 Hodiaŭ la krminalteknika labo retas al li rezultojn de ĉiuj DNA-testoj. Li legas la koncizajn informojn. Provo 1 identas kun provo 6. Provoj 2 kaj 3 identas kun 5... Senpacience li konsultas sian liston kun klarigoj, kion signifas tiuj diablaj numeroj. Li ne scias, kio nun surprizus lin, sed vere aperas nenio konsterna. Ĉio konfirmas tion, kion li jam scias. Sur la skibastona tenilo troviĝas DNA de Lily. … el "Neĝo kaŝas nur..." (今日、すべてのDNAテストの結果が彼に犯罪科学研究所からインターネットで送られてきた。彼は、要約部分を読んだ。彼は、そこにある悪魔のような数字がなにを意味しているかを、イライラしながら、自分の説明つきのリストと照らしあわせた。「証拠物件1は、証拠物件6と同一。証拠物件2と3は、証拠物件5と同一...」今や、彼を驚かせるものがあるのかどうか分からなかったが、実際、何もびっくりさせるようなものはそこから出てこなかった。すべては、すでに彼が知っていることで、それらについて確証を得ただけだった。スキーのストックの握りに、リリーのDNAが見つかっていた。）（2003.7. 1)
Ŝi paŭzis kaj kun timego, li sciis, ke tio ne estas retorika demando, sed ke ŝi atendas lian respondon. Ankoraŭfoje li ĵetis rigardon eksteren. Neniu kataklismo estis tuj venonta. Ne malfermiĝos la tero, por engluti lin.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼女は話をいったん止めた。非常な恐怖と共に、彼はそれが言葉の上だけの質問ではなくて、彼女が彼の返事を待っていることを知った。もう一度彼は外に視線を向けた。今にも襲ってくるような天変地異の兆しは何もなかった。彼を飲み込もうと地面が裂けてしまうことは起きそうになかった。）（2009. 10. 24.)
＊ revi 〔動詞〕 夢想する。《「新選エス和」》 … sonĝi は、＜新選エス和＞では「夢みる」となっています。区別できますよね。下の用例は、昨日の flustri の用例に続く文章です。 "Kaj tiom da manĝaĵo", diris unu el la parencoj reve. "Kaj verajn donacojn" diris alia parenco. "Dum mia tuta vivo mi revis pri vidi ĉi tion de proksime...", diris sumige la knutulo kaj suspiris. … el "Muminvalo" (「それに、こんなにいっぱいたべものが。」と、親類のひとりが、うっとりといいました。「それに、ほんもののプレゼント！」と、もうひとりがいいました。「ぼく、こういうものをすぐ近くから見たいと、一生思ってたんです。」こう、はい虫はまとめのようにいって、ため息をつきました。（スウェーデン語からの山室 静訳を参考にして、和訳しました））（2003.11. 6)
＊ revolucio 〔名詞〕@ [政治] 革命。A変革、大変動。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'revolution' に相当します。Baza E Radikaro では動詞形 'revolucii' に関して「（国家の政治体制などに）突然の変化を起こす （fari subitan ŝanĝon (de la politika reĝimo de ŝtato,...))」です。先週末の paradi の用例に続く文章です。
Li havis esperon sed venis la revolucio kaj la vidvinon kune kun la kapitalo edzinigis prudenta komisaro. Liaj esperoj falis en la koton kaj la sinsekvaj bataoloj pelis lin ĝis la ekstrema oriento.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼は期待を持っていたが、革命が起こり、賢明な代理人は資金を持たせ未亡人を結婚させてしまった。彼の期待は泥にまみれ、続いて起きた戦闘で彼は極東の地にまで追いやられてしまった。）（2008. 8. 26.)
＊ revolvero 〔名詞〕弾倉回転式連発拳銃、リボルバー。《「エスペラント日本語辞典」》 …特殊な単語です。英国語の 'revolver' に相当します。エスペラントの単語はこれに名詞語尾をつけただけですね。類義語に 'pistolo（ピストル）' があります。これも英国語の単語に '-o' をつけただけです。発音はそれぞれ、＜レヴォルヴェ−ロ＞、＜ピストーロ＞です。昨日の cetera の用例に続く文章です。
"Cunningham," mi diris, "vi estas la sola persono tie ĉi, kiu havas rimedon por savi nin. Pretigu vian revolveron. En la brila lunlumo vi facile vidos la leonon. Kiam li transsaltas la barilon -- krak! -- krak! -- paffaligu lin."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「カニンガム」と、私は言った。「ここにいる人間のうちで、私たちを救う方法を知っている唯一の人物は君だよ。君のリボルバーを用意してくれたまえ。明るい月の光の下なら、君は簡単にあのライオンを見つけられるだろう。奴が柵を飛び越えてきたら、バン、バン、って調子で奴を撃ち殺してくれよ」）（2007. 6. 9.)
＊ revuo 〔名詞〕 @評論；評論雑誌：A閲兵：B〔演劇〕レビュー：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'review, journal; revue' に相当します。日本エスペラント学会の月刊誌は「 La Revuo Orienta (東洋評論）」です。Baza E Radikaro では「数週間に一回、毎月、あるいは、3カ月おきに、などといったように出版される（しばしばかなりきれいに印刷された）雑誌；最近の主要な出来事に対するコメント、あるいは、論評（gazeto (ofte pli bele presita), aperanta unu fojon en kelkaj semajnoj, unu fojon en monato, unu fojon en tri monatoj...; priparolo aŭ priskribo de la ĉefaj okazaĵoj lastatempaj)」です。先週末の ofte の用例に続く文章です。
Do, mi kuŝis komforte en la lito kaj legis revuojn, kiujn la koleginoj tage estis portintaj el la manĝosalono.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （それで私はベッドにゆったりと横になって、同僚の女性たちがお昼の間に食堂から持ってきていた何冊かの雑誌を読んだ。）（2006. 9. 20.)
＊ rezervi 〔動詞〕 とっておく、たくわえておく、保留する。《「新選エス和」》 … 「予約する（リザーブする）」という意味で、カタカナ語になりかかっていますよね。 "Mi rezervis tiun ĉi rakonton por vi speciale, kaj kelkfoje mi ŝatas rakonti. Nu, bone, samtempe okazis io alia. La onklino de mia patrino subite ekkapablis dormi dum la noktoj kaj tage ŝi revis pri la Amazonrivero kaj legis librojn pri profundmarplonĝado, kaj faris skizojn por tiu domo por infanoj, kiujn neniu volis havi. Ŝi amuziĝis, kaj tial ŝi fariĝis pli agrabla ol kutime, kaj la aliaj komencis harmonii kun ŝi." … el "Muminvalo" (「ぼくはこのお話を、きみのためにとっておいたんだぜ。ちょいちょい、話がしたくてたまらなくなったけどさ。うん、よしよし、それと同時に、なにかべつのことがおこってきたんだよ。ぼくのママのこのおばさんは、きゅうに夜はねむれるようになったんだ。そうして昼間は、アマゾン川のことを考えたり、深海探検の本をよんだり、だれにも必要がないのに子どもの家の設計図をひいたりしたのさ。それがたのしかったものだから、おばさんはこれまでよりもいい人になってきた。それでみんなは、おばさんとつきあうのがすきになってきたのさ。」（山室 静訳））（2003.10. 18)
＊ rezigni 〔動詞〕 @〔希望や要求を〕断念する、取り下げる、あきらめる；〔権利などを〕放棄する。A〔役職や地位を〕退く、辞職する。B [法律] 〔制度・権能・権利などを〕放棄する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'resign, forego, renounce, give up' に相当します。下例では能動態現在形の語尾 '-ant' 分詞副詞として使っています。Baza E Radikaro では「それをしない、それを使わないと決める (decidi ne fari ion, ne uzi ion)」です。先週末の horo の用例に続く文章です。
Jerry, rezignante pri fotado de la reĝo de la bestoj, akompanis ŝin. "Veku min, se la leono venos. Bonan nokton!" "Bonajn sonĝojn, Paul," vokis Mildred, kaj subridaĉante, ŝi blovis kison al la ombro sur la tegmento de la Land-Rover.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （ジェリーは百獣の王の写真を撮るのをあきらめ、彼女についていった。「ライオンがやってきたら起こしてくれたまえ。おやすみ！」「良い夢を見てね、ポール」と、ミルドレッドが呼びかけた。そして、忍び笑いをしながらランド・ロヴァーの屋根の上にいる人影に向けて投げキッスをした。）（2007. 6. 26.)
-- Je Dio mi metis en ĝi ĉion, kion la provizejestro donis -- Mihok provis senkulpigi sin. -- Mi diris ja al la sinjoro leŭtenanto Petroff, ke mi ne estas kuiristo, sed laŭkutime li komencis kriadi leonvoĉe. Kaj sciu, samlandano, se li leonvoĉe krias, mi ne plu havas kuraĝon por rezisti. Miaj nervoj! Ho, miaj delikataj nervoj estas kreitaj ne por militservo... Ĉu vere ĝi estas nemanĝebla?
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" （「神にかけて言うのですが、私は貯蔵所の所長がくれたものを全部入れたのです」、ミホックは自分の罪を言い逃れようとした。「実際、私は自分のお仕えしているペトロフ中尉閣下には、私は料理人ではないと言っているのですよ。だけど、閣下はいつものようにライオンのような声で叫び始めるのです。それで、同郷のあなた、知っておいて欲しいのですが、彼がライオンのような声で叫ぶと、私はもう逆らおうという気など失せてしまうのです。私の神経ったら！ ああ、私の繊細な神経は戦争にかり出されるようには出来ていないのですよ... 本当にこれは飲めないんですか？」）（2008. 12. 10.)
＊ rezulti 〔動詞〕 ...の結果になる、...に終わる。《「新選エス和」》 … 重要単語です。下例では名詞とし、対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「そんな成り行きとなる；最後の状態となる（esti la sekvo; esti la fina stato)」です。昨日の perei の用例に続く文章です。
La malfeliĉa knabineto post kelkaj tagoj ne plu kun lernolibroj vizitis la hejmon de sia instruisto. Sed por ekscii la rezulton de sia nevizitado, ŝi, proksimiĝinte al la hejmo de la instruisto pro ŝajne alia afero, trovis ke ŝia instruisto lasis la dikan libron kaj nur staras ĉe la baroj de la fenestro kaj faras paroladon en fremda lingvo. Eble li pruvis kiel li moligos koron de juĝisto en juĝejo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （その可愛そうな女の子は、数日後にはもう教科書を持って自分の先生のところを訪れることはしませんでした。そのかわり、自分が行かなくなったことでどういうことになるかを知りたくて、彼女は別なことにかこつけて先生の家のそばまで行ったのですが、彼女が見つけたのは、彼女の先生がもうあの分厚い本は放っておいて、ただ窓の格子のところに立って、外国語で演説をしているところでした。おそらく、彼はどうやって裁判所の裁判官の心を和らげようかと試していたのでしょう。）（2005. 2. 4.)
De nun li devos esti ĝisdente armita, pli singarda kontraŭ ŝi, kaj pripensante tion, li memoris, ke ĝuste estis liaj dentoj, kiuj preskaŭ perfidis lin.
Li malrapide maĉis la lastan pecon kaj devis konfesi, ke neniam en la vivo li frandis tiel eksterordinare delikatan torton. Certe la lamentinda Tonkins ne iris la vojon de ĉio tera pro ribelado en la stomako.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （今からは彼は彼女に対しもっと用心し、歯まで完全武装していなければならないだろう。それに思いがいたった時、まさに彼のその歯がほとんど彼を裏切りそうになったのを思いだしていた。彼はゆっくりと残りのトルトを噛みしめ、彼の人生でいまだかってこれほど並外れて美味しいトルトを食べたことがなかったことを認めざるを得なかった。胃の中で起きた反乱のせいで、間違いなくあの悲しむべきトンキンス氏は地球上の万物が行く道を行ったのではなかった。）（2009. 9. 29.)
＊ riĉa 〔形容詞〕 富んだ； f. 豊かな。《「新選エス和」》 f.= 転義。 …重要単語です。英国語の 'rich' に相当します。エスペラントでは形容詞を副詞に変える場合、語尾の '-a' を '-e' に変えます。英国語の 'rich' の場合には '-ly' をつけるのですね。英国語では一つひとつの単語について副詞の作り方を覚えなくてはならないので大変です。Baza E Radikaro では「沢山のお金、持ち物を持っている；貴重な内容が沢山含まれる（kun multe da mono, havaĵoj; kun multe da valora enhavo)」です。先週末の deziri の用例に続く文章です。
Tiam malgrandaj kaj grandaj riveroj de Bengalujo estis plenplenaj de akvo. Sur la riĉe verda tereno de Bengalujo la kreskaĵoj -- herbo, rizkampo, juto kaj sukerkano -- akiris plenplenan kaj sovaĝan junecon.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （ベンガル国の小さな川も大きな川も水があふれんばかりの時期であった。緑豊かなベンガルの地には植物が―草も、水田も、ジュートも、サトウキビも―野生そのもののあふれんばかりの若さを手にしていた。）（2005. 6. 14)
＊ ridi 〔動詞〕 笑う； f. = 〜eti（微笑む）。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。まだ初学者の頃、英国語の 'read（読む）' と意味をしばしば混同したことを思い出します。下例では小形・愛らしさを示す接尾辞 '-et' をつけ、名詞としています。Baza E Radikaro では「口で声を出して喜びなどを示す (per buŝo kaj sono montri ĝojon,...)」です。先週末の brusto の用例に続く文章です。
Revenu al mia rideto
Revenu al mia plorado
Revenu al mia ĉagreno
Ho, Karulo, vi revenu
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （帰って来て、私の微笑みのあるところへ／帰って来て、私の涙があるところへ／帰って来て、私の悩みのもとへ／おお、私の大切な人、あなた、帰って来て）（2005. 9. 13)
＊ rifuĝi 〔動詞〕 (ie, ien) 難を避ける、非難する；保護を求める、亡命する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'take refuge, shelter' に相当します。'rifuzi （辞退する；断る）' と一緒に覚えましょう。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「（他の場所あるいは外国に）危険や迫害などからの保護を求める （serĉi (en alia loko aŭ lando) protekton kontraŭ danĝero, persekuto,...)」です。昨日の persono の用例に続く文章です。
Bart preskaŭ kuris eksteren kaj rifuĝis en la budeton, kie liaj okuloj trafis rompitan spegulon, parton de iu jam de longe detruita meblo. Ĉu tiu mizera viro estas li?
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （バートは外へほとんど走らんばかりにして出て、小屋へと逃れた。そこで、すでに長い間壊れたままになっている家具にとりつけられた割れた鏡を彼の目がとらえた。その哀れな男は自分なのだろうか？）（2009. 10. 30.)
＊ rifuzi 〔動詞〕 @ (ion) ＜申し出などを＞辞退する、＜招待などを＞遠慮する。A (al iu + ion) 拒絶する、断る。B (-i) …しようとしない。C＜古義＞あきらめる、断念する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'refuse' に相当します。Baza E Radikaro では「「ノー」と言う；持ちたくない、受け取りたくない、したくない （diri "ne"; ne voli havi, ricevi, fari)」です。昨日の gratuli の用例に続く文章です。
Ŝi paŭzis kaj senresponde li finmanĝis la pecon.
"Ankoraŭ unu tranĉaĵon, s-ro Redman," ŝi proponis. "Ĝi estas pli bona, kiam freŝe bakita kaj varma. Ha, bonege. Mi sciis, ke vi ne povos rezisti. Neniu povas rifuzi duan pecon da ĉeriz-torto -- kiam mi bakis ĝin."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （未亡人は話しを中断したが、彼は何も返事をせずトルトを食べ終えた。「もう一切れいかが、レドマンさん」と、彼女がすすめた。「これは焼き立てで温かいうちだともっと美味しいのですよ。あら、すばらしいですわ。あなたが断れないことは分かっていますよ。さくらんぼのトルトの二切れ目を遠慮するなんて誰もできないことですわ−私が焼いたのならね」）（2009. 9. 17.)
rifuzi 〔動詞〕 拒絶する、思うように動かない。《「新選エス和」》 … お酒やたばこをすすめられて、断わる場合などにも。下例では -ind（〜される価値がある、を示す接尾語）がついています。 La pola esperanto-pioniro Kabe, kiu forlasis la movadon en 1910, diris en 1931 pri la esperantistoj: "Ili restas la samaj, kvazaŭ mi forlasus hieraŭ Esperanton, nenio ŝanĝiĝis, ili paroladas ĉiam la samon". Tiel malnovaj kaj rifuzindaj konceptoj (ekzemple, logikeco de esperanto, dua lingvo por ĉiu) reproduktiĝas en la seperantaj medioj kaj estas transdonataj al ĉiam novaj generacioj de esperantistoj kaj sekve ankaŭ al interesatoj. … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)" (ポーランド人でエスペラントの先駆者、カーべは、1910年に（エスペラント）運動から去ったのですが、1931年にエスペランティストたちについて次のように述べています。「彼らは同じままだ。まるで、私がエスペラントから遠ざかったのがあたかも昨日であったかのように、何も変わっていなかった。彼らは同じ事をいつもずっと話している」と。そんな風な、古くて、もうやめにしたほうがよい概念（例えば、エスペラントは論理的に出来ている、とか、私たち皆のための第二言語、といった概念）が、エスペラントの世界では再生産されいて、絶えず、新しい世代のエスペランティストたちに引き継がれ、したがって、エスペラントに興味を持つ人たちへと伝えられています。）（2003.9. 2)
Kiam la divido finiĝis, Striĉkov rigardis en la kaldronon. En ĝi restis ankoraŭ kelkdekoj da porcioj. Li turnis sin al la lasta manĝujportanto. -- Se iu deziras ankoraŭ, revenu? Ĉu komprenite? -- Jes!
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" （分配が終わると、ストリチコフは大鍋の中に目を向けた。その中にはまだ数十人分の割り当て量が残っていた。彼は食事入れを持っている一番最後の男の方を向いた。「もし誰かがまだ欲しければ、戻ってくるように。分かったか？」「分かりました」）（2009. 1. 9.)
rigardi 〔動詞〕 ながめる；f. 向いている；見届ける；みなす。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'regard' に相当しますが、発音と綴りがかなり違うので覚えるのが大変ですね。。Baza E Radikaro では「見ようと試みる；目を使う（provi vidi; uzi la okulojn)」です。昨日の verda の用例に続く文章です。
Tiam, en kiu ajn direkto oni rigardas, oni trovis nur, ke ĉio aspektas malgaje kaj neklare.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （それは、どちらの方向を眺めても、ただ万物が陰気な様子でぼんやりと見えるだけ、という時期でした。）（2005. 6. 18)
＊ rigida 〔形容詞〕@堅い、たわまない、堅牢（けんろう）な。Aこわばった、硬直した； [経済] 硬直的。Bしっかりした、強固な；厳格な。C柔軟性のない、融通のきかない、頑固な。D [物理学] 剛性のある。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'rigid, stiff' に相当します。下例では「その状態への変移」を示す接尾辞 '-iĝ' をつけて自動詞とし、過去形の語尾をとっています。Baza E Radikaro では「曲げることが出来ない、あるいは、困難；曲がりやすくない （ne aŭ malfacile fleksebla; ne fleksiĝema)」です。昨日の populara の用例に続く文章です。
Striĉkov ne demandis plu. Li proponis cigaredon al la interpretinta Furgony kaj al Mihok. -- Vi estas lerta homo -- li laŭdis la kaporalon. -- De nun vi fariĝos la kuirejestro. Iu ruse parolanta estas bezonata por tiu posteno. Ĉu vi komprenas? -- Jes, sinjoro leŭtenanto -- respondis la kaporalo kaj soldate, kiel iam antaŭ sia propra oficiro, li rigidiĝis respekte.
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" （ストリチコフはそれ以上質問しなかった。彼は通訳をしたフルゴニイと、そしてミホックに紙巻タバコを差し出した。「お前は器用な男だ」と彼は伍長をほめた。「今からお前はこの調理場の長だ。誰かロシア語が分かる者がこの仕事には必要だ。お前、分かるか？」「はい、中尉閣下」とその伍長は返事をし、かっての以前の自分の士官の前にいるように、兵隊式に尊敬の念をこめてかしこまった。）（2009. 1. 17.)
＊ rikani 〔動詞〕冷笑する。《「エスペラント日本語辞典」》 … ランク外の単語です。英国語の 'sneer' に相当します。昨日の funkcio の用例に続く文章です。
"Ha, ha, ha!" rikanis Mildred. "Ĝi estas tia sama kiel li -- malplena -- sentaŭga -- nevalora -- ha, ha, ha!"
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「ハ、ハ、ハ！」と冷ややかにミルドレッドが笑った。「それは彼と同じようだわ。空っぽで、役立たずで、無価値よ。ハ、ハ、ハ！」）（2007. 7. 21.)
＊ rilati 〔動詞〕 関係がある；関連がある；(話などが）ふれる； [数学] 関係する。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'relate to' に相当します。名詞形は、エスペラントでは下例のように語尾を '-o' に変えるだけですが、英国語では 'relation' と形を大きく変えます。Baza E Radikaro では「ある種の結合がある；確かなやり方で接触がある（esti en iuspeca ligo; havi kontakton en certa maniero))」です。昨日の boato の用例に続く文章です。
La feliĉa rilato, kiun li havis en la vilaĝo, ankaŭ estis pompe ŝirita. Antaŭe li ne tute komprenis, kiel tiu dolĉa rilato firme fiksiĝis en lia koro.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼が村できづいた幸せな関係もまた、はでに引き裂かれた。以前は、その甘いつながりが彼の心の中にしっかりと根付いていることを彼は全く分かっていなかった。）（2005. 4. 2.)
＊ rimarki 〔動詞〕 @ (ion) 〔物事の存在に〕気付く。A (ke) 〔…と〕所見を述べる、論評する。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'notice' に相当します。英国語の 'remarkable（注目すべき）' に相当するエスペラントは 'rimarkinda' です。Baza E Radikaro では「（何かが生じている、何かがどんなだ...など）と意識し始める（ekkonscii (ke io okazas, ke io estas ia,...)」です。先週末の ekzemplo の用例に続く文章です。
La aliaj ĉambroj estis tiuvespere malplenaj, kaj kiam poste de ili aŭdiĝis iu bruo, oni tuj rimarkis, de kie venas la sonoj.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （ほかの部屋にはその晩は人が誰もいなかった。だから、後になってそれらの部屋から何か音が聞こえてきたら、それらの音がどこからやってくるのか誰もがすぐに気がついた。）（2006. 11. 14.)
＊ rimedo 〔名詞〕 手段、方法；対策。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'means, way' に相当します。「前・先」を示す接頭辞 'antaŭ-' をつけた 'antaŭrimedo' は「予防策」、「対抗」などを示す接頭辞 'kontraŭ-' をつけた 'kontraŭrimedo' は「対抗策・救済策」です。Baza E Radikaro では「何かをするための道具；何かをするために必要な物 (ilo por fari ion; io bezonata por fari ion）」です。昨日の tiri の用例に続く文章です。
'Mi certe diros al vi la rimedon, sed antaŭ tio vi devas ekscii la malnovan histrion de la aĉetita persono, kiu vivis en tiu kastelo.'
… "Malsata ŝtono" （「私は必ずあなたにその方策をお話しますが、その前に、あなたは買われてきた人物でその城に住んでいた男の古い歴史を知る必要があります」）（2006. 6. 17.)
＊ rimeno 〔名詞〕 皮帯、ベルト。《「新選エス和」》 … 知っていると便利な単語です。 Tiam neatendite venis domkonstruisto, piedirante kaj kun ĉevalo en rimeno. Klara kaj freŝa tago estis, dum komenco de aŭtuno. Brilis la suno kaj susuradis la folioj en la tuta Igdrasilo, la giganta arbo kiu estas nia universo. (Kiel? Ĉu la Hubbel-teleskopo ne montras ke la unverso estas arbo? Nu, sed vi ja scias ke estis problemoj kun ĝia spegulo, ĉu ne?) … el "Mokrokalvo" (その時、予期していなかったのだが、徒歩で皮ひもにつないだ馬を引っぱって建築屋がやってきた。８月の初めで、空気が澄んで、すがすがしい日だった。太陽は輝き、我々の宇宙である巨大な木、すなわち、イグドラシーロ全体の葉っぱがサラサラとなっていた。（どんな風に、だって？ハッベルの望遠鏡が宇宙は木であるなどということを示していない、だって？うむ、でも、あなたはその望遠鏡の反射鏡に問題があったっていうことをご存知のはずだ、ちがいますか？））（2003.8. 11)
＊ ripeti 〔動詞〕 @ (ion) 繰り返す。A (sin) 同じように繰り返される。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'repeat' に相当します。Baza E Radikaro では「もう一度、二度（三度などと）したり、言ったりする (fari aŭ diri denove, duan (trian,...) fojon)」です。昨日の ŝoforo の用例に続く文章です。
Jerry Feldman komencis ripeti al Cunningham la detalojn pri nia vojaĝo, kaj je la mencio de provianto, mi ekpensis pri io, kio ankoraŭ ne estis pritraktita -- la kuirado.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （ジェリー・フェルドマンはカニンガムに我々の旅行の詳細をくり返し話しだした。そして、食糧のことに触れたとき、私はまだ話し合っていないことがあることに気がついた。料理を作ることに関してだ。）（2007. 2. 17.)
＊ ripozi 〔動詞〕@ 休む、休養する。A動かずじっとしている；〔知恵などが〕宿っている。B死んで横たわっている。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'rest, repose' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「働かない；疲れないように何もしない（寝はしないで） (ne labori; ne fari ion, por mallaciĝ (ne dormante))」です。昨日の deci の用例に続く文章です。
Kiam li nun havis sekuran distancon inter si kaj la hejmo, li komencis iri pli malrapide. Li devis ŝpari la forton, iri metode. Post ĉiu dua aŭ tria kilometro li iom ripozis. Tiamaniere li ne elĉelpis la forton. Kelkajn fojojn li soifis kaj devis longe iri, antaŭ ol li trovis riveretojn kun trinkebla akvo. Ankoraŭ li ne kuraĝis peti pri akvo en la domoj ĉe la vojo.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （自分と自分の家の間の距離が十分に離れ安全になったいま、彼はよりゆっくりと歩き始めた。秩序立てて歩いて無駄に体力を使わないようにしなければならなかった。二、三キロ歩くごとに彼は少し休んだ。そんな風にして彼は体力を温存した。何度か彼はのどが渇いたが、飲めそうな水が流れている小川を見つけるまで長く歩かなければならなかった。彼はまだ道路脇に建っている家々に寄って、水を飲ませて欲しいと頼む勇気がなかった。）（2008. 2. 8.)
＊ riproĉi 〔動詞〕 @ (iun) ＜人を＞責める、とがめる、非難する。A (al iu + ion) ＜人の＞＜行為を＞責める、とがめる。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'reproach, blame' に相当します。下例では過去形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「批判する；そしる；「あなたはそれをしなければ良かった」と言う （kritiki; mallaŭdi; diri: "Vi estus devinta ne fari tion!")」です。先週末の preferi の用例に続く文章です。
"Se vi volas," li murmuris. "Mi venos unu posttagmezon ĉiusemajne."
Stultulo, li poste riproĉis sin, sciante, ke danĝero povas pendi super tiu entrepreno.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「あなたがご希望なら」と、彼は口ごもって言った。「わたしは毎週午後にやってきましょう」そのあと、俺は馬鹿だ、と彼は自分をののしった。そんなことをすれば危険が自分の身に降りかかってくるかもしれないことが分かっていたからだ。）（2009. 9. 2.)
riproĉi 〔動詞〕 とがめる、たしなめる。《「新選エス和」》 … だいじな単語です。使いながら覚えましょう。 Multaj homoj ne interesiĝas pri internacia komunikado, kaj oni ne rajtas riproĉi tion al ili. Aliaj tre kontentas kun internacia komunikado sen esperanto, ekzemple pere de la angla. Ĉu oni tamen devigu ilin lerni esperanton? Ekzistas aliflanke ankaŭ homoj kiuj eĉ post jaroj da lernado apenaŭ progresas. … el "Esperanto
sen mitoj (dua eldono)" (多くの人たちは国際的なコミュニケーションに関心がありませんので、そのことを取り上げて彼らをとがめだてすることはできません。一部の人たちはエスペラントなしで、例えば英国語による国際的なコミュニケーションで十分満足しています。それでも、彼らにエスペラントを学ばせようと思いますか？ 他方、何年も勉強しても少しも進歩しない人もいるのです。）（2003.10. 1)
＊ riski 〔動詞〕 危険にさらす、危険を冒す。《「新選エス和」》 … 「賭ける」も、時にはぴったりの訳語です。 Iriso ridetis, sed al mi ŝi diris, "Aŭskultu; mi scias ke por vi estas pli malfacile ol por ni, ĉar vi ne naskiĝis sklavo. Vi kutimas je la libereco kaj je la rajto diri, kion ajn vi deziras. Sed nun vi ne plu povas fari tion." "Neniu sklavo povas riski perdi la sinregon," Akteo aldonis. … el "La ŝtona urbo" (イリソは微笑み、「聞きなさい。私は、あなたが奴隷として生まれたのではないから、私たちよりも難しいことは知っているわ。あなたは自由であることに慣れていて、何でも思ったことを言う権利にも慣れているわ。でも、今は、そんなことはもう出来ないの」と私に言った。「奴隷は誰も自制をなくしてしまうような賭けはできないの」と、アクテオがつけ加えた。）（2003.5. 18)
＊ risorto 〔名詞〕[物理学] [機械] ばね、スプリング；ぜんまい。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'spring' に相当します。下例では「同種の人・物の一定の集団」を示す接尾辞 '-ar' を付け、自動車用語の「サスペンション」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「弾性がある薄片、あるいは、糸で、曲げられ、引き締められ、あるいは、押さえつけられた後、自身の以前の形に戻る （elasta lameno aŭ fadeno, kiu reprenas sian antaŭan formon, post kiam ĝi estis fleksita, streĉita aŭ premita))」です。昨日の plur- の用例に続く文章です。
"Se vi daŭre stiras tiel, vi damaĝos la risortaron," adomonis Raffaele. "Aŭ vi krevigos la tutan veturilon!" "Kiu kondukas tie ĉi, vi aŭ mi?" akre ripostis Cunningham.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「もしそんな風に運転を続けるなら、君はサスペンションをつぶしてしまうことになるよ」とラファエルが忠告した。「あるいは、君は車全体を破壊してしまうことになる」「ここで車を操縦しているいるのは誰だと思う？あんたかい？それとも、俺かい？」と強烈にカニンガムが言い返した。）（2007. 3. 15.)
＊ ritmo 〔名詞〕 [詩語・音楽] リズム。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'rhythm' に相当しますが、この綴りを覚えるのは大変ですね。Baza E Radikaro では「強弱の要素の規則的な交代（音楽、詩などにおいて）(regula alterno de fortaj kaj malfortaj elementoj (en muziko, verso,...))」です。昨日の vorto の用例に続く文章です。
La ritmo de la muziko ektuŝis la koron de Sasivusan. Li mallaŭte aldonis novajn frazojn al la kanto kaj tion li faris, ĉar li simple ne povis halti.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （その音楽のリズムがサシヴサンの心を揺さぶった。彼は小さな声でその歌に新しい歌詞をつけ加えた。彼がそうしたのは、単純に、そうせざるを得なかったからだ。）（2005. 9. 8)
＊ rizo 〔名詞〕@米、稲。A [料理] 米飯、ライス。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'rice'、カタカナ語の「ライス」 に相当します。Baza E Radikaro では「温暖な土地の湿地に生える草から採れる穀物（学名：オリザ） (greno el varmlanda marĉa herbo (Oryza))」です。昨日の alumeto の用例に続く文章です。
"Kiom da tempo estas bezonata por kuiri la rizon, Paul?" scivole demandis Jerry. "Sen flamo, multaj horoj," malice ridklukis Mildred. Ŝi jam vidis la alian flankon de tiu alta blonda bubo, kaj nun ŝi tute seniluziiĝis pri li.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「米を料理するのにどれくらいかかるんだ、ポール」と、ジェリーが興味しんしんとばかりに聞いた。「炎なしだから、長時間よ」と、ミルドレッドが笑いをかみ殺し意地悪く答えた。彼女はもうこの背の高いブロンドの荒くれ男の別の側面を見抜いていた。今や、彼女は完全に彼に幻滅していた。）（2007. 4. 12.)
＊ roko 〔名詞〕 @岩盤。A岩、岩石。B [医学] 岩骨、垂体（すいたい）。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'rock' に相当します。Baza E Radikaro では「大変硬い地面；巨大な石 （tre malmola tero; ŝtonego)」です。一昨日の konscienco の用例に続く文章です。
"Dum jaroj mi volis tion aranĝi. Ni vivos unu por la alia, kaj vi estos por mi fortika roko. Vi povos fari, kion ajn vi deziras, kaj ne forgesu, mia kara, ke vi havos min. Kisu min, Bartolomeo."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「もう何年もの間私はそれを作りたいと思っていました。私たちはお互いに助け合って生きてゆくのですわ。そして、あなたは私にとっては確固たる岩盤となるのですよ。あなたはお好きなことを何でもなさることが出来ますわ。そして、どうか忘れないで、あなた、私はあなたのものだということをね。キッスして、バーソロミューさん」）（2009. 12. 25.)
＊ rokmuziko 〔合成語・名詞〕 ロック（ン・ロール）。 … roko（岩）と、何か関係があるのかな。 Aŭdiĝas rokmuziko de Persone. Telefono sonoras. Post la dua sonoro la muziko mallaŭtiĝas ĝis minimumo. Telefona parolilo estas levata. …Halo'! Parolas Fred Kalmer! …Bonan vesperon. Mi volas paroli kun Nina. …Nina momente ne estas hejme. Eble post... ĉu estas... ĉu vi estas sinjorino Alopeus? …Estas mi. Aŭskultu, Fred! Mi devas paroli kun ŝi! Urĝe! Diru al ŝi, ke ŝi nepre devas veni hejmen! Aŭ almenaŭ voki min telefone! … el "Interkona Mateno" (ペルソーネのロックが流れている。電話が鳴る。二回鳴ったところで音楽がほとんど聞こえなくなる。受話器が取られる。「もしもし、フレッド・カルマーです」「今晩は。ニナと代わって」「ニナは今ちょっと家にいません。多分...あれっ...アロペウスおばさんですか」「そうよ。フレッド、良く聞いて。あの子に話があるの。急いでいるの。あの子に、必ず家に来るように言ってちょうだい。少なくとも、私に電話をかけるように」）（2003.6. 5）
＊ rolo 〔名詞〕 @役割、役目、任務。A [演劇] 〔俳優が演じる〕役。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'role, part' に相当します。「主演俳優」は「主」を示す接頭辞 'ĉef-' をつけ「人」を示す接尾辞 '-ul' をつけた 'ĉefrolulo' です。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「劇の中で俳優が言ったり行ったりしなければならない事；俳優が演じなければならない劇中の人物；誰かがしなければならない職務、活動、仕事など（社会の中での役割；協会の中での役割；家族の中での父の役割） (tio, kion devas diri kaj fari aktoro en teatraĵo; la persono en la teatraĵa rakonto, kiun devas ludi la aktoro; la funkcio, agado, posteno,..., kiun iu devas plenumi (ies rolo en la socio; ies rolo en asocio; la rolo de la patro en la familio))」です。昨日の dorso の用例に続く文章です。
Mi nun komencis senpacienciĝi, ĉar Nevins ankoraŭ ne menciis mian rolon en la aranĝaĝo. Li intuicie komprenis tion kaj, turnante sin al mi, diris: "Ho jes, mi preskaŭ forgesis pri vi."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （私はその時じりじりし始めていた。というのも、ネヴィンスがまだその催しでの私の役割について何も言及しなかったからだ。彼は直感的にそのことを見てとって、私のほうを見て言った。「そうだ、私は君のことを忘れるところだった」）（2007. 1. 24.)
＊ romano 〔名詞〕 長編小説； [歴史] 〔中世の〕騎士物語。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'novel' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「長編の文学的な物語（散文、古くは詩） （longa literatura rakonto (prozo, iam poemo))」です。昨日の fikcio の用例に続く文章です。
Kiam venis la flegistino kun lunĉa pleto, li dormis. ＜＜＜＜＜＞＞＞＞＞ Manĝinte, li ĵus reprenis la romanon, kiam enmetis sin tra la pordo konata vizaĝo. Envenis inspektoro Ĝerard. "Olivero!" li diris. "Kia misokazo! Oni informis min ĉe la policejo. Kiel vi fartas?" "Enue. Kaj tutan semajnon de ĉi tia senaktiveco mi devas suferi. Sed malpezigas la ŝarĝon vidi vin. Prenu tiun seĝon! Kaj sciigu al mi pri via kazo!"
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （看護婦がプレートにランチを乗せてやってきたとき、彼は眠っていた。 ＜＜＜＞＞＞ ランチを終えて、小説をもう一度手にしたまさにそのとき、ドアを通ってよく知った顔が現れた。ジェラルド警視が入ってきた。「オリバーさん！」と彼が言った。「とんだ災難でしたね！ 警察署で聞きました。具合はどうです？」「退屈だよ。それに、丸まる一週間こんな何もしない状態で耐え忍ばなければならないんだ。でも、君の顔を見て少し気が楽になったよ。その椅子にかけてくれ。それで、君の事件を私に聞かせてくれよ」）（2009. 2. 14.)
＊ rompi 〔動詞〕 @壊す、割る、折る、破る。A痛める。B効かなくする、無効にする。C中止させる、 = interrompi 。D〔特殊な比ゆ的用法〕。rompi panon kun iu など。E (kun iu) 〔比ゆ〕関係を解消する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'break' に相当します。下例では命令法の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「バラバラにする；（少しばかりの）力を加え完全あるいは結びつけられた状態でなくする （dispecigi; per (iom da) forto igi ion esti ne tuta aŭ ne ligita)」です。昨日の pundo の用例に続く文章です。
"Jes, parolu, Bart. Diru al ŝi, kial mi akceptis la monon!"
La vidvino sin turnis al Bart. Larmoj nun ruliĝadis sur ŝiaj vangoj.
"Bartolomeo, mia kara. Bartolomeo, ne rompu mian koron. Kion faris al vi ĉi tiu monstro?"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「その通りだ、話せよ、バート。なぜ俺がこの金を受け取ったかこの女に話してやれよ！」未亡人はバートの方を向いた。いまや涙が続けざまに彼女の頬の上を粒になって転がり落ちていた。「私の大事なバーソロミューさん。私の心を傷つけないで。この化け物はあなたになんて事をしたんでしょう！」）（2010. 2. 24.)
rompi 〔動詞〕 破る、割る、こわす、つぶす、断ち切る。《「新選エス和」》 … 例文のように inter（中間を示す接頭語）をつけると、「中断する」です。使いでのある単語です。 --Tiam kion vi ĵonglis? --Mi ĵonglis tri vazojn kaj kvar pomojn. --Ho, bone! Kaj kio okazis? --Du vazoj falis, sed mi rompis nur unu el ili. --Kaj la pomoj? --Ili ne falis. Poste mi manĝis ilin. --Bone, dankon! Jen bona intervjuo. Finita kaj ne interrompita! … el "Esperanto, pasporto al la tuta mondo" (「その時は、何をお手玉したのですか」「三つの花びんと、四つのリンゴです」「それは素敵。それでどうなりました」「二つの花瓶が落っこちましたが、壊したのはそのうちの一つです」「リンゴは」「落ちませんでした。あとで、私は食べましたよ」「結構でした。どうもありがとう。インタヴューは上手くいきました。きちっと終わって、中断されることもありませんでした」）（2003.5. 29）
rompi 〔動詞〕(ion) @壊す、割る、折る、破る。A痛める。B効かなくする、無効にする。C中止させる、= interrompi. D〔特殊な比ゆ的用法〕E (kun iu) 〔比ゆ〕関係を解消する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'break' に相当します。下例では接頭辞 'inter-' をつけて上記のCの意味で名詞語尾をつけて使っています。Baza E Radikaro では「細かく分割する；（少し）力を加えてある物を壊す、あるいは、結合を解く （dispecigi; per (iom da) forto igi ion esti ne tuta aŭ ne ligita)」です。先週末の fini の用例に続く文章です。
Estis bona vetero, sed tamen li post kelkaj horoj komencis tremi pro malvarmo. Timante ke li povos masaniĝi, li levis sin kaj kun interrompo de kelkaj mallongaj paŭzoj iradis dum la resto de la nokto.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （天気は良かったのだが、数時間後に寒さのために彼は震えはじめた。病気になるのを恐れ、彼は起きあがって少し歩いては休むというやり方でその夜の残りを歩き続けた。）（2008. 3. 18.)
＊ rondo 〔名詞〕@輪、円、ふくらみ、丸み。A〔交際・活動などの〕サークル。《「エスペラント日本語辞典」》 … Bランクの単語です。英国語の 'round; ring; circle' に相当します。Baza E Radikaro では「文字 "O" に似たもの（真ん中に穴がある、あるいは、ない）；すべての人（あるいは、物）が、ある中心（中央の点）から同じように遠くにある；誰もが第一位（非常に重要）でもないし最下位（非常につまらない者）でもない、そういったグループ (io simila al la litero "O" (kun aŭ sen truo en la mezo); kiam ĉiuj homoj (aŭ aĵoj) estas simile malproksimaj de iu centro (meza punkto); grupo, en kiu neniu estas la unua (plej grava) aŭ la lasta (plej malgrava))」です。先日の muzeo の用例に続く文章です。
Don Ramon, kiel ni familiare nomis lin en nia rondo, estis instruisto en la altlernejo pri belartoj kaj havis enciklopedian fakscion pri la arto de Hispanio.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （私たちのグループでは彼のことを親しみを込めてドン・ラモンと呼んでいるのだが、彼は高等学校で芸術の教師をしていて、スペインの美術に関しては百科事典的な専門知識を有していた。）（2007. 8. 21.)
＊ ronki 〔動詞〕 いびきをかく、（ブルン・ブー・ウーと）うなる。《「新選エス和」》 … 必須の単語ですね。エスペラントの夏期講習で同室になったコスタリカのカルロスが、迷惑をかけないようにといびきをとめる薬を寝る前に飲んでいたのを思い出します。-ad （くりかえし行為などを示す）接尾語。 Kaj same strangan vidaĵon ni tiam povis rigardi: nekredeble granda giganto, kiu kuŝis iom for de ni dormante - nu, nekredeble granda mi trovis ĝin tiam, almenaŭ, sed kompreneble li ne estis tiel giganta kiel la ĵus tiel tragike, hehe, forpasinta Mokrokalvo, sed tiam tiaj aperaĵoj ja ne ankoraŭ estis por mi tiel kutima afero - tre granda li estis, ĉiukaze, kaj oni ne povas diri ke li aspektis esti farita el argilo, kaj la tondro, kiun ni estis aŭdinta dum la tuta nokto, ĝi estia lia ronkado. … el "Mokrokalvo" (そして、私たちはその時同じように奇妙なものを見ました：私たちから少しはなれたところに横になって寝ている想像も出来ないほど大きな巨人です。うーん、少なくともその時はそれが想像も出来ないほど大きいと思ったのですが、でも、もちろん、ヘッヘッヘ、ほんの少し前にあんなにも悲劇的に死んでしまったモクロカルヴォと比べたらそんなに大きいということもありませんでしたが、でも、その時は、そんな姿に出会うのは私にとっては、実際、まだ日常茶飯事ではなかったのです。いずれにしても、彼はとても大きくて、粘土から作られたように見えるとはとても思えなかったのです。そして、夜通し聞いたあの雷鳴ですが、あれは彼のいびきだったのです。）（2003.8. 29)
＊ ronki 〔動詞〕 いびきをかく、（ブルン・ブー・ウーと）うなる。《「新選エス和」》 … 必須の単語ですね。エスペラントの夏期講習で同室になったコスタリカのカルロスが、迷惑をかけないようにといびきをとめる薬を寝る前に飲んでいたのを思い出します。-ad （くりかえし行為などを示す）接尾語。 Kaj same strangan vidaĵon ni tiam povis rigardi: nekredeble granda giganto, kiu kuŝis iom for de ni dormante - nu, nekredeble granda mi trovis ĝin tiam, almenaŭ, sed kompreneble li ne estis tiel giganta kiel la ĵus tiel tragike, hehe, forpasinta Mokrokalvo, sed tiam tiaj aperaĵoj ja ne ankoraŭ estis por mi tiel kutima afero - tre granda li estis, ĉiukaze, kaj oni ne povas diri ke li aspektis esti farita el argilo, kaj la tondro, kiun ni estis aŭdinta dum la tuta nokto, ĝi estia lia ronkado. … el "Mokrokalvo" (そして、私たちはその時同じように奇妙なものを見ました：私たちから少しはなれたところに横になって寝ている想像も出来ないほど大きな巨人です。うーん、少なくともその時はそれが想像も出来ないほど大きいと思ったのですが、でも、もちろん、ヘッヘッヘ、ほんの少し前にあんなにも悲劇的に死んでしまったモクロカルヴォと比べたらそんなに大きいということもありませんでしたが、でも、その時は、そんな姿に出会うのは私にとっては、実際、まだ日常茶飯事ではなかったのです。いずれにしても、彼はとても大きくて、粘土から作られたように見えるとはとても思えなかったのです。そして、夜通し聞いたあの雷鳴ですが、あれは彼のいびきだったのです。）（2003.8. 29)
＊ rosti 〔動詞〕 (ion) @ [料理] ＜食材を＞あぶり焼きする、網焼きする；天火で蒸し焼きにする。A煎（い）る、焙（ほう）じる。B熱にさらす、焼く、熱する。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'roast' に相当します。「トースター」は 'panrostilo' あるいは 'toastilo' です。Baza E Radikaro では「熱で食事を用意する、水も油も加えないで；熱である物を用意する、ほとんど燃やさんばかりにして (prepari manĝon per varmego, aldonante nek akvon nek grason; prepari ion per varmego, preskaŭ bruligante ĝin)」です。先週末の serioza の用例に続く文章です。
"Post unu gluto li tuj mortos, kaj tiam ni havos abundon da viando. Diru al ni, Paul, ĉu vi scipovas rosti leonkotoletojn? Espereble ne laŭ la vjetnama maniero..."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「一口食べたら、奴は、即、死んでしまうだろう。そうすると、私たちは大量の肉が手に入ることになる。ところで、教えてくれよ、ポール、君はライオンステーキの焼き方を知っているかい？ できたら、ヴェトナム風でないと良いのだが」）（2007. 6. 5.)
＊ rozo 〔名詞〕 @ばら（の花）； [植物] バラ〔属の総称〕。A [美術] 〔宝石の〕ローズカット。B [建築] ばら窓。C [工学] 多孔噴射ノズル。D [海洋] = ventrozo（〔羅針盤の〕盤面）。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'rose' に相当します。下例では形容詞の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「しばしば赤色の、５弁の花 （floro kvinparta, ofte ruĝa laŭ koloro)」です。昨日の organizi の用例に続く文章です。
"Laŭ viaj informoj la sendube ĉarma sinjorino tenas antaŭ vi komfortan amoplenan kaj rozan estontecon, kiun verŝajne ŝi mem plejparte organizos. Ŝi povas senriproĉe mastrumi kaj mirinde kuiri. Ne nur vi vivos sate kaj galate, sed multe veturados kun ŝi."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「君の話からすれば、疑いもなく魅力のあるその女性は君の目の前に快適で愛情に満ちたバラ色の未来を広げて見せているんだ。おそらく彼女自身がその大部分を取り仕切るのだろうね。彼女は非の打ち所なく家事をこなし美味しい料理も作る。君はただ腹いっぱいに食べて、平たんな道を行けばいいばかりでなく、彼女と一緒に沢山旅行もするだろう」）（2010. 2. 2.)
＊ ruĝa 〔形容詞〕 p. f. 赤い。《「新選エス和」》 p. = 本義。f. = 転義。 …重要単語です。カタカナ語に「ルージュ（口紅）」があるので覚えやすいですね。エスペラントでは下例のように修飾する名詞が複数形の場合、形容詞にも複数の語尾 '-j' をつけます。Baza E Radikaro では「血の色を持つ (kun koloro de sango)」です。昨日の gvidi の用例に続く文章です。
La policestro koleriĝis kaj kun ruĝaj okuloj ordonis haltigi la boaton. Vidinte la koleron de la policestro la fiŝistoj forkuris.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （警察署長は怒った、そして、目を真っ赤にして船をとめるよう命令した。警察署長が怒っているのを見て、漁師たちは逃げ去った。）（2005. 7. 8)
＊ ruino 〔名詞〕 廃墟、f. 荒廃；没落。 《「新選エス和」》f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'ruin' に相当しますが、こちらはこれで名詞であり、動詞でもあります。下例では、その状態へ変わらせることを示す接尾辞 '-ig' をつけて他動詞とし、その未来形としています。Baza E Radikaro では「（部分的に）バラバラに崩れ落ちた、あるいは、破壊された建造物 ((parte) disfalinta aŭ detruita konstruaĵo)」です。昨日の Dio の用例に続く文章です。
Mi pensis ankaŭ, ke mi tamen ja vivtenas min kiel kolektisto de kotonimposto. Ĉu estas tiel, ke la Diino nun ruinigos min?
… "Malsata ŝtono" （私は、しかしながら、まさに綿の徴税使として生計を立てているのだ、とも私は考えた。女神が今や私を滅ぼすといった状況なのだろうか？）（2005. 12. 28.)
＊ ruli 〔動詞〕 (ion) @転がす、転がしてゆく。Aうねらせる。B＜音を＞震わせ響かせる。C [コンピュータ] ＜プログラムを＞実行する；スクロールする。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'roll' に相当します。下例では「動詞についてその動作をさせること」を示す接尾辞 '-ig' をつけ、その過去形にしています。Baza E Radikaro では「ある物をまわし続けて動かす（例：ボールを転がす）；ある物を（具体的あるいは想像上の）軸の周りに置く（巻く）（例：紙を巻く）（movi ion turnadante ĝin (ekzemple: ruli pilkon); meti (volvi) ion ĉirkaŭ iun (konkretan aŭ imagitan) akson (ekzemple; ruli paperon))」です。昨日の aranĝi の用例に続く文章です。
Dum ŝi parolis Bart malŝarĝis la ilojn, kiujn li bezonis.
"Bonvolu pardoni min, sinjorino, sed mi volas komenci. Tempo flugas kaj estas multe por fari ĉi tie." Li ruligis sian puŝveturilon kun la iloj al la budeto, kie li lasis ĝin apud la pordo.
"Mi ne volas interrompi vin, s-ro Redman," ŝi vokis. "Je la tria mi preparos iom da teo."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼女が話している間にバートは彼が必要と考えた道具を降ろした。「済みません、奥さん｡仕事に取り掛かりたいんで。時間がたつのは早いもので、しかもここですることは沢山あるのです」彼は自分の手押し車に道具を積んで小屋の方へ押して行った。そして彼は道具類を戸口に置いた。「お邪魔するつもりはありませんわ、レドマンさん」と彼女は呼びかけた。「ささやかですが3時にお茶を用意しますわ」）（2009. 7. 4.)
＊ rulŝutro 〔合成語・名詞〕 巻き上げシャッター。 … ruli（転がす）＋ ŝutro（シャッター） "Eble ne scias vi, ke en la antaŭĉambro estas iom mallume? Kaj ĉiuj rulŝutroj estis ankoraŭ mallevitaj. Estis en la tagĉambro nur unu fostlampo, kaj ĝi restis brulanta dum la tuta nokto. Tion mi supozas almenaŭ, ĉar matene ĝi brulis plu." (「たぶんあなたは前室が少し暗いのをご存じないでしょう。そして、シャッターはまだすべて降ろしてありました。メインの部屋にはたった一つスタンドランプがあるだけで、それは夜通し点いていました。少なくともそうであったと私は思います。というのは、朝もスタンドがまだ点いていましたから」）（2003.2. 20)
＊ ruso 〔名詞〕 [地理] ロシア人。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'Russian' に相当します。下例では形容詞に変えています。先週末の ĝenerala の用例に続く文章です。
Okazo venis, sed ne bona, ĉar homo projektas, Dio direktas. Ĵus kiam li ne estis preparita por eventualaĵoj, venis hejmen Petroff kun fremda rusa oficiro. La malfeliĉa Mihok sentis sian kuraĝon paralizita kiel en la unuaj tagoj.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （機会はやってきたが、良いのではなかった。人間が計画してもお決めになるのは神だからである。偶発的な出来事に彼が備えていない、まさにその時にペトロフが見知らぬロシア人の士官を連れて家にやって来た。不運なミホックはあの初期の頃のように自分の気力が麻痺してしまっているのが分かった。）（2008. 11. 7.)
＊ rusto 〔名詞〕 @さび。A [植物] さび病。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。「ステンレス鋼」は 'rustimuna ŝtalo' です。英国語の 'rust' に相当します。下例では「その状態への変移」を示す接尾辞 '-iĝ' をつけ動詞「さびる」とし、その過去形が使われています。Baza E Radikaro では「酸化鉄で、湿った空気のせいで出来た鉄の赤茶色の表層 （fera oksido, brunruĝa tabolo sur fero pro malseka aero)」です。先週末の strategio の用例に続く文章です。
"Bonan tagon," ŝi ridetis. "La sonorilo ne funkcias. Ĝi bezonas iom da atento. Eble drato rompiĝis aŭ rustiĝis. Mi ne scias. Mi havas neniun nuntempe, por helpi min pri tiaj aferoj. Kompreneble, estas al mi tre dolore, ke --" "Bonan tagon, sinjorino," li interrompis kaj respekte tuŝis siajn harojn, ĉar li ne portis ĉapelon. "Mi estas Bartolomeo Redman. En la ĵurnalo hieraŭ vespere mi rimarkis, ke --"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「こんにちは」と言いながら彼女は微笑んだ。「呼び鈴は役に立ちません。少し気をつけて押さないとだめなんです。おそらく配線が切れているのかさびているのですわ。分かりませんけど。私のためにそういうことをやってくれる人が今誰もいないんです。もちろん私はとても困っているのですわ...」「こんにちは、奥さん」彼は話しをさえぎり、敬意を込めて自分の髪に手で触れた。彼は帽子をかぶってこなかったのだ。「私はバーソロミュー・レドマンといいます。昨日の夕刊で見たのですが...」）（2009. 6. 9.)
＊ rutino 〔名詞〕 旧習、しきたり。《「新選エス和」》 … カタカナ語で「ルーティン」としている単語です。 Kvankam mi estis iom konfuzita pro tiu neatendita ŝanĝo en la ĉiutaga rutino kaj havis neniun ideon pri nia celo, estis agrable troviĝi ekstere kaj senti la freŝan venton, kiu vigligis la sangon en miaj vangoj. La infanoj kuris antaŭe, dum la aliaj virinoj ariĝis kune en eta grupo, tute ignorante min. Sed tio ne ĝenis min: mi ne havis aliajn atendojn, kaj mi estis sufiĉe kontenta postsekvi ilin, dum mi detale observis la nekonatan kamparon kiu ĉirkaŭis min. … el "La ŝtona urbo" (毎日の決められた仕事が、突然、変更になったことや、皆がどこへ行こうとしているのか全く見当もつかなかったので、私は少しばかり混乱していたのですが、外に出て、頬の血のめぐりを良くしてくれる新鮮な風にあたるのはとても気持ちのいいものでした。先頭を子どもたちが走り回り、女性たちは、私を全く無視して小さなひとかたまりになっていました。でも、そんなことは少しもかまいませんでした。私は、何らかの期待をいだいてはいませんでしたし、まわりの見なれない畑を詳しく観察しながら、彼女たちのあとをついて行くことで、私は十分に満足していましたから）（2003.4. 27)
La virino ne plu rigardas al la foto, sed al Roger Svedberg. Sen palpebrumi ŝi ripetas, ke la viro de la foto estas al ŝi nekonata. Ŝi parolas svede kun forta dana akcento, kaj al Svedberg ŝi impresas decidmiena kaj trankvila, tro trankvila. Laŭ lia sperto, homoj ĝenerale iomete ekscitiĝas kiam la polico pridemandas ilin. Ili volas scii, kio okazis. Kelkaj parolas tro multe, aliaj montras malbonvolon. Sed Mette Sobjerg ŝajnas neŝancelebla, kaj li baldaŭ forlasas ŝin kun "ĝis revido". Ŝi respondas per rutina "bonvenon venontfoje", kvazaŭ li estus kliento en ŝia butiko. … el "Falĉita kiel fojno" (その女性は、もう写真は見ないで、ロガー・スヴェドべリをじっと見つめた。眉毛も動かさないで、彼女は、写真の男を自分は知らないとくりかえした。彼女は、強いオランダ語なまりのスウェーデン語を話し、スヴェドべリには、彼女は落ちつきすぎといえるくらい落ちついていて、しかも意志の強そうな顔つきだという印象を与えた。彼の経験では、普通、警官が尋問すると誰もが少し興奮し、なにが起こったか知りたがるものだった。話したがるのもいるし、不快さを示すものもいた。でも、マッテ・ソベリの場合には、全く動揺しないようだったので、しばらくして彼は「さよなら」と言って彼女のところを辞した。彼女は、まるで彼が自分の店の客であるかのように、言いなれている「また、どうぞ」という挨拶を返した。）（2003.6. 27)
＊ ruza 〔形容詞〕 ずるい；悪賢い；抜け目のない。《「新選エス和」》 … 重要単語です。下例では接尾辞 '-aĵ ' (観念の具体化されたものを示す）をつけています。Baza E Radikaro では「何かに到達するためにうまい方法を考え出すことが出来る（kapabla elpensi lertajn rimedojn por atingi ion)」です。昨日の krii の用例に続く文章です。
Do, al ŝi hodiaŭ mankis bersemoj. Pro tio ŝi devis eltrovi novan ruzaĵon. Subite ŝi rigardis malproksimen kaj laŭte vokis: "Svarna, atendu, mi baldaŭ venos."
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （ところで、今日は彼女は果物の種を持っていなかった。それで新しいたくらみを考え出さねばならなかった。突然、彼女は遠くの方に目をやって大声で呼んだ。「スヴァルナ、待って、私すぐ行くから」）（2005. 2. 11.)
