＊ placo 〔名詞〕 広場；空地。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では 'vendi（売る）' をつけて合成語にしています。Baza E Radikaro では「町に見られる、建物がない広い空間。しばしば、道路が交差したところにある（四角の、円形の）（malferma spaco sen konstruaĵoj en urbo, ofte ĉe kruciĝo de stratoj (kvadrata, ronda))」です。昨日の ambaŭ の用例に続く文章です。
Ĉe vendoplaco staris ĉaro*, kaj en proksima butiko kelkaj vaiŝnavoj** kolektiĝis por almozo kaj kantadis en akompano de muzikinstrumentoj:
* Ĉaro-festo okazas en Hindujo. Dum festeno, di-idolo troviĝas en la ĉaro kaj multaj homoj tiras ĝin. /Tr.
** Vaiŝnavoj amas dion, keil homo amas homon. Vaiŝnavliriko estas fama en bengala literaturo. La sektanoj kantas di-gloron. Tia kanto nomiĝas "k i r t a n". /Tr.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （売店が並んだ広場には荷車があった。そして、近くの店にはいく人かのヴァイシュナーヴォが物乞いに集まり、楽器の伴奏に合わせて歌を次々に歌っていた。＊訳注：インドでは荷車祭りが行われる。お祭りの宴の間、神像が荷車の中におかれ、沢山の人がそれを引く。＊＊訳注：ヴァイシュナーヴォは、人が人を愛するように、神を愛する。ヴァイシュナーヴォの叙情詩はベンガル文学で広く知られている。宗派の人たちは神の栄光をたたえて歌う。そんな歌を「キルタン」と呼ぶ。）（2005. 9. 1)
＊ plaĉi 〔名詞〕 (al iu) @＜人の＞気にいっている、＜人が＞〔主語を〕好ましいと思う、好きだ。A〔無主語〕。〔雰囲気・状況などについて〕気にいっている、感じが良い。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'please, be agreeable to' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「外観あるいは行動で人に心地よい感じを与える （doni agrablan senton al iu, pro aspekto aŭ agado)」です。昨日の simetrio の用例に続く文章です。
"Ankoraŭ restos iom da pritondado, sed tion mi faros alian tagon. Mi ankaŭ per farbo kovros la vundojn, antaŭ ol foriri hodiaŭ"
Plaĉis al li, ke ŝi estas tiel observema rilate la simetriajn proporciojn, kiujn li ĵus tiel zorge efektivigis.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「もう少し切りそろえるところがありますが、それは別の日にするつもりです。今日、帰る前に切り口をペンキで覆っておきます」彼がまさに丹精を込めたその均整が取れた刈り込について、彼女がそれほどに認めてくれたので彼はうれしかった。）（2009. 7. 18.)
plaĉi 〔動詞〕 気にいる、喜ばれる。《「新選エス和」》 … 下例では形容詞として使っていますが、動詞としてよく使われる重要単語です。Baza E Radikaro では「様子あるいは行動で誰かに好ましい気分を与える（doni agrablan senton al iu, pro aspekto aŭ agado)」です。昨日の distrikto の用例に続く文章です。
Do Harakumar petis la plej bonan konsilon kiel oni povas komenci la leĝprocesojn. Sasivusan tute ne donis konsilon -- male li trankvile sed firme diris al Harakumar kelkajn vortojn pri falsa ago, kiuj tute ne estis plaĉaj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （そこでハラクマールは、どのように訴訟を始めたらよいかについて、一番良い助言を乞うた。サシヴサンは助言を全然与えなかったばかりか、反対に、不正行為についてハラクマールに静かに、しかし、断固として全く気にいらない言葉を使って意見した。
）（2004. 11. 17.)
＊ plano 〔名詞〕 @計画、企画、案、プラン。A〔建築物の〕設計図、平面図；地図、〔特に市街地図〕、= mapo（地図）。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'plan' に相当します。下例では複数語尾や対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「これから行う事に関し、事前に良く考えておいた準備；それが描かれた物；家々、通り、興味深いあるいは重要な建物が記された街の図面（＝市街地図）（antaŭe pripensita aranĝo de io farota; desegno de tio; desegno de urbo, kun indiko de domoj kaj stratoj kaj interesaj aŭ gravaj konstruaĵoj (= urbomapo))」です。昨日の tigro の用例に続く文章です。
Dum la tetrinko Petroff projektis keklajn planojn por la rifuĝo. Malagrable estus kuŝi traborite per kuglo, tiradi dentojn estus pli prudente. El la planoj taŭgis neniu. Hazarde lia rigardo trafis Mihok-on, dancanta je unu piedo al la alia kaj hundokule obsevante liajn movojn, kaj nova ideo venis, facile efektivigebla.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （お茶を飲みながらペトロフ（中尉）は逃げ出すための（訳注：部隊から）いくつかの計画を考えた。弾丸に打ち抜かれて横たわっているより、歯を引っこ抜き続けている方がより分別があろう（訳注：ペトロフは戦争になる前は歯医者だった）。その計画の中に使えそうなのはなかった。たまたま彼の視線が、片足また片足と踊るように歩いているミホックを捕らえた。彼の動きを犬の目で監視しているうちにやすやすと実現できそうな新しいアイデアが浮かんできた。）（2008. 9. 11.)
＊ planko 〔名詞〕 @ (建物の) 床A (橋の) 橋床；(水路の）護床：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'floor' に相当します。Baza E Radikaro では「部屋の下面；家の中でその上を人が歩く（malsupra ebeno de ĉambro; tio, sur kio oni iras en domo)」です。昨日の miksi の用例に続く文章です。
Ree mi ne estis aŭdinta iujn paŝojn, nek sur la glaciiĝinta tero, nek sur la bruanta ŝtuparo, nek sur la knaranta antaŭĉambra planko.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （私は、今度もまた、凍り始めた地面や、音をたてる階段、きしむ前室の床の上を歩いてくる誰かの足音を聞かなかった。）（2006. 10. 18.)
＊ plata 〔形容詞〕@薄い、厚みのない。A平らな、凹凸のない；平板な。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'flat' に相当します。下例では 'cifero（数字）' と合わせ「数字板」といった意味の名詞として使っています。Baza E Radikaro では「平らな；起伏のない；二次元の (ebena; sen reliefo; du-dimensia)」です。先週末の nuda の用例に続く文章です。
Mi serĉis iun maneiron moderigi la laŭtecon. Bedaŭrinde, Don Ramon forgesis klarigi tion al mi. Nek la butonoj nek la ciferplato efikis tiucele.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （私は何かその大音声を和らげる方法はないかと探してみた。残念なことに、ドン・ラモン教授そのことを私に説明するのを忘れていた。ボタン類も数字板もその役に立たなかった。）（2007. 11. 20.)
＊ pledi 〔動詞〕 [法律] 弁護する；申し立てる；主張する。《「新選エス和」》 … 専門用語です。英国語の 'plead' に相当しますが、これも難しい単語ですね。昨日の eksciti の用例に続く文章です。
La sekvantan matenon li vizitis Harakumaron en lia hejmo; Harakumar prenis lian manon kaj senhelpe ploris. Sasivusan ekparolis: "Ni devas laŭleĝe procesi kontraŭ sahibo pro la insulto. Mi pledos kiel advokato por vi."
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （次の朝、彼はハラクマールを彼の家に訪ねた。ハラクマールは彼の手をとって、絶望のあまり泣いた。サシヴサンが話しかけた。「私たちは法に従ってサヒボを侮辱罪で訴えねばなりません。私が弁護士としてあなたのために弁護してみましょう」）（2004. 12. 17.)
＊ plekti 〔動詞〕 p. f. 編む；（糸などを）よる。《「新選エス和」》 p. ＝本義。f. ＝転義。 … 重要単語です。Baza E Radikaro では「交差させくっつける、普通結び目がない（interkrucige kunigi, ĝenerale sen nodoj)」です。一昨日の akiri の用例に続く文章です。
Sed la postan tagon ŝi denove aperis en sia sario kun borderaĵo kaj staris ĉe la fenestro kaj rigardis kun atento la studadon de Sasivusan. Ĉi-tage ankaŭ Sasivusan alvokis ŝin kaj ankaŭ tiun fojon ŝi forkuris movante siajn plektitajn hararĉenojn.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （でも、次の日、彼女は縁取りのあるサリーを着て再びやってきた。そして、窓際に立ってサシヴサンが勉強しているのをじっと見ていた。この日もサシヴサンは彼女に呼びかけたが、今度も、彼女はお下げに編んだ髪を揺らしながら逃げ去った。）（2004. 11. 5.)
＊ plena I〔形容詞〕 一ぱいの；十分な；= kompleta（完全な） II [接頭辞] （満・全を示す）。《「新選エス和」》 … 重要単語です。「満々」といった風に重ねて強調され、よく使われる単語です。下例ではさらにそれを自動詞にして使っています。Baza E Radikaro では「空いた場所がもうない；もうつけ加えられない（sen plia spaco neokupita; oni ne povas aldoni pli)」です。昨日の promesi の用例に続く文章です。
La okuloj de Giribala plenpleniĝis de larmofluo. Se ŝi forgesos, tiam eble Sasivusan pentos! Kaj tia pensmaniero iom kosolis ŝin. Ŝi kompatis sin mem.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （ギリバーラの目は涙で一杯になりこぼれるほどだった。もし彼女が＜読み方を＞忘れてしまったら、その時、サシヴサンはおそらく自分の行いを後悔するだろう。そして、そんな風に考えることで彼女は少しばかり慰められた。彼女は自分が可愛そうに思えた。）（2005. 2. 26.)
＊ plenluno 〔合成語・名詞〕 満月。《「新選エス和」》 … plena（一ぱいの）＋ luno（月）。漢字熟語と同じです。 Tiam subite dividis sin la pezaj nuboj, kiuj kovris la ĉielon, kaj tra la ŝiraĵo aperis la plenluno ĵetante lumon surteren. Kaj nun la preposto vidis, ke li kaj la ĉevalo staras solaj sur la pinto de Blackasen. Neniu el la multaj sovaĝbestoj restis. La tero ne estis distretita de ĉiuj brutaroj, kiuj transiris ĝin. Sed li mem sidis kun la manlibro etendita antaŭ si, kaj la ĉevalo sub li staris tremegante kaj plena je ŝvito. (その時、突然、空をおおっていた厚い雲がわかれ、切れ目から満月が現れて地上に光をなげかけた。司祭長は、今、彼と馬だけがブラッカーセンの頂きにいることに気がついた。たくさんいた野生の動物達は一匹もいなくなっていた。家畜たちが踏みつけた地面には、すこしも踏み跡が残っていなかった。しかしながら、彼自身は手をのばして手帳を掲げており、自分が乗っている馬は汗をいっぱいかいて震えながら立っていた）（2003.4. 3)
＊ plendi 〔動詞〕(pri/ kontraŭ io) @〔痛みや苦痛を〕訴える。A〔不平や不満を〕漏らす、こぼす、訴える。B [法律] 〔裁判所に〕訴える、起訴する；告発する、〔おかみに〕訴え出る。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'complain' に相当します。'pledi（弁護する、主張する）' と混同しやすいので注意が必要です。Baza E Radikaro では「不満足を表明する；「それは良くない」「そんな風にはしないように」「自分が欲しかった物を手に入れ損ねた」などと言う （montri malkontentecon; diri: "tio ne estas bone", "tiel oni ne faru", "mi ne ricevis tion, kion mi volis",...)」です。昨日の modera の用例に続く文章です。
"Se vi kondukas tiel malrapide, ni atigos la kampadejon post la vesperiĝo," plendis Cunningham kun malafabla voĉtono. "Jes, sed ni almenaŭ atingos ĝin," gale respondis Jerry Feldman.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「そんなにのろのろ運転してたら、俺たちがキャンプ場に着くのは日暮れ時よりも後になってしまうぜ」と無愛想な口調でカニンガムが不平を言った。「そうとも。だが、我々は少なくともキャンプ場へは着くからな」と苦々しく思いながらジェリー・フェルドマンが返事した。）（2007. 3. 31.)
plendi 〔動詞〕 訴える。《「新選エス和」》 … PIV では、「声を出して、痛み、不快、不満、悩みを表現する」とあります。覚えなくては。下の用例は、昨日の hazardo の用例に続く文章です。 Parolante tiel, li kaptis ambaŭmane tiun malfeliĉan lignopecon, kaj komencis frapi ĝin senkopate kontraŭ la murojn de la ejo. Poste li ekstaris atende por aŭdi, ĉu la voĉeto ree plendos. Li atendis du minutojn - nenio, kvin minutojn - daŭre nenio, dek minutojn - same nenio! … el "La aventuroj de Pinokjo" (そう言って、親方は両手でそのかわいそうな木切れを持って、非情にも部屋の壁にそれをたたきつけ始めました。それから立ちあがって、またあのかすかなうらみ声が聞こえてこないかと待ちました。2分間待ちましたが、何も聞こえません。5分間待ちました、同じように何も聞こえません。10分たっても同じです。）（2003.11. 25)
＊ pleto 〔名詞〕 盆、トレー。。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'tray' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「木あるいはその他の材質で出来たトレーで、（手で）皿や茶わんを運ぶのに使う （plato el ligno aŭ alia materialo, kiu servas por alporti (permane) telerojn, tasojn,...)」です。一昨日の dokumento の用例に続く文章です。
Kun mallevita okuloj kaj ruĝiĝante ĝis la haroj kaj oreloj, li prenis la pleton kaj reiris senvorte al la budeto, kie li decidis neniam plu labori ĉe n-ro 1 Matamata Avenuo malgraŭ palatoplaĉaj tortoj.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼は目を伏せて、髪の毛や耳までも顔を赤らめてトレーを受取り、無言で小屋に戻った。そこで、彼はどんなに美味しいトルトが待っていようと二度とマタマタ街一番地で仕事はしまいと心を決めた。）（2009. 11. 5.)
"Kaj poste vi estos preta por iom da ŝakludado!" diris la grandkorpulo bonhumore, kaj liaj trajtoj lumis de anticipa ĝuo. Frank Partridge ankaŭ ridetis, kaj diris:
"Estos plezuro, kiam la okazo permesos, pasigi iom da tempo per ŝako, sed ne rigardu min kiel bonan ludanton."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「そして、そのあとはあんたは少しチェスをすることになる！」とその大男は上機嫌で言った。そして、彼の顔つきが楽しみを先取りして輝いた。フランク・パルトリッジも微笑んで、言った。「チェスに少し時間を費やす機会があればうれしいです。でも、私がチェスの相手を立派につとめることが出来るなんて思わないでください」）（2010. 6. 10.)
Venis frapeto sur la pordo, kaj envenis Tomaso Ĝerard. "S-ino Vikeri!" li diris. "Kia plezura surprizo!"
Olivero ĵetis al li demandan rigardon.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （ドアに軽いノックの音がして、トマス・ジェラルドが入ってきた。「ヴィケリさん！」と、彼が言った。「これはうれしい驚きですね！」オリヴァーは彼にもの問いたげな視線をおくった。）（2009. 5. 21.)
＊ plezuro 〔名詞〕 愉快；喜び。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'pleasure' に相当します。下例の二つ目は、「愛する」という意味の形容詞 'ama' をつけた合成語になっています。Baza E Radikaro では「気持ちがよく、喜ばしくて、陽気な感情 (agrabla, ĝoja, gaja sento)」です。昨日の nova の用例に続く文章です。
Mia korpo pleniĝis de miksa sento -- iom da timo kaj iom da plezuro. Mi ne povis vidi figurojn, sed tamen estis klare, ke en ĉi tiu somervespero aro da plezuramaj bruemaj virinoj enakviĝis en la fluon de Ŝusta por sin bani.
… "Malsata ŝtono" （私の体は複雑な感情で一杯になった。少しばかり怖いけど、愉快な感じも少しあるといった。姿こそ見ることは出来なかったが、この夏の夕刻に、楽しいことが大好きでおしゃべりな女性たちの一団が、シュスタの流れで水浴をしようと水の中に入っていたのは確かなことだった。）（2005. 12. 9.)
＊ pli 〔副詞〕 ＜比較対象を明示しない絶対比較と、明示する相対比較がある＞より、もっと@〔形容詞・副詞・動詞を修飾〕：A〔da を伴って数量を示す。pli multe ともいう〕：B〔修飾語なしに〕それ以上、これ以上：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要な副詞です。英国語の 'more' に相当します。Baza E Radikaro では「＞（７は６以上；８と９はそれ以上；３は６より少ない）（＞（7 estas pli ol 6; 8 kaj 9 estas ankoraŭ pli; 3 estas malpli ol 6))」です。先週末の ankoraŭ の用例に続く文章です。
Ĉar neniu envenis kaj ĉar mi ne aŭdis ion pli, mi do eraris, mi pensis; mi nur imagis, ke mi aŭdis ĉi tiujn tri pordofrapojn.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （誰も入ってこないし、それ以上は何も聞かなかったので、私はかん違いしたのだと考えた。私は、ただ、その三つのドアをノックする音を聞いたと想像しただけだと考えた。）（2006. 10. 3.)
＊ plonĝi 〔動詞〕 @〔水に〕飛び込む、ダイビングする。A [航空] 急降下する。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'dive, plunge' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'ĵeti sin kapo-sube en akvon (por naĝi)' です。昨日の ferdeko の用例に続く文章です。
- Dek minutoj poste, ĝi plonĝis per la antaŭa parto, poste per la malantaŭa, poste ĝi komencis turniĝi surloke kvazaŭ hundo, kiu kuras post sia vosto, kaj poste, saluton al ĉiuj, brrrru!... ĉio estis finita, ne plu estis la Faraono! … '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「十分たつと、船は舳を突っこむ、艫が沈む、それから自分の尻尾を追っかける犬のように、ぐるっとまわって、みんな、あばよ、ぷくぷくぷく！... それでおしまい、もうファラオン号の姿は見えない！」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 8. 18.)
plonĝi 〔動詞〕 ダイビングする、急降下する。《「新選エス和」》 … 「和エス」には、下例の場合、salti、sinĝeti も可と。 Jam dum la sabata matenmanĝo en la gastejo oni rimarkas, ke estos varma tago. La okjara Franziska kun bulko en unu mano kaj taso da ĉokolado en la alia volas plonĝi enmaren de la gasteja strandeto sur la norda bordo de Selando. Glutinte la lastan pecon ŝi kaj ŝia frato Holger havas tempon por mallonga bano en la friska Sunda akvo, dum iliaj gepatroj pretiĝas por pluiri. Poste ili ĉiuj devas enaŭtiĝi por prame transiri tiun akvon al la sveda Helsingborg. … el "Falĉita kiel fojno" (もうすでに、旅館の土曜日の朝食の間に今日は暑くなるだろうということが分かる。８歳のフランチスカは、片手にパン、もう一方の手にチョコレートのカップを持って、セランドの北岸に位置した旅館の小さな浜から海に入りたいと言う。パンの残りを飲み込んでしまうと、彼女と弟のホルガーは、スンダの冷たい海で、しばらく泳ぎを楽しむ。その間に、親たちは出発の準備をする。その後、スウェーデンのヘルシングボリへとフェリーで海を渡るべく、彼ら全員は車に乗り込まねばならない。）（2003.6. 25）
＊ plori 〔動詞〕 p. f. 泣く。《「新選エス和」》p. = 本義。f. = 転義。 … 下例では ek-（動作の始まりを示す接頭語）がついています。この単語の後に出てくる 'larmo'「涙」もついでに覚えましょう。Baza E Radikaro では「涙（水）が目から流れ出るほど悲しい（あるいは、うれしい）（malĝoji (aŭ ĝoji) tiel, ke larmoj (akvo) fluas el la okuloj)
」です。昨日の kolekti の用例に続く文章です。
Sed oni ne povas kompreni, kial ŝi, kolektinte berojn, manĝas ilin starante ĉe la fenestro de alia persono. Nu, la sinjoro ekprenis ŝian manon. Giribala penis liberigi sin kaj foriri, kaj subite ŝi ekploris kaj larmoj elfluis el ŝiaj okuloj, kaj fine ŝi lasis la berojn fali sur la teron el sia antaŭtuko kaj forkuris.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （でも、彼女がなぜベリーを集めておいて、他人であるその男の窓際に立ってそれを食べていたのかは理解できない。さて、その若者は彼女の手を取った。ギリバーラはふりほどいて立ち去ろうとし、突然、泣きはじめ涙が目からあふれた。ついに彼女はベリーが前掛けから地面にこぼれ落ちるのにかまわず走り去った。）（2004. 9. 18.)
＊ plu 〔副詞〕 もっと；さらに。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'further; more' に相当します。下例では否定の副詞 'ne' を直前に伴って「もはや...しない」という意味で使われています。英国語の 'no more' に相当します。Baza E Radikaro では「たえまなく；やめないで (senĉese; ne ĉesante)」です。昨日の dolĉa の用例に続く文章です。
Tiun tagon mi ne povis rajdi kaj post tiu okazintaĵo mi ne plu vestis min kiel eŭropanon kaj ne plu portis ĉapelon.
… "Malsata ŝtono" （その日は私は乗馬ができなかった。そして、その出来事があってから、私はもうヨーロッパ人のような衣服をまとうのをやめ、帽子もかぶらなくなった。）（2006. 4. 5.)
＊ pluki 〔動詞〕 摘む、つまびく。《「新選エス和」》 … 辞書では、=ŝirpinĉi となっています。ŝiri（ちぎる）＋pinĉi（つまむ）。下例では、el-（移出を示す）がついています。 Longe antaŭ la komenco de la Saturna festo, mi jam sciis, ke alproksimiĝas ia ĝoja okazo. El la duone komprenata babilado de la aliaj sklavoj mi jam elplukis tiun vorton, kaj konstatis ke, kion ajn ĝi signifas, temas pri okazaĵo, kiun ili senpacience atendas. … el "La ŝtona urbo" (サトゥルナのお祭が始まるずっと前から、私は何か楽しい行事が近づいていることを知っていました。他の奴隷達が話していることは半分しか分からないけれども、すでにその単語は聞きとっていましたから、その単語がどういう意味であろうと、彼らが待ちに待った行事だということを確信していました。）（2003.5. 25)
＊ plumo 〔名詞〕 羽毛；羽ペン；ペン。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'feather; pen' に相当します。「名前（nomo)｣と組み合わせた 'plumnomo' は「ペンネーム」です。Baza E Radikaro では「鳥の皮膚をおおっている物（鳥は毛でなく羽がはえている）；筆記具（インクで書くための）(tio, kio kovras la haŭton de birdo (birdoj havas ne harojn, sed plumojn); skribilo (por skribi per inko)」です。昨日の bagatelo の用例に続く文章です。
Mi forlasis la plumon kaj fermis la libron kaj tuj ekveturis per ĉevalveturilo.
… "Malsata ŝtono" （私はペンを放りだし、帳面を閉じた。そして、すぐに馬車で出かけた。）（2006. 5. 11.)
En la mateno la vento iom ripozis, sed malfrue en la posttagmezo la ventopuŝoj kreskis, la neĝo pli dense vualis la scenon kaj la senespera vekriado sonis kiel turmentataj animoj en la profundoj de la infero. La plumbokoloraj nuboj kovris la vizaĝon de la ĉielo kaj la frua mallumigo aŭguris pli kaj pli minace.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （朝のうちは風は少し穏やかだったが、午後遅くなると風の押しやる力が増し、雪がより密になって周囲にヴェールをかけ、地獄の底でさいなまれた魂かと思わせる、絶望的なうめき声がうなりをたてていた。鉛色の雲が空の顔を覆い、いつもより早い暗闇の訪れがますます脅迫的にこれからのことを予感させた。）（2010. 10. 29.)
＊ plura 〔形容詞〕 ＜ふたつ以上の＞〔常に複数形 pluraj で〕@複数の；若干の。A〔名詞を省略した代名詞用法〕二三のもの、二三人。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'several' に相当します。Baza E Radikaro では 'pluraj' について「一つ（あるいは、二つ）以上の （pli ol unu (aŭ du))」です。昨日の perspektivo の用例に続く文章です。
Lian meditadon interrompis la telefono. Li prenis la aparton. "Parolas inspektoro Vikeri," li diris. Venis el la ricevilo vigla kaj amikeca parolo. "Mi ĝojas refoje, post pluraj monatoj, aŭdi vian voĉon. Ĉi tie Tomaso Ĝerard." "Kia plezura surprizo!" Bone Olivero Vikeri rememoris inspektoron Ĝerard, kies deĵora sidejo situis en marborda feriejo distanca je cent kvindek kilometroj, kaj kun kiu li hazarde trovis sin kunlaboranta, dum sia fina jara libertempo, en la solvado de kazo de murdo.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （電話が鳴って彼の黙想が破られた。彼は受話器をとった。「こちら、ヴィケリ警視です」と彼は返事した。受話器から活発で愛想のよい声が響いた。「何ヶ月もたってからまたあなたのお声が聴けてうれしいです。私、トマス・ジェラルドです」「これは驚きだ！ こちらもうれしいよ」オリヴァー・ヴィケリはジェラルド警視のことをよく覚えていた。彼の勤務地は150キロ離れた避暑地の海岸にあり、彼とは最後に年休を取ったときに、殺人事件を解決するべくたまたま一緒に仕事したことがあった。）（2009. 1. 28.)
＊ plur- 〔接頭辞〕〔しばしば合成語で、名詞的語幹の前に付いて〕複…、多…〔二つ以上の〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。下例では 'fojo（度、回）' に付けた 'plurfojo' を副詞語尾に変えて「何度も」の意味で使っています。Baza E Radikaro では 'pluraj' について「一（、あるいは、二）つ以上 （pli ol unu (aŭ du))」です。昨日の ŝarĝi の用例に続く文章です。
Raffaele pravis pri la malbona stato de la vojo kaj plurfoje li konsilis al Cunningham, kiu kondukis kiel frenezulo, ke li malrapidu. Tutkontraŭe tiu tromemfida ulo premis la akcelilon, kaj la Land-Rover komencis saltetadi kiel lokusto sur la malebena vojsurfaco.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （ラファエルが道の状態が悪いと言っていたのは本当だった。それで、彼は気狂いのように運転しているカニンガムに、ゆっくり運転するようにと何度も忠告をしていた。その自信過剰の男は、全く意見を聞かないで、アクセルを踏みこむので、ランド・ローバーはでこぼこ道の上をバッタの様に小刻みに飛び跳ねだした。）（2007. 3. 14.)
＊ pluvo 〔名詞〕 雨。《「新選エス和」》 … 少しエスペラントを学ばれた方ならもうご存知の単語と思いますが、接尾語の -er-（物の構成部分・分子・粒などを示す）を紹介したくて取りあげました。ombrelo は、「かさ」です。なお、Baza E Radikaro では「雲から落ちてくる水（akvo falanta el nubo)」です。昨日の ŝablono の用例に続く文章です。
La pluveroj monotone frapas sur lia nigra pluvombrelo. La montriloj de la brakhorloĝo proksimiĝas al la sesa horo, sed li ankoraŭ hezitas; ĉu li iru al la hotelo Metropolo, aŭ li ĵetu la bukedon kaj revenu hejmen.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （単調に雨粒が彼の黒い雨傘をたたいている。腕時計の針が6時に近づいているのに、ホテル・メトロポーロへ行くのか、それとも花束を投げすてて家へ帰るのか、まだ彼は決めかねている。）（2004. 8. 7.)
＊ pobo 〔名詞〕 船尾。（反対語の船首は pruo です）《PIV》 … 専門用語ですね。でも、下例なら、ekster-（外の）がついてますが、辞書をひかずに見当がつきます。 Li levas ion super la akvon. Ĝi estas homa piedo kaj kruro kun verdstria ŝtrumpo kaj griza pantalono. Nils Sjogren lasas la piedon regliti akven, startigas la eksterpoban motoron de sia boato kaj veturas hejmen por alvoki la fajrobrigadon. La fajrobrigadistoj estas tiuj, kiuj ne nur estingas incendiojn kaj savas katidojn el tro altaj arboj, sed krome savas dronantojn kaj elakvigas dronintoj. … el "Trans maro kaj morto" (彼は、水の上に何かを引き上げます。それは人間の足で、灰色のズボンをはき、緑の線が入った靴下をつけています。ニルス・ショグレンは、その足を水の中へすべらせながら再び沈め、自分の船の船外機をスタートさせ、消防隊を呼ぼうと家に帰ります。消防隊員とは、火事の消火にあたり、高い木に登ったまま下りてこない子猫を助け下ろしたりするのはもちろんのこと、おぼれている人を救い、おぼれてしまった人を水から引き上げたりもする人のことです。）（2003.5. 30)
＊ pojno 〔名詞〕 手首。《「新選エス和」》 … 辞書には続けて、「腕時計」 pojnhorloĝo とある。 "Foriru!", denove kriegis la Duko, banante la manojn inter rubenojn. "Miaj juveloj daŭros eterne", li kriis ranece. La Golukso, kiu neniam antaŭe subridis, subridis. La grandaj pordoj de la kverkoligna ĉambro malfermiĝis, kaj tie ili lasis la malvarman Dukon, liaj manoj kovritaj ĝispojne per diamantoj. (「行ってしまえ!」と、公爵はルビーの中に手を浸しながらもう一度叫んだ。「わたしの宝石は永遠だ」と、彼はカエルのような声で叫んだ。ゴルクソは、今まで一度もクスクス笑ったことはなかったのに、クスクス笑った。樫の木の部屋の大きな戸が開いた。手首までダイアモンドのなかに手を突っ込んでいる心の冷たい公爵をその部屋においたまま、彼らはそこをあとにした）（2003.2. 6)
＊ polico 〔名詞〕 警察；警察署。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'police' に相当します。下例では形容詞語尾がついています。Baza E Radikaro では「国あるいは都市の秩序と安全を保つための役人 （ŝtataj aŭ urbaj funkciuloj por teni ordon kaj sekurecon)」です。昨日の perspektivo の用例に続く文章です。
"Mi havas por vi alian surprizon," daŭrigis la vokinto. "Mi projektas viziton al vi." "Bonege! Sed, se temas pri afero polica, vi devos rapidi. Mi emeritiĝos post unu semajno." "Ho! Jes! Mi memoras. Nu, mi intencas veturigi min morgaŭ matene. Jam estas aranĝita loĝejo en la motelo Montovidaĵo. Tie enskribiĝinte, mi iros rekte al via oficejo. Kaj la vizito ja koncernas polican kazon. Specife, murdon. La viktimo estas virino, laŭŝajne de via urbo. Pri la kulpulo ni ĝis nun sukcesis eltrovi nenion. Estas mia espero, ke tiun mankon mi plenigos per la vizito tien."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「もう一つあなたが驚くことがありますよ」と相手が続けた。「あなたのところを訪れようと思っているんです」「すばらしい！ でも、警察の仕事のことだったら急いでくれよ。一週間後には私は定年退職しているんだ。」「ああ、そうでした。覚えていますよ。それで、私は明日の朝車で行くつもりです。すでにモーテルの山望荘に部屋を予約してあるんです。そこへ荷物を預けてから直接あなたのオフィスへ出向くつもりです。それで、今度の訪問は刑事事件なんです。殺人事件です。被害者は女性であなたの都市の出身らしいのです。犯人については今のところまだ何も分かってはいません。その欠けた部分をそちらへ行くことで補えるかもしれないということを私は願っているのです」）（2009. 1. 28.)
＊ politiko 〔名詞〕 @政治。A政策、政治方針。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'politics; policy' に相当します。下例では形容詞語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'arto de regado de ŝtato; praktikado de tiu arto' です。昨日の kara の用例に続く文章です。
- Sed, demandis Morrel, ĉu ne ekzistas eblecon plirapidigi la formalaĵojn, ĉar ni nun triumfas? Mi havas kelkajn amikojn, kelkan influon; mi povas atingi la nuligon de la arestado.
- Ne okazis arestado.
- De la malliberiga protokolo.
- En politika afero, ne estas malliberiga protokolo: kelkfoje la estraroj havas intereson senspure malaperigi homon; notoj pri malliberiga protokolo povus helpi la serĉadon.
- Eble tiel statis la aferoj kun la Bourbon-oj, sed nun...
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「でも、」と、モレルはたずねた。「なにしろ勝利はわれわれの手に帰したのですから、そこになんとか手続きを早くする方法はないでしょうか？ わたしには、勢力のある人たちに多少知り合いもあります。判決の取消を求めることもできるのですが。」「判決はありませんでした。」「では、収監者名簿でも？」「政治的の事件については収監者名簿はありません。政府は、往々必要上、その痕跡を少しも残さずに一人の人間を亡きものにしてしまうことがあるのです。（その場所、）収監者名簿に記載されていたりすると、後から調べがつくわけですから。」「なるほど、ブルボン王朝の時代にはそんなことでもあったでしょう。でもいまは...」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 4. 14.)
Kompreneble, tiu akirita sperto pli kaj pli poluris la strategion de Partridge, kaj nur kun grandiĝanta peno, Baggs povis fine superregi lin. Kaj fine venis la tago, kiam tute neatendite Partridge kriis:
"Ŝakmato!"
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （もちろん、そうして手に入れた経験がパルトリッジの戦法にだんだんと磨きをかけることになり、苦労に苦労を重ねたあげくやっとのことでバグスは最終的に彼を上回ることができるのだ。そして、とうとうその日がやって来た。全く思いかけずにパルトリッジが叫んだのだ。「チェックメイト！」）（2010. 11. 25.)
＊ poluso 〔名詞〕 極、北極。《「新選エス和」》 … nordo（北）、sudo（南）をつけて、「北極」、「南極」です。 ... Tiam venis la vico de la lanternistoj el Rusio kaj Hindujo. Kaj la vico de tiuj el Afriko kaj Eŭropo. Kaj de tiuj el Sud-Ameriko. Kaj ili neniam eraris pri siaj vicoj por eniri sur la scenejon. Estis grandioze. Nur la lanternisto de la unusola lanterno ĉe Nordpoluso kaj lia kolego ĉe Sudpoluso vivis malzorge kaj pigre: ili laboris po du fojoj ĉiujare. … el "La eta princo " (… すると、こんどは、ロシアとインドの点燈夫たちの番がやってきます。それから、アフリカとヨーロッパの点燈夫たち、それから南アメリカの点燈夫たち。そして、かれらは、ただの一度も舞台に出る順序をあやまることがありません。まったくすばらしい見ものでした。ただ、一つしかない街燈に火をつける北極にいる男と、南極にいる彼の仲間だけが、なにもせずに、のらくらしていました。ふたりは、一年に二度、働くだけだったのです。）（『星の王子さま』から。内藤 訳に少し補足。）（2003.5. 26)
＊ polvo 〔名詞〕@ほこり、ちり；粉塵（ふんじん）。A〔火山・原爆の〕灰。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'dust' に相当します。下例では形容詞にして使っています。Baza E Radikaro では「大変小さな乾いた断片（残物、汚物）（tre malgrandaj sekaj eroj (restaĵo, malpuraĵo))」です。昨日の krono の用例に続く文章です。
-- Ĉu vi ne sentas, kiel agrable estas iri tie ĉi? -- diris la maljunulo kaj turnis sin al la filo. -- Tio estas alia afero ol la malmola kaj polva ŝoseo.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「ここを歩くのはとても気持ちがいいとお前は思わないかい？」と、老人が言った。そして、息子の方をふり返った。「固くてほこりっぽい車道を歩くのとは、これは全く違うよ」）（2008. 5. 20.)
polvo 〔名詞〕 ほこり、ちり；微粒。《「新選エス和」》 … 重要単語です。'suĉi (吸う）' と合わせて 'polvosuĉilo（真空掃除機）' が作れます。Baza E Radikaro では「極小の乾いた粒（残りくず、汚物）（tre malgrandaj sekaj eroj (restaĵo, malpuraĵo))」です。昨日の angulo の用例に続く文章です。
Polvo kolektiĝis ĉirkaŭ la libro. Sed kie estas tiu knabineto -- nome Giribala-- kiu estos feliĉa pro tio.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （本の周りにはほこりがたまっていました。でも、このおかげでとても幸せなはずのあの少女−ギリバーラのことなんだけど−は、どこにいるのでしょう。）（2005. 3. 5.)
＊ polvoŝovelilo 〔合成語・名詞〕 ちりとり。 … 日常用語です。polvo（ほこり）＋ ŝoveli（すくう）＋ il（道具を示す接尾語）。 La bofilino prenis balailon kaj polvoŝovelilon, kunbalais la karbojn kaj residiĝis. "Jen vi povas daŭrigi, Patrino", ŝi diris. Sed la maljunulino ne volis. La aliaj volis aŭdi pli, sed la bofilino vidis, ke la maljunlino paliĝis, kaj ke ŝiaj manoj tremis. "Ne, patrino nun estas laca kaj devas enlitiĝi", ŝi diris. (義理の娘はほうきとちりとりを取って、（飛び散った）炭をかきあつめ、それから座りました。「もうお続けになってもいいですよ、お母さん」と彼女は言いました。でも、おばあさんは続けようとしませんでした。他の人たちはもっと聞きたかったのですが、義理の娘は、おばあさんの手がふるえ青ざめているのに気づきました。「だめだわ、お母さんは疲れていらっしゃるから、お休みにならなければいけないわ」と彼女は言いました）（2003.4. 11)
＊ polvoza 〔合成語・形容詞〕 ほこりっぽい。 … polvo（ほこり、ちり）＋ -oz-（病・症を示す）。突然の黄砂があったりするこの頃、使い出がある単語。 Fernando prenis sian skatolon kun la farboj kaj la penikoj kaj kun sia stablo ekpromenis sur seka polvoza vojo en la direkton de la maro. (フェルナンドは絵の具と絵筆が入っている箱を取り、イーゼルをかついで、乾いてほこりっぽい道を海の方に向かって歩き始めました） (2002.11.23）
Apud la domo estas la ĝardeno, enkadrita de heĝo, kun grosoj, riboj, rozoj kaj diversaj aliaj floroj, kaj super ĉio etendas sin la florplenaj kronoj de la pomarboj. Multe da penado li havis ankaŭ tie sed ankaŭ multe da ĝojo.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （その家のそばにグーズベリーやスグリ、バラ、そして、その他たくさんの花からなる生垣で囲まれた庭があった。そして、それらの上にリンゴの木の花が王冠のように広がっていた。そこでも彼は大いに苦労を重ねたが、喜びもまた多かった。）（2007. 12. 15.)
Liaj okuloj vagrigarde ekzamenis la ĉirkaŭaĵon. Eĉ apud la ŝtupo, kie li staris flamis la kapoj de pompe ruĝaj papavoj, preskaŭ strangolitaj de la larĝfoliaj rumeksoj kaj stelarioj.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼の視線は周り一帯にあちらこちらと吟味するように投げかけられた。彼が立っている玄関階段の近くでさえ、大きな葉のスイバやハコベに攻め立てられてほとんど窒息しそうになったケシの赤い花冠が華やかに燃え上がらんばかりだった。）（2009. 6. 11.)
＊ populara 〔形容詞〕人気のある；一般的な；大衆的な、通俗的な。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'popular' に相当します。Baza E Radikaro では「多くの場所で沢山の人に好まれている；素人に易々と理解できる （ŝatata de multaj homoj multloke; facile komprenebla por ne-fakuloj)」です。昨日の dialogo の用例に続く文章です。
-- Tamen ne senkaŭze li estas ĉi tie inter tiuj homoj. -- Ankaŭ mi ne komprenas, ĉar li estis tre populara kun sia amiko Ŝarŝy en la urbo Verĥnje-Udjinsk. Li instruis dancon al la oficiredzinoj. Estis tempo, kiam li kun sia kolego ĉiam rolis en teatraj prezentadoj, aranĝitaj por bonfaraj celoj. Mi bone konas lin, ĉar mi estis lia tajloro en la garnizona teatro en Berezovka. … Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" （「しかし、理由もなく彼がここであの連中といるわけがない」「彼はフェルクニ・ウジンスク市で、彼の友人のシャーシィとともに大変人気があったので、私にも分かりません。彼は士官の奥様方にダンスを教えていました。慈善目的で結成された劇団公演で、彼が仲間と一緒にいつも一役を演じるというそんな時期がありました。私は彼を良く知っているのです。なぜなら、私はブレゾフカの兵営劇場で彼付きの衣装係でしたから」）（2009. 1. 16.)
＊ porcio 〔名詞〕分量；〔食糧の〕割当量、一人分。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'portion' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「ある者に振り分けられた食糧、お金、などの部分：だいたい均等な分配物 （parto de io destinita por iu (manĝo, mono,...); plimalpli egala dividaĵo)」です。昨日の pipro の用例に続く文章です。
La pordo de la kuirejo malfermiĝis kaj rapidpaŝe aperis Striĉikov. Li petis kuleron, gustumis la supon kun kontenteco, kontrolis la porciojn da pano kaj ekzamenis la duban purecon de dudek ladaj lavujoj. Ili servis por manĝujoj. Por dek homoj la kuiristo ĉerpis du ĉerpkulerojn da supo en ilin.
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" （台所の戸が開き、急ぎ足でストリチコフが入ってきた。彼はさじを渡すように言い、満足げにスープの味見をし、パンの割り当て量を点検し、二十個の板金製の洗い桶が清潔かどうかをいぶかしげな目つきで検査した。それらは料理したものの入れ物に使われていた。それらの中に十人分として料理人がひしゃくで二杯分のスープを入れた。）（2008. 12. 19.)
＊ pordo 〔名詞〕 戸口；戸。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'door' に相当します。「強度・巨大」を示す接尾辞 '-eg' をつけた 'prdego' は「門；大戸」で英国語の 'gate' に相当します。Baza E Radikaro では「開く物、そこを通って人が家の中へ入ったり出たりする（閉じることが出来る）；家の出入り口を閉じる物 (malfermaĵo, per kiu oni eniras kaj eliras domon (fermebla); tio, kio fermas la eniran (kaj eliran) malfermaĵon de domo)」です。昨日の koro の用例に続く文章です。
'Vi liberigu min, malferminte la pordojn de ĉio tia; vi forportu min ligitan al via brusto sur via ĉevalo tra la arbaro, tra la montaro, tra la rivero al via sunlumigita ĉambro! Vi liberigu min!'
… "Malsata ŝtono" （「あなた、そんなあらゆる物の門戸を解放して私を自由にして。あなた、あなたの胸につながれた私を馬で連れ去って。山を越え、川を渡り、あなたの太陽の光が降りそそぐ部屋へ！ あなた、どうか私を自由にして」）（2006. 4. 8.)
＊ porko 〔名詞〕@ [動物] ブタ。A＜転義＞不潔なやつ；卑劣漢。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'pig' に相当します。下例では「軽蔑・粗悪」などを示す接尾辞 '-aĉ' をつけ間投詞として使っています。Baza E Radikaro では「皮膚の厚い哺乳動物、食肉を得るため飼われる (dikhaŭta mambesto, bredata por viando)」です。昨日の talio の用例に続く文章です。
"Porkaĉo!" La bruo aŭdiĝas ankaŭ ekster la kuirkabano, kaj ni eniris por ekscii la kaŭzon. Cunningham jam estis sur piede, ankoraŭ tenante firme en unu mano la ĝinbotelon.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「フケツよ！」その物音は台所のある小屋の外にも聞こえてきた。それで、私たちは何が起きたのか知ろうと入っていった。カニンガムはすでに、片方の手にまだしっかりとジンの入ったボトルを持ったまま、立ち上がっていた。）（2007. 5. 9.)
＊ porti 〔動詞〕 になう、持つ、運ぶ、着ている、（名前などが）ついている、実を結ぶ、耐える、心に描く。《「新選エス和」》 … たくさんの意味があるので、重要単語であることが分かります。al-（動作の方向を示す）をつけると「運ぶ」に関連した意味に限定されてきます。昨日の komisii の用例につづく文章です。 "Bone," li diris. "Kien mi portu ilin?" Ŝi pensis dum momento. "Vi nun forpermesiĝas, ĉu ne?" "Jes kaj ne," li respondis. "La ŝipanaro havas dektagan forpermeson, sed mi malmulte ricevas. La ŝipestro devas resti. Almenaŭ li opinias, ke li devas." "Probable estus pli bone por la ŝipo, se li ne restus," ŝi diris. "Pli bone, ke vi alportu ilin al Harkaway. Ĉu vi povas veturigi bovon?" "Mi ankoraŭ ne tion faris," li diris, "sed mi provos." … el "Sur la bordo" （「分かりました」と、彼はいった。「それをどこへ持って行きましょうか？」彼女はちょっとの間考えた。「あなたは、今、休暇中ですよね」「そうともいえますし、そうでないともいえます」と、彼が答えた。船員たちは10日間の休暇がありますが、私はそんなにありません。艦長は、艦に留まっていなくてはなりません。少なくとも彼は、そうしなければならないという意見です」「彼がいない方が、おそらくお船にとってもっと良いのではありませんか」と、彼女がいった。「ハークウェイへ持ってきていただいたら助かりますわ。あなたは牛を扱うことがおできになって?」「まだ、そんなことしたことありませんが」と、彼はいった。「でも、何とかやってみましょう」）（2004. 3. 15.)
＊ portreto 〔名詞〕 @肖像、ポートレート：＜転義＞生き写し。A〔文学〕人物描写、性格描写。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'portrait'、カタカナ語の「ポートレート」に相当します。Baza E Radikaro では「人物の顔を表した絵あるいはデッサン (pentraĵo aŭ desegno prezentanta la vizaĝon de persono)」です。昨年末の fortika の用例に続く文章です。
Liaj bildoj pri sovaĝbestoj kaj portretoj de indiĝenoj havigis al li vastan renomon ne nur en Afriko sed ankaŭ en Eŭropo kaj Ameriko. Li same lerte manipulis la fotilon kiel la penikon, kaj Nevins havis la bonŝancon dungi lin kiel fotografiston kaj artiston.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （野生動物や原住民のポートレートを描く彼の絵は、彼の評判をアフリカだけでなく欧米でも高めることになった。彼はカメラを絵筆と同じようにうまく使いこなし、だから、ネヴィンスは彼を雇うことでカメラマン兼画家を雇うという幸運を得たのだ。）（2007. 1. 11.)
＊ posedi 〔動詞〕 所有している；わが物にしている；= obsedi（とりつく）；[法律] 占有している。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'possess' に相当します。英国語は 's' が二つで濁ったり濁らなかったり。覚えるの大変。Baza E Radikaro では「自分の所有物として持つ；所有し完全に自分の思いのままにする（havi kiel sian propraĵon; havi plene por sia dispono)」です。先週末の aperi の用例に続く文章です。
Ili ja posedis hejmon kaj familion, kiu konsistas el edzino kaj infanoj. Oni neniam scias, kio okazos al ili, se ili kverelos kun policistoj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼ら（漁師たち）は、実際、家があり、妻や子どものいる家庭を持っていた。もし、彼らが警察官たちとけんかをしたら、彼らに何が起きるか全く分からない。）（2005. 7. 26)
＊ post 〔前置詞〕 ...の後に；...の後ろに。《「新選エス和」》 …重要な前置詞です。英国語の 'after, behind' に相当します。Baza E Radikaro では「うしろに；より遅れて；順番のより後のほうに (malantaŭ ; pli malfrue ol; pli malantaŭe en vico)」です。先週末の ŝajni の用例に続く文章です。
Liaj du manoj restis sur la tablo kaj li kaŝis sian vizaĝon en ili kaj post longa tempo li vidis sonĝon pri pasinteco.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼は両腕を机の上に投げ出し、それで自分の顔を覆った。そして、かなりの時間がすぎた後、彼は昔の夢を見ていた。）（2005. 10. 12.)
＊ postefiki 〔動詞・合成語〕 後で効いてくる。 … psot (−の後に）＋ efiki（効能がある）。 -Vi trinkis tro multe da vino. -Tio estis agrablega kaj ankoraŭ postefikas. Ĉu tio estas peko? Li turnis sian kapon suben kaj laŭvice kisis ŝiajn mamojn. -Kaj sinjoro vikario, ĉu por vi tio ne estas peko? (「あなたはワインを飲みすぎた」「ワインはとても素敵だったし、だから、よい気分がまだ続いていますわ。それは罪ですか？」彼は頭を下の方に向け、彼女の両方の乳房に順番に口づけをした。「それで、司祭さま、あなたがそんなことをするのは罪ではないのですか？」）（2002.12. 25)
＊ posteno 〔名詞〕 @地位、ポスト；役職、部署。A〔兵士の〕部署；駐屯地。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'post, station' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「兵士が駐屯する場所；人に与えられる職務；役職 （loko, kie soldato estas starigita; ofico donita al iu; laborfunkcio)」です。昨日の biciklo の用例に続く文章です。
Kiel kutime Bart Redman streĉis sin sur ekstreme komfortan seĝon, por malrapide vagi laŭ la presitaj kolumnoj. Fine li atingis la vakajn postenojn kaj tralegis ilin iom atente. Nur unu, la lasta en la longa listo, interesis lin.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （いつものようにバート・レドマンは、印刷されたコラムからコラムへとゆっくりと視線をさまよわせるべく、すばらしく居心地の良い椅子に体を伸ばした。とうとう彼は空きのある仕事のところに至り、それらを初めからお終いまで少なからず注意を払って読んだ。その長いリストの中の最後のところに、彼の注意を引いたのが一つあった。）（2009. 5. 28.)
＊ postuli 〔動詞〕@（1） (ion (+ de iu))＜物事を＞＜人に＞要求する、求める、請求する。（2） ((de iu +) -i, (de iu +) ke -u) ＜…することを＞＜人に＞要求する。A (ion) 必要としている、要する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'demand, require' に相当します。下例では過去形の語尾 '-is' がついています。Baza E Radikaro では「人に何かをする、あるいは、与えなければならぬとはっきり言う；何かが手に入らなくなる、あるいは、そのようにする；必要とする （firme diri, ke iu devas fari aŭ doni ion; fari aŭ kaŭzi, ke io estas nemalhavebla; necesigi)」です。昨日の spasmo の用例に続く文章です。
"Mi ĝojas, ke vi povas ridi," diris Ben, bonhumore frapante liajn ŝultrojn. "Estas bone nun, ke vi gratulu min. Mi sukcesis savi vin kaj tion vi postulis."
Troviĝis larmoj en la okuloj de Bart, kiam li levis la kapon, kaj lia voĉo ne estis frima. … 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「君が笑ってくれるんで俺はうれしいよ」と、彼の肩をたたきながらベンは上機嫌で言った。「君が俺を祝ってくれれば、もうすっかりうまくんだ。俺は君を救うことができたし、君はそうしてくれと言ったんだよ」バートが顔を上げたとき、目に涙が浮かんでいた。そして、彼の声はおぼつかなかった。）（2010. 3. 26.)
postuli 〔動詞〕 要求する。《「新選エス和」》 … 必須の動詞です。下例はその名詞形。 Sendube la plej multaj esperantistoj loĝas en Eŭropo, malgraŭ la tutmonda postulo de la lingvo al si mem. Tamen ĝi havas parolantojn sur ĉiuj kontinentoj, kio ne estas memkomprenebla por malriĉa movado kiel la nia. Tio estas menciinda pluspunkto en informado. … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)" (言語そのものが全世界で話されるべく作られたのにもかかわらず、疑いもなく、大部分のエスペランティストたちはヨーロッパに住んでいます。しかし、エスペラントはすべての大陸に話し手を持っています、そして、このことは我々のような貧弱な普及運動からは理解しがたいところです。それは情報活動において言及する価値のあるプラス面です。）（2003.9. 9）
＊ poŝo 〔名詞〕@〔衣服の〕ポケット。A〔目の下の〕たるみ、〔カンガルーの〕袋。B [スポーツ] 〔ビリヤード台の〕ポケット。C [軍事] 〔包囲された〕孤立地帯、ポケット地帯。D [地学] 晶洞；鉱石塊。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'pocket' に相当します。下例では 'lampo（ランプ）' とつないだ合成語としています。Baza E Radikaro では「服につけた小さな袋 (saketo en vesto)」です。昨日の sonĝi の用例に続く文章です。
Rapide mi glitis el mia dormsako, malfermis la pordon de la kabano kaj serĉis la Land-Rover per mia poŝlampo. Cunningham estis nek sur la tegmento nek sur la grundo apud la veturilo.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （急いで私は寝袋から抜け出し、小屋の戸を開けて懐中電灯でランドローヴァーを探した。カニンガムはその屋根の上にも、車の近くの地面の上にもいなかった。）（2007. 7. 6.)
＊ poŝtelefono 〔合成語・名詞〕 携帯電話。 … poŝo（ポケット）＋ telefono（電話）。 Ĉiuj tre surpriziĝis. Kelkaj koleras. Aliaj timas. Iuj volas eniri la amasloĝejon. aliaj volas malhelpi, ke oni pasu tra la pordo. Oni tre vigle diskutas sed nenion faras. Nur Gabriella ion faras. Ŝi elpoŝigas sian poŝtelefonon kaj telefonas al ĵurnalo. (皆は大変驚いた。何人かは腹を立て、他の連中は怖がる。ある連中は簡易宿泊所へ入ろうとし、他の者たちは他人がドアから入るのを妨げようとする。皆はとても激しく議論はするけど、何もしようとはしない。ただ、ガブリエラだけがするべきことをする。彼女は自分のケイタイをポケットから出して、新聞社に電話をする）（2003.2. 8)
＊ poŝto 〔名詞〕 郵便。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'post, mail' に相当します。最初の例は「職業人・常習者」を示す接尾辞 '-ist' をつけたもの、２番目の例は「観念の具体化されたもの」を示す接尾辞 '-aĵ' をつけ「郵便物」として使っていますが、これには複数語尾と目的格語尾がついています。Baza E Radikaro では「手紙を運ぶサーヴィス (servo por transporti leterojn)」です。昨日の ĉiu の用例に続く文章です。
--Poŝtisto alvenis kaj transdonis al mi miajn poŝtaĵojn; la sevisto alvenis kaj salutis kaj demandis al mi pri tio, kion mi manĝos tiutage.
… "Malsata ŝtono" （郵便配達夫がやって来て、私の郵便物を渡してくれた。召使がやって来て、挨拶をし、その日私が何を食べるかを聞いた。）（2006. 4. 27.)
＊ poto 〔名詞〕つぼ、かめ；鍋（なべ）；ポット；やかん〔などの総称〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'pot, jug, jar' に相当します。下例では 'lavi（洗う）+ -ad（その行為を示す接尾辞）' がついて「食器洗い」の意味の合成語としています。Baza E Radikaro では「いろいろな用途で使うための容器（料理鍋、花瓶、水がめ、...） （ujo por diversaj uzoj: kuir-poto, flor-poto,akvo-poto,...)」です。昨日の diplomato の用例に続く文章です。
Estis vespere, kaj Bart kaj Ben sidis komforte ĉe la tablo. Finiĝis la manĝo kaj potlavado. Bart rompis la silenton.
"Ĉu vi sukcesis nuligi la aferon hodiaŭ posttagmeze, Ben?"
"Ne. Aŭskultu, mia malnova amiko. Mi havas surprizon por vi. Matilda kaj mi intencas geedziĝi, kaj --"
"Kion?"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （夜のことだった。バートとべンはテーブルについてゆったりと座っていた。食事が終わり食器洗いも済んだ。バートが沈黙を破った。「今日の午後には、事をなかったことにする件だが、君はうまくやったのかい。ベン？」「いいや。聞いてくれ、私の古くからのなじみだったね、君。君を驚かすことがあるんだ。マチルダと私は結婚しようと思ってるんだ、それで−」「何だって？」）（2010. 3. 19.)
＊ potenco 〔名詞〕@力、威力；政治的権力。A [数学] ベキ、累乗。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'power' に相当します。下例では形容詞語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'kapablo (forte) influi; kapablo obeigi; (matematiko: la kvara potenco de 3 estas 3x3x3x3=81)' です。先週末の kruco の用例に続く文章です。
Napoleono certe malpostenigus Villefort-on sen la protekto de Noirtier, kiu fariĝis tute potenca en la kortego de la Cent Tagoj, kaj pro la danĝeroj, kiujn li frontis, kaj pro la helpoj, kiujn li okazigis. Tiel, kiel li promesis al li, la Ĝirondano de 93 kaj la senatano de 1806 protekis, tiun, kiu protektis lin la antaŭan tagon.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （もしもノワルティエの庇護がなかったら、ナポレオンはたしかにヴィルフォールを免職させたにちがいなかった。ノワルティエは、それまでにおかしてきた数々の危険や、いままで尽くした忠節の故をもって、百日政治の宮廷にあって、絶大な羽振りをきかせていた。そして、93年にはジロンド党員であり、1806年には元老院議員だった彼は、かってヴィルフォールに約束したように、前に自分をかばってくれたものを、いまかばってやることができたのだ。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治）（2011. 3. 15.)
Ambaŭ ludis en granda streĉo, apogante sin sur la tablo preskaŭ senmove kiel pozigitaj kvazaŭ homoj en montrofenestro. Sed iom post iom la supera scio de Ŝakmato sukcese efikis kaj ankoraŭ unu fojon li humiligis sian kontraŭulon en la polvon. Sed, kvankam li ĵus gajnis, lia acida humoro ankoraŭ daŭris, ĉar li bone sciis, ke li apenaŭ evitis malhonoron.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （二人は大きな緊張のもと、まるでショーウインドウの中でポーズをとっている人のようにテーブルに身を寄せほとんど身じろぎもせずにゲームをしていた。しかし、少しまた少しとチェックメイトの知識が勝って、上手く効果を発揮し、今一度彼は自分の相手を一敗地にまみれさせた。しかし、今まさに勝ったとはいえ彼の嫌味な機嫌は尾を引いていた。なぜなら、彼はすんでのところで不名誉なことにならずに済んだのだということを良く知っていたからだ。）（2010. 12. 7.)
＊ pozicio 〔名詞〕 @〔社会的〕地位。A姿勢、位置； [医学] 体位。B [軍事] 陣地。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'position' に相当します。下例では対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「人あるいは物が（あるいは、そんな風に）立ち、座り、横になっている場所；（社会、団体、企業などで人が占める場所 (loko, kie (aŭ tiel, kiel) io aŭ iu staras, sidas aŭ kuŝas; loko de iu en la socio, asocio, entrepreno,...)」です。昨日の knabo の用例に続く文章です。
Ĉiuj parolis samtempe. Poste, mi aŭdis viran voĉon ordoni, ke ĉiu denove prenu sian pozicion; finiĝis la paŭzo, kaj nun necesas daŭrigi la pentradon.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （皆が一斉にしゃべえていた。その後、男の声が命令するのが聞こえた。皆、もう一度自分の位置に戻るように、休憩は終わりだ、もう絵を描かなければならない、と。）（2007. 10. 20.)
＊ praktiko 〔名詞〕 実践、実用、実習、実務。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'practice' に相当します。エスペラントは「一字一音」の原則があり、この英単語のように '-c-' を [-k-] と読んだり [-s-] と読んだりすることはなく、常に [-ts-] と発音します。下例では動詞語尾がついています。Baza E Radikaro では「理屈でなく実行すること （la farado, ne la teorio)」です。昨日の polico の用例に続く文章です。
"Nu, mi faros mian eblon por helpi vin dum la venontaj sep tagoj. Ĉu estas io, pri kio mi povos esplori antaŭ via alveno?" "Dankon, sed ne! Mi kunprenos fotografaĵojn kaj aliajn detalojn. Ĝis morgaŭ!" Ili ĝisis, kaj Olivero Vikeri malstreĉiĝis sur la seĝo, pripensante la neatenditan lastan okazon por praktiki sian metion. ＜＜＜＜＜＞＞＞＞＞ Alvenis la kvina horo kaj duono. Li metis flanken la enketraporton de li skribitan antaŭ pluraj jaroj, kiuj li legis kun refreŝigo de la memoro, prenis sian jakon de hoko kaj eliris, ŝlosante post si la pordon.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「じゃあ、私は次の七日間は出来るだけ君のお手伝いをしよう。君が来る前に何か私が調べておくことはあるかい？」「ありがとうございますが、ありません！ 私は写真類とその他の詳しく書いたものを持って行きます。それでは、また明日に！」彼らはさよならを言い、オリヴァー・ヴィケリは自分の職人技をふるえる思いがけない最後の機会が訪れたことを考えながら、椅子の上で体を楽にした。 ＜＜＜＞＞＞ 5時半になった。彼は何年も前に自分が書いた聞き取り調査報告を、記憶をたどりながら読んでいたのだが、それを脇へ置いて、フックから自分の上着を取りドアに鍵をかけ出て行った。）（2009. 1. 29.)
＊ pramo 〔名詞〕 渡し舟。《「新選エス和」》 …今はあまり見かけないのですが、読物にはしばしば出てくる単語です。下例では '-ist（職業人を示す）' をつけて「船頭さん」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「川岸などの一方から他方へと、人や乗物などを運ぶボート、あるいは、船（boato aŭ ŝipo por transporti homojn, veturilojn,... de unu flanko de rivero,... al la alia)」です。昨日の mateno の用例に続く文章です。
Pramisto transigis homojn de unu bordo al alia. La virinoj kun siaj akvujoj sur siaj zonoj kolektiĝis ĉe ŝtuparo de la riverbordo kaj laŭte priparolis la forveturon de Giribala al ŝia bopatra hejmo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （船頭は村人たちをこちらの岸からあちらの岸へと渡す。女たちはたらいを腰紐に結んで川岸の階段のところに集まり、ギリバーラが自分のしゅうとの家へと運ばれていったことを大きな声で話しあう。）（2005. 6. 8.)
＊ precipe 〔副詞〕とりわけ、なかでも、特に。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。形容詞の語尾にした 'precipa' が英国語の 'chief, essential, main' に相当します。類語の 'aparte' は「他から切り離して、とりわけ」、'speciale' は「目的や対象を限定して、他ならない」です。'precipe' は「いくつもの中で特に取り立てて」です。Baza E Radikaro では 'precipa' について「主な；一番重要な；まず第一に考えるに値する） (ĉefa; plej grava; unuavice pripensinda)」です。昨日の mem の用例に続く文章です。
"Precipe vi, kiel historiisto kun speciala interesiĝo pri la 17-a jarcento devas konatiĝi kun la rolantoj en tiu sceno, en kiu aperas Velazquez mem, kiu estis ne nur la oficiala reĝa pentristo, sed ankaŭ ĉambelano."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「特にあなたは、17世紀に特別な関心を抱く歴史家として、ヴェラスケス自身が登場しているこの場面の演者たちと知り合いになる必要があります。ヴェラスケスは皇帝公認のおかかえの画家であるばかりでなく、侍従でもあったのですから」）（2007. 10. 5.)
＊ preciza 〔形容詞〕 正確な、精密な。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'precise, accurate' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'neniom pli, neniom malpli; tiel, kiel devas, kaj ne iomete alimaniere' です。昨日の fiksi の用例に続く文章です。
Morrel malfermis la pordon kaj ŝlosis ĝin malantaŭ sia filo, poste li trairis la antaŭĉambron, aliris la skribotablon, metis la pistolojn sur la angulon de la tablo kaj montris per la pinto de fingro malfermitan registron.
Sur tiu registro estis skribita la preciza stato de la situacio.
Morrel devis pagi post duonhoro ducent okdek sepmil kvincent frankojn.
Li entute havis kvindek mil ducent kvindek sepfrankojn.
- Legu, diris Morrel.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （モレル氏は、戸を開け、息子を中に入れてからそれを閉めた。それから、控えの間を通り、机のそばへ寄り、その隅にピストルを置いてから、開いてあった帳簿を（指の先で）息子に示した。帳簿の上には、正確な財産状態が記されていた。モレル氏は、あと半時間で、二十八万七千五百フランの金を支払わなければならなかった。ところで有金は、全部で一万五千（五万）二百五十七フランに過ぎなかった。「読んでごらん。」と、モレル氏は言った。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 11. 26.)
preciza 〔形容詞〕 正確な、精密な。《「新選エス和」》 … Baza E. Radikaro には、「何も足さない、何も引かない（neniom pli, neniom malpli)」とウイスキーのキャッチ・コピーのような説明がしてあります。昨日の efektiva の用例につづく文章です。 "Ĉi ĉio estas por precize trovi direkton. Eble, kiam ni estas en la akvo je periskopa profundeco. Ĉu ni nun povas fari tion?" "Ne per nia nuna ekipaĵo. Por kio ili dezirus fari tion?" "Mi ne scias. Tio ne estis sur la tagordo. Estas nur neoficiala diraĵo de iu, kiun mi ne konas." … el "Sur la bordo" （「すべては、正確に方向を見つけようとするためのものです。おそらく、我々が潜望鏡の深さにもぐっている時に。現状でできますか？」「今の装備ではだめだよ。何のために彼らはそんなことをしたいのかな」「知りません。それは議題に入っていなかったのです。私の知らない誰かが非公式に言った事なのですが」）（2004. 2. 14.)
＊ prediki 〔動詞〕 @説教する。A＜転義＞執拗（しつよう）に勧める。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'preach' に相当します。下例では「くりかえし行為」などを表す接尾辞 '-ad' をつけ名詞としています。昨日の ĉerizo の用例に続く文章です。
"Ne grave," ŝi respondis. "Tio povas okazi al kiu ajn tute neatendite. Mi memoras, kiam mia edzo misglutis paneron. Li terure hontis. Li troviĝas en la preĝejo kaj trovis biskviton en la poŝo dum la predikado. Vi povas imagi, ke --"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「気になさらないで」と彼女は言った。「むせるのは誰にでもおきます。全く予期していない時にね。私の主人がパンくずを誤って飲み込んだときのことを思い出しますわ。彼は本当に恥ずかしがっていました。教会でお説教の間に彼はポケットの中にビスケットを見つけたのです。想像がつきますわね−−」）（2009. 8. 26.)
＊ preferi 〔動詞〕 @ (ion) 好む、好んで選ぶ； (-i, ke -u) …しようと思う、…することを選ぶ。A (ion(A) + al io(B)) ＜Ｂよりも＞＜Ａの方を＞好む、選ぶ。B (A ol B) 〔Ａ，Ｂは同種の文要素〕＜Ｂ＞よりも＜Ａ＞を好む、選ぶ；＜Ｂ＞するより＜Ａ＞したい；＜Ｂ＞するくらいなら＜Ａ＞したい。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'prefer' に相当します。下例では現在形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「他のそれよりももっとこっちの方をしたい、あるいは、好きだ （ŝati aŭ voli ion pli forte, ol ion alian)」です。先週末の heziti の用例に続く文章です。
"Mi -- mi ne estas certa, ĉu -- ĉu --"
"Kompreneble vi havas almenaŭ unu liberan posttagmezon. Vi povas elekti, ĉu vi preferas matenon anstataŭe. Estas tute egale por mi. Do" -- kaj ŝia vizaĝo lumradiis al li -- "estas decidite, ĉu ne?"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「わたし...、えーっと、わたしはお受けできるかどうか...はっきりとは」「もちろん、あなたは少なくとも一日ぐらい午後が暇ではないかと。あなたが代わりに朝が良いとおっしゃるならそれでもいいのですよ。わたしにはどちらでも同じですから。じゃあ」と、言いながら彼女の輝かしい顔が彼に向けられた。「そういうことでよろしいですわね」）（2009. 9. 1.)
preferi 〔動詞〕 〜の方をとる・好む。《「新選エス和」》 … 重要語です。英国語の prefer に相当します。Baza E Radikaro では、「あるものを、他のものより強く好む、あるいは、欲する（ŝati aŭ voli ion pli fote, ol ion alian)」です。昨日の dependi の用例につづく文章です。 "Mi supozas, ke jes," diris la paŝtisto. "Ili preferus resti kun siaj virinoj." La usonano kapjesis. "Tio estas komplenebla. Ne valorus doni ordonon, kiun neniu obeus, kiel mi bone scias." "Ĉu vi povus foriri sen ili?" "Jes, sed nur por mallonga krozo. Hobarto estus nur mallonga veturo. Mi povus tien veturi kun ŝipanaro de nur dek homoj, aŭ eĉ malpli. Ni ne povus subakviĝi, se ni havus tiel malmulte da homoj, kaj ni ne povus longe krozi. Sed se ni alvenus tien, aŭ eĉ Nov-Zelandon, al Christchurch, ekzemple, sen plena ŝipanaro ni ne estus efikaj funkciade." Li paŭzis. "Ni estus nur rifuĝintoj."
… el "Sur la bordo" （「私もそうだと思います」と、農園主がいった。「船員の方がたは、自分たちの女性と残る方をとるでしょう」アメリカ人（艦長）は、うなずいた。「それは分かりきったことです。誰も従わない命令を出すのは意味がないということを、私は良く存じています」「彼らなしで出航できますか？」「ええ、でも短い航海だけですが。ホーバートまでは短期間で行けます。そこへなら、十人、あるいは、それ以下の船員で行けるでしょう。それぐらいの少ない人数だと、潜航することはできませんし、長い航海もできません。でも、もしそこへ着いたとして、あるいは、ニュージーランドの例えばクライストチャーチへ着いたとして、私たちは、船員が不足したままでは、何も有効な役目を果たせないでしょう」彼はしばらく黙った。「私たちは、避難民のようなものでしょう」）（2004. 4. 18.)
＊ preĝi 〔動詞〕＜(al iu)＞＜神などに＞祈る。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'pray' に相当します。下例では「常用・常態の場所」を示す接尾辞 '-ej' をつけ「教会」の意味で使っています。複数を示す語尾がついています。Baza E Radikaro では「神に話す （paroli al dio)」です。昨日の gliti の用例に続く文章です。
Post malpli ol tri horoj li atingos la hejman stacion, renkontos sian filon kaj kune kun li metos siajn piedojn sur la propran terpecon. Rapide preterglitis kampoj, biendomoj, arboj, preĝejoj.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （三時間もたたぬうちに彼は故郷の駅に着き、自分の息子に会い、彼とともに自分の持ち物である土地を自分の足で踏むだろう。田畑や農家、木々や教会が急速に流れ去っていった。）（2008. 5. 3.)
＊ prelegi 〔動詞〕講義する、講演する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'lecture, give a talk' に相当します。下例では「弱度・微量・小形・愛らしさ」を示す接尾辞 '-et' をつけ名詞として使っています。Baza E Radikaro では「何らかのテーマに関して特定のグループ（クラブ員とか学生たちとか）に、あるいは、公衆に向けて演説をする (fari paroladon pri iu temo al iu grupo (klubanoj, studentoj,...) aŭ publike)」です。昨日の provizi の用例に続く文章です。
"Oni luas ĝin, kiam oni eniras en la muzeon kaj oni povas aŭdi prelegeton en ĉiu salono. Eĉ eblas ricevi versiojn en fremdaj lingvoj."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「博物館に入って、それを借りればどの展示室へ入っても解説が聞けるんです。外国語版だって聞くことができますよ」）（2007. 9. 15.)
＊ premi 〔動詞〕 押さえる；ひしぐ；圧迫する。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'press' に相当します。下例では語尾 '-iĝ（その状態が生じることを示す）'
をつけ動詞とし、さらに '-o' をつけて名詞として使っています。Baza E Radikaro では「手（あるいは何か他の物）を何かの上に置いて力を加える(押す）；何かを小さくするために力を加える（meti manon (aŭ ion alian) sur io kaj uzi forton (puŝi); uzi forton por malgrandigi ion)」です。昨日の forgesi の用例に続く文章です。
Se iam Harakumar hazarde renkontis Sasivusanon, li tuj eksentis honton kaj premiĝon kaj samtempe li koleriĝis. Do Harakumar promesis al si mem, ke li iel devos forigi Sasivusanon el la vilaĝo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （もしひょっとしてハラクマールがサシヴサンに出会わすようなことがいつかあったら、彼はたちまち恥ずかしくなり、プレッシャーを感じ、そして同時に腹が立つことだろう。そこで、ハラクマールは何とかしてサシヴサンを村から追い出すのだと、自分に誓った。）（2005. 3. 31.)
＊ premio 〔名詞〕 賞品、景品、プレミアム、（荷主から船長への）謝礼金、報奨金。《「新選エス和」》 … -ito をつけると「受賞者」です。 Tabelo pri histrio: 1994 Reinhard Selten el Germanio estas, post Alfred Fried (1911) kaj Daniel Bovet (1957), la tria Nobelpremiito kiu parolas esperanton. … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)" (歴史年表：1994年 ドイツのラインハルト・ゼルテンは、アルフレッド・フリート、ダニエル・ボヴェットに続く、3人目のエスペラントが話せるノーベル賞受賞者である。）（2003.9. 17)
＊ preni 〔動詞〕 取る；奪い取る；...と思う。《「新選エス和」》 …大変重要な単語です。英国語の 'take' に相当し、 'take' と同様に使いでのある単語です。Baza E Radikaro では「支え持つ；自分用に入手する（ekteni; ekhavi por si)」です。昨日の spiri の用例に続く文章です。
Li prenis libron, sed traleginte kelkajn paĝojn, li devis halti. Li provis skribi kaj ĉiumomente kun atento rigardis la vojon kaj tial la skribado ankaŭ ne povis daŭri.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼は本を手に取ったが2、3ページ読んだだけで止めねばならなかった。書き物をしようと思ったが、たえず、通りの方をじっと見てしまうので、書くことも続けられなかった。）（2005. 3. 16.)
＊ prepari 〔動詞〕 用意する；準備する。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'prepare' に相当します。下例では直前に述語動詞 'ordonis' があるので、不定形としています。Baza E Radikaro では「何かをし始めるために、必要なことをする（fari tion, kio estas necesa por povi komenci fari ion)」です。昨日の kuraci の用例に続く文章です。
Mi vokis mian kuiriston kaj ordonis al li prepari bongustan riĉan mugalan* manĝaĵon kun belaroma spicaĵo. * Mugalreĝoj iam regis Hindujon kaj kutime frandis tre bongustan specialaĵon. /Tr.
… "Malsata ŝtono" （私は私の料理人を呼んで、よい香りがするスパイスを使った美味しくて栄養たっぷりのムガール料理を用意するように、と命じた。＊）かって、インドを支配したムガール朝の王たちは大変に美味しい特別料理を味わうのを習慣としていた。／訳注。）（2005. 12. 30.)
Kiam li daŭrigis en la vespero, li venis al vasta, senarbara ebeno. Liaj pensoj komencis konfuziĝi, lia konscio malheliĝis. Li vagas sur prerio. Subite -- li memoras -- li venis por elekti por si teron por bieno.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （夕方になって、彼が歩き続けていると広くて木々が生えていない平地に出た。彼の思いは混乱し始め、意識もぼんやりしてきた。彼は大草原をさまよった。出し抜けなのだが、彼は農場として自分のために土地を選ぶためにやってきたのだということを、彼は覚えている。）（2008. 3. 25.)
＊ preskaŭ 〔副詞〕 ほとんど...、...ばかり。《「新選エス和」》 … 訳が難しい単語です。今後も用例を引くつもりです。 "Jes," konsentas Sandro, kiu streĉe aŭskultis, kvazaŭ por certiĝi, ke ŝi diros la veron. "Tiel estis." Multaj homoj staras ĉirkaŭe, rigardas kunsente la rekuniĝon. La patrino tenas la knabeton tiel forte, ke oni preskaŭ timus, ke ŝi rompos lin. Tiom da amo elradias el ŝi! Ĉiuj apuduloj ridetas, feliĉaj pro ŝia feliĉo. Kaj baldaŭ la ridetoj fariĝas eĉ pli larĝaj. Tiel decide, signifplene, gravhome ja sonas la vortoj de Sandro: "Kiam mi estos granda, mi estos policisto." … el "La dorsosako de panjo Rut'" (「うん」 彼女が本当のことをちゃんと言うかどうか緊張して聞いていたサンドロが言いました。「そのとおりだよ」 たくさんの人たちが、まわりに立って同じ気持ちになって（親子の）再会を見ていました。母親がとても強く子どもを抱きしめたので、皆が、骨が折れてしまうのではないかと恐れたほどでした。なんと大きな愛情が彼女からあふれ出ていたことでしょう。近くにいた人たちは彼女の幸せを見て、同じように幸せな気分になって微笑んでいました。そして、微笑みはやがてますます大きなものになりました。「ぼく、大きくなったらおまわりさんになるんだ」 サンドロのその一言はとても確信にみち、意義深く、大人の言葉のようでした）（2003.4. 28)
… 用例を沢山集めて使い方を覚える必要がある単語の一つです。昨日の mentono の用例に続く文章です。 Apenaŭ fininte pri la manoj, li sentis, ke la peruko estas prenata de sur lia kapo. Li rigardis supren, kaj kion li vidas? Li vidas sian flavan perukon en la manoj de la pupo. "Pinokjo!... tuj redonu mian perukon!" Sed anstataŭ redoni ĝin, Pinokjo metis la perukon sur sian kapon tiel ke preskaŭ li sufokiĝis sub ĝi. … el "La aventuroj de Pinokjo" (ほとんど手を作り終わったと思ったとたん、、おじいさんは自分の頭からかつらが取っていかれるような気がしました。おじいさんが上を見上げたとき、何を見たと思います？ 自分の黄色の毛のかつらが人形の手にあったのです。「ピノキオ！ すぐ私のかつらを返しなさい」でも、返すかわりに、ピノキオはかつらを自分の頭にかぶせたのですが、かつらが大きすぎてほとんど窒息しそうになりました。）（2003.12. 20)
… preskaŭ 〔副詞〕 @〔量的に少し不足〕ほとんど：A〔…というに等しい〕ほとんど：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。いろいろな状況で使われます。たくさん用例を集めて使い方になれる必要があります。英国語の 'almost, nearly' に相当します。Baza E Radikaro では「完全ではない、満杯ではない；少し足りない（59分はほとんど1時間）；多くは欠けていない（ne tute, ne plene; iomete malpli ol (59 minutoj estas preskaŭ unu horo); ne mankas multe)」です。昨日の embusko の用例に続く文章です。
Mi do restis trankvile en la lito kaj atendis, ĉu ankoraŭ io okazos en tiu mistera kabano. Sed nenio plu okazis, kaj ĝuste tio estis preskaŭ plej timiga en la tuta afero.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （私は、だから、ベッドの中で心穏やかにして、この不思議な山小屋でまだ何かが起きるかどうかとただ待っていた。しかし、何事ももう起きることはなかった。そして、まさにその事がこの出来事全体を通じての一番恐ろしいことだといっても良かった。）（2006. 10. 27.)
＊ preta 〔形容詞〕 準備完了の、即応できる、手早い、覚悟のできた。《「新選エス和」》 … 訳語の多い単語は、それだけ良く使われるということですね。下の用例では、これを動詞として使っています。昨日の froti の用例に続く文章です。本日、書店で杉浦明平訳の「ピノッキオの冒険」（岩波）を手に入れました。訳の参考に使えればよいのですが。 Dirite, farite: senplie li prenis akran adzon, por senŝeligi ĝin, sed kiam li ĝuste pretis fari la unuan frapon, lia brako restis en la aero, ĉar li ekaŭdis voĉeton tre mallaŭtan, kiu diris peteme: "Ne batu min tiel forte!" … el "La aventuroj de Pinokjo" (言ったとおり、すぐ実行です。さっそく、木の皮をはごうと、するどい斧をとりました。でも、まさに第一撃を加えようとしたときに、親方の腕は空中でとまってしまいました。親方は、「そんなに強くぶたないで」とたのむ、ごくかすかな声を聞いたからです。）（2003.11. 20)
preta 〔形容詞〕 @用意のできた、すぐ使える。A〔人について〕(-i) （…する）用意ができている；(je io)（物事のための）用意ができている。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'ready' に相当します。「昼食の用意ができている」は 'La tagmanĝo estas preta.' です。Baza E Radikaro では「終わった；もうしなくて良い（そのことに関してはもう何もしなくても良い）；使える；自分の仕事は終わった；（だから：）何か（別のこと）をし始めることが出来る （finita; ne plu farata (oni nenion plu devas fari pri ĝi); uzebla; fininta sian taskon; (kaj tial;) povanta komenci fari ion (alian))」です。昨日の ĉemizo の用例に続く文章です。
Mi diris nenion, kaj li verŝajne opiniis, ke li sukcesis kaŝi ĝin. Li metis la ĉemizon en flankpoŝon de la tornistro, fermis ĝin kaj, kolektante sian pipon kaj ĉapelon, anoncis, ke li estas preta iri.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （私は黙っていた。それで、彼はおそらくうまく隠せたと考えたのだろう。彼はシャツをリュックサックの脇のポケットに入れて閉じ、パイプと帽子をかき集めてから出かける準備ができたと告げた。）（2007. 3. 7.)
＊ preteksto 〔名詞〕 口実。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro によると、「本当の理由、動機をかくすために言う、見せかけの理由、あるいは動機（ŝajna kialo aŭ motivo, eldirita por kaŝi la veran kialon aŭ motivon)」とあります。昨日の enciklopedio の用例につづく文章です。 "Nur sencela scivolemo," ŝi diris. "Ĝi ne efikos al vi aŭ mi." Ŝi fikse rigardis per preteksta konsterno. "Ne diru al mi, ke ili konservas ĵurnalojn. Tion mi ne povus toleri." "Mi opinias, ke ne," Petro respondis. "Ili ne estus tiel stultaj." Dwight sidiĝis. "Jen ni havas ĉi tiun belan varman maron tute neuzatan," li diris. "Mi proponas, ke ni uzu ĝin." Mojra stariĝis. "Kiel eble plej multe profitu el ĝi," ŝi diris. "Ĝi ne daŭros multe pli longe." … el "Sur la bordo" （「無駄な好奇心だけでね」と、彼女がいった。「そんなのはあなたがたにも私にも何の役にも立たないわ」彼女はびっくりした振りをしてじっと見つめた。「新聞を保存している、なんて私に言わないでくださいね。そんなの、私は我慢できないわ」「それはないと思う」と、ピーターが答えた。「彼らはそれほど馬鹿じゃない」ドワイトは座った。「まっさらのこんなに美しい、暖かい海がここにあるよ」と、彼がいった。「皆でそれを使おうよ」モイラが立ちあがった。「思いっきり使いましょうよ」と、彼女がいった。「もうそれもそれほど長くはもたないのですから」）（2004. 3. 1.)
＊ preter 〔前置詞〕 ...のそばを通って。 〜e 行きずりに。《「新選エス和」》 … 以下の例は、英国語の「by the way（ところで）」にあたるエスペラントです。 "Pardonu, Sinjoro Helings. Jen la potenco de la kutimo, ĉu ne? Bonvolu daŭrigi..." "Ĉirkaŭ la oka kaj dunono ni altabliĝis." "Pretere, ĉu vi havas edzinon?" "Ne, eĉ fianĉinon." Ĝi sonis je sensukceso. (「（途中でじゃまして）ごめんなさい、ヘリングさん。習慣の力というものはおそろしいものですね。どうぞ、お続けください...」「私たちは、8時半頃にテーブルにつきました」「ところで、あなたは奥さんがおありですか」「いいえ、婚約者もいません」その言葉は、うまく言えなかった）（2003.2. 19)
… 4日前にもこの単語を出しましたが、これも少し変わった例です。 La ĉielo estis absolute klara, kaj brilis en ĝi densa amaso da steloj. La luno, jam preter la duono, elstarigis kontraŭ la ĉielo la akre tranĉitan konturon de la interna remparo. Mi grimpis ĝis la kresto, kaj elrigardis super la malhela valo. (空は完璧に澄んでいて、星がいっぱい輝いていた。すでに半月を過ぎた月が、夜空を背景に内側の砦の鋭く切り立つ輪郭を際立たせていた。私は、砦の頂上まで登り、暗い谷間を見回した）（2003.2. 23)
＊ prezenti 〔動詞〕 @ (ion + al iu) 提示する。A (iun + al iu) 紹介する。B (ion + al si, al si + ke, al si + ion + ia) 想像する。C (ion) 〔物が〕表現する。D (ion) 上演する、上映する。E (ion) 〔物が〕提起する。F (ion) 〔物が〕形成する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'present; introduce; represent, depict; form, constitute' に相当します。多様な意味を持っているので要注意です。下例では上述のBに相当し、過去形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「ある人がどんな人か、ある物が何であるかを示す；（演劇、見世物、などを）聞かせる、あるいは、見せる （montri, kiu estas iu aŭ kio estas io; vidigi aŭ aŭdigi (teatraĵon, spektaklon,...)」です。昨日の riproĉi の用例に続く文章です。
Li rapidis for kaj vere ne estis certa, ĉu la aranĝo kontentigis lin aŭ ne. Kompreneble la ekstra duontago havas avantaĝon ne nur salajre, sed pro la facila kaj plaĉa laboro, kaj li konsolis sin, dirante, ke li sendube devos malkuraĝigi ŝian babilemon. Li ne sciis, ke la reĝo Knut prezentis al si similan taskon, kiam, onidire, li penis forbalai la flusajn ondojn ĉe la marbordo.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼は急いでその場を離れた。その取り決めが彼にとって満足すべきものかどうか本当に良く分からなかった。もちろん、半日余分に働けるのはサラリーの面ばかりでなく、たやすい仕事で好きな仕事でもあったからありがたいので、彼女のおしゃべりを何とかしなければならないのは疑いがないことだと言い聞かせ、自分を慰めていた。噂によると、クヌート王は海岸で打ち寄せる波を箒で追い払おうとしたそうだが、その時に王が同じことを想像したことを彼は知らなかった。）（2009. 9. 3.)
prezenti 〔動詞〕 さし出す；紹介する；表出する；上演・上映する。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'present; introduce' に相当します。英国語にはある「贈呈する」という意味はないので、注意が必要です。「贈呈する」はエスペラントでは 'donaci' です。Baza E Radikaro では「それが誰であるか、何であるかを示す；（演劇、見せ物などを）見せる、あるいは、聞かせる (montri, kiu estas iu aŭ kio estas io; vidigi aŭ aŭdigi (teatraĵon, spektaklon,...)」です。先週末の sklavo の用例に続く文章です。
Li transveturis maron kun vi kaj forportis vin en ora palankeno kaj fine prezentis vin al la interna haremo de lia reĝa moŝto!
… "Malsata ŝtono" （彼はお前と一緒に海を船で渡り、お前を金の輿に乗せ、果ては国王陛下の大奥のハーレムにお前をさし出したのだ。）（2006. 4. 18.)
＊ prezidi 〔動詞〕 (ion) @司会する、議長を務める。A〔企業や団体を〕統率する、主宰する、長を務める。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'preside' に相当します。下例では現在分詞能動形を作る接尾辞 '-ant' をつけ、「議長；社長；大統領」の意味を持つ名詞として使っています。Baza E Radikaro では「議論を整理し指導する；組織の長たちを指導する；（いくつかの国の指導者は "prezidanto" でなく "prezidento" という称号を持つ）（ordigi, gvidi diskutadon; gvidi la estraron de organizaĵoj; (iuj gvidantoj de ŝtatoj havas la titolon "prezidento" anstataŭ "prezidanto"))」です。昨日の pioniro の用例に続く文章です。
Li estos la prezidanto kaj tiam li provos sendanĝere svati la manojn de Rozinjo. Ho, Rozinjo Rozinjo, belega modpupforma filino de kruela majstro, kiu ofte mezuris la ulnon al lia dorso dum la lernojaroj, se vi konjektus la dolĉan sekreton de Mihok, tiam vi certe ne turmentus la patran koron per ĉiutaga 《neniu edzinigas min . . . mi devas fariĝi maljuna fraŭlino kun papago kaj kun dekduo da katoj》.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼は会長になるので、その時には彼は何の恐れもなくロジーニョに結婚を申し込んでみるだろう。ああ、ロジーニョ、ロジーニョ。非情な親方の娘、マネキンのような姿の大変美しい娘。その親方は修行時代にしばしば彼の背中を使って腕尺を測ったものだった（注：ハンガリーの「いじめる」などの意味の言い回しか？）。もしあなたがミホックの甘美な秘密を推し量る事が出来るのなら、あなたはきっと毎日毎日『誰も私と結婚してくれない...私はオオムと一ダースの猫を抱えたオールドミスになってしまうに違いない』と言って父親の心を苦しめる事はないだろうに。）（2008. 8. 16.)
＊ primitiva 〔形容詞〕@原始（時代）の；原始的な；初期の；未開の。A根本の、基本の；素朴な、単純な。B [生物] 原始の、原始的な。C [数学] 原始の。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'primitive' に相当します。下例では複数語尾 '-j' がついています。エスペラントでは形容詞にも複数語尾をつけます。先週末の prelegi の用例に続く文章です。
Don Ramon gravmiene kapneis. "Jes, mi konas tiuspecan radioaparaton, sed tiu ĉi ne estas unu el tiuj primitivaj instrumentoj."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （ドン・ラモン教授はもったいぶった顔つきで首を横に振って否定した。「ええ、その手の無線機器があることを私は知っています。でも、これはそんな原始的な機器のたぐいではないのです」）（2007. 9. 19.)
＊ principo 〔名詞〕 原理、原則；根本法則；主義、信条；根本方針；道徳原則。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'principle' に相当します。「アルキメデスの原理」は 'la principo de Arkimedo' です。Baza E Radikaro では「根本的に真実な事；推論、科学、道徳などの根底にある要素 （fundamenta veraĵo; baza elemento de rezonado, scienco, moralo,...)」です。昨日の jam の用例に続く文章です。
"Nu, tiu ulo estas tute fremda al ni, kaj principe mi neniam vojaĝas kun nekonata homo." Li verŝis al si trian tason da kafo, malrapide enspiris fumon de sia cigaro kaj rezignacie levis siajn ŝultrojn. "Feldman estas la posedanto de la veturilo, do li havas la decidpovon."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「うむ、あの男は我々にとって全くの見ず知らずなんだ。そして、原則として私は見知らぬ男とは決して一緒に旅行しないんだ。」彼は自分のために三杯目のコーヒーを注ぎ、ゆっくりと葉巻の煙を吸った。そして、肩を持ち上げあきらめるようなしぐさをした。「フェルドマンが自動車の持ち主だから、彼が決定権を持っているのさ。」）（2007. 2. 28.)
La fraŭlino paliĝis kaj plu malsupreniris, dum la fremdulo kaj Coclès plu supreniris.
Ŝi eniris en la oficejon, kie troviĝis Emmanuel, kaj Coclès per ŝlosilo, kiun li posedis, kaj kiu atestis pri lia privilegiita aliro al la mastro, malŝlosis pordon en la angulo de la ŝtupara placeto de la dua etaĝo, enkondukis la fremdulon en antaŭĉambron, malfermis duan pordon, kiun li fermis malantaŭ si kaj, lasinte momenton la dungiton de la firmao Thomson kaj French, li reaperis signante, ke li rajtas eniri.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （娘は、まっ青になっておりて行った。コクレスと客とは上がって行った。そして彼女は、エマニュエルのいる事務室にはいって行った。コクレスは、自分のいつも持っている、自由に主人のところへ出入りできる鍵で、三階の階段を上がりきったところの隅にあった戸を開け、客を控えの間に招じ入れておいてから、第二の戸を開けてはいって行き、その戸を閉めた。そして、トムスン・アンド・フレンチ商会の派遣員をしばらく一人で待たせておいてから、ふたたび姿をあらわすと、おはいりくださいという合図をした。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 6. 21.)
privilegio 〔名詞〕 特権、恩典、先取特権。《「新選エス和」》 … かって、この単語がついたエスペラントの教科書がありました。"Privilegia vojo de Eeperanto" Rilate al Filono, aliflanke, kvankam li certe fieris, ke li sukcesis produkti filon, li ŝajnis rigardi lin ĉefe kiel ĝenaĵon. Li koleriĝis, kiam Oresto malhelpis lin dormi, kaj estis tute furioza en difinita okazo, kiam la bebo makulaĉis lian tunikon. Li plendis, ke li ne trovas spacon en sia propra lito, kaj mi kredas, ke pli ol unu fojon li preskaŭ volis postuli, ke mi forportu mian infanon kaj reiru al la dormejo. Ĝuinte de tiom da jaroj la privilegion de sia propra ĉambro, li verŝajne ofte demandis sin, kial li estis tiom malsaĝa proprainiciate ekdividi ĝin kun alia sklavo. … el "La ŝtona urbo" (一方、フィローノに関していいますと、息子を上手く持つことが出来て確かに得意になっていましたが、赤ん坊を邪魔者のように考えていたと思われます。オレストが彼の眠りを妨げると、怒りましたし、ある時など、彼のチュニックを赤ん坊が汚したといってほとんど狂わんばかりになりました。ベッドに自分の場所がないと不平をいい、私が赤ん坊を連れて寝所へ行くようにと懇願しそうになったことは、一度や二度ではなかったと思います。ずいぶんと長い間、自分ひとりで部屋をつかえるという特権を享受していたので、彼は、多分、なぜ、自分からすすんで、その部屋を他の奴隷と一緒にわかちあうなんて馬鹿なことを考えたのだろうと、しばしば自問したのではないかと思います。）（2003.8. 17)
＊ problemo 〔名詞〕 @〔解決すべき〕問題、課題；厄介なこと。A [遊戯] プロブレム〔パズル風のチェスの問題〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'problem' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「解くあるいは説明するのが難しいある物；解あるいは説明を見つけなければならないある物（科学問題、詰めチェス、...） （io, kio estas malfacile solvebla aŭ klarigebla; io, por kio solvo aŭ klarigo estu trovita (scienca problemo, ŝak-problemo,...))」です。昨日の oportuna の用例に続く文章です。
"Vi ne povas skribi nun, ĉar jam estas tempo kovri la tablon. Disdonu, mi petas, la manĝilojn."
Unu-du vesperojn poste, kiam Partridge verkis sian raporton sur unu el la du tabloj en la ĉambro, Baggs aranĝis la ŝakpecojn sur la tabulo kaj amuzis sin solvante problemojn.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「今は書かないでくれ。もうテーブルをカヴァーで覆う時間だよ。ナイフとフォークを並べてくれ、頼むよ」ニ、三日たった夜のことだった。パルトリッジは部屋にある二つのうちの一つのテーブルで報告書を書いていて、一方、バグスは盤の上にチェスの駒を並べチェスの問題を楽しんでいた。）（2010. 7. 9.)
＊ procezo 〔名詞〕 成行、経過。《「新選エス和」》 …ちょっと難しい単語です。カタカナ語の「プロセス」、英国語の 'process' に相当します。よく似たエスペラントの単語に 'proceso' があります。こちらは「訴訟」という意味で、英国語の 'lawsuit; process' にあたります。先週末の esprimi の用例に続く文章です。
Eble tiu procezo komenciĝis en tiu momento, kiam mi eniris la palacon, sed mi memoras la tagon, kiam mi konscie eksentis la altiraĵon.
… "Malsata ŝtono" （たぶん、それらのことは私が宮殿に足を踏み入れた瞬間から始まっていた。でも、私はその不思議な魔力をはっきりと意識して感じた日のことを覚えている。）（2005. 11. 29.)
＊ profesio 〔名詞〕 職業；本職。《「新選エス和」》 … カタカナ語のプロフェッショナル（ある仕事を専門にしている＜ベネッセ国語辞典＞）に関連しています。Baza E Radikaro では「生活を支える仕事（okupo por vivteni sin)
」です。先週末の izoli の用例に続く文章です。
La patro de Sasivusan multe penadis por ke la filo eniru en sian profesion, sed li ne sukcesis kaj tial, kiam la patro lasis la filon prizorgi hejman aferon, Sasivusan devis suferi multan mokadon kaj ridemon de la vilaĝanoj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （サシヴサンの父親は息子が仕事を始めるようにといろいろ骨折ったが、うまく行かなかったので、息子に家事の面倒をみさせることにしたが、そのためにサシヴサンは村人たちのあざけりや嘲笑に大いに苦しまなければならなかった。）（2004. 10. 19.)
＊ profesoro 〔名詞〕 教授；〔高等教育機関で、制度によっては高等学校を含む学校の〕教師。〔称号として用いる時は略記： prof.〕。
《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'professor' に相当します。下例では「女性」を示す接尾辞 '-in' をつけ、さらに対格語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'plenrajta instruisto en universitato aŭ altlernejo' です。昨日の dorloti の用例に続く文章です。
Kaj mi havis profesorinon de muziko... Mi eĉ jam pensis, ĉu vi scias?, mi jam pensis profiti de mia muziko kaj ludi sur la stratoj. Oni diras, ke tio estas tute en modo, ke estas personoj de bonaj familioj, kiuj ludas sur la stratoj kaj ke ili bone gajnas sian vivon.
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （それで、私には音楽の女教師がついていました... 私はもうとっくに考えてさえいたのです、分かりますか、音楽の素養を利用して通りに立って演奏しようと、とっくに考えていさえいました。皆さんはそれは今、大流行していて、良家の子女が街頭で演奏している、しかも収入も良くて暮らしを立てているとおっしゃっています。）（2011. 2. 24.)
＊ profeto 〔名詞〕予言者、預言者。《「エスペラント日本語辞典」》 … ランク外の単語です。英国語の 'prophet' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'kiu kapablas antaŭdiri estontaĵojn; kiu kapablas klarigi la dian volon' です。昨日の blinda の用例に続く文章です。今日から『モンテ・クリスト伯』の第13章です。プロの和訳をエスペラント版と比べながらお楽しみください。
S-ro Noirter estis kapabla profeto kaj la aferoj rapide disvolviĝis kiel li antaŭdiris. Ĉiu konas tiun revenon el la insulo Elbo, stranga reveno, mirakla sen antaŭaj ekzemploj en la pasinteco, kaj kiu verŝajne restos sen posta imitado en la estonteco.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （ノワルティエ氏は立派な予言者だった。着々彼が言ったように進行した。エルバ島からの帰還、そのふしぎな、奇蹟的な帰還については、誰でもが知っている。それは、過去において見られなかっただけでなく、おそらく将来においても類例をみないだろう。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治）（2011. 3. 10.)
＊ profito 〔名詞〕利益、もうけ、有益。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'profit' に相当します。下例では動詞に変え過去形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「ある事のおかげで、あるいは、ある事が元になって得られた利益、あるいは、お金；支出より収入が多い場合 （utilo aŭ mongajno ricevita el aŭ pro io; kiam la enspezoj estis pli grandaj ol la elspezoj)」です。昨日の instigi の用例に続く文章です。
Oni ne povu diri hejme, ke dum longa foresto li ne profitis ion pli utilan ol tiu malbenita nazkataro, kiun li nepetite ricevis en la subteraj barakoj de Tockeo. Tiu ĉi lingvoscio estis triumfo por li, ĉar margraŭ penoj kaj elspezoj li ne kapablis lerni fremdan lingvon.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （長い間家を留守にしていて、あの地下のトッケオのバラックで請いもしないのに罹ってしまった呪われた鼻炎より有益なものを何も得ていない、と故郷で彼は人から言われることはない。この言葉を習得したというのは彼にとっては大勝利だった。なぜなら、骨を折って、しかも、お金も使ったにもかかわらず、彼は外国語を学ぶ事に成功したためしがなかったからだ。）（2008. 8. 13.)
＊ profunda 〔形容詞〕 深い；心の奥からの； f. 深遠な。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。下例では '-iĝ（その状態への変移を示す）' をつけて自動詞として使っています。Baza E Radikaro では「開口部から底までの
(大きな）尺度（深い川、井戸、穴、洞窟−そして、深遠な思考）（(kun granda) mezuro inter la malferma parto kaj la fundo (profunda rivero, puto, fosaĵo,groto - ankaŭ profundaj pensoj))」です。昨日の daŭri の用例に続く文章です。
Li memoris ĉion kaj ekkomprenis, kiel ŝia ĉagreno ĉiutage profundiĝis kaj fine ŝi ne plu venis al lia ĉambro kaj tio ankaŭ jam de kelkaj tagoj pasintaj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼＜サシヴサン＞は全てを思い出した。そして、どんな風に彼女の心の痛みが日ごとに深まり、ついには、もはや彼の部屋に来なくなってしまったのかを彼は突然理解した。そしてそれもすでにもう何日も前のことなのだ。）（2005. 3. 12.)
＊ progresi 〔動詞〕@進展する、前進する。A [軍事] 前進する、進出する。B〔病気・悪いことが〕進行する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'progress' に相当します。下例では現在形の語尾 '-as' をつけています。Baza E Radikaro では「前へ進む；ますます近づく （antaŭeniri; atingi pli kaj pli)」です。昨日の juki の用例に続く文章です。
Li jam manĝis, kiam, je kvarono antaŭ la naŭa, envenis Tomaso Ĝerard. "Kiel vi fartas hodiaŭ?" li demandis.
"Pli bone, dankon. Kaj vi?"
"La afero progresas," Gerard nerekte respondis. "Ni akiris priserĉmandaton kaj vizitis la apartamenton ĉirkaŭ la kvara hieraŭ posttagmeze. Ne necesis la ŝlosilo, kiun ni havis de la dommakleristo. Tie troviĝis via blondharulo, Johano Bedel."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （9時15分前にトマス・ジェラルドが入ってきたとき、彼はすでに食事を終えていた。「調子はどうです、今日は？」と、彼はたずねた。「良くなってるよ、ありがとう。君は？」「捜査は進んでいます」ジェラルドは遠まわしに返事した。「私たちは捜査令状をとり、昨日の午後4時ごろにアパートへ行ったんです。持って行った住宅仲買人の鍵は必要ありませんでした。あなたが言われた金髪の男、ヨハン・ベデルがそこにいたのです」）（2009. 3. 20.)
＊ projekto 〔名詞〕 @案；計画、企画、プロジェクト。A [工学] 〔設計の〕仕様書。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。カタカナ語の「プロジェクト」、英国語の 'project, plan' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「これからなされることに対する（より広く、かつ、詳細な）提案や計画 ((pli ampleksa kaj detala) propono, plano pri io farota)」です。昨日の klimato の用例に続く文章です。
La du usonanoj videble entuziasmiĝis, ĉar baldaŭ efektiviĝos ilia revo pri safari en Afriko. Friedrich Schmidt aprobis la projekton kaj afable metis al la dispono de la ekskursontoj sian kampadejon en la apudeco de unu el la grandaj naturparkoj.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （その二人のアメリカ人は見るからに夢中になったようだった。なぜなら、アフリカでサファリをするという彼らの夢がすぐにも現実のものになるからだ。フリードリッヒ・シュミットはこの計画に同意し、いくつかある大きな自然公園のうちの一つの近くに持っている自分のキャンプ場を親切にも、我々、遠足客に自由に使わせてくれるという。）（2007. 1. 20.)
＊ prokrasti 〔動詞〕 (ion) 延期する、遅らせる。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'delay; postpone' に相当します。下例では名詞に変えて使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'ne fari nun, sed (eble) poste' です。昨日のkapabla の用例に続く文章です。今日から、感動の涙なしには読めない第30章です。
《30: La kvinan de septembro》
Tiu prokrasto konsentita de la komisiito de la firmao Thomson kaj French, en la momento kiam Morrel malpli atendis ĝin, ekaperis por la kompatinda ŝipekipisto kiel unu el tiuj reaperoj de feliĉo, kiuj anoncas al la homo, ke la sorto fine laciĝis furiozi kontraŭ li. La saman tagon li rakontis kio okazis al li al sia filino, edzino kaj Emmanuel, kaj iom da espero, se ne da trankvileco, revenis en la familion.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （モレル氏として、そんなことがあろうなどと夢にも思っていなかったとき、トムスン・アンド・フレンチ商会の代表者によって認めてもらえた猶予は、この哀れな船主にとって、運命がついに人を悩ますことに疲れ、いまや幸福が再来してきたもののように思われた。その日のうちに、彼はできごとを、娘にも妻にも、またエマニュエルにも話してきかせた。そして、安心とまではいかないにしても、家族のあいだにいくらかの希望がもどってきた。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第30章 九月五日。）（2011. 9. 14.)
prokrasti 〔動詞〕 延期する、遅らせる。《「新選エス和」》 … 下例では、sen-（無を示す接頭語）をつけ、副詞にしています。この形で「遅れることなく」という意味でよく使われます。昨日の kaduka の用例に続く文章です。これは、一種のブラックジョークでしょうか。「童話」とは、ますます思えないですね。 Enirinte la domon, Ĝepeto senprokraste prenis instrumentojn, kaj komencis tajli kaj fajli la marioneton. "Kiun nomon mi donu al ĝi?" li demandis en si. "Mi nomos ĝin Pinokjo. Ĉi tiu nomo alportos feliĉon. Mi konis tutan familion de Pinokjoj: patro Pinokjo, patrino Pinokja kaj infanoj Pinokjo, kaj ĉiuj vivis tre bone. La plej riĉa el ili petadis almozon." … el "La aventuroj de Pinokjo" (家に入ると、ジェペットさんはすぐに道具をとって操り人形を作ろうと彫ったり削ったりしはじめました。「どんな名まえをつけようか」と彼はひとり言をいいました。「ピノキオにしよう。この名まえは幸せをもたらすだろうよ。わしは、ピノキオ一族をみな知っている。父親のピノキオ、母親のピノキア、子供たちはピノキオ、そして、みんなとてもうまくやっていた。彼らのうちでいちばん金持ちだったのは、ずっと物乞いをしていたよ」）（2003.12. 15)
＊ proksima 〔形容詞〕 @ (al io) 〔空間〕＜物に＞近い、近くの。A〔時間的に〕近い、近づいている、近い将来の。B〔一般的な関係〕近い、密接な、深い。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'near, nearby' に相当します。下例では「意味不定」の接尾辞 '-um' をつけ、さらに副詞語尾に変え「およそ、だいたい」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「ほんの少しの距離のところに；そばに見られる （en malgranda distanco; troviĝanta apude)」としています。先週末の aviado の用例に続く文章です。
Trovinte la numeron, Olivero ciferumis. Al la respondinto li diris, "Ĉi tie polica inspektoro Vikeri. Kun kiu mi parolas?... Bone! Ĉu vi bonvolos kontroli en viaj listoj de pasaĝeroj? Mi deziras scii, ĉu veturis al la marbordo dimanĉon pasintan iu f-ino Laŭra Denton.... Ha! Je kioma horo?... Dankon!... Kio?... Kiam, proksimume?... Ĉu li identigis sin?... Nu, ĉu vi povas priskribi lin?... Dankon! Vi estas observema.... Temas nur pri rutina enketo. Pli mi ne povas ĉi-tempe diri. Sed bonvolu fari noton pri tio, kion vi ĵus informis al mi, por okazo, se necesos peti de vi formalan ateston!... Refoje dankon! Ĝis!"
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （番号を見つけオリヴァーはダイアルした。出た相手に彼は話しかけた「こちら、ヴィケリ警視。そちらは誰？...結構！旅客名簿を調べてくれないかね？この前の日曜日に、海岸地方へラウラ・デントンとかいう女性が出かけたかどうか知りたいんだ。...なんと！何時に？...ありがとう！...何だって？...おおよそ何時ごろ？...彼は自分が誰だか話したかい？...じゃあ、あなたは彼のことを言葉で描写できるかな？...ありがとう！あなたはよく観察してるよ。...単なる通常の事情聴取だ。今は、これ以上は話せない。でも、あなたが今私に言ったことを書き留めておいてくれないかな。場合によってはあなたに公式な証言をお願いすることになるかもしれないから！...重ね重ねありがとう！じゃあ」）（2009. 4. 3.)
La prokuroro rigardis la mizeran figuron, komprenis, ke li ne senkaŭze tiel forkuris kaj eksentis kompaton por li. Li cerbumis dum kelkaj momentoj.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （その検察官はみすぼらしい姿をじっと見つめ、理由もなく彼（訳注：老人）がそんなやり方で家出をしたのではないことを理解した。そして、突如、彼に同情の念を抱いた。彼はしばらくの間じっと考えた。）（2008. 4. 24.)
＊ promeni 〔動詞〕 散歩する。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'go for a walk, drive, ride' に相当します。下例では現在形の語尾をつけています。「エスペラント日本語辞典」には出ていませんが、下例のような比ゆ的な表現もありなのですね。Baza E Radikaro では '(piede) iru por plezuro' です。昨日の furioza の用例に続く文章です。
"Tio devas sufiĉi por hodiaŭ vespere," li ridetis al Baggs, kolektante la papaerojn kaj metante ilin en sian tekon. "Mia cerbo promenas. Jen mi estas preta," kaj li alproksimiĝis al la tablo apud la forno.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「これで今夜は十分だろう」と、書類を集め自分の手提げ鞄に入れながら、彼はバグスに微笑んだ。「私の脳はぶらぶら歩きしていて考えがまとまらない。さあ、私のほうはオーケーだ」と言いながら、彼は暖炉のそばのテーブルに近寄った。）（2010. 8. 18.)
promeni 〔動詞〕 散歩する。《「新選エス和」》 … 必須単語です。Baza E Radikaro では「（徒歩で）楽しみのために行く（(piede) iri por plezuro）」です。昨日の reklamo の用例に続く文章です。
Estos la sesa horo post kvin minutoj. En la larĝa halo de la hotelo, apud eta tablo, sidas Lina. Verŝajne, en tiu ĉi posttagmezo, ankaŭ ŝi promenis kaj antaŭnelonge revenis en la hotelon, ĉar ŝia pluvmantelo tabakkolora, tute moda, malsekas pro la pluvo.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （あと5分もすると6時だ。ホテルの広いホールにある小さなテーブルのそばに、リナが座っている。おそらく、この午後、彼女も散歩をし、少し前にホテルに戻ってきたのだ。というのも、彼女のとてもモダンなタバコ色のレインコートが雨にぬれているから。）（2004. 8. 13.)
＊ promesi 〔動詞〕 約束する； f. 期待させる。《「新選エス和」》 f. = 転義。 … 重要単語です。綴りがよく似ている 'promeni（散歩する）' と一緒に覚えましょう。Baza E Radikaro では「何かをする、あるいは、何かを与えるとはっきり言う（diri firme, ke oni faros ion aŭ ke oni donos ion)」です。昨日の ŝiri の用例に続く文章です。
La knabineto promesis al si mem, ke antaŭ ol ŝi rekontos Sasivusan, ŝi penados forgesi ĉion, kion ŝi estis lerninta de li. Do, ŝi ne kapablos respondi al liaj demandoj!! Jes, certe ŝi ne povos respondi! Tiam! Tiam li ekkomprenos!!
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （その少女はサシヴサンに今度会うまでに、彼から学んだこと全てを意地でも忘れてしまおうと自分に誓った。そうすれば、彼女は彼の質問に答えられないだろう！！そう、絶対彼女は答えられない！その時！その時彼はやっと理解するだろう！！）（2005. 2. 25.)
＊ promontoro 〔名詞〕 みさき。《「新選エス和」》 … 辞書を引いて、意外な訳語がついていたのでちょっと驚いた。 Al Olivero ne plaĉis nenifarado. Li piediris laŭ la plaĝo, ĝis li atingis malglatan promontoron. Tie, singarde grimpinte sur la ekstremajn rokojn, li staris, rigardante sub si la ondojn rompiĝantajn kontraŭ ili. Per la fingroj li ekscitis etajn marbestojn, kiuj moviĝadis en flakoj lasitaj de la alta tajdo. (オリバーにとって何にもしないでいることは好きではなかった。彼は砂浜にそって歩き始め、ごつごつした岬までやってきた。そこで、突端の岩の上に注意して登り、立ちあがって、足元の岩に当たって砕ける波をながめた。高波によってできた水たまりの中で動いている小さな海生生物を、彼は指でつついた）（2003.3. 24)
… 以前、一度取り上げました。以下の例文（ベスビアス火山の噴火）をひきたかったので、再度。 Surstrate, amaso da homoj fuĝadis el la katastrofo. Multaj petis sugestojn, ĉar en tiaj okazoj la ideoj de la aliaj ĉiam ŝajnas pli taŭgaj ol la niaj. La horizonto estis kovrita per nigra nubo. Grandegaj fulmoj kaj flamoj tratranĉis ĝin. La insulo Kaprio kaj la promontoro estis kaŝitaj per peza nebulo. La maro ŝajnis fuĝi, kaj la etendiĝanta plaĝo estis plena je mortintaj fiŝoj. (通りは、大惨事から逃れようとする人でいっぱいでした。多くの人が、他人の意見を聞きたがっていました。というのも、そんな場合には自分たちの考えより他人の考えの方がより良いものに思えるからです。水平線は黒い雲で覆われていました。とても大きな煙と炎がその雲を切り裂いていました。カプリ島と岬は、深い霧に包まれていました。海はなくなってしまったようでしたし、広い砂浜は死んだ魚でいっぱいでした）（2003.4. 18)
＊ prononci 〔動詞〕 (ion) 発音する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'pronounce' に相当します。下例では命令法の語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'elparoli; formi vortojn (parolsonojn) per la buŝo' です。先々週末の generacio の用例に続く文章です。
Vidante min mortinta per tia morto, la plej neflekseblaj kompatos cin; al ci oni eble donos tempon, kiun oni rifuzus al mi; tiam provu, ke oni ne prononcu la vorton senhonora, eklaboru, laboru, junulo, plenforte kaj kuraĝe luktu; vivu, ci, cia patrino kaj cia fratino, el la strikte bezonata neceso, por ke, tagon post tago, la havaĵo de tiuj, al kiuj mi ŝuldas, kresku kaj multiĝu inter ciaj manoj.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （わたしがこうして（そんな死に方で）死んだのを見たら、どんなに無情な者であっても、お前をかわいそうと思うだろう。わたし（に）は猶予を拒絶しても、お前には与えてくれるかもしれない。どうか破廉恥という言葉が人々の口から言われないようにしてもらいたいのだ。仕事をするのだ。働くのだ（、若者は）。懸命に勇気を出してたたかうのだ。（生きるのだ、）お前も、お母さんも、妹も、生計を切り詰めて、わたしが迷惑をかけている人たちの金が、日一日と、お前の手のなかでふえていくようにしてくれるのだ。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 12. 13.)
-- Kie oni povas uzi ĉi tiun lingvon ekster la aristokrataj kvartaloj de Londono, se la popolo parolas alian lingvon? En Mihok vekiĝis la propagandisto. -- Ĉie!
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「普通の人たちは別の言葉を話すというのなら、ロンドンの貴族階級の人たちが住んでる区域以外のどこでこの言葉は使うことが出来るのだ」ミホックの中で宣伝家が目を覚ました。「いたるところで！」）（2008. 11. 19.)
＊ proponi 〔動詞〕 (ion, ke -u) @〔計画などを〕提案する、検討に付する。A〔物・援助などを〕申し出る、差し出す；〔売品を〕提供する。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'propose, offer' に相当します。Baza E Radikaro では「誰かに何かを使ってもらう（あるいは、食べてもらう、飲んでもらう）ために提示する；誰かにそれがおそらく何かをするだろうと言う （montri al iu ion por uzo (aŭ por manĝado aŭ trinkado); diri al iu, ke tiu eble faru ion)」です。昨日の principo の用例に続く文章です。
Ni atendis ĝis la sepa, sed Cunningham ne vienis. Raffaele proponis, ke mi veturu per taksio al la hotelo de Cunningham, dum li iros al ges-roj Feldman por sciigi ilin pri la prokrasto.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （私たちは7時まで待ったが、カニンガムはやって来なかった。ラファエルは私がカニンガムのホテルへタクシーで行き、その間に彼が遅れることを知らせにフェルドマン夫妻のところへ行くことを提案した。）（2007. 3. 1.)
＊ proporcio 〔名詞〕@割合、比率、比；尺度。Aつりあい、均整。B [数学] （正）比例。C [数学] 比、= rilatumo（比）。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'proportion, ratio' に相当します。「反比例」は 'inversa proporcio' です。下例では複数語尾と対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「ある物の一部の、それ自身の中での、あるいは、全体との間での関係；ある事柄の重大性が、他の事柄の重大性と相似するように、あるいは、同じように、大きくなったり、小さくなったりする（仕事と成果の間の割合、罪と罰とのつりあり） (rilato inter partoj de io, inter si, kaj al la tuto; kiam la grandeco de unu afero pliiĝas kaj malpliiĝas same aŭ simile kiel la grandeco de alia afero (proporcio inter laboro kaj rezulto, inter kulpo kaj puno)」です。昨日の vibri の用例に続く文章です。
"Nu, jes, mi komprenas. Vi aludas la proporciojn, la interharmonion de koloroj, la komponadon -- ĉiujn formalajn elemntojn, ĉu ne?"
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「ええ、はい、分かります。色彩の相互の調和とか構成とか、あらゆる形式的な要素の比率のことをおっしゃっているのでしょう？」）（2007. 9. 28.)
＊ propra 〔形容詞〕 本来の；固有の；自身の。《「新選エス和」》 … よく使われる形容詞です。Baza E Radikaro では「その人、あるいは、その物自身の、誰か、あるいは、何か別のではなく（de tiu/tio mem, ne iu/io alia)
」です。先週末の gardi の用例に続く文章です。
Harakumar -- la patro de Giribala -- iam posedis bienon en sia propra vilaĝo, sed li devis forvendi sian bienon pro malbona cirkonstanco kaj li devis labori kiel afergvidisto de alia grandbienulo. Tiu grandbieno apartenis al la sama paroĥo kaj tial li ne bezonis loĝi aliloke.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （ハラクマールは -- ギリバーラの父のことだが -- かって自分の村に領地を持っていたが、状況が悪くなって自分の領地を手放さなければならなかった。そして、彼は別の大地主のもとで実務の指導者として働かざるをえなくなった。その大きな領地は同じ教区にあったので、彼は別の地に住む必要はなかった。）（2004. 10. 14.)
＊ propra 〔形容詞〕 @（物事に）固有の、特有の：A１ みずからの：２ 自身の：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の '(one's) own' に相当します。Baza E Radikaro では「その人／その物自身の、別の誰かの／何かのものでない（de tiu/tio mem, ne de iu/io alia）」です。昨日の konduki の用例に続く文章です。
La tria ĉambro havis propran ŝtuparon aliflanke de la kabano. Kiam mi envenis, mi rimarkis, ke mi estas sola en la kabano.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （その三番目の部屋は小屋の反対側にその部屋専用の階段があった。私は中に戻って、私がその小屋に一人きりだということに気がついた。）（2006. 9. 1.)
＊ protekti 〔動詞〕 (ion) 保護する、後援する、後ろだてになる；＜危険や害から＞守る、防ぐ (kontraŭ/de io: …から＞。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'protect, shield' に相当します。下例では過去形にしています。Baza E Radikaro では「悪あるいは危険からある人を守る、かばう、助ける （defendi, ŝirmi, helpi iun kontraŭ malbono aŭ danĝero)」です。昨日の adapti の用例に続く文章です。
Kiam ili atingis la korton, venis la edzino kuretante renkonte al la edzo, kaptis liajn manojn kaj flustris plorvoĉe:
-- Ho, vi do tamen revenas viva kaj sana! Dankon al Dio, kiu vin protektis!
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼らが中庭までたどり着いた時、彼の妻が夫に会おうと小走りにやって来て、彼の手をつかみ涙声でささやいた。「ああ、あなたは、そう、生きて、しかも元気でお帰りになったんだわ。あなたを守ってくださった神さまに感謝を！」）（2008. 6. 18.)
＊ protesti 〔動詞〕@ (kontraŭ io) 抗議する、異議を唱える。A (ke) ＜...と＞言って抗議する。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'protest' に相当します。「抗議デモ」は 'protesta manifestacio' です。Baza E Radikaro では「（皆が悪いといっている）ある事に対して反対だと言う；誰かがある事するのを好まないという (diri, ke oni estas kontraŭa al io (kion oni opinias malbona); diri, ke oni ne ŝatas, ke iu faras ion)」です。先週末の piki の用例に続く文章です。
"Ne estas mia kulpo," protestis Cunningham. "Tiu ĉi afrika rizo estas alia specio kaj pro tio ne kuiriĝas same kiel la azia rizo, kiun mi konas."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「俺が悪いんじゃないよ」とカニンガムが抗議した。「このアフリカ米は別種で、だから、俺が知っているアジア米と同じようには料理できないんだ」）（2007. 5. 15.)
＊ prosperi 〔動詞〕 (en io) 〔人が〕＜事柄において＞成功する、うまくやっている；(al iu) 〔事柄が〕＜人にとって＞うまくいく、繁盛している、運良く行く。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'prosper' に相当します。Baza E Radikaro では「成功した、良好な状態にある (esti en bona, sukcesa stato)」です。昨日の korbo の用例に続く文章です。
Post nemultaj paŝoj li haltis, turnis sin kaj restis staranta inter la arboj, rigardante la bieneton. La kampoj kuŝis freŝverdaj kaj prosperaj en la matena sunlumo. Li rigardis ilin kaj balancis la kapon.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （そんなに歩かないうちに彼は立ち止まって、後ろを振り返り、小さな農地を見やって木々の間に立っていた。朝の太陽の光を受けて畑が見事なみずみずしい緑で横たわっていた。彼はそれらを眺め、頭を縦に振った。）（2007. 12. 12.)
＊ provi 〔動詞〕 @ (-i, ion) 試しに…してみる、試みる；試験的に…する；練習で…する。A (ion) ＜物を＞試す、試用する；〔質・傾向などについて〕試験する、テストする；〔本来のものか〕吟味する；実験する。B (iun) ＜人に＞試練を与える。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'try, test, make trial' に相当します。下例では能動態現在の語尾 '-ant' をつけ動詞とし過去形の語尾を付けています。Baza E Radikaro では「出来るかどうか見るためにする （fari por vidi, ĉu oni povas fari)」です。昨日の libro の用例に続く文章です。
Kiam venis la flegistino kun lia tagmanĝo, Olivero Vikeri refoje provantis interesi sin per unu el la romanoj. Sed multe pli interese estis la kazo, pri kiu laboris Tomaso Ĝerard. Ĉu li jam sukcesis priserĉi la aŭton? Kion li trovis? Kaj kio sekve?
＜＜＜＜＜＞＞＞＞＞
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （昼食を届けに看護婦がやってきたとき、オリヴァー・ヴィケリは小説のどれか一つに興味がもてるかどうかもう一度試していた。しかし、トマス・ジェラルドが調べている事件の方がもっと面白かった。彼はもう自動車の捜索をうまくやり遂げただろうか？何を見つけただろう？そしてその結果は？）（2009. 4. 22.)
provi 〔動詞〕 試用する、ためす、実験する。《「新選エス和」》 … カタカナ語の「トライする、テストする」に相当します。 Baza E Radikaro ではどうなっているでしょうか。「できるかどうか見てみる(fari por vidi, ĉu oni povas fari)」です。昨日の uzi の用例につづく文章です。 Petro aldonis: "Tio estas prava. Mi ne povas aĉeti ŝtrumpetojn de la ĝusta grandeco. Mi aĉetis ŝtrumpetojn kelkajn centimetrojn tro longaj." Mojra emfazis la punkton. "Ĉu vi denove provis lastatempe?" "Nu - ne. Mi aĉetis la lastajn en la vintro," respondis Petro, kaj turniĝis al la usonano. "Pli bone, ke vi permesu, ke ŝi fliku ilin, Sinjoro. Estos malfacile akiri aliajn." … el "Sur la bordo" （ピーターが言いたした。「それは本当ですよ。私は丁度ピッタリの靴下を買えませんでした。数センチ長い靴下を買いましたよ」モイラがその点をついてきた。「最近、もう一度トライした事がおあり？」「うーん、いや。私がこの前買ったのはこの冬です」と、ピーターはこたえ、アメリカ人の方をむいた。「彼女につくろってもらった方が良いですよ、艦長。別のを買うのは難しいです」）（2004. 3. 11.)
＊ proverbo 〔名詞〕 ことわざ、格言。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'proverb' に相当します。Baza E Radikaro では「教訓を含む言い習わし （kutima diraĵo kun instrua signifo)」です。先週末の krokodilo の用例に続く文章です。
"La proverbo diras, ke larmo virina baldaŭ sekiĝas, do, lasu ĉion en miaj manoj. Tuj kiam ŝi mizere rigardos vin kun animovundita seniluziiĝo kaj la larmoj inunde verŝiĝos, diru eĉ ne unu vorton. Indiferente kaj grandbuŝe oscedu kaj turnu la paĝojn de gazeto. Ĉu vi povas memori tion?"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「ことわざにもあるように、女の涙はすぐ乾く、だ。だから、全て俺に任せてくれ。心を傷つけられた、幻滅したと言って彼女は君を哀れっぽく見つめ、たちまち涙が洪水のようにあふれるだろうが、一言も君はしゃべってはいけない。まるで無関心に大きな口をあけてあくびをして、新聞の頁でもめくっていてくれ。このこと、ちゃんと覚えたかい？」）（2010. 2. 9.)
La oreloj de la vidvino bonvenigis tiun publikan anoncon, kaj ŝi ekspluatis la surprizan subtenon de la manoj de providenco, dirante:
"Jes! Ni nun estas gefianĉoj, ĉu ne, Bartolomeo?"
Ho ve, tio estis pli diskonigo ol demando, kaj la langokatenita ĝardenisto ŝajne respondis akorde, ĉar ĉiu scias silento estas konsento.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （未亡人の耳はその公の告知を聞いて喜んだ。そして、彼女は神の手による驚くべき手助けを最大限利用して、「そうよ！ 私たちは今や婚約者同士なのよ、そうでしょ、バーソロミューさん？」と言った。ああ、何ということか、それは質問するというよりは確認するというものに近かった。その上、舌がこわばってしまっている庭師は合意の返事をしたと思われた。なぜなら、誰でも知っているのだが、沈黙は同意を意味するのだから。）（2009. 11. 28.)
providenco 〔名詞〕 [宗教] 摂理。《「新選エス和」》 …専門用語です。Nova Plena Ilustrita Votaro では「(私へ、を含め）世の中、及び、人間たちの諸事に及ぶ神の賢いはからい（(ankaŭ min.) Saĝa regado de Dio super la aferoj de la mondo kaj de la homoj)」です。先日の sango の用例に続く文章です。
Tio ŝajnis al li nenatura same kiel disigi manĝaĵon de malsato, plezuron de ĝuo. Troviĝas certa malbonfaro, ke se oni ne tuj povas puni aŭ korekti tian agon la providenco igas personon suferi.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （それ（その出来事：英国人の船長がたわむれにインド人の船の帆を撃ち、その船を沈めた）は、彼にとっては不自然なことに思えた。腹がへった人から食事を取り上げるような、享楽から楽しみを奪うような。明白な不正があった。だから、もしその行いをすぐに罰するか、正さないとすると、神の摂理が人を苦しめることになる。）（2005. 5. 7.)
＊ provizi 〔動詞〕(ion(A) + per io(B)) @＜人・物(A)に＞＜必要とされる物(B)を＞供給する、提供する、支給する、補給する。A装備（配備）する、備え付ける、取り付ける。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'provide, supply' に相当します。Baza E Radikaro では「人・物に必要なもの全てを持たせる (havigi ĉion bezonatan al iu/io)」です。昨日の manipuli の用例に続く文章です。
"Ĝi estas unu el tiuj novaj portebaj radioriceviloj, per kiuj muzeoj nuntempe provizas vizitantojn, por ke ili povu aŭskulti klarigojn pri la objektoj kaj ekspozicioj en la muzeo."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「それはあの新しい携帯型のラジオ受信機の一つですよ。博物館が、最近、それで博物館の陳列品や展示物の説明を聞くことが出来るようにと入場者に渡すあれですよ」）（2007. 9. 14.)
provizi 〔動詞〕 (ion(A) + per io(B)) @＜人・物（Ａ）に＞＜必要とされる物（Ｂ）を＞供給する、提供する、支給する、補給する。A装備(配備)する、備え付ける、取り付ける。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'provide, supply' に相当します。下例の最初は名詞とし対格語尾をつけ、次のは「場所」を示す接尾辞 '-ej' をつけています。Baza E Radikaro では名詞形 'provizo' について「この先使うための物、あるいは、材料の収集一まとめ (kolekto da materialo(j) aŭ kolekto da objektoj por estonta uzo)」です。昨日の kontenta の用例に続く文章です。
Tiun tutan provizon li en la pasinta vespero ŝtelis el la provizejo, kiam ambaŭ virinoj estis ekstere por kelka tempo. Kiel eble plej lerte li kaŝis la postesignojn de sia faro, metis la manĝaĵon en sian korbon kaj kaŝis tiun en la lignejo.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （それら全部のたくわえを、彼は昨夜二人の女（訳注：彼の家内と義妹）がしばらくの間外に出ていたときに食料品置き場から盗み出したのだった。自分の行為の痕跡を出来るだけうまくかくして、彼は食料品を自分のかごに入れ、それを材木置き場へ隠したのだ。）（2008. 1. 31.)
＊ provizora 〔形容詞〕 臨時の、一時的な、さしあたっての、とりあえずの、仮の。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'provisional' に相当します。下例では副詞語尾をとっています。Baza E Radikaro では「続かない；最終的ではない；少しの間；少しの間 （ne daŭra; ne definitiva; dum iom da tempo; por iom da tempo)」です。昨日の rigardi の用例に続く文章です。
Striĉkov ĉirkaŭrigardis en la kuirejo, poste severtone li alparolis Mihokon. -- Ne estas permesate paroli al tiuj kaptitoj. Almenaŭ provizore ne! Ĉu komprenite? Mihok kiel ĉiam, ankaŭ nun embarasite rigardis al la oficiro. -- Vi alpaloris viron. Ĉu vi konas lin? -- Ja nje znaju po ruski! (Mi ne scias ruse!) -- fine li elbalbutis.
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" （ストリチコフは料理場をぐるっと見まわし、それから、厳しい口調でミホックに言った「あの捕虜たちに話しかけることはならぬ。少なくとも当面はだめだ！ 分かったか？」ミホックはいつものように今度もまた当惑してその士官を見つめた。「お前は男に話しかけた。お前は彼を知っているのか？」「（私はロシア語を解しません！）」やっとのことで、彼はもぐもぐつぶやいた。）（2009. 1. 10.)
Li ĝojaĉis kun diabla provoko, kiam ajn li sukcesis enkonduki surprizan taktikon, kaj tiamaniere reversis la sinfidon de Partridge, ke ĉi tiu konstante eraris. Kiam tio okazis, Ŝakmato rikanis supermezure.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （驚くような戦術をとってそれがうまく行くとかれはいつも悪魔のするような挑発をし、下品に喜んだ。そんな風にして、パルトリッジの自信を喪失させ、こちらの方はといえば絶えずミスを連発した。そんなことが起きると、チェックメイトは必要以上に冷笑を浴びせた。）（2010. 8. 27.)
＊ prudenta 〔形容詞〕 〔人・行為が〕用心深い、慎重な；分別のある、賢明な。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'sesnsible, reasonable; prudent' に相当します。下例では副詞語尾をつけています。Baza E Radikaro では 'kapabla ĝuste pli juĝi aferojn; uzanta tiun kapablon' です。先週末の infekti の用例に続く文章です。
"Ne faru ridindan scenon, Ŝakmato! Ni estas plenkreskuloj!"
"Ĉu vi intencas aŭ ne?"
Partridge plene konstatis, ke Baggs estas neregeble kolera kaj ke estos prudente ne naskigi eviteblan furiozon. Li iom dramece eklevis la ŝultrojn kaj eksidis.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「どたばた劇はよそうよ、チェックメイト君！ 私たちは大人だよ！」「やるのかやらないのか？」パルトリッジはバグスが抑えきれないほどに怒っていて、避けがたいほどに怒り狂わないようここは慎重になるべきだとはっきり認識した。彼は少し芝居がかった身振りで肩をすぼめ座についた。）（2010. 10. 13.)
prudenta 〔形容詞〕 思慮深い、英知ある。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro では、「物事を的確に判断できる；その能力を使う（kapabla ĝuste prijuĝi la aferojn; uzanta tiun kapablon)」です。昨日の tondi の用例につづく文章です。 "Tio estas prudenta," li serioze rimarkis, kaj kliniĝis antaŭen por surmeti siajn ŝuojn. "Estas tre longa tempo, de post kiam mi estis sur farmbieno," li diris. "Tre plaĉus al mi pasigi kelkajn tagojn, se vi povus min toleri. Mi atendas, ke mi povus utili iamaniere." "Ne ĝenu vin pri tio," ŝi diris. "Paĉjo certe vin utiligos. Estos beno por li havi alian viron sur la bieno." … el "Sur la bordo" （「それはいいお考えです」と、彼は真顔でいったあと、靴をはこうと前かがみになった。「私が農場へ行ったのはもうずいぶん前のことです」と、彼はいった。「私に構われることなく、二、三日過ごさせていただけると大変うれしいのですが。何かきっとお役に立てると思います」「そんなことご心配なさらないで」と、彼女はいった。「父があなたを役立てるのは間違いありません。農場に新しい男性を迎えられて喜びますわ」）（2004. 3. 21.)
＊ prunti 〔動詞〕@ (ion + al iu) ＜物を＞＜人に＞貸す。A (ion + de/el iu) ＜物を＞＜人から＞借りる。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'lend; borrow' に相当します。前置詞句の違いで「貸し」「借り」を表すので、下例の様に副詞形に 'doni（与える）' を合せ「貸し与える」とすると分かりやすい。「借りる」場合は 'pruntepreni' です。Baza E Radikaro では名詞形 'prunto' について「後での返却を前提にして与えること (dono por posta redono)」です。昨日の du の用例に続く文章です。
"Ho, ve! Mi promesis al mia edzino, ke mi venos hejmen ĝustatempe hodiaŭ por tagmanĝi. Mi devas rapidi. Jen, prenu la aparaton. Mi pruntedonas ĝin al vi. Vi povas reporti ĝin al mia oficejo lundon."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「おやおや、困ったな。私は家内に、今日は家でいつもの時間に昼食を食べに戻ると約束したのです。急がなければ。じゃあ、この装置を受けとってください。あなたにお貸しします。月曜日に私のオフィスに持ってきてくだされば良いですよ」）（2007. 11. 1.)
＊ pruvi 〔動詞〕 証明する；証拠だてる。《「新選エス和」》 … 英国語の 'prove' に相当し、発音はほぼ同じです。英国語は発音を一つ一つ覚えなければならないので、大変ですね。Baza E Radikaro では「何かが真実であることを事実や推論で示す（montri per faktoj aŭ rezonado, ke io estas vera)」です。昨日の tero の用例に続く文章です。
Al Giribala mankis pruvo, ke la suno estas vere pli ganda ol la tero, kaj se ŝi iam kuraĝe parolis pri tio, ili ŝin mokis duoble kaj diris: "Ĉu? Ni ja legas pri tio en la libro kaj vi -- ". Aŭdinte ke oni skribis tiel en presita verko, Giribala kutime silentadis -- ne estis necese ricevi pluan pruvon pri la fakto.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （ギリバーラには太陽が地球より本当に大きいということが証拠立てできず、以前、勇気を出してそう言ったのだが、兄弟たちは彼女を二重に馬鹿にして、「本当？ 僕らは、実際、本でそういうことを読んだんだけど、おまえは...」と言ったのだ。そんな風に印刷したものとして書かれていると聞いて、ギリバーラはいつも黙ってしまうのだ--そのことについて更に証明される必要はもうなかったので。）（2004. 10. 23.)
＊ psiko 〔名詞〕 [心理学] 精神。 《「新選エス和」》 … 重要単語です。セケリさんは ĥ を使っていますが「新選エス和」には k で載っています。Baza E Radikaro でも同じ k で「人の意識下、非意識下の精神現象全体（tuto de la konsciaj kaj nekonsciaj spiritaj fenomenoj de homo)」です。昨日の vizaĝo の用例に続く文章です。
Dum duonhoro Sita fikse rigardis tra la fenestro. Sur ŝia vizaĝo intensa koncentriĝo estis videbla. Jes, la proceso de la ekposedo de la unua ĉielarko ĉiam estas akompanata de psiĥaj konvulsioj. Eĉ de fizikaj doloroj kelkfoje. Subite la patro de Sita ektiris ŝin je la brako. Ni estis atingintaj la stacion kie ili devis forlasi la trajnon. Ni adiaŭis. Mia eta amikino brilis pro feliĉo.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （およそ半時間ほどシタは窓越しにじっと虹を見ていた。彼女の顔つきから一生懸命に集中しているのが見てとれた。そうなんだ、第一番目の虹を手に入れる過程にはいつも精神のしびれがつきものなのだ。時には肉体的な苦痛さえともなうことがある。突然、シタの父親がシタの腕をひっぱった。私たちは彼らが汽車を降りなければならない駅に着いたのだ。私たちはお別れをした。私の友人であるそのかわいらしい女の子は幸せで光り輝いていた。）（2004. 7. 2.)
＊ publiko 〔名詞〕 公衆；世人；観衆、聴衆。《「新選エス和」》 … 重要単語です。英国語の 'public' に相当しますが、名詞、形容詞が同じで発音も＜プブリック＞ではありません。Baza E Radikaro では「誰かが話しかけている人たち；演劇を見ている人たち；一般的に人びと（tiuj, al kiuj iu parolas; tiuj, kiuj rigardas teatraĵon; la homoj ĝenerale)」です。先週末の konsenti の用例に続く文章です。
Tion aŭdinte la z a m i n d a r o ege koleris pri Sasivusan. Li kredis ke la nova juna advokato estas senlabora kaj emas tiamaniere fariĝi konata al la publiko. Li ordonis al sia n a y e b, ke li tuj eligu la jurproceson el la juĝejo kaj trankviligu ambaŭ administristojn.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （それを聞いてザミンダーロ（大地主）はサシヴサンに大変に腹をたてた。そのなりたての若い弁護士は仕事がなく、そんなやり方で皆に知られたがっていると彼は考えた。彼は自分のナエブ（実務指導者）に裁判所からすぐにも訴訟を取り下げ、二人の長官を安心させるようにと命じた。）（2005. 1. 12.)
＊ pulmo 〔名詞〕 [医学] 肺。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'lung' に相当します。肺は二つあるので下例のように複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「体の部分、それで人は呼吸する (parto en la korpo, per kiu oni spiras)」です。先週末の interesi の用例に続く文章です。
La marŝado donis pli rapidan movon al lia sango kaj pli da aero al liaj pulmoj. Li sentas sin gaja, libera kaj en bona marŝadhumoro.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （歩くことで彼の血の巡りがより早くなり、肺へよりたくさんの空気が行くようになった。彼は陽気になり、自由だと感じ、歩きながら上機嫌だった。）（2008. 1. 16.)
"Ne mutaĉu, Partridge. Mi bedaŭras, vere mi bedaŭras. Venu. Ni daŭre ludu. Mi promesas esti bona knabo. Ne plaĉas al mi neamikaj homoj. Mi pulpigas ilian nazon kaj mi ne volas tion fari!"
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「黙っちまうなよ、パルトリッジ。残念だよ、本当に俺は残念だ。来いよ。もっとやろうよ。いい子にしていると約束するよ。友だちづきあいが悪い奴は俺は嫌いなんだ。そんな奴は鼻をつぶしてやるんだが、俺はそんなことはしたくないよ！」）（2010. 10. 22.)
Pasis kelkaj semajnoj, kiam Bart ne ofte vidis la vidvinon, kies flank-interesoj tiris ŝin for de la hejmo, por regi siajn diversajn komitatojn. Sed la sezono de ĉerozoj alvenis laŭ la regula pulsado de la naturo.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （数週間が過ぎた。バートが未亡人に会うことはそんなに頻繁でなくなった。彼女の関心は家から離れ、各種の委員たちを操るという別の興味に彼女はひかれていた。しかし、自然の規則正しい脈動にしたがって、サクランボの季節がやってきた。）（2009. 9. 4.)
＊ puni 〔動詞〕 罰する。《「新選エス和」》 … 「罪と罰」は 'krimo kaj puno' です。Baza E Radikaro では「ある者に何か不快なことをする、彼が良くないことをしたので（fari ion malagrablan al iu, ĉar tiu faris malbonan agon)
」です。昨日の palpebro の用例に続く文章です。
La sinjoro havanta malbonan vidpovon komprenis, ke Giribala komencas puni lin pro lia neatentemo al ŝi. Li rapide eliris el la ĉambro kaj diris: "Vi ne donis al mi beron hodiaŭ." Giribala kondutis kvazaŭ ŝi ne estus aŭdinta lin, ŝi serĉadis maturan beron kaj elektinte la ĝustan frukton ŝi trankvile kun frandemo ĝin manĝis.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （目が悪い若者は、ギリバーラが自分に気づかないことを懲らしめようとしはじめたことが分かった。彼は急いで部屋を出て行き、「君は、今日、私にべりーをくれないね」と呼びかけた。ギリバーラは聞こえなかったふりをし、熟したベリーを探し、丁度良いのを見つけ、落ち着きはらってそれをおいしそうに食べはじめた。）（2004. 9. 16.)
"Vi mizerulo, Bart! Vi estas nur mastiko en ŝia mano. S-ino Tonkins, ĉi tiu pundo estas antaŭpago, kiun mi ricevis de Bart, por liberigi lin el viaj manoj!"
"Bartolomeo ne instigis ĉi tiun riproĉindan atakon," rebatis s-ino Tonkins. "Bart estas ĝentila kaj kondutas sin kiel noblulo. Parolu, Bart, mia kara."
Sed Bart ne povis. Li daŭre rigardis la plankon, ĉar malsekaj estis liaj okuloj, kiujn li kaŝe viŝis per la fingroj.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「なさけないな、バート！ 君は彼女の手の中で丸められた乳香か。トンキンスさん、この1ポンドはあんたの手からバートを解放するために私がバートから受け取った前金だよ！」「バーソロミューさんはこんなひどい仕打ちをするよう他人にけしかけたりしませんわ」と、トンキンス夫人が言い返した。「バートさんは礼儀正しくて、貴人のように振る舞われるわ。ねえ、バートさん、話してやってくださいな」しかし、バートは出来なかった。彼はじっと床を見つめたままだった。なぜなら、彼の目はぬれていて、彼は指で涙をこっそりとぬぐっていたからだ。）（2010. 2. 23.)
＊ pura 〔形容詞〕 純粋な；清い；純潔な。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'pure'、カタカナ語の「ピュア」に相当します。エスペラントの発音は＜プーラ＞です。正反対を示す接頭辞 'mal-' をつけた 'malpura' は「不潔な；濁った」です。Baza E Radikaro では「それであって、ほかの何物でもない；汚れのない；洗われた、掃かれた (tio kaj nenio alia; senmakula; lavita, balaita)」です。昨日の koridoro の用例に続く文章です。
Kvankam mi ne povis vidi la akompanantinon, tamen ŝia figuro ne estis nekonata al mi. Ŝi estis arabino. Mi povis vidi ŝiajn belajn manetojn kvazaŭ ellaboritajn el pura blanka ŝtono.
… "Malsata ŝtono" （私は同伴の女性の姿を見ることは出来なかったが、彼女の姿が私には全く知ることが出来ないというわけではなかった。彼女はアラビア人だった。私は、あたかもきれいな白い石で作られたような彼女の美しい小さな手を見ることが出来た。）（2006. 2. 15.)
＊ puŝi 〔動詞〕@ (ion) 押す、押して動かす。A (iun) 〔感情などが〕＜人を＞駆りたてる。B (sin) =puŝiĝadi(ひしめき合う）。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'push, thrust' に相当します。下例では「移出・出所・完成・材料」を示す接頭辞 'el-' をつけて「押し出す」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「それを押さえつけて動かす (movi ion, premante al ĝi)」です。先週末の lukti の用例に続く文章です。
"Eliru, ŝtipulo!" li ordonis kaj malfermante la pordon per forta piedbato, li elpuŝis Cunningham. Tiu ĉi respondis per insultoj sed ne kuraĝis reeniri.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「出てゆけ、でくの坊め！」と彼は命じ、強く足でけってドアを開け、カニンガムを押し出した。押し出された方は悪態をついて応じたが、もう一度中へ入ってくる勇気はなかった。）（2007. 5. 22.)
