＊ maĉi 〔動詞〕 (ion) 咀嚼（そしゃく）する；かみくだく；（くしゃくしゃと）かむ。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'chew' に相当します。下例では「動作の始まり・突発」を示す接頭辞 'ek-' がついています。Baza E Radikaro では「口の中の歯で噛み砕く (dispremi en la buŝo per la dentoj)」です。先週末の soldato の用例に続く文章です。
Sen plua vorto, Raffaele ekmaĉis sian cigaron kaj atente rigardis al ges-roj Feldman. "Mi opinias, ke Paul povos akmpani nin." Mildred Feldman alparolis sian edzon kun tono de urĝeco en sia voĉo.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （もう何も言わないで、ラファエルは自分の葉巻を噛みはじめ、じっとフェルドマン夫妻を見つめた。「ポールは私たちと一緒に行けると私は思うわ」と声にせかすような調子をこめてミルドレッド・フェルドマンが自分の夫に話しかけた。）（2007. 2. 14.)
＊ magazeno 〔名詞〕 倉庫、大商店。《「新選エス和」》 … ちなみに、magazino が、「雑誌」です。 Ŝi serĉis en sia memoro. Jes! Temis pri la magazena ĉeno Zadro. Kaj jes! Kiam, sciigite, ke la kazo ankoraŭ ne estas solvita, ŝi celis intervjuon kun la viktima kasistino por demandi pri ŝia reago, ŝi estis informita, ke la virino jam eksiĝis kaj iris loĝi en iu marborda urbeto. (彼女は自分の記憶を一つ一つあたってみた。そうだ。チェーン店のザドロの件だ。そうそう。事件がまだ解決していないと知って、被害者のレジの女性に彼女がどう対応したかを聞こうとインタービューを申し込んだところ、その女性はもう店をやめて、どこか海辺の町へ行ってしまったと知らされたのだった）（2003.3. 15)
＊ magio 〔名詞〕 @魔法、魔術、魔力、妖術、まじない。A≪転義≫（抗しがたい）魅力、魅惑。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'magic' に相当します。下例では「職業人」を示す接尾辞 '-ist' をつけています。Baza E Radikaro では「人知が及ばない世界に影響を及ぼすことを狙った行為や儀式；(擬似的な）魔法 （agoj kaj ceremonioj, kiuj celas influi la superhoman mondon; (kvazaŭa) sorĉado)」です。昨日の defendi の用例に続く文章です。
Kiel lerta magiisto li kaptis ŝian atenton, ĵetante la pundan bankbileton sur la tablon, antaŭ ol diri:
"Bart, diru al ŝi pro kio, mi akceptis ĉi tiun pagon."
Konsternite la ĝardenisto ĝemis kaj petegis:
"Ho, Ben, ni forgesu la tutan aferon. Mi ne volas --"
Sed Ben rapide interrompis lin.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （巧みなマジシャンのように、テーブルの上に1ポンド紙幣を投げ出して彼女の注意を引きつけから彼は言った。「バート、彼女に言ってやってくれ、何のために俺がこの紙幣を受け取ったのかを」びっくり仰天したその庭師（訳注：バートの職業）はうめき、懇願した。「ああ、ベン、あのことはもう全部なかったことにしよう。私はもう...」しかし、ベンは急いで彼をさえぎって言った。）（2010. 2. 20.)
Al la kaptito, nun frontanta en la direkto al la lito, venis dua surprizo; ĉar per la kubutoj sin apogis rekta sur la lito Olivero Vikeri, kun larĝa rideto en la vizaĝo.
Tiu al Tomaso Ĝerard demandis, "Ĉu vi bone kaptis la tutan konversacion?"
"Perfekte, pere de la magnetofono instalita de via s-ro Kaŭski."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （いま、ベッドの方を向いて立っているその逮捕された男に二つ目の驚きが襲った。というのは、ベッドの上でオリヴァー・ヴィケリが顔に満面の笑みを浮かべてひじで体を支えてしゃんとしていたからだ。その彼がトマス・ジェラルドに「君、会話を全部うまく録音できたかい？」と、たずねた。「完璧です。あなたの部下のカウスキー君が設置してくれた録音機のおかげです」）（2009. 5. 15.)
＊ majesta 〔形容詞〕 威厳のある、荘厳な、堂々とした。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'majestic' に相当します。類義語に 'grandioza', 'pompa' があります。Baza E Radikaro では「まるで王様のような堂々とし、素晴らしい様子、あるいは、振る舞いで（kun aspekto aŭ konduto impona, admiriga, kvazaŭ de reĝo)」です。昨日の salono の用例に続く文章です。
La silento de la laplanda nokto estas majesta, nervosaniga, iom mistera pro sia perfekteco. Neniun alian voĉon mi aŭdis ol la murmuron de etaj kaskadoj malsupre ĉe la rivero.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （ラップランドの夜の静けさは、その完全さのゆえに威厳があり、神経を健やかにし、そして、少しばかり神秘的であった。下方にある川に注ぐ小さな滝のつぶやき以外、私は他の声を何一つ聞かなかった。）（2006. 8. 24.)
＊ majstro 〔名詞〕 大家、巨匠、師、親方。《「新選エス和」》 … 「ピノキオ」の時代なら、「親方」がよく合います。応用例は、昨日の lukso の用例に続く文章です。 Mi ne scias, kiel tio okazis, sed fakto estas, ke iun tagon ĉi tiu lignopeco venis en la laborejon de maljuna lignaĵisto, kies nomo estis majstro Antono, kvankam ĉiuj nur nomis lin Ĉerizo pro makulo sur la nazopinto, ĉiam brila kaj ruĝa, simile al matura ĉerizo. … el "La aventuroj de Pinokjo" (どうしてそんなことがおこったのかわたしは知りませんが、でも、事実は、ある日、この木片が年老いた指物師の仕事場にやってきたのです。その老人の名前は、親方アントンといいましたが、みんなは、鼻の上にあるうれたサクランボのように赤く輝いているしみのせいで、彼のことをチェリーゾと呼んでいました。）（2003.11. 18)
＊ makleri 〔動詞〕 (pri io) ＜物の＞仲買する、仲介をする。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'act as broker' に相当します。下例では 'domo（家）' と、「職業人」を示す接尾辞 '-ist' とを合わせ合成語としています。昨日の menso の用例に続く文章です。
Li vekiĝis kun tremeto. Sonis la telefono apud la lito. Palpserĉe li metis manon sur la aparaton. Respondante, li ekrigardis sian brakhorloĝon. Estis dek minutoj post la dek-unua.
Vokis Tomaso Ĝerard. Li raportis, ke troviĝis neniu en la apartamento. Li do havigis al si de la dommakleristo rezervan ŝlosilon por malfermi la aŭtogaraĝon. La veturilo ne estis tie.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （彼は少し震えながら目を覚ました。ベッドの脇の電話が鳴った。手探りで彼は受話器の上に手を置いた。電話に返事をしながら彼は自分の腕時計を見た。11時10分過ぎだった。相手はトマス・ジェラルドだった。彼はアパートには誰もいなかったと告げた。彼はそこで自動車のガレージを開けようと、住宅のブローカーから予備のキーを借りた。車はそこになかった。）（2009. 4. 11.)
＊ maksimumo 〔名詞〕 最大限、最大の量 [数値] 。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。反対語は 'minimumo' です。英国語の 'maximum' に相当します。エスペラントでは '-x-' を使いません。下例では形容詞とし、対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「それより大きいものは不可能；それより多くは不可能；ある期間内で一番大きい、あるいは、高い （pli granda ne eblas; pli multe ne eblas; plej granda aŭ alta dum iu periodo)」です。昨日の stumbli の用例に続く文章です。
Vidvino Tonkins ne estis hejme ĉiufoje, kiam venis lia labortago, ĉar ŝi estis prezidantino de kelkaj societoj, kiuj kunvenis laŭvice en diversaj hejmoj de la komitatanoj. Tiuj tagoj donis grandan ĝojon al Bart, ebligante, ke li faru la maksimuman laboron sen interrompo. Li povis elekti sian taskon kaj labori tute senĝene.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （未亡人のトンキンスさんは、彼が仕事をする日にはいつも家にいるわけではなかった。というのも、彼女は委員のいろいろな家々を持ち回りで会合を開くいくつかの会の代表だったのだ。そういう日は、邪魔をされずに精一杯の仕事ができるのでバートにはとても素敵な日だった。彼は自分で仕事を選び、全く気楽に仕事をすることができた。）（2009. 8. 15.)
＊ makulo 〔名詞〕 しみ、黒点、汚点。《「新選エス和」》 … 下例のように neĝo（雪）がつくと、とたんに詩的な単語に変わります。 Iun trankvilan kaj sennuban vesperon fine de aprilo la Snufmumriko venis tiom norden, ke ankoraŭ restis neĝmakuloj sur la alnordaj deklivoj. Jam la tutan tagon li migris tra netuŝitaj regionoj kaj senĉese li aŭdis super si la vokojn de migrobirdoj. Ankaŭ ili estis survoje hejmen el la sudo. … el "Muminvalo" (四月のすえの、あるよくはれた、おだやかな日のことでした。北へ北へとめざしてきたスナフキンは、まだ山の北がわに雪がきえのこっているあたりまできました。すでにかれは、頭上で渡り鳥がさえずっているのをたえずききながら、人里はなれた地方を一日じゅう歩いてきたのです。鳥たちも南の地をでて、家へかえる途中でした。（山室 静訳をエスペラント訳に合うように一部改変した））（2003.10. 6)
＊ malica 〔形容詞〕 悪意のある；意地悪な；邪心の。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'malicious' に相当します。「意地悪な人」は 'maliculo' で、発音は＜マリツーロ＞。Baza E Radikaro では「悪意を持った；正直でない；意識的に悪いことをしたがる（malbonintenca; nehonesta; konscie malbonfarema)」です。昨日の historio の用例に続く文章です。
Ĉu ŝercis kun mi malica petolema subterulo, kiu loĝas sub la tero kun la mortintoj kaj odoras je morto, kiam homa estaĵo ĝin renkontas?
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （大地の下に死人たちと住んでいて、人がそれに出会うと死の匂いがするという地下人とでもいうべき、そして、悪意に満ちたいたずらが好きな、何者かが私をからかっていたのだろうか？）（2006. 11. 23.)
＊ mamo 〔名詞〕 [解剖学] 乳ぶさ。《「新選エス和」》 … 体の部分の名前で基本的な単語です。Baza E Radikaro では「人あるいは動物（哺乳動物）の体の部分で、そこに子供を育てるためのミルクを作る腺がある（parto de la korpo de homo aŭ besto (mambesto), en kiu estas glandoj produktantaj lakton por nutri idon)
」です。昨日の ŝteli の用例に続く文章です。
Pol rigardas ŝin senmove. Per magia movo, Lina elŝteliĝas el la blua robo. Ĝi senbrue sinkas al la planko. Sur la robon, kiel du flugiloj blankaj, falas la mamzono.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （ポルは動きをとめて彼女をじっと見る。魔法のようなしぐさでリナは青いドレスからするっと脱けでる。ドレスは音もなく床に沈む。ドレスの上へブラジャーが二つの白い羽のように落ちる。）（2004. 8. 28.)
＊ mano 〔名詞〕 p. f. 手；筆跡；腕前。《「新選エス和」》p.= 本義。f.= 転義。 …重要単語です。ついでに、「足」はエスペラントでは 'piedo' です。Baza E Radikaro では「体の部分。それで物をつかむことが出来る (parto de korpo, per kiu oni povas ion preni)」です。昨日の ardezo の用例に続く文章です。
Sur la ligna rando de la ardeza tabulo estis skribita la nomon "Giribala Devi" per la mano de Sasivusan mem.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （石盤の木の縁には、サシヴサン自身の手で『ギリバーラ・デヴィ』という名前が書いてあった。）（2005. 9. 28.)
＊ mandato 〔名詞〕@委託された職務。(1) [法律] 委任、委託。(2) [政治] 〔議員に対する〕信託、代表委任；議席、任期。(3) [政治] 委任統治。A委託の内容を示す文書。(1) [経済] 為替、支払い命令書。(2) [法律] 委任状；令状。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'mandate' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「人、あるいは、組織を代表するという権利；そういった権利に関する証書；お金を取る権利があるとする書類 （rajtigo reprezenti personon aŭ organizaĵon; dokumento pri tia rajtigo; dokumento rajtiganta preni monon)」です。昨日の registri の用例に続く文章です。
"Do vi havas la adreson. Ĉu eblos havigi al ni juĝan mandaton por priserĉi la apartamenton?"
"Kompreneble! Tamen tio ne estas ĉio. En la dua vizito, antaŭ nur tri semajnoj, ĉeestis en la apartamento altkreska, blondhara viro, kiu ne povus havi pli ol dudek kvin jarojn. F-ino Denton prezentis lin, kiel sian kuzon, nomitan Johano Bedel."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「では、あなた方は住所をご存知なんですね。そのアパートを捜査する令状を私達が手にすることは可能ですか？」「もちろん！ でも、まだ全部を話していないよ。二度目に訪問した時、つい3週間前のことだが、そのアパートに背が高くて金髪で、25歳を超えているとは思えない若者がいたんだ。彼は自分のいとこでヨハン・バデルという名だとデントン嬢が言うんだ」）（2009. 3. 12.)
＊ manĝi 〔動詞〕 食う； f. 腐食する； f. 食い入るように見る；なめるように愛撫する。 《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'eat' に相当します。下例の前者は能動態過去形の語尾 '-int' をつけ、さらに副詞語尾をつけて分子副詞として使っています。後者は「昼」の意味の 'tago' の語幹と合わせた合成語で、名詞語尾に変えています。目的格語尾もついています。Baza E Radikaro では「生きるために口に入れる (enbuŝigi por vivi)」です。昨日の lampo の用例に続く文章です。
Leginte la ĵurnalon kaj manĝinte mugalan tagmanĝon, mi enmetis la lampon en iun angulon de la ĉambro kaj mallumigis ĝin kaj enlitiĝis.
… "Malsata ŝtono" （その新聞を読み、ムガル風の昼食を食べ、部屋の一隅にランプを置いて、灯を暗くし、私は床についた。）（2006. 2. 3.)
Li kontraŭstaris la insultajn instigojn de la mania Ŝakmato kaj tiel bone manipulis siajn pecojn, ke fariĝis pli kaj pli malfacile por Ŝakmato akiri rapidan venkon. Ĉi tiu, kompreneble, ludis lerte kaj imprese kaj, malgraŭ la subtila taktiko de la esploristo, restis singarde elturniĝema, kontraŭatakante kun rapida kaj finofara efekto.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （彼は躁状態のチェックメイトによるそそのかすような促しには乗らずに、自分の駒をとても上手く進めたので、チェックメイトが素早く勝利を収めるのはだんだんと難しくなっていった。こちらはもちろん上手く、しかも印象的な手でゲームを進め、探検家が密かに策を弄しても、用心深くその手には乗らず、逆に素早くて最終的には効果を表す手で応じた。）（2010. 10. 15.)
＊ maniero 〔名詞〕 やり方；流儀；...風。《「新選エス和」》 … 重要単語です。英国語の 'manner', 'way' に相当します。Baza E Radikaro では「誰かが何かをどんな風にやるか、そのやり方；何かがどんな風に起きるか、その起き方（tiel, kiel iu faras ion; tiel, kiel okazas io)」です。昨日の plekti の用例に続く文章です。
En tia maniero ili konis unu la alian kaj kiam la interrilato intimiĝis, kiam la knabineto de ekstere eniris la ĉambron de Sasivusan kaj fine kiam ŝi kutimis sidi apud la binditaj libroj sur la ligna lito -- estas malfacile fikse diri pri la datoj -- tio vere postulos esploradon.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （そんな風にして、彼らはお互いに知るようになったが、いつその関係が親密なものになったのかとか、いつ外にいた少女がサシヴサンの部屋に入るようになったのかとか、木のベッドの上においたあまたの綴じた本の脇に、ついに彼女が座るのが習慣になってしまったのはいつからのことかなど、その日付を正確に言うのは難しい。それには本当にちゃんとした調査が必要だろうから。）（2004. 11. 6.)
＊ maniko 〔名詞〕 [服飾] そで。《「新選エス和」》 … 基本単語です。Baza E Radikaro では「衣服の一部で、腕を覆うもの（parto de vesto, kiu kovras la brakon）」です。先週末の kolo の用例に続く文章です。
-- Lina. -- Pol -- ŝi ekridas kaj karese tuŝas la manikon de lia pluvmantelo. -- Lina... -- Ne nun, poste, poste... -- ŝi ekflustras. -- Lina?
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （「リナ」「ポル」彼女は笑いだし、彼のレインコートの袖にやさしく触れる。「リナ...」「今はだめ、あとで、あとで...」彼女がそっとささやく。「リナ？」）（2004. 8. 17.)
＊ manipuli 〔動詞〕(ion) @＜道具などを＞〔手で〕操る；[工学] 操作する；操縦する。A（転義）＜言葉を＞操る；＜物事を＞〔都合のよいよう〕操作する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'manipulate' に相当します。下例では「くりかえし行為」などを示す接尾辞 '-ad' をつけ名詞として使っています。Baza E Radikaro では「手で機能させる；正直にではなく、忠実にでもなく扱ったり解釈したりする (funkciigi per mano; ne honeste, ne lojale trakti aŭ interpreti)」です。昨日の blago の用例に続く文章です。
Post plua manipulado de la butonoj, homaj voĉoj estis klare aŭdeblaj. Subite mi ridis. "Ha! Kial mi ne pensis pri tio? Nun mi komprenas ĉion. Mi scias, kion vi havas."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （さらにいくつかのボタンを操作すると、人の声がはっきりと聞こえるようになった。急に私は笑いだした。「ああ、何で私はそのことを思いつかなかったのだろう。もう、すっかり私は分かっています。あなたがお持ちの物が何だか私は知っていますよ」）（2007. 9. 13.)
＊ manki 〔動詞〕 欠けている。《「新選エス和」》 … この日本語に訳しにくい単語。例文で覚えるのが良い。 Mi forflugas por ĉiam. Multo mankos al mi. Mankos la koloroj, la muziko, la kantoj. Mankos mialingvaj libroj, kiujn mi ne povos tie fore ricevi. Mankos la vizaĝoj, voĉoj, la ridoj. Sed al mi almenaŭ, ho ŝtata polico, certe ne mankos vi. (私は永久に飛んで行ってしまう。多くのものを失うだろう。色どりやら、音楽やら、歌やら。遠くのあちらでは、私の国の言葉で書かれた本を受け取ることは出来ないだろう。人々の顔や声や笑いも失うだろう。しかし、国家警察よ、少なくとも私はお前がなくて困ることは決してない）（2003.1. 12)
＊ manovri 〔動詞〕@ [軍事] 演習する。A〔目的にあった〕行動をとる、うまくやる。B [鉄道] 〔鉄道車両が〕入れ替え走行する、操車する。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'manoeuvre' に相当します。この英国語の発音は難しそうですね。Baza E Radikaro では「方向をいろいろ変えることによって、車、船、軍隊などを必要な場所に置く （per pluraj ŝanĝoj de direkto meti aŭton, ŝipon, armeon,... en la necesan pozicion)」です。昨日の vundo の用例に続く文章です。
Cunningham, provante eviti flakojn kaj radsulkojn, manovris kun la rapidanta veturilo jen al unu flanko de la vojo, jen al la alia, sed sur deklivo la Land-Rover flankenglitis trans la vojrandon kaj koliziis kontraŭ arbostumpon Samtempe ni aŭdis la tintan sonon de frakasita vitro.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （カニンガムは水溜りや轍を避けながら猛スピードでこちらの道路端からあちらの道路端へと車を操っていたが、坂道のところでランド・ローバーは横滑りし路肩を越え、切り株にぶつかってしまった。同時に私たちはガラスが割れるチャリンチャリンという音を聞いた。）（2007. 3. 21.)
＊ mansardo 〔名詞〕 屋根裏べや。《「新選エス和」》 … 合成語ではありません。 La studento klinis sin eksteren tra la fenestro rigardante post la paperoj. Nigra birdo sidis surtegmente ekster la mansardo rigardante lin kun moka seriozeco. "Ĉu tio ne estas korvo?" pensis la studento. "Oni ja diras, ke korvoj alportas malfeliĉon." (その学生は窓から身をのりだして、紙（風で吹き飛ばされた原稿）の行方を見やりました。屋根裏部屋の屋根の上で黒い鳥が、神妙な中にもからかうような様子で彼を見ていました。「あれはカラスではないか」と学生は思いました。「カラスは不幸をもたらすといわれている」）（2003.4. 1)
＊ maro 〔名詞〕 @海、大洋。A《転義》大量。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'sea' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'tre granda (sala) akvo' です。先週末の ŝalupo の用例に続く文章です。
- Pro tio ni ne atendis duan ordonon; des pli ke dumtempe la ŝipo plendis kaj ŝajne diris al ni; - Foriru do, sed foriru do! kaj ĝi ne mensogis tiu kompatinda Faraono; ni sentis ĝin laŭvorte sinki sub niaj piedoj. Tiel la ŝalupo rapide estis sur la maro kaj ni ĉiuj okope estis en ĝi.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「だから船長に二度とは言わせなかった。それにね、船のようすを見ていると、情けなさそうに『早く行っちまってくれったら。行っちまってくれったら！』と言ってるように見えるんでさ。ファラオン号の言ってる言葉に嘘はなく、あっしたちの足の下には船の沈んで行くのが感じられだしていたんでした。素早くボートをおろすと、あっしたち八人の者が乗りこみやした。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 8. 16.)
＊ marĉo 〔名詞〕 どろ沼。《「新選エス和」》 … 下例のような場面など、意外に使いでがありそうな単語です。 Mi evidente ne povis sola doni al ŝi la bonan infanaĝon kaj junaĝon kiun ŝi bezonis, kvankam mi klopodis laŭ mia tuta kapablo. Kiam ŝi havis dek kvin jarojn ŝi renkontis knabojn kiuj mistraktis ŝin, logis ŝin al la drogaĉoj kaj trenis ŝin suben, en la marĉon. Post unu jaro ŝi forkuris, kaj tiam komenciĝis mia laboro por rekonduki ŝin. Mi malsukcesis pri ŝi, sed mi volas kompense helpi al ĉiuj, kiujn mi povas helpi." … el "Falĉita kiel fojno" (全力でがんばったのですが、私ひとりでは、明らかに彼女が必要としていた立派な幼児期、少女期を彼女に与えることが出来ませんでした。彼女が15歳になったとき、彼女は、自分を麻薬に誘い、泥沼の底へ引きずりこみ、だめにしてしまった男の子たちに出会いました。一年後、彼女は家を出てしまい、それから、彼女を再教育しようとの私の仕事が始まりました。彼女については失敗だったのですが、私は、代わりに、私が手助けできるものは誰でも助けようと思うようになりました。）（2003.6. 20）
"Al la diablo la kolonelon, Bart. Tiu pompa marioneto ne puŝu sian nazon inter nin. Vi devas doni al li dozon da disciplino -- informi lin firme, mia kara, ke jam finiĝis tiu laboraĉo."
"Sed mi preferas tiun laboron kaj la kolonelo pagas min bone. Krome, li estas amiko mia kaj mi --"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「大佐なんか悪魔に食われるがいいわ、バート。あのちゃらちゃらした操り人形が私たちのことに鼻を突っ込まないで欲しいわ。あなたは彼にちょっと規律を教えておかなくては − そのつまらない仕事はもう終わったんだと彼にきつく言わなくては、あなた」「でも、私はその仕事を好きでやっているのですし、大佐は気前よく支払ってくれるのです。そのうえ、彼は私の友達ですし、私は−」）（2010. 1. 20.)
＊ marko 〔名詞〕 @目印、印、符号、記号。A商標；銘柄、ブランド。B〔特定の用途を持つ〕札、券、シール。C [スポーツ] 〔競走・競泳の〕スタート位置。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'mark; counter; stamp' に相当します。下例では対格語尾 '-n' がついています。Baza E Radikaro では「識別するもの；商売上の名称；何らかの価値がある紙片あるいはスタンプ；いくつかの国の貨幣の名前 （rekonilo; komerca nomo; papereto aŭ stampo kun ia valoro; nomo de mono en iuj landoj)」です。昨日の listo の用例に続く文章です。
"Ho! Do vi alfrontas veran enigmon, ĉu?" "Ne tute. Sur pluraj el ŝiaj vestoj ni trovis la markon de iu komerca lesivejo. Viaj kolegoj kontrolantas. Ili diris, ke troviĝas ĉi tie nur du tiaj establaĵoj." "Ĝuste! Kaj, se estos la rezulto negativa...?" "Nu, mi kunportis fotojn de la kadavro. Mi intencas elmontri ilin ĉe la drinkejo Noktostrigo. Kaj oni proponis, ke, se tio ne donos frukton, ni petu al la loka ĵurnalo, ke estu publikigita ekzemplero."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「おやおや！ じゃあ君は本当に不可解な事件に遭遇しているというわけだね」「全くそうだとも言えないのです。何枚かの彼女の衣類にクリーニング店のマークがついているのを見つけたのです。あなたのお仲間が今調べています。彼らが言うにはこの町にはそういったお店がたったの二軒しかないそうですね」「その通り！ で、もし結果がネガティヴだったら？」「えっーと、私は犠牲者の写真を持ってきています。それらを飲み屋の「夜のフクロウ」で見てもらうつもりです。それで何も結果が得られなかったら、当地の新聞にお願いしてそれらを載せてもらえばよいと言われています」）（2009. 2. 25.)
Monaton poste ŝi estis hejme, kiam li alvenis, kaj okazis drameca evento, kiu tute ŝanĝis ilian interrilaton. En tiu posttagmezo, kiam li markotis novan specon de dianto, aŭdiĝis subite la terurita voĉo de la vidvino:
"Fairo! Fajro! Bart! Bart!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （一ヵ月後に彼が訪れた時彼女は家にいたが、その時彼らの関係をすっかり変えてしまうような劇的な出来事が起きた。その日の午後、彼がセキチクの新種を取り木していた時、突然、未亡人の取り乱した声が聞こえてきた。「火事よ！ 火事よ! バートさん！ バートさん！」）（2009. 11. 19.)
＊ marmelado 〔名詞〕 マーマレード。《 PIV;「新選エス和」になし》 … 食卓の上に並ぶものです。 Kiel kutime dum la lastaj semajnoj, Leena Fagerstrom matenmanĝas en sia preĝejo kun la rifuĝantoj. En la sakristio du virinoj preparis teon kaj marmeladon el pomoj kaj sorpoj, dum la pastrino alportas panon kaj jogurton. Ŝi tre ĝuas tiujn komunajn manĝojn en tute ne praktika manĝejo, kaj ofte partoprenas ankaŭ vespermanĝon kun la Irananoj. En la pastrejo - malofte ŝi diras "hejme" - ŝi nuntempe neniam emas manĝi. Antaŭe jes, kiam ŝia filo estis pli juna, kaj ili manĝis kune kaj dividis la okazintaĵojn de la tago. Sed nun ne plu. … el "Trans maro kaj morto" (いつものようにここ何週間かは、レーナ・ファーゲルストロムは自分の教会で避難民と一緒に朝食を食べる。聖具室で二人の女性が紅茶を入れ、リンゴとナナカマドのマーマレードを準備していた。司教（レーナ）は、一方、パンとヨーグルトを持って行った。彼女は、その全く実用的とはいえない食堂で皆と一緒に食事をすることを楽しんでいた。夕食もイランの人たちと、よく一緒に食べた。司教館では−彼女はめったに「家」といったためしがない−この頃は、けっして食べたいとは思わなかった。以前は、その反対だった。自分の息子がまだ若くて、二人は一緒に食事をしながらその日の出来事をお互いに話し合ったものだった。でも、今は、そんなことはもうない。）（2003.5. 160)
＊ marmoro 〔名詞〕 〔鉱物〕大理石。《「エスペラント日本語辞典」》 …専門用語です。英国語の 'marble' に相当します。先週末の graso の用例に続く文章です。
Ŝi estis vere rava juna virino kun longa kaŝtankolora hararo kaj dolĉmiena vizaĝo, kvazaŭ skulptita el mola kremkolora marmoro. Malantaŭ la sunokulvitroj, kiujn ŝi de tempo al tempo demetis, briletis belaj bluaj okuloj.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （彼女は長い髪が栗色の、本当にうっとりさせるほどの美しい若い女性で、あたかも乳白色のやわらかい大理石を彫ったかのような柔和な容貌の持ち主だった。時々はずすサングラスの奥に、美しい青い目がきらきらと輝いていた。）（2006. 12. 26.)
＊ marŝi 〔動詞〕@ 〔歩調をそろえて〕歩く、行進する。A〔ある程度の距離を〕歩いて行く。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'march; walk' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「規則正しく(足を使って）行く、しかし、ゆっくりすぎはしない ((piede) iri, regule kaj ne tro malrapide)」です。昨日の vango の用例に続く文章です。
Kun sia korbo en la mano li sekvis la vojeton dum kelka tempo kaj poste iris laŭ diversaj aliaj arbaraj vojetoj. Rapide li ne marŝis, sed ankaŭ ne malrapide. Iam li estis bonega iranto, kaj la piedoj kaj kruroj ankoraŭ funkciis sufiĉe bone.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （自分の箱を手に抱え、彼はしばらく小道をたどったあと、さまざまの森の小道にそって歩いた。彼は急いで歩くようなことはなかったが、特にゆっくりというわけでもなかった。かって、彼は歩くことには自信があったので、足やすねはまだ十分に動いてくれた。）（2007. 12. 20.)
＊ martelo 〔名詞〕 ハンマ、かなづち、つち骨。《「新選エス和」》 … 下例は、これに frapi（打つ、たたく）をくっつけた単語です。くっつけてつくった単語の長いのが、その他に二つ出てきます。こんな単語、私は大好きです。 Strange, cetere, aŭdi ĝin ĝuste de Toro - certe ne konata kiel la plej fleksebla el ĉiuj dioj. Martelfrapo ja fakte ne estas tre diplomateca problemsolvmetodo, ĉu? Tiun paŭtan mienon, tamen, Toro ne rimarkis, kaj, feliĉe por li, ŝi daŭrigis sian magian kantadon elkraniakrigŝtonpecforigan. … el "Mokrokalvo" (なお、不思議なことは、それを、神々の中では一番柔軟性があるとはとても思われてはいない、まさにそのトーロから聞いたことでした。問題解決法として、ハンマーでぶったたくというのは、実際、外交手法としてあまりうなくないですからね。でも、そのふくれっ面に、トーロは気がつきませんでした。そして、彼にとって幸せなことに、彼女（女呪術師）は、頭蓋から鋭くとがった石の断片を取りだすためのお呪いの歌を続けてくれていました。）（2003.8. 22)
Pri la kruela majstro, kaj precipe pri la ulno subite venis ideo, kiun Mihok dorlote vartis en si. Li konsideris sin martiro de tiu ĉi movado. Ĉu ne estis martireco suferi vangofrapojn de kolonelo pro la kvinpinta stelo? Certe jes.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （非情な親方とか、そして、特に腕尺ということが、ミホックが心の中で甘やかしながら温めてきた思いを突然思い起こさせたのだ。彼は自分はこの運動の殉教者だと考えた。五稜星をつけていたという事で大佐からびんたを食らうのは殉教ではないのか？間違いなくそうだ。）（2008. 8. 19.)
＊ masto 〔名詞〕 @ [海洋] 〔船の〕マスト〔一般には木製の長い円柱、帆柱〕、帆柱。A〔電柱・アンテナ柱・テントの支柱・旗の掲揚ポール・起重機の支柱など、特定の用途を持つ垂直の〕柱。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'mast' に相当します。下例では「３」の 'tri-' をつけ、接尾辞 '-ul' をつけて「3本マストの船」の意味で使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'fosto sur ŝipo aŭ boato, al kiu estas fiksita(j) la velo(j); fosto aŭ stango, al kiu flago estas fiksita' です。先週末の fidela の用例に続く文章です。
- Eble ĝi havas ian konon pri la Faraono, kaj ĝi alportas al vi iun novaĵon.
- Ĉu mi bezonas tion diri al vi, sinjoro! Mi preskaŭ tiom timas ekscii novaĵojn pri mia trimastulo, kiom resti en necerteco. Necerteco estas ankoraŭ espero.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「あるいはファラオン号を見かけて、なにか消息を持ってきたかもしれませんな。」「ぶちまけて申しますと（こんなことをあなたに申しあげてもいいでしょうか）、わたしの三本マストの船の模様を聞くことは、不安に過ごしているのと同じ程度に、わたしにとってこわいのです。せめて不安でいるうちは、希望が残されているわけですから。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 7. 12.)
Longminuta silento. Petroff vidante la tremantan kapon de Mihok tuj embarasiĝis. Li sentis honton kaj, por kaŝi ĝin, laŭte ekridis. Mihok pensante, ke ridi estas devo, kiam la mastro ridas, ankaŭ li altrudis mucidan rideton je siaj kurbiĝintaj lipoj.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （数分間の沈黙。ペトロフ（中尉）はミホックのぶるぶる震えている頭を見てすぐとまどってしまった。彼は恥ずかしいと思い、それを隠すために大声で笑い出した。ミホックは主人が笑った時は自分も笑うのが義務だと考え、彼もまた無理にゆがんだ唇にかび臭い笑みを浮かべた。）（2008. 9. 5.)
＊ maŝo 〔名詞〕 @ [服飾] 〔編み物、編み地の〕編み目。Aメッシュ、網の目；網目。B網糸。C [電気] [通信] 回路網、閉回路接続装置。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'loop; mesh' に相当します。下例では 'kaptilo（わな）' と合わせ、合成語としています。対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「網あるいは編み物の結び目（の間の空間）からなる全体；飛び出た丸みを持つ特別な結び目で（動物などを捕らえるため）随意に大きくも小さくもなる （ĉiu el la (spacoj inter) nodoj de reto aŭ trikaĵo; speciala nodo kun elstara rondo laŭvole pli- kaj malpli- grandigebla (por kapti bestoj,...))」です。昨日の heĝo の用例に続く文章です。
Li ne volis denove trafi en danĝeron, metante la kolon en tiel videblan maŝkaptilon.
Firmiĝis lia decido ne plu labori ĉe la vidvino. Li komunikos tion al ŝi per letero.
Sed homo proponas -- kaj sorto decidas alie. Ŝi vizitis lin.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼ははっきりと分かる仕掛け罠に首を差し出して、もう一度危険な目に会うなんてことはしたくなかった。二度と未亡人のところでは働かないという彼の決心は固かった。彼はそのことを彼女に手紙で伝えるつもりだった。しかし、人がいくらそうしようと思っていても、運命が決めていたのは全く別のことだった。彼女が彼のところへやって来たのだ。）（2009. 11. 7.)
＊ maŝino 〔名詞〕 機械；p. f. 機関。《「新選エス和」》 p. = 本義。f. = 転義。 …重要単語です。カタカナ語の「マシン」に相当します。ちなみに「ミシン」は 'kudri（縫う）' を名詞形に変えて合成した 'kudromaŝino' です。Baza E Radikaro では「何かを作るための装置、電力や蒸気などで動かされる（aparato por produkti ion, funkciigata per elektoro, vaporo,...)」です。昨日の neniel の用例に続く文章です。
Ili diris al Sasivusan: "Sinjoro, ni vidis nenion, ni sidis en la malantaŭa parto de la ŝipo, kaj pro bruo de maŝino kaj ondoj ne estis aŭdebla la pafsono."
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼らはサシヴサンにこう言った。「旦那、わしらは何も見ちゃいません。わしらは船の後ろに乗っていたし、エンジンや波の音で鉄砲の音など聞こえませんでしたよ。）（2005. 5. 19.)
＊ mato 〔名詞〕 @マット〔敷物〕、ござ、むしろ、畳；〔レスリング・体操用の〕マット、〔柔道の〕畳；〔玄関前の〕靴ふき、ドアマット、〔ふろ場の〕足ふき、バスマット；テーブルマット。A [遊戯] 〔チェスの〕詰み、チェックメイト。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'mat; checkmate' に相当します。ちなみに「マウスパッド」は 'musmato' です。Baza E Radikaro では '(kutime ne delikata) kovraĵo por planko; (en ŝakludo;) sen-elira, nesavebla pozicio de la Reĝo' です。昨日の pediko の用例に続く文章です。
Partridge ankaŭ stariĝis, por defendi sin, kiam Ŝakmato subite saltis antaŭen. Por eviti la grandajn manojn, kiuj celis lian gorĝon, Partridge sin turnis, sed lia piedo kaptiĝis per truo en la kruda mato kaj li falis malantaŭen. La sekvantan momenton Ŝakmato kaptis lian gorĝon.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （チェックメイトが突然前へと飛びかかってきたときに、パルトリッジも自分を守るために立ち上がった。彼ののどを狙っている大きな手を避けるために、パルトリッジは後ろを向いたが彼の足がぼろマットの穴に引っかかって、彼は後ろに倒れてしまった。次の瞬間、チェックメイトが彼ののどをつかんだ。）（2011. 1. 15.)
＊ mateno 〔名詞〕 朝。《「新選エス和」》 …重要単語です。「昼」は 'tago' 、「夜」は 'nokto' です。下例では語尾を '-a' に変え形容詞として使っています。Baza E Radikaro では「夜の後の一日の始まり；明るくなること（komenco de tago post nokto; lumiĝo)」です。先週末の seka の用例に続く文章です。
La boato daŭre malproksimiĝis kaj fine malaperis. Matena brila sunradio reflektiĝis sur la akvosurfaco, proksime sur mangobranĉo sidis birdo kaj senteme ekkantis.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （その船は次第しだいに遠ざかり、とうとう見えなくなってしまった。朝の太陽の光が水面でキラキラと反射し、近くではマンゴーの木の枝に鳥がとまり感情をこめてさえずりだした。）（2005. 6. 7.)
＊ materio 〔名詞〕 @ [物理学] 物質。A〔精神に対して〕物質。B [思想] 物質、質料。C [仏教] 色、形あるもの。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'matter' に相当します。下例では「その状態への変移」を示す接尾辞 '-iĝ' をつけ動詞の過去形として使っています。Baza E Radikaro では「具体的なものがそれから成っている、その全ての物（対象物あるいは生物自身ではない）（エネルギーではない；精神ではない） (ĉio, el kio konsistas konkretaj aferoj (ne la objektoj aŭ vivaĵoj mem) (ne energio; ne spirito))」です。昨日の elemento の用例に続く文章です。
Pli da arboj mistere materiiĝis kiel fantomaj figuroj, kiel armeo, kiu minace ĉirkaŭis lin, por bari al li la vojon. Superkape la ostecaj brakoj tordiĝis kiel serpentoj, kvazaŭ por deskui sian ŝarĝon da neĝo kaj tute entombigi lin.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （不思議なことに沢山の木が亡霊の形と化し、彼の進路を邪魔するため威嚇しながら包囲する軍隊となって彼を取り囲んでいた。頭上には骨ばった腕が雪の重荷をゆさぶり落とし彼を完全に墓に埋めてしまおうとする何匹もの蛇のようにからまっていた。）（2010. 4. 24.)
＊ materialo 〔名詞〕 @材料、素材、原料：機材。A〔論文などの〕資料、題材。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'material; data' に相当します。Baza E Radikaro では 'tio, el kio oni faras ion' です。昨日の divano の用例に続く文章です。
Ŝiaj formoj estis tiuj de Goyeska (laŭ maniero de la pentristo Goya (1746 - 1828)) belulino kaj tremigis lin. La viro tute ne mensogis, kiam li, surstrate, murmuris ĉe lia orelo: 《Tre bona materialo! Egalan vi ne trovos!》 Li haltis. 《Kion?》 《Ĉarma junulino, sinjoro》, li daŭrigis, svingante la foton.
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （彼女のスタイルはゴヤ様式の（画家ゴヤのやり方にならう）美女のそれで、彼を震え上がらせた。その男の言ったことは本当に嘘ではなかった。彼は路上で彼の耳元でささやいたのだ。≪とびっきりの上物ですよ！ こんなのは、あなた、絶対見つからない！≫彼は立ち止まった。≪何だって？≫≪チャーミングな女の子ですよ、旦那≫と、写真を振りかざしながら彼は続けた。）（2011. 1. 26.)
＊ matura 〔形容詞〕 p. f. 熟した； [商業] 満期の。《「新選エス和」》 p. =本義。f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'ripe, mature, adult' に相当します。下例では接尾語 '-iĝ（その状態への変移を示す）'
をつけています。Baza E Radikaro では「成長し終えた；完全に発展を遂げた（finkreskinta; plene evoluinta)」です。昨日の fali の用例に続く文章です。
La gujavofruktoj maturiĝis. Maturiĝintaj nigraj beroj pro bato de birdbeko ĉiutage amasiĝis sub la arboj. Ho, ŝia legolibro ankaŭ estis for!!
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （グヤボの果実も熟した。熟れた黒い果実は鳥の口ばしでつつかれて、毎日、木の下に沢山落ちた。何と、彼女の読本もまたどこかへ行ってしまった。）（2005. 3. 25.)
＊ medio 〔名詞〕 生活範囲・環境。《「新選エス和」》 … 訳しにくい単語ですが、使いでのある、広範な意味を持つ単語です。 Ian specon de sektismo la hispano Jorge Camacho vidas en kantoj kiel "IS" kaj "Sola" de Amplifiki, pri kiuj li skribis ke li abmenas ilin, "ĉar ili prezentas la bildon de esperantistoj kiel de soluloj, de homoj sen homaj rilatoj en sia loka medio, kiuj per esperanto vivigas ĉiujare dum unu semajno la fikcion, ke ili ne estas solaj ke ili havas amason da geamikoj k.t.p." … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)" (スペイン人のホルヘ・カマチョは、アンプリフィキの「IS」とか、「ソーラ」といった歌にある種のセクト的なものがあるのを認めている。それらの歌がきらいだと、彼は書いている。「なぜなら、それらの歌は、ひとりぽっちの男としてのエスペランティストの様子を紹介しているからだ。自分の住んでいる世界では人間的な関係が持てないけど、エスペラントのおかげで毎年一週間だけはたくさんの友だちが持てて孤独ではない、などといった虚構の世界をよみがえらせる、そんな男の像を紹介しているから」）（2003.9. 4）
＊ mediti 〔動詞〕 黙想する。《「新選エス和」》 … 日常の会話で使えそうな単語ですね。意識して使い、覚えましょう。下の用例は前回の ajn の用例
の続きの文章です。
"Sed sur la pinto devus vere esti granda stelo", diris la onklo de la knutulo. "Ĉu vi pensas?", diris la knutulo kaj rigardis medite la ruĝan silkrozon de la Muminpatrino. "Ĉu vi vere tiom gravas, se almenaŭ la ideo estas ĝusta?" … el "Muminvalo" (「ただ、あのてっぺんに星があるといいんだがなあ。」と、はい虫のおじさんがいいました。「そうでしょうか。」と、はい虫は答えて、かんがえぶかそうにムーミンママの赤いきぬのばらを見つめていました。「考えさえただしけりゃ、それはあってもなくてもたいしてちがいはないんじゃないですか。」（スウェーデン語からの山室 静訳をほんの少しかえてのせました。うまい訳ですね。））（2003.11. 12)
＊ meĥaniko 〔名詞〕 = mekaniko @ [物理学] 力学、；機械学。A機械装置、機械の機能。B機械的反応、自動的な反応。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'mechanics' に相当します。下例では副詞語尾がついています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'parto de la scienco fiziko, pri ekvilibro, movoj kaj fortoj; studo pri maŝinoj, aparatoj kaj iloj' です。昨日の bilo の用例に続く文章です。
- Ducent okdek sep mil kvincent frankoj! li meĥanike ripetis.
- Jes, sinjoro respondis la Anglo. Kaj, li daŭrigis post momenta silento, mi ne kaŝos al vi, sinjoro Morrel, ke eĉ kalkulante la parton de via ĝisnuna senriproĉa honesteco, la onidiroj de Marsejlo asertas, ke vi ne kapablas fronti tiujn aferojn.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「二十八万七千五百フラン。」と、彼は機械的にくり返した。「さようでございます。」と、イギリス人が答えた。「ところで、」と、彼はしばらく黙っていたあとで語をつづけた。「腹蔵なく申しあげますと、あなたさまが今日まで非難のない廉直な方でおいでだったことは十分承知しておるわけですが、マルセイユきっての噂では、どうやらお店を張っておいでになれなくなったとか（これらの問題にあなたは対処できないと）申すことで。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 7. 2.)
＊ mejlo 〔名詞〕 マイル。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'mile' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「いくつかの国で使われる距離の単位（1.4から10km);英国のマイルは1609 m；海里：1852 m （iulanda mazuro por distancoj (inter 1,4 kaj 10 km) ; angla mejlo: 1609 m; marmajlo: 1852 m)」です。先週末の ami の用例に続く文章です。
"Vi ne faras vian eblon! Mi scias! Vi estas timema!"
Ŝi kisis lin brue kaj li delikate respondis kun nerva batado de la koro.
Tiun posttagmezon li malgaje laboris kvazaŭ jam alvenis lia lasta tago sur la tero kaj en tiu stato de intensa malespero aperis sur la scenjo lia amiko Ben Taster, malnova konato, domfarbisto en Auckland, pli ol kvarcent mejlojn norde de Wellington.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「あなたは手を抜いているは！ 分かっていますよ！ おそるおそるだわ！」彼女は音高らかに彼にキッスし、彼は心臓をどきどきさせながらぎこちなくキッスを返した。その日の午後、彼はまるでこの地上における彼の最後の日がすでに来たかのようにがっくりきて仕事をしていた。そんな強烈な絶望状態にある時に、彼の友人のベン・タスターがこの舞台に登場した。彼は古くからの知人でウエリントンから北に400マイル以上離れたオークランドに住むペンキ職人だった。）（2010. 1. 26.)
Kvankam li estis tiel laca kaj neatenta dum la lastaj tagoj de sia irado, li jen kaj jen rekonas iun lokon. Kaj kvankam li estas plena de atendo kaj ĝojo, li sentas piketon de melankolio kiam preterglitas kaj malaperas malantaŭ li unu loko post alia laŭ la vojo de lia penado.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼が自分の旅をやめざるを得なくなった最後の日々には、彼はとても疲れていて注意も払っていなかったが、時々、あの場所この場所と覚えている場所があった。そして、期待とうれしさで胸が一杯だったにもかかわらず、彼が苦労を重ねた旅路からそういった場所が一つまた一つと彼の後方へ流れ去り消えてゆくと、メランコリーに襲われ胸が痛むのだった。）（2008. 5. 8.)
＊ melongeno 〔名詞〕 ナス。《「新選エス和」》 … ありふれた食材の名前を正確に覚えておこう。テオドーロの食べた料理は「パエリヤ」？ Teodoro manĝis polpon kun rizo, laŭ hispana maniero. Lia patrino preferis nudelojn kun raspita fromaĝo kaj tomato saŭco, laŭ itala maniero. Paŭlo elektis farĉitan melongenon, laŭ araba maniero. (テオドーロはスペイン風のタコとお米の料理を食べた。彼のお母さんはイタリア風のおろしチーズとトマトソースで食べるヌードゥル料理を好んだ。パウロはアラビア風の肉を詰めたナス料理を選んだ）（2003.1. 6)
＊ mem T〔副詞〕〔同一性の強調、関係する名詞・代名詞の後ろにつける〕自身、そのもの。U〔副詞〕〔他人の助けを借りずに〕みずから、自分で〔しばしば per si mem の形で強調される〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'self' に相当します。Baza E Radikaro では「他の人でなく、その人（私はそれを彼自身から聞いた：他の誰かからでなく、彼自身から聞いた；私が自分でそれをした：私が誰かにそれをしてくれと頼んだのではなく、私がした）；他の事でなくその事（私は単語そのものの意味は知っているが、この文の中ではその意味が分からない） (ne alia homo, sed tiu homo (mi aŭdis tion de li mem: mi aŭdis tion de li, ne de iu alia; mi mem fari tion: mi ne petis, ke iu alia faru tion, sed mi faris); ne alia afero, sed tiu afero (la vorton mem mi konas, sed mi ne komprenas ĝian signifon en ĉi tiu frazo))」です。昨日の diligenta の用例に続く文章です。
"Miaopinie, oni povas scii ilin nur konversaciante kun la artisto mem aŭ kun la homoj, iujn li figuris." Fingromontrante al la pentraĵo antaŭ ni, li daŭrigis.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「私の意見では、それらの事はただ画家、あるいは、彼が描いた人間の誰かと会話することによってのみ知ることが出来ると思われます」と、私たちの目の前にあるその絵を指で指し示しながら彼は話を続けた。）（2007. 10. 4.)
＊ membro 〔名詞〕 @〔団体・組織の〕会員、メンバー、構成員。A手足、四肢（しし）〔の一本〕； [動物] 脚（きゃく）、歩脚（ほきゃく）。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'member' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「クラブあるいは会の一員；体から飛び出している部分（腕、脚） （ano de klubo aŭ asocio; elstara parto de korpo [brako, kruro])」です。先週末の obstrukco の用例に続く文章です。
"Mi rigardos ĝin," li rapide respondis, stariĝante. Li akompanis ŝin al la domo kaj observe ĉirkaŭmarŝis la arbon.
"Estas krime dehaki tiel belan arbon. Nur unu-du longaj branĉoj bezonas iom da pritondado. Jen - tiu!"
"Mi tenos ĝin, dum vi segos," proponis la virino, tuj kaptante la ofendan membron.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「見てみましょう」と、彼は立ち上がりながら急いで返事した。彼女の後について家まで行き、その木の周りをぐるっとまわってじっくりと観察した。「こんなすばらしい木を切るのは罪なことですよ。長い枝の一、二本を少し切れば済みます。ほら、あいつを」「私、あなたが切っていらっしゃる間それを押さえていますわ」と、その邪魔な枝をさっとつかんで彼女が言った。）（2009. 7. 14.)
＊ memori 〔動詞〕 覚えている。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'remember' に相当します。下例の名詞形に相当する英国語は 'memory' です。Baza E Radikaro では「頭の中に保つ (teni en kapo)」です。昨日の ridi の用例に続く文章です。
Vi alvenu al mia memoro
Vi alvenu al ĉiu laboro
En ĉiu ago de mia vivo
Vi alvenu, ho karulo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （あなた、やって来て、私の思い出へ／あなた、やって来て、私の命の働きのあらゆるところへ／私の命のあらゆる行いの中へ／あなた、やって来て、ああ、大切な人）（2005. 9. 14.)
＊ mencii 〔動詞〕 言及する、とり立てていう。《「新選エス和」》 … 英国語の mention に相当します。英国語はこの形で動詞でもあり、名詞でもあるのですね。Baza E Radikaro では、「短く話す；くどくど言わないで、ただ述べるだけ
（mallonge priparoli; nur diri, ne priparoli)」です。昨日の areo の用例につづく文章です。 "Mi ne sciis tion." "Ne. Oni ne mencias tion per la radio. Ĉiukaze, kiom valoras? Ili nur remalsaniĝos venontan septembron." "Bona perspektivo," diris la paŝtisto. "Ĉu vi havos pluan viskion nun?" "Jes, dankon." Li stariĝis kaj verŝis por si trinkon. … el "Sur la bordo" （「それは知りませんでした」「ご存じないでしょうね。ラジオではそんなことを言いません。いずれにしても、どれほどのことがあるのでしょう。その連中は、9月になればまた病気になるだけですよ」「何というすばらしい展望でしょう」と、牧場主はいった。「さて、ウイスキーをもう一杯いかがです」「ありがとうございます。いただきます」彼（艦長）は、立ちあがって自分で飲物をついだ。）（2004. 4. 21.)
＊ mendi 〔動詞〕 (ion) 注文する、＜サービスを＞申し込む。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'order; book' に相当します。Baza E Radikaro では「しばらくあとで何かを売ってくれる、あるいはしてくれるように頼む (peti, ke oni vendu aŭ faru ion post iom da tempo)」です。昨日の paro の用例に続く文章です。
Nevins mendis alkoholaĵojn por ĉiuj krom s-ino Feldman, kiu petis nur kokakolaon. "La okazo de tiu ĉi renkontiĝo," klarigis Nevins, "estas la alveno de niaj novaj gekolegoj, Jerry kaj Miriam.. ne, la nomo estas... Mildred, ĉu ne?... jes, Jerry kaj Mildred, kiuj estas etnografoj de la Universitato de Ĉikago en Usono."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （ネヴィンスは、コカコーラを注文したフェルドマン夫人をのぞいた皆に、アルコール飲料を注文した。「この集まりは」と、ネヴィンスが説明した。「我々の新しい仲間の到着に際して開くものだが、ジェリー氏とミリアムさんは、いや、お名前はミルドレッドさんでしたっけ？ そう、ジェリー氏とミルドレッドさんはアメリカ合衆国にあるシカゴ大学の民族誌学者です」）（2006. 12. 15.)
＊ menso 〔名詞〕 知能、精神、考え。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'mind' に相当します。『健全なる精神は健全なる身体に宿る』は Sana menso en sana korpo. です。Baza E Radikaro では「心の思考面（感情面ではない）；知性 （la pensanta parto de la spirito (ne la sentemo); intelekto)」です。昨日の lito の用例に続く文章です。
Lasite sola, Olivero turnis en la menso la faktojn jam konstatitajn. Pli kaj pli li konvinkiĝis, ke estas la murdinto la blondhara viro. Pri motivo li ankoraŭ havis nur duonon de ideo. Sed multe pli grava estis la manko de pruvo kontraŭ li. Nuraj indikaĵoj cirkonstancaj ne sufiĉus. La plico bezonus aŭ pli rektan ateston, aŭ konfeson. Liaj palpebroj iom post iom malleviĝis. Baldaŭ li dormis.
＜＜＜＜＜ ＞＞＞＞＞
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （一人残されて、オリヴァーはすでに確認されている事実を順に考えてみた。彼はますます金髪の男が殺人犯だと確信した。動機に関してはまだ半分ほどしか考えがまとまっていなかった。しかし、もっと大事なことは彼に対する証拠が欠けていることだった。状況証拠だけでは不十分だろう。警察としてはより直接的な証拠、あるいは、自白が必要だろう。彼のまぶたがだんだん下がってきた。やがて彼は寝てしまった。）（2009. 4. 10.)
＊ mensogi 〔動詞〕 うそをつく、あざむく。《「新選エス和」》 … 必須の単語です。面白い音の並びですね。 "Oni povas mensogi unufoje. Aŭ du- aŭ trifoje. Sed ne ĉiam. Paroligu la murdinton, kaj vi aŭdos de li ĉion, kion vi volas scii." (laŭ la fikcia detektivo Hercule Poirot) … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)" (「誰でも一度ぐらいは嘘をつく。あるいは、二度、三度とね。でも、絶えず嘘をついているわけには行かない。殺人者に話させなさい、そうすれば、あなたは彼から知りたいと思ったことが何でも聞ける」（フィクションの探偵、エルキュール・ポワロによる））（2003.9. 3)
… なぜだか知らないのですが、すぐ覚え、それ以来忘れない単語です。うそではありません。下例は、-ul（人･動物を示す語尾）がついています。昨日の lami の用例に続く文章です。 "La kulpo pri ĉio estas ĉi tiu ligno..." "Mi scias, ke ĝi estas de ligno: sed estis vi, kiu frapis al mi la krurojn." "Mi vin ne batis!" "Mensogulo!" … el "La aventuroj de Pinokjo" (「わるいのはみんなこの木だよ」「それが木だということは分かっているよ。でも、わしのすねをぶったたいたのはあんただよ」「わしはあんたをぶったたいたりはせん」「うそつきめ！」）（2003.12. 10)
＊ mentono 〔名詞〕 あご。《「新選エス和」》 … 身体の部分の名前は必須単語です。下例では、それらの単語が沢山出てきます。単数であったり複数であったりしますが、日本語では区別なしですね。昨日の minaci の用例に続く文章です。 Tiam la buŝo ĉesis ridi, sed tutlonge elŝovis la langon. Ĝepeto, por povi fini la aferon, ŝajnigis ne rimarki ĝin, kaj laboris plu. Post la buŝo li eltajlis al ĝi la mentonon, poste la kolon, ŝultrojn, ventron, brakojn kaj manojn. … el "La aventuroj de Pinokjo" (それで口は笑うのをやめました。ところが、舌をほんとに遠くまでつきだしたのです。ジェペットさんは仕事を終わらせようと、それに全く気がつかないふりをして、さらに仕事をつづけました。口のあと、あごを、つぎに首、肩、お腹、腕、そして手を作りました。）（2003.12. 19)
＊ meridiano 〔名詞〕 子午線。《「新選エス和」》 … 正月用の単語のつもり。雄大な気分で。 La tero estas ronda. Preskaŭ tiel ronda, kiel kaŭĉuka pilko de infano, leda pilko de plenkreskulo aŭ plasta lerneja terglobeto. Montoj kaj valoj tute ne ŝanĝas la duoncirklecon de niaj 20,000-kilometraj meridianoj. (地球は丸い。ほとんど、子供の遊ぶゴムボール、大人の使う皮のボール、学校にあるプラスチックの地球儀のように丸い。山や谷があったとしても、それらが私たちの二万キロメートルの子午線の半円形を変化させることはない）（2003.1. 2)
＊ meriti 〔動詞〕 (ion) ＜賞や罰に＞値する、ふさわしい、受ける資格がある。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'deserve, merit' に相当します。下例では「非・不」を示す接頭辞 'ne-' をつけ、受動態過去の語尾 '-it' と形容詞語尾をつけています。Baza E Radikaro では '(li meritas tion: pro liaj agoj, faroj kvalitoj, estas bone, ke oni faras tiel al li, aŭ ke li ricevas tion)' です。昨日の rato の用例に続く文章です。
Partridge sentis grandan timon. Sendube Ŝakmato kondutis freneze. Li estis videble mense malsana; tiu senbrida pasio estis tute nenormala, tute nemeritita. La esploristo ankaŭ sciis, ke li devas agi diskrete, ke li ne provoku lin kaj risku fizikan perforton.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （パルトリッジは非常な恐怖を感じた。疑いもなくチェックメイトの振舞いは常軌を逸していた。彼は見るからに精神面で病的だった。そのような歯止めのきかない激情は全く異常で、この場にふさわしいものではなかった。探検家は自分が慎重に行動しなければならないこと、彼を挑発して身に暴力が振るわれる危険を冒してはいけないことも分かっていた。）（2010. 12. 11.)
＊ meso 〔名詞〕 ミサ、〜曲。《「新選エス和」》 … キリスト教の行事で行われることは、私にはよく分かりませんが... Kiam mi estis knabeto, la lumo de la Kristarbo, la muziko de la meznokta meso kaj la dolĉeco de la ridetoj, same donis radiadon al la Kristnaska donaco, kiun mi ricevis. 《Homoj ĉe vi kulturas kvin mil rozojn en unu ĝardeno,》 diris la eta princo, 《...kaj tamen ili tie ne trovas, kion ili serĉas.》 《Ili ne trovus tion,》 mi respondis... 《Kaj ja ili povus trovi, kion ili serĉas , en unu sola rozo aŭ en iom da akvo...》 … el "La eta princo" (ぼくは、ほんの子どもだったころ、ぼくのもらうクリスマスのおくりものも、クリスマス・ツリーには明かりが光っているし、真夜中のミサの音楽はきこえるし、人たちがやさしくにっこりしているしするので、おなじようにキラキラと目にうつりました。「きみのすんでるとこの人たちったら、おなじ一つの庭で、バラの花を五千も作っているけど」と、王子さまがいいました。「...じぶんたちがさがしているものを、見つけずにいるんだ」「見つけずにいるだろうなあ」と、ぼくは答えました...「だけど、さがしてるものは、たった一つのバラの花のなかにだって、すこしの水にだって、あるんだがなあ...」）（『星の王子さま』から。内藤 訳、ただし、エスペラント訳に少し合わせた）（2003.6. 30）
＊ mesaĝo 〔名詞〕 @伝言、メッセージ。A〔指導者・芸術家などの〕教え、訴え、通達、声明。B [コンピュータ] メッセージ〔エンベロップとデータからなる〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'message' に相当します。下例では「職業人・常習者」を示す接尾辞 '-ist' をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'sciigo; informo sendata de unu persono al alia(j)' です。昨日の elano の用例に続く文章です。
- La savo de via patro dependas de ĝi, diris la mesaĝisto.
La fraŭlino forŝiris la letereton el liaj manoj.
Poste ŝi vigle malfermis ĝin kaj legis:
"Iru tuj sur la aleojn Meilhan, eniru en la domon n°15, petu de la pordistino la ŝlosilon de la ĉambro sur la kvina etaĝo, eniru en tiun ĉambron, prenu sur la angulo de la kameno monujon el ruĝa silka reto kaj alportu tiun monujon al via patro.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「お父さまの御運命にかかわることです。」と、男は手紙を差し出しながら言った（その配達人が言った）。娘は、男の手から手紙を奪うように取った。そして、急いで開けてみると、そこには次のようなことが書かれていた（すばやく開いて読んだ）。
"ただちにアレ・ド・メランに赴き（メラン通り）、十五番地の家に入り、門番（の女性）より六階の鍵をもらい、その室に入り、暖炉棚の隅に置かれた緋絹レースの財布を取り、これを父上に渡さるべし。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 11. 9.)
＊ meti 〔動詞〕 （物を）置く；（状態に）する。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'put, place' に相当します。接頭辞をつけて沢山の単語ができますが、'de-（分離を示す）' をつけた 'demeti' は「取り除く、はずす」としてよく使われます。Baza E Radikaro では「立たす；横にする；つるす (starigi; kuŝigi; pendigi)」です。昨日の piedo の用例に続く文章です。
Fiŝistoj metis grandegan reton trans la renkontejo de du riveroj. Unuflanke ili lasis liberan lokon -- vojon por la aliaj boatistoj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （漁師たちは二つの川の合流地点を過ぎたところに大きな網を仕掛けた。彼らは別の船頭たちの通り道になるようにと、片側を開けておいた。）（2005. 7. 1)
＊＊ demeti 〔合成語・動詞〕 取り除く、はずす、ぬぐ、生みおとす。《「新選エス和」》 … de（分離を示す接頭語）＋ meti（置く）。下例では辞書を引かなくても類推できます。 Kompreneble, oni perdas nur dum tempo, kaj nur por gajni ion alian, samvaloran, ofte eĉ plivaloran. Sed ne eblas gajni sen komence perdi. Se viaj manoj estas plenaj je io ŝatata, vi povas akcepti ion pli ŝatindan nur unue demetinte, kion vi tenas en ili. (もちろん、何か他の、同じ価値のあるもの、時にはもっと価値のあるものを手に入れるために、一時、なくします。はじめに失うことなしに手に入れることはできません。何か好きなもので手の中が一杯になっている時には、まずその手の中を空にしてからはじめて、もっと良いものを手に入れることができるのです）（2003.3. 6)
Partridge rigardis lin kun surprizo kaj respondis:
"Nebone. Mi estas sciencisto, meteorologo, kaj neniam disponis tempon post la studojaroj por tiaj distraĵoj."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （パルトリッジはびっくりして彼を見つめた。そして言った。「たいして上手くはないです。私は科学者で気象学者です。学業を終えてからその手の娯楽には一切時間を割きませんでした」）（2010. 5. 28.)
＊ metodo 〔名詞〕 手順、方式、方法。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'method' に相当しますから、覚えやすいですね。Baza E Radikaro では「ある目的を達するために、熟考された一連の方法（pripensita aro da manieroj por atingi iun celon)」です。昨日の frato の用例に続く文章です。
Harakumar akiris al si mem per ruza metodo la materian posedaĵon de Sasivusan.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （ハラクマールはずるい手段を用いてサシヴサンの資財を自分の物にしてしまった。）（2005. 8. 17)
＊ metro 〔名詞〕@ [物理学] メートル〔長さの単位：ｍ〕。A詩句の韻律構成。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'metre' に相当します。下例ではともに接頭辞の 'kilo-（キロ）' をつけ、「数量を表わす副詞句」なので、ここでは前置詞の代わりに対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「100センチメートル [長さ、幅、高さの寸法] （100 centimetroj [mezuro por longo, larĝo, alto])」です。先々週末の ekipi の用例に続く文章です。
-- Tion vi tamen ne povas, vi ne povas iri ankoraŭ cent kilometrojn en tia stato. Oni petis min serĉi vin kaj akompani vin al via hejmo. Kompreneble ni iros ne piede sed per fervojo. Sed unue vi bezonas iom da manĝaĵo kaj alia prizorgo. Venu! Vi bezonas iri nur duonan kilometron. Sed se vi estas tro malforta mi venigos aŭton.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「でも、それをするのはあなたは無理ですよ。その状態でまだこの先100キロも行くことはあなたは出来ませんよ。私はあなたを捜し、あなたのお家へお連れするようにと言われているのです。もちろん、私たちは歩いてゆくのではなくて、鉄道で行くのですが。でも、まず、あなたは少し食べなくてはいけません。それに、少し身なりを整えなければなりません。いらっしゃい。半キロほど行くだけです。でも、もし、とっても弱っているとおっしゃるのなら、車を来させますが」）（2008. 4. 22.)
"Domaĝe!" Olivero komentis. "Vi povos nur daŭre provi."
"Tion mi faros. Mi petas pardonon, ke mi ĝenis vin. Tamen, mi pensis, ke vi deziros sciiĝi..."
"Vi pravis," interrompis Olivero. "Kaj mi havas sugeston. Ĝi koncernas la monon prifraŭditan disde la banko antaŭ pluraj monatoj. Post kiam niaj metropolaj kolegoj petis, ke ni tenu f-inon Denton sub ovservado, mi demandis al mi, ĉu eblas ĝisspuri la kieon de la mono."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「残念！」オリヴァーが言った。「試み続けるだけだね」「そうするつもりです。お邪魔してすみません。でも、あなたがお知りになりたいだろうと思いましたから...」「そのとおり」と、オリヴァーが口をはさんだ。「それに、私には提案があるんだ。それは数ヶ月前に銀行から搾取されたお金に関することなんだ。首都の連中がデントン嬢を我々の監視下に置くようにといってきた時以来、私はそのお金のありかを追跡できないだろうかと自分一人で考えていたんだ」）（2009. 4. 14.)
＊ mezo 〔名詞〕 まん中；中点；中ほど；最中。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'middle; mean' に相当します。「メゾソプラノ」は 'mezosoprano' ですが、アクセントを後ろから二番目の母音に置くので＜メゾソプラーノ＞と発音します。Baza E Radikaro では「"abcde"では c が mezo にある；"O" ではその mezo には何もない (en "abcde" c estas en la mezo; en "O", la mezo estas malplena）」です。昨日の salajro の用例に続く文章です。
Pensante pri tio mi devis ridegi, starante en la mezo de malluma granda ĉambro. Ĝuste tiam mia servisto eniris la ĉambron kun olea lampo lumigita.
… "Malsata ŝtono" （薄暗い大きな部屋のまん中に立って、そんなことを考えて私は大笑いをせざるを得なかった。 ちょうどその時、私の召使が明かりがともったオイルランプを持って部屋に入ってきた。）（2006. 1. 28.)
＊ mezuri 〔動詞〕 計る、寸法をとる；測定する；f. 評価する。《「新選エス和」》 … 英国語の measure に相当します。英国語では綴りと発音がずいぶん違いますね。Baza E Radikaro では、「分かっていない大きさを、分かっている大きさと比較する；何センチ長いか、広いか、高いかを見る；あるいは、何リッターか；あるいは、何分か...（kompari nekonatan grandon kun konata grando; rigardi, kiom da centimetroj io estas longa, larĝa, aŭ alta: kiom da litroj estas; kiom da minutoj estas ...)」です。昨日の stilzo の用例につづく文章です。 "Ĉu li estas en Aŭstralio nun?" "Ne, li estas en Anglio." Li kapjesis; estis nenio utila direbla pri tio. "Tiuj stilzoj estas sufiĉe altaj de la tero," li diris. "Vi estis pli aĝa tiam." Ŝi kapjesis. "Verŝajne dek - aŭ dekunujara." "Jen skioj." Li okule mezuris la longecon. "Por tiuj vi estis eĉ pli aĝa." "Mi ne skiadis, ĝis mi estis deksesjara. Sed mi uzis tiujn ĝis tuj antaŭ la milito. Sed ili jam estis tro malgrandaj por mi. Tiu alia paro apartenas al Donaldo."
… el "Sur la bordo" （「お兄さんは、今、オーストラリアにいますか？」「いいえ、兄はイングランドにいます」艦長はうなずいた。そのことについては、もう何を話しても無駄だった＜拙注：核爆弾で北半球は全滅している＞。「その竹馬の足は、地面からずいぶん高いところにつけてありますね」と、彼はいった。「あなたはもう大きくなっていたのですね」モイラはうなずいた。「たぶん、十歳か、十一歳かしら」「スキーがある」彼は、目で長さを測った。「このスキーは、あなたがもっと大きくなってからですね」「私は、十六歳まではスキーをしませんでした。でも、戦争が始まる直前まで、それを使っていました。もう、すでにその時に、私には小さすぎたのですけど。そこにある別のペア（のスキー）は、ドナルドのものですわ」）（2004. 5. 1.)
-- Ho jes -- diris la edzino. -- La kato estis nekonsolebla la tutan tempon. Ĝi ne volis manĝi sed nur ĉirkaŭiris kaj ĉien rigardis kaj miaŭis tute korŝire.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「ああ、そうよ」と妻が言った。「その猫はここのところずっとどうにもなだめようがなかったんだわ。そいつは食欲がなくて、ただあたりを徘徊するだけで、あらゆるところを覗きこみ、全く心が張り裂けるほどにニャーニャー鳴いていたわ」）（2008. 6. 25.)
＊ mielo 〔名詞〕 蜜、蜂蜜。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'honey' に相当します。Baza E Radikaro では「ミツバチが花の中で集めたものに由来する甘い液体 （dolĉa likvo kiu venas de tio, kion abeloj kolektas en floroj)」です。昨日の administri の用例に続く文章です。
"La afero en nuksoŝelo, Ben!"
"Kaj tiun superluksan estontecon en promesita lando, kie fluas lakto kaj mielo, vi volas rifuzi?"
"Enfaze jes!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「事は堅果の殻の中だよ、ベン！」「それで、君はミルクと蜂蜜が流れているという約束された国での超豪華な将来を断りたいんだな？」「そのとおり。断固として！」）（2010. 2. 4.)
＊ mieno 〔名詞〕＜感情が目に見えるほど顔に出たもの＞表情、顔つき。《「エスペラント日本語辞典」》 … この短編はこれでお終いです。切れ味はいかがでしたか？ 明日からは、同じ Golden さんの別の短編集から選んだものを材料とします。お楽しみに。「今日の単語」 'mieno' はBランクの単語です。英国語の 'mien, look' に相当します。下例では 'severa(厳格な）' と合わせ合成語とし、副詞にして使っています。Baza E Radikaro では「考えや感情を表に出した顔；顔の表情 (vizaĝo montranta pensojn, emociojn; vizaĝesprimo)」です。昨日の simbolo の用例に続く文章です。
"... nek kontraŭ la incitado de alispecaj bestoj," diris John, severmiene rigardante al ni ĉiuj.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「...別の種類の獣たちによるそそのかしからも、身を守ることも出来ませんでしたね」と、私たち皆を厳しい表情で見すえながら、ジョンが言った。『獣たち』（ベルナルド・ゴルデン））（2007. 7. 26.)
＊ migri 〔動詞〕 (ie/ien) @ 〔土地から土地へと〕移りすむ、移り歩く；めぐっている；巡業する。A（転義）〔物事が土地から土地へと〕移っていく：広まっていく。B〔渡り鳥が〕渡る。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'migrate' に相当します。Baza E Radikaro では「そこに住むために、ある住処から他の（遠い）場所へと移動する；決まった場所を待たず、あちこちと（ある場所へ...）移動する（iri de unu loĝloko al alia (malproksima) loko, por ekloĝi tie; iri de loko al loko (al loko,...), ne havante fiksan loĝlokon)」です。昨日の rimarki の用例に続く文章です。
Mi ne povas kredi, ke la fantomo estis iu mia kunvojaĝinto, kaj ankaŭ estas ne kredeble, ke iu migranta nekonatulo estus tiamaniere povinta neaŭdite veni al nia pordo.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （あの幽霊が私と一緒に旅行している人のうちの誰かだということは、私には考えられなかった。そして、誰か放浪している見も知らぬ人であんなやり方で、人に聞きつけられることもなく私たちのドアのところまでやってきたのだとも、私には考えられなかった。）（2006. 11. 15.)
Johano Bedel trovis vortojn. "Sed.... Estis neniu mikrofono."
"Ĉu ne?" diris Olivero. "Rigardu!" Li levis la telefonan ricevilon de ĝia apogilo kaj premis per la montra fingro la ŝaltan butonon. Ĝi ne cedis. "Jen la mikrofono!"
Kolero ekflamis en la vizaĝo de la kaptito. Li faris paŝon antaŭen kaj provis tiri aparten siajn katenitajn manradikojn. Tamen liajn ŝultrojn forte ekpremis la uniformito.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （ヨハン・ベデルは話す言葉を見つけた。「だけど、...マイクなんかなかった」「なかった？」と、オリヴァーが言った。「見ろよ！」彼は電話の受話器をその電話機からはずし、人差し指でスイッチボタンを押した。それは押せなかった。「ほら、これがマイクだよ！」逮捕された男の顔に怒りのほむらが燃え上がった。彼は前へ一歩踏み出し手錠がはめられた手首を引き離そうとした。しかし、制服を着た警官が強く彼の肩を押さえつけた。）（2009. 5. 16.)
＊ miksi 〔動詞〕 まぜる；= en〜「まぜこむ」；混合する；f. 混同する。《「新選エス和」》 f. = 転義。 … 重要単語です。下例では iĝi（その状態が生じることを示す）がついています。Baza E Radikaro では「（ある物を他の物と）動かすことによって（振ったり、かき混ぜたり、...）一緒にする（kunigi (unu tra la alia) per movoj (per skuado, per kirlado,...))
」です。昨日の propra の用例に続く文章です。
Magistro Sasivusan estis juristo, sed li ne eniris tiun karieron. Lia naturo estis tia, ke li ne povis miksiĝi kun societo, nek emis paroli en kunvenoj. Ĉar lia vidpovo estis malgranda, li ne povis rekoni konatojn subite, kaj li devis streĉi la okulojn, kaj tial oni konsideris lin fierulo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （サシヴサン修士は法律家だったがその職業にはつかなかった。彼の性質は世の中と交わることができないような風だったし、会合で話すことも好きではなかった。彼は視力が弱いので、知人をすぐに見分けることができず、目を細めなければならなかったから、皆はそのために彼が尊大だと考えたのである。）（2004. 10. 15.)
miksi 〔動詞〕 @ (ion) 混ぜる、混合する：A (ion) 取り違える、混同する：B (sin + en ion) 余計な介入をする：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'mix, shuffle' に相当します。Baza E Radikaro では「動かして（ゆすって、かき回して...）（ある物を他の物と）一緒にする（kunigi (unu tra la alia) per movoj (per skuado, per kirlado,...))」です。昨日の bezoni の用例に続く文章です。
Kun miksitaj sentoj -- scivolemo kaj iom da konsterniĝo -- mi atendis, kiu aŭ kio envenos?
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （いろいろな思いが入り混じって−少しばかり動転していたが好奇心もあって−私は誰が、というか、何が入ってくるのだろうかと待ち受けていた。）（2006. 10. 17.)
＊ mil 〔数詞〕 1,000。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'mil; thousand' に相当します。英国語の 'milli-' は「1000分の1を表す単位の接頭語」です。Baza E Radikaro では '1000; dumil: 2000; mil du: 1002' です。昨日の laca の用例に続く文章です。
Kaj nia konata frenezulo Meher Ali laŭ sia kutimo kriis sur la senhoma vojo: 'Foriru, foriru!' Tiel subite finiĝis mia unua nokto kiel en araba novelo, sed ankoraŭ restis por mi la aliaj mil noktoj.
… "Malsata ŝtono" （そして、私たちの知っている気のふれたメーヤー・アリがいつもの習慣どおり人気のない通りで「逃げろ、逃げろ！」と叫んでいるのだった。そんな風にして私のアラビア小説としての第一夜が、だしぬけに終わった。だが、私にはまだ千夜が残っているのだ。）（2006. 3. 2.)
＊ milda 〔形容詞〕 穏かな；物やわらかな；しとやかな；優しい。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語は 'mild'、「マイルド・セヴン」の「マイルド」です。エスペラントの発音は書いてある通りの「ミルダ」ですが。「きびしい・荒々しい」は正反対を示す接頭辞 'mal-' をつけた 'malmilda' です。Baza E Radikaro では「感覚に対して鋭くない；きびしくない；少し暖かい（天候）(ne akra por la sentoj; malsevera; varmeta (vetero))」です。昨日の stelo の用例に続く文章です。
Mi ja vidis neniun. Tamen estis tre klare, ke iu tre milde puŝis min. Mi tute vekiĝis kaj ŝi per fingroj kun belornamaĵoj ordonis al mi sekvi ŝin tre singarde.
… "Malsata ŝtono" （私は、実際、誰も目にしなかった。しかし、誰かが私をとても優しくそっと押したことは大変はっきりしていた。私は完全に目が覚めてしまった、そして、その女性は、自分の後に十分用心してついてくるようにと、美しく飾った指で私に指図した。）（2006. 2. 9.)
＊ miliono 〔名詞〕 百万《注意：dek, cent, mil と異なり、数詞ではなく名詞なので注意。（1）必要に応じて複数語尾と対格語尾をとる。（2）物の数量を表すときは、その名詞は da によって導かれる。》。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'million' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'mil miloj; 1 000 000' です。昨日の serena の用例に続く文章です。
Nun Danglars, oni diris, persone havas ses aŭ ok milionojn kaj senliman krediton; ne eltirante unu eskudon el sia poŝo, Danglars kapablis savi Morrel-on: sufiĉis por li garantii pruntaĵon, kaj Morrel estis savita. Morrel jam delonge pensis pri Danglars; sed ekzistas instinktaj malamoj,kiujn one ne regas, kaj Morrel kiel eble plej longe prokrastis la uzon de tiu lasta rimedo. Kaj Morrel pravis, ĉar li revenis rompita pro la humiligo de rifuzo.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （（さて、ダングラールだが、）人の噂では（個人として）、七（六）、八百万の財産があり、ひじょうな信用をもっているということだし、彼としては、自分の懐からは一文も出さずにモレル氏を救うことができるわけだった。つまり、借款の保証をしさえすればよいのだった。モレル氏は、よほど前からダングラールのことを考えていた。だが、人間には、自分でもどうすることのできない本能的な嫌悪の心というものがある。そしてモレル氏は、この最後の手段に訴えることをできるだけあとにしたいと思っていた。こうした彼の考えには、誤りがなかった。なんとなれば、彼は拒絶という屈辱を負って帰ってきたからのことだった：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第30章 九月五日。）（2011. 10. 6.)
＊ minaci 〔動詞〕 @ (iun) 〔人が〕＜人を＞脅す、脅迫する。A (al iu + -i/ke) ＜行為を＞するぞと脅す、する恐れがある。B (al iu, ion) 〔事・物が〕脅す、〔危険が〕迫る。C (V, -i) 〔悪い事が〕起きる恐れがある。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'threat(en), menace' に相当します。下例では現在形にして使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'promesi fari ion malbonan aŭ malutilan' です。昨日の angulo の用例に続く文章です。
- Tiel, Emmanuel, reekparolis haziteme la junulino, via opinio estas, ke mi devas iri tien laŭ tiu propono?
- Jes. Ĉu la mesaĝisto ne diris al vi, ke la savo de via patro dependas de tio?
- Sed fine, Emmanuel, kiu danĝero do minacas lin? demandis la junulino.
Emmanuel hezitis momenton, sed la deziro tuj kaj senprokraste decidigi la junulinon pli gravis.
- Aŭskultu, li diris, hodiaŭ estas la 5-a de septembro, ĉu ne?
- Jes.
- Hodiaŭ, je la dek unua, via patro devas pagi proksimume tricent mil frankojn.
- Jes, ni scias tion.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「では、エマニュエルさん、」と、ためらいながら娘は言った。「言われたとおりに出かけたほうがいいと言うのね？」「ええ、使いの者は、お父さまの御運命にかかわることだと言ったのですから（お父さまが救われるかどうかがそれにかかっていると言ったのですから）。」「でもねえ、エマニュエルさん、（結局のところ）お父さまはどんな危険な目におあいになるっていうのかしら」と、娘はたずねた。エマニュエルは、ちょっとためらった。だが、一いきに、そして即座に、娘に決心させたい気持ちのほうが勝利をしめた（より重大だった）。「ねえ。」と、彼は言った。「今日は九月五日でしたね？」「ええ。」「今日の十一時に、お父さまはおよそ三十万フランのお金をお払いにならなければならないのです。」「ええ、それは（わたしたち）ちゃんと知っていますわ。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 11. 17.)
minaci 〔動詞〕 おどす、脅かす。《「新選エス和」》 … 重要な単語です。知らないと「何か悪い、あるいは不利益になることをすると約束する（Baza E. Radikaro)」などと言わなければなりません。昨日の ju の用例に続く文章です。 Post la nazo li eltajlis la buŝon. Li ankoraŭ ne finis, kiam ĝi subite ekridis, kaj komencis lin moki. "Ĉesu ridi!" diris Ĝepeto ofendite, sed li parolis kvazaŭ al muro. "Ĉesu ridi, mi ripetas!" li kriis per minaca voĉo. … el "La aventuroj de Pinokjo" (鼻のあと、口を仕上げました。それが突然笑いだしおじいさんをからかいはじめた時には、おじいさんはまだ作りおわってはいなかったのです。「笑うのをやめろ！」と、ジェペットさんは腹をたてて言いましたが、壁にむかって話しているようなものでした（何の効き目もない、という意味のイタリアの言い回し？）。「もう一度言うぞ。笑うのをやめろ！」と、おじいさんはおどかすような声でさけびました。）（2003.12. 18)
＊ ministro 〔名詞〕 [政治] 大臣、…相。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'minister (of State, in government)' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'ano de ŝtata registaro, estranta unu el la fakoj de ŝtata regado' です。昨日の danĝero の用例に続く文章です。
- Sed kiamaniere oni skribas al la ministro?
- Sidiĝu tie, sinjoro Morrel, diris Villefort donante sian lokon al ŝipekipanto; mi tuj diktos ĝin.
- Ĉu vi havus tiun komplezon?
- Tutcerte. Ni ne perdu tempon; ni tro multe da ĝi jam perdis.
- Jes, sinjoro; ni devas pensi, ke la kompatindulo atendas, suferas kaj eble malesperas.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「ところで、大臣にたいして、どういうふうに認めたらよいのでしょう？」「さ、お掛けください、モレルさん。」と、ヴィルフォールは、自分がいままで坐っていた席を船主に譲りながら言った。「わたしが、お書きになる文句を言いましょう。」「そうしていただけますか？」「もちろん、時をうつさずやりましょう。すでにだいぶ時をむだにしましたから。」「そうなのです。あの（可哀そうな）男のことを考えてやらなければ。ずいぶん待ちくたびれ、苦しい思いをしながら、おそらく絶望していることでしょうから。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 4. 21.)
＊ minuskomplekso 〔合成語・名詞〕 劣等感。《「新選エス和」》 … minus（マイナス）＋ komplekso（コンプレックス）。日本語エスペラント辞典で「劣等感」を引くと、malsupereca komplekso とある。では、エスペラントで優越感は？ "Li certe havis sufiĉe da kialoj por deprimiteco. Kaj por malespero." Respondis Kant mem. "Ni scias, ke lia edziĝo estis katastrofa; kaj li suferis je minuskomplekso pro sia figuro kaj staturo." (「彼は、ウツであるに十分すぎるほどの理由があった。そして、絶望にたいしても」カントは自分で返事をした。「我々は、彼の結婚が破滅的であったことを知っていた。その上、彼は自分の姿や身長についても劣等感を抱いて苦しんでいた」）（2003.1. 21)
＊ miraklo 〔名詞〕奇跡；不思議なこと、驚異。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。カタカナ語の「ミラクル」、英国語の 'miracle' に相当します。エスペラントでは '-c-' は、いつも [-ts-] と発音します。Baza E Radikaro では「自然の法則に反している（と思われる）が、現に存在しているもの；不可能と思われたが、起きてしまったもの (io, kio estas (aŭ ŝajnas esti) kontraŭa al la eĝoj de la naturo, sed kio tamen okazas; io, kio ŝajnis ne ebla, sed kio tamen okazis)」です。昨日の for の用例に続く文章です。
Ŝtoniĝinte pro surprizo, mi staris eble tutan minuton en la mezo de la salono, timante tuŝi la miraklan aparaton en mia mano, tiun ŝlosilon, kiu povas malfermi tute novan mondon al mi. Sed kie mi komencu?
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （あまりの驚きに石のようになってしまい、おそらく、私は丸まる1分間はそのサロンの真ん中に、私にとって全く新しい世界を開いてくれるその鍵に、私の手の中にあるその奇跡を起こす箱に触れるのがこわくて、突っ立っていた。それにしても、私はどこで開始しようか？）（2007. 11. 7.)
＊ miri 〔動詞〕 驚嘆する、ふしぎに思う、（真偽を）怪しむ。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro では、「(起こらない、あるいは、起こりえないと思っていたある事が起こったので）びっくりする（esti surprizita (ĉar io okazis, pri kio oni pensis, ke ĝi ne okazos aŭ ne povas okazi))」です。下例では、-ind（〜される価値がある意を示す語尾）をつけて副詞にしています。昨日の fago の用例につづく文章です。 "Ĉu vere?" ŝi demandis. "Ĉu estas simile en Usono?" "Vere estas," li diris. "Ĉi tie vi havas ĉiujn arbojn nordhemisferajn. Mirinde! La partoj de Aŭstralio, kiujn mi ĝis nun vidis, havas nur eŭkaliptojn kaj akaciojn." "Ĉu vi sentas nostalgion?" ŝi demandis. "Ho, ne. Ege plaĉas al mi denove vidi la nordajn arbojn." … el "Sur la bordo" （「本当?」と、彼女が聞いた。「アメリカ合衆国にあるのに似てます？」「本当ですよ」と、彼はいった。「ここには北半球にある樹木がすべて生えています。驚くべきことですよ！ 今までに私が見たオーストラリアは、どこもユーカリとアカシアだけしか生えていませんでした」「ノスタルジーをお感じになって？」と、彼女は聞いた。「ああ、いや。北の地方の木々をまた見ることができて、私はとてもうれしいのです」）（2004. 4. 2.)
＊ mistero 〔名詞〕 秘法、奥義；キリスト教] 玄義；神秘；[ヨーロッパ史学] ミステリー劇。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'mystery' に相当します。下例では形容詞に変え、さらに対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「隠された、あるいは、説明できない事 (afero kaŝita aŭ neklarigebla）」です。昨日の re の用例に続く文章です。
En ventoplena pluvego mi kvazaŭ frenezulo rapidis al mia oficejo kaj petis al Karim Khan klarigi la misteran aferon pri la kastelo.
… "Malsata ŝtono" （風まじりの大雨の中、私はまるで狂人のように自分の事務所へと急いだ。そして、カリム・カーンにこのお城にまつわる不思議な出来事を説明してくれるようにと頼んだ。）（2006. 6. 9.)
＊ mistika 〔形容詞〕 @神秘的な、不思議な。A神秘主義的な。《「エスペラント日本語辞典」》 …少し特殊な単語です。英国語の 'mystical' に相当します。下例では語尾を '-e' に変え副詞として使っています。昨日の preskaŭ の用例に続く文章です。
La kabano mistike silentis, la tuta arbarego ekstere silentis. Nur mia koro bategis, sed tiuj batoj ne aŭdiĝis el la pordo... Ĉu atendas iu ekster la pordo, kaj kial ĝi do silentas kaj ne envenas?!
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （山小屋は神秘的なほどに沈黙していた。外に広がる大きな森全体は沈黙していた。ただ私の心臓だけが激しく鼓動していたが、それらの鼓動はドアからは聞こえなかった...。誰かがドアの外で待っているのだろうか。さらには、じゃあなぜそれは沈黙していて、中へ入ってこないのだろうか？！）（2006. 10. 28.)
"Ho mi tre ĝojas, s-ro Redman. Mi envolvos ĝin en paperon kaj donos ĝin al vi je la kvina. Mi tre ĝojas. Estus ja malŝpareme, ĉu ne, forĵeti ĝin? Ĉerizo-torto ne estas por ili, la friponetoj. Mi preferas kuiri por -- por mi -- kaj por miaj -- amikoj. Kion vi opinias, s-ro Redman? Mi estas certa, ke vi pli ĝuos mian torton, ol amaso da mizeraj birdoj, ĉu ne?"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「あら、とてもうれしいですわ、レドマンさん。私、紙に包んでおいて五時にあなたにお渡ししますわ。私、とってもうれしいですわ。実際、捨てるなんてもったいないですものね。サクランボのトルトはあの悪党どもに焼いたのではありませんわ。私は料理するなら−自分のために−そして、自分の−友だちのためにしたいです。どう思われます、レドマンさん？ あなたのほうがあの一群の惨めな鳥たちよりももっと楽しんで味わってくださると確信してますわ」）（2009. 10. 7.)
＊ modo 〔名詞〕@〔服装などの〕流行、モード；はやり、好み。A [言語学] 〔動詞の〕法、叙法。B [数学] 〔統計〕モード、最頻値。C [音楽] = modalo（旋法）。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'fashion; mode; mood' に相当します。下例ではこの単語にさらに 'pupo（人形）' と 'formo（外形）' とを合わせた合成語とし、形容詞語尾と対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「（衣服などの）長続きしない世間一般の習慣 （nedaŭra ĝenerala kutimo (pri vestoj,...))」です。昨日の flamo の用例に続く文章です。
Tamen la fino de ĉi tiu historio ne estas tre kontentiga. Mihok, kiel bona katoliko, du jarojn laboris por la kandeloj, promesitaj al Sankta Antonio kaj dum tiu tempo la belegan modpupforman Rozinjon edzinigis lia kolego.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （しかしながら、このお話の結末は大団円とは言いがたい。ミホックは、善良なカトリック教徒として聖アントニオに約束したロウソクのために二年ものあいだ働いたが、その間に大変な美人の流行のマネキンのようななりをしたロジィーニョは彼の同僚が自分の嫁にしてしまっていた。）（2008. 11. 29.)
＊ modera 〔形容詞〕ほどほどの、適度の、節度のある；穏健な。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'moderate' に相当します。音楽用語にイタリア語の「モデラート（中ぐらいの速さで）」がありますね。Baza E Radikaro では「過大でも過小でもなく；ほどほどに好き （nek troa nek maltroa; ŝatanta nek tro nek maltro)」です。昨日の amara の用例に続く文章です。
Raffaele kondukis je modera rapideco, zorge evitante kavaĵojn kaj vojsulkojn. De tempo al tempo li fingromontris, kiam videblis gregoj da sovaĝbestoj. Kelkfoje ni eĉ devis halti, dum ili transkuris la vojon.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （ラファエルは穴ぼこやわだちを注意深く避けながら、程よい速度で運転した。時々、野生動物の群れを見かけては、指でさし示してくれた。私たちは、数回、動物たちが道を横切って走って行くので車をとめねばならぬ事さえあった。）（2007. 3. 30.)
＊ modesta 〔形容詞〕 慎み深い、しとやかな；質実な；ささやかな。《「新選エス和」》 … 重要単語です。「あつかましい；虚栄の」は、反対語の接頭辞をつけて 'malmodesta' です。Baza E Radikaro では「自分の行為あるいは知識を低く（あるいは、そんなに高くなく）評価している；大げさにしない；ひどすぎない（havanta malaltan (aŭ ne tro altan) opinion pri siaj faroj aŭ scioj; ne troiganta; ne troa)」です。先週末の imagi の用例に続く文章です。
Starante en sia modesta hejmo en la vilaĝo Tilkuci, Sasivusan sin ekzercis pri parolado tiel ke la fieraj angloj -- fieraj pro regopovo -- sentu honton kaj lamentu pro sia malbona konduto. Neniu povas scii ĉu dio en ĉielo ridetis aŭ ploretis pro tio.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （ティルクチ村の質素な自分の家にいて、サシヴサンは、尊大な英国人たちが--権力を持っているということでおごっているのだが、自分たちの間違った行いを恥じて後悔するような演説をしようと練習していた。天上で神様が微笑んでおられたのか、それとも、涙ぐんでおられたのか、誰も知らない。）（2005. 2. 8.)
＊ moki 〔動詞〕 (ion) あざける、ばかにする、からかう。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'jeer at, mock' に相当します。下例では過去形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では 'diri ridigajn vortojn pri iu; (malŝate) ridi pri iu' です。先週末の etendi の用例に続く文章です。
Partridge prenis lian manon kaj tuj ekkriis de doloro, kiam Baggs kruele firmigis sian tenon.
"Lasu!" Partridge ĝemis, kaj tordiĝis de doloro, dum Ŝakmato ĝoje mokis:
"Kio estas? Kial vi surgenuiĝas? Ĉu por adori min?"
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （パルトリッジは彼の手をとったが、バグスがその手を乱暴に握り締めたので、すぐあまりの痛さに声を上げた。「放してくれよ！」パルトリッジはうめいた。そして痛みのあまり体をよじった。一方、チェックメイトの方はうれしそうにあざけった。「どうしたんだ？ なぜひざまずくんだ？ 俺をあがめたてまつろうとてかい？」）（2010. 10. 19.)
moki 〔動詞〕 あざける、からかう。《「新選エス和」》 … 下例では、-nomi（名づける）をつけて「あだ名で呼ぶ」としています。エスペラントでは簡単に語いが増やせます。用例は、昨日の ligno の用例に続く文章です。第２章の始まりです。 Je tiu momento iu frapis sur la pordo. "Bonvolu enveni!" diris la lignaĵisto, kiu ne havis la forton por leviĝi. Tiam enpaŝis en la laborejon vigla maljunuleto, nomata Ĝepeto; sed la geknaboj de la ĉirkaŭaĵo, se ili volis lin furiozigi, moknomis lin Polento pro lia flava peruko, kiu tremulte similis al maizkaĉo pro sia koloro. … el "La aventuroj de Pinokjo" (そのとき、誰かがドアをたたきました。「どうぞ、お入り」と、立ち上がる力もない大工さんは言いました。ジェペットという名の元気なおじいさんが仕事場に入ってきました。でも、近所の子供たちは、おじいさんを怒らせたいと思うときには、黄色のかつらがポレントというトウモロコシのおかゆの色にとても似ていたので、からかってポレントと呼んでいました。）（2003.12. 1)
＊ mola 〔形容詞〕 やわらかい；柔和な；優しい。《「新選エス和」》 … 大事な形容詞です。やわらかそうな音ですね。。mal- をつければ、もちろん「固い」。下例では、複数語尾 -j がついています。エスペラントでは修飾する名詞が複数なら形容詞にも複数語尾をつけます。Baza E Radikaro では「押さえると形がたやすく変わる（焼きたてのパンは柔らかいが、古いパンや、ガラス、石は固い（se la formo estas facile ŝanĝebla per premado (freŝe bakita pano estas mola, sed malnova pano, vitro kaj ŝtono estas malmolaj)」です。昨日の dosiero の用例に続く文章です。
Fora, fora vintro... En nigra mantelo, kun lernosako en la mano, Lina revenas el lernejo. Pro la frosto ŝiaj molaj vangoj rozas. Ŝia dolĉa buŝo eligas etajn nubetojn. En la silenta urba parko, sub la neĝaj branĉoj de la arboj, Pol varmigas per sennombraj kisoj ŝiajn etajn frostajn fingrojn.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （遠い、遠い冬... 手さげカバンを手に持ち黒いオーバーを着たリナが学校から帰る。寒さで彼女のほほがバラ色に染まっている。彼女のかわいらしい口から息が白い小さな雲となる。静まり返った町の公園の木の枝は雪がつもっていて、その下でポルは彼女の凍えた小さな指を数限りないキスで暖める。）（2004. 7. 14.)
＊ momento 〔名詞〕 瞬間；= momanto ([統計学・物理学・機械] モーメント）。《「新選エス和」》 …重要単語です。エス・英辞典では 'moment, instant' です。下例では副詞として使っています。Baza E Radikaro では「時点；秒より短い（tempo-punkto; malpli ol sekundo)」です。昨日の pafi の用例に続く文章です。
Momente la velo disŝiriĝis, la boato subakviĝis kaj la ŝipo en la riverkurbo antaŭeniris kaj malaperis.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （たちまち帆は裂け、船は沈んだ。そして、流れの曲がり角のところにいた蒸気船の方は先へと行ってしまい、見えなくなった。）（2005. 4. 16.)
＊ mono 〔名詞〕@金（かね）、金銭。A通貨、貨幣。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'money' に相当します。Baza E Radikaro では「それで支払う [ドル、ユーロ、フラン、マルク、円、...] （per kio oni pagas [dolaroj, eŭroj, frankoj, markoj, enoj,...])」です。昨日の profito の用例に続く文章です。
La mono ĉiam formigris kaj lia cerbo nur nigris. Sed nun eĉ lia revemo havis freŝan nutraĵon. Li posedas lingvon, kiu egalvaloras ĉiujn, ĉar ĝi estas parolata ĉie, kvankam ne de ĉiu.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （（外国語習得に使う：訳注）お金はいつもどこかへ去って行ってしまい、彼の脳はただ闇のままだった。しかし、今や彼の夢見る思いでさえ新鮮な栄養物を得た。彼は皆を平等にさせる言葉を手に入れたのだ。なぜなら、それ（エスペラント：訳注）は万人によってとは言えないけれど至る所で話されているのだ。）（2008. 8. 14.)
＊ monato 〔名詞〕 （年月の）月；１ヵ月。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'month' に相当します。下例では数詞の 'tri（３）' をつけ、形容詞とし（'trimonata'）修飾している名詞と格を一致させるため、目的格語尾 '-n' をつけています。Baza E Radikaro では「30、 31、 28、あるいは、29日；一年の十二分の一；月の満ち欠け、一サイクル （30, 31, 28 aŭ 29 tagoj; 12-ono de jaro; unu lunciklo）」です。昨日の ĉapelo の用例に続く文章です。
Dum tiu tago mi devis prepari trimonatan raporton pri mia laboro, kaj mi tiel planis mian tagordon, ke mi devos reveturi al mia loĝejo pli malfrue ol ordinare.
… "Malsata ŝtono" （私は、その日は終日、私の仕事に関する3ヶ月報告を準備しなければならなかった。そこで、私はいつもより遅く自分の家に帰るように、その日のスケジュールを組んだ。）（2006. 1. 11.)
＊ mondo 〔名詞〕 @世界〔地球全体〕：A世の中、世間：B現世、俗世：C〔特定の生活圏としての〕世界：D宇宙、天地、森羅万象：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'world' に相当します。「世界保健機構 (WHO) 」は 'Monda Organizaĵo por Sano' といいます。Baza E Radikaro では「その上に存在しているすべての人、すべての物を含めた地球（Tero kun ĉio kaj ĉiuj sur ĝi)」です。昨日の kampo の用例に続く文章です。
Mi ne scias, kiom da tempo pasis dum mi vivis malproksime en tiu alia mondo -- eble dek minutoj, eble iom pli.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （その遠く離れた別世界で私がどれぐらいの時間を過ごしたか、私は知らない−多分、10分かもう少し長いくらいだろう。）（2006. 10. 7.)
＊ monitoro 〔名詞〕 モニター、[運] コーチ、[海] モニター（艦）、= varano（オオトカゲ）。《「新選エス和」》 … カタカナ語は、今や、「監視装置」などよりぴんときますし、便利ですね。「する」をつけて（エスペラントでは、-o を -i に変えて）動詞にできるし... 昨日の streki の用例につづく文章です。 "Ĉu tio daŭras la tutan tempon?" Dwight skuis la kapon. "Mi opinias, ke ne. Ĝi okazas neregule, foje kaj denove. Mi scias, ke oni monitoras tiun frekvencon preskaŭ la tutan tempon. Almenaŭ ili faris tion ĝis Kristnasko. Post tiam mi eksciis nenion." La liga oficiro diris: "Sed tio signifus, ke iu ankoraŭ tie vivas." … el "Sur la bordo" （「それはずっと続いているのですか？」ドワイトは頭をふった。「そうではないと思う。定期的ではなく、時々だったり、また始まったりするのさ。ほとんど四六時中、その周波数をモニターしている者がいると聞いているよ。少なくとも、クリスマスまで連中はそれをしてたと思う。その後のことは、私は知らないが」「でも、それは誰かがまだあちらに生存しているということですね」と、連絡将校がいった。）（2004. 2. 18.)
＊ monstro 〔名詞〕 @（巨大で恐ろしい）怪物、妖怪、化け物：A [転義] 常軌を逸した人間： 《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'monster' に相当します。Baza E Radikaro では「尋常でない（恐ろしい）形をした生き物、あるいは、人 (estaĵo aŭ estulo kun nenormala (timiga) formo）」です。昨日の kaskado の用例に続く文章です。
Aliflanke de la rivero supreniĝis monta deklivo, kie ni tage ekskursis, sed kiu nun aspektis kvazaŭ minace nigra, timiga monstro.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （その川の向こう側は、私たちが昼の間に遠足した山の傾斜がせりあがっていたが、今や、それはまるで恐ろしい黒い怪物が威嚇するかのように見えた。）（2006. 7. 21.)
＊ montri 〔動詞〕 示す、見せる；指し示す；教示する；発揮する。《「新選エス和」》 … 重要単語です。「窓」と組み合わせると「ショーウィンドウ（montrofenestro)」、「指
」と組み合わせると「人さし指（montrofingro)」ですね。Baza E Radikaro では「指し示す；見せる；何がどこにあるかを言う（indiki; vidigi; diri, kie io estas)」です。先週末の sukcesi の用例に続く文章です。
La afergvidisto diris, ke la gepatroj iam koleriĝas kaj punas siajn infanojn kaj iam ankaŭ ili montras amon al infanoj, kaj pro tio nek gepatroj nek infanoj havas kaŭzon de malfeliĉo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （その実務指導者は、ふた親が時には怒って自分の子供を叱りつけることもあり、時にはまた子供たちに愛情を示すこともあるが、だからといって、そのために親も子供も不幸せな思いをすることになるなどということはありません、と言った。）（2005. 1. 18.)
＊ monumento 〔名詞〕@歴史的建造物、記念碑。A不朽の業績、不滅の偉業。B墓碑。《「エスペラント日本語辞典」》 … Cランクの単語です。英国語の 'monument' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「人、出来事、あるいは、かって存在した文化を思い出させる建造物、あるいは、彫刻；（その偉大さで）その著者を思い出させる作品 (konstruaĵo aŭ skulptaĵo por memorigi personon aŭ okazaĵon aŭ la iaman kulturon; verko, kiu memorigas ĝian aŭtoron (por ĝia graveco,...))」です。先週末の universitato の用例に続く文章です。
La semajnfinojn mi dediĉis al ekskursoj eskter la ĉefurbo por viziti historiajn kaj artajn monumentojn en aliaj urboj.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （週末を私は首都を外れた地域の遠足にあて、他の都市にある歴史的、あるいは、美術的な価値のある建造物を見学した。）（2007. 7. 31.)
＊ morbilo 〔名詞〕 はしか。《「新選エス和」》 … めったに使うことはないと思いますが... 米・豪、二人の艦長はオーストラリア北部の被害状況を調査するために、原子力潜水艦で二週間ほどの航海に出て、徐々に放射能汚染が拡がっていることを確認し、メルボルンに帰港。週末を再びホームズ宅で過ごします。航海中に艦内ではしかの患者が出たので、マリアは赤ん坊にうつるのを恐れています。 La sekvintan matenon, dimanĉon, ĉe la Holmes-a domo, ĉiuj ellitiĝis bonstataj, malsimile al la antaŭa dimanĉo, kiun Komandanto Towers pasigis kun ili. Ili enlitiĝis post modera vespero neekscititaj per alkoholo. Je matenmanĝo Maria demandis al sia gasto, ĉu li deziras denove viziti la preĝejon, opiniante, ke ju pli li estos ekster la domo, des malpli da ŝanco, ke Ĝenifera infektiĝos per morbilo. … el "Sur la bordo" （翌日の日曜日の朝、ホームズ邸では、タワーズ艦長が泊まったこの前の日曜日とはちがって、皆、元気よく起きだした。彼らはお酒を飲みすぎることもなく、おだやかに昨晩は床についたのだった。朝食の席で、マリアは客人に今回も教会へ行くのかどうかたずねた。彼が家にいないほうが、その分、ジェニファーにはしかがうつるチャンスが少なくてすむから、という考えからだった。）（2004. 1. 29.)
＊ mordi 〔動詞〕 かむ、かみ取る、かみつく、食いこむ。《「新選エス和」》 … 下例では、-et（小型、愛らしさを示す）をつけ、現在分詞形としています。-et をつけた動詞は、ネズミがお餅をかじるといったような場合にも使います。昨日の suko の用例につづく文章です。 "Estas nur du," Ŝi diris. "Mi povus helpi, mordetante ilin per la hakilo dum via foresto. Se ni povus forigi ilin dum ĉi tiu vintro, kaj iom erpi la teron, mi povus planti printempe, kaj ni rikoltus legomojn somere." Ŝi paŭzis. "Pizojn kaj fabojn," ŝi diris. "Jes, kaj kukurbon. Mi povus fari kukurban konfitaĵon." "Bona ideo," li diris, supren rigardante al la arboj. "Estos pli bone por la pinarbo, kiam ili estos for." … el "Sur la bordo" （「たった二本だわ」と、彼女がいった。「私もお手伝いするわ。あなたがいない間に、斧で少しずつ切ってやるのよ。この冬に切り倒すことができれば、少し土地を耕して、春に種まきをして、夏には野菜を食べられるわ」彼女はちょっと言いよどんだ。「エンドウとソラマメよ」と、彼女はいった。「もちろん、トウナスも。私、トウナスでジャムをつくるわ」「いい考えだ」と、木を見あげながら彼はいった。「この二本がなくなれば、松の木のためにもいいだろう」）（2004. 2. 6.)
mordema 〔合成語・形容詞〕 かみつきやすい。 … mordi（かむ）＋ em（傾向・好み・くせ）。 …Pardonu, fraŭlino! Ĉu estas libera loko sur ĉi tiu benko? …Estas loko, tie, por pluraj personoj... …Ĉu vi permesas, ke mi eksidu apud vi? …Faru, kiel vi volas... Sed atentu pri mia hundo! …Ha...! Ĉu la pudelo sub la benko apartenas al vi? …Jes. Estas evidente. …Simpatia besto... Ĉu ĝi estas mordema? …Povas okazi... Precipe, se iu provas tedi min. … el "Amuzaj dialogoj en Esperanto" (「失礼ですが、お嬢さん！ このベンチ、空いていますか」「あちらに何人も座れるベンチがありますわ」「あなたの隣に座ってもかまいませんか」「どうぞ、お好きなように。でも、私の犬に気をつけてください」「えっ！ ベンチの下にいるプードルはあなたのですか」「ええ、見てのとおり」「よくなついていますね。かみつきますか」「時によっては。特に、私をうんざりさせようとする人には」）（2003.6. 12)
＊ morgaŭ 〔副詞〕 @あす、あした、明日。A≪転義≫やがて、いつか。B〔名詞として〕 = morgaŭo. 《「エスペラント日本語辞典」》 … Ａランクの単語です。英国語の 'tomorrow' に相当します。Baza E Radikaro では 'la tago post la nuna tago' です。昨日の paralizi の用例に続く文章です。
Ŝakmato aranĝis la figurojn ambaŭflanke de la tabulo.
"Via movo," li ekkriis.
"Sed, estas ridinde tiel paroli, Ŝakmato," protestis Partridge, regajnante iom da forto. "Sendube vi estas la plej bona. Ni rekomencu morgaŭ, kiam ni estos pli freŝaj." Li ridetis kaj stariĝis.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （チェックメイトは盤の両側に駒を並べた。「お前の駒を動かせ」と、彼は叫んだ。「しかし、そんなふうに話すのは滑稽だよ、チェックメイト君」と、パルトリッジは少し元気を取りもどし抗議した。「間違いなく、あなたが最高に上手だよ。明日また、より新鮮な気持ちでいるときにやり直そうよ」彼は微笑を浮かべて立ち上がった。）（2010. 12. 17.)
morgaŭ 〔副詞〕 あす。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'tomorrow' に相当します。「今日」は例文に出ている 'hodiaŭ', 「昨日」は 'hieraŭ' です。一緒に覚えましょう。Baza E Radikaro では「今日の後にくる日 (la tago post la nuna tago）」です。先週末の kreski の用例に続く文章です。
Morgaŭ la kolorludo de la laplanda naturo estos eĉ ankoraŭ pli bela ol hodiaŭ, mi pensis.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （明日は、ラップランドの自然のぬり絵遊びが今日よりもさらに美しくなるだろうと私は思う。）（2006. 7. 11.)
＊ morti 〔動詞〕 @ (ia) 〔人・動物が〕死ぬ。A〔植物が〕枯れる、枯死する。B《転義》消滅する、使われなくなる；効力を失う。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ａランクの単語です。英国語の 'die' に相当します。下例では語尾を変え形容詞として使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'senviviĝi' です。昨日の aresti の用例に続く文章です。本日で第13章は終わりです。明日から、脱獄に成功したダンテスがモレル氏にこっそり恩返しをする大変感動的な第30章をとりあげます。お楽しみに。
S-ro Morrel zorgis pri ĉiuj kostoj de lia enterigo kaj forpagis la mizerajn etajn ŝuldojn, kiujn la oldulo okazigis dum sia malsaneco.
Estis pli ol bonfaro tiel agi, estis ankaŭ kuraĝo. La Sudo fajris, kaj helpi, eĉ sur lia morta lito, la patron de tiel danĝera bonapartisto kiel Dantés, estis krimo.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （埋葬の費用は、モレル氏が全部引きうけてやった。そして病中，老人のこしらえた僅かばかりの借財も、すっかりモレル氏が払ってやった。これほどまで世話をするとはそこに親切以上の何ものかがなければならなかった。それはすなわち勇気だった。いまや南仏はたぎり立っていた。たといそれが死にのぞんでのことであろうと、ダンテスのような恐るべきボナパルト党の父親を助けることなど，それはまさに犯罪だった。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 5. 26.)
morti 〔動詞〕 死ぬ、f. 死滅する。《「新選エス和」》 … 最重要語です。Baza E Radikaro では、「生きていない状態になる
（senviviĝi)」です。以下の文章は、「渚にて」の中で簡単に読み過ごすわけには行かない箇所です。昨日の mencii の用例につづく文章です。 "Jes," li diris, "nun, kiam oni jam kutimiĝis al la ideo, mi preferus, ke estu tiel. Ni ĉiuj devos iam morti, iuj pli frue, aliaj poste. La malfacilaĵo ĉiam estis, ke ni ne estis pretaj, ĉar ni ne sciis, kiam tio okazos. Nu, nun ni scias, kaj ni ne povas ion fari pri tio. Iom plaĉas al mi la ideo, ke mi estos tute sana ĝis la fino de aŭgusto, kaj tiam fino. Mi preferas tion, pli ol esti malsanulo de kiam mi estos pli ol sepdek ĝis eble naŭdekjara." … el "Sur la bordo" （「そうなんです」と、彼（艦長）はいった。「今や、その考え方に慣れてしまったので、そんな風であったほうが好ましいと私は思っています。私たちは、いつかは死ななければなりません。誰かはより早く、ほかの人はもっと遅く。厄介なことは、いつもそれがいつ起きるか私たちには分からないので、準備ができていないことです。でも、今や、私たちはそれがいつか知っていますし、そのことに対して何もできません。8月の終わりまで、私は全く健康でいられて、そして終わり、ということは、少なからず私の気にいっています。70歳とか、あるいは、90歳で病人でいるよりも、そのほうを私は選びます」）（2004. 4. 22.)
＊ motivo 〔動詞〕 @動機、理由。A [芸術] 〔芸術作品などの〕主題、モチーフ；制作対象。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'motive; motif' に相当します。Baza E Radikaro では 'io, kio igas iun agi aŭ konduti tiel aŭ tiel; malgranda parto de muzikaĵo, kiel bazo de pli grandaj partoj aŭ kun aparta signifo; (ripetata) desegnaĵo (sur muro, en ŝtofo,...)' です。昨日の disputi の用例に続く文章です。
Partridge iom konfuzite tuj movis sian kastelon tute sen motivo, nur por bridi la koleron de Baggs. La movo ne havis strategian signifon kaj tute bankrotigis liajn ŝancojn de sukceso.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （パルトリッジはちょっとばかり頭が混乱して、バッグスの怒りを静めようと全く考えもなしに自分のお城の駒をさっとばかりに動かした。その指し手に戦略的な意味はなく、彼が勝つチャンスを全くなしにしてしまうものだった。）（2010. 10. 7.)
＊ movi 〔動詞〕 動かす；移動させる；運転する。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'move' に相当しますが、'move' は自動詞としても、他動詞としても使えます。エスペラントの 'movi' は他動詞です。自動詞に変えるには下例のように '-iĝ（その状態が生じることを示す）'をつけます。Baza E Radikaro では「他の場所に置く；行わす（meti al alia loko; agigi)」です。昨日の riĉa の用例に続く文章です。
La boato de Sasivusan moviĝis laŭ rivervojo. La nivelo de la akvo kaj tiu de la bordo kelkloke estis egalaj kaj ie kaj tie herbokampo kaj grenkampo estis sub la akvonivelo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （サシヴサンの船は水路に沿って進んだ。川の水位と岸の高さはいくつかの場所では同じ高さだったが、草原や穀物畑はあちこちで水位より低いところにあった。）（2005. 6. 15)
＊ mueli 〔動詞〕 ひきうすにかける；= dis〜i（粉にする）； f. 反すうする；（心・身を）すりへらす。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。'vento（風）' と '-il（道具・装置）' をつけた 'ventomuelilo' は「風車」です。Baza E Radikaro では「装置（風車）で（穀物を）粉にする（そんなふうにして穀物から穀粉を作る）（diserigi (grenon) per aparato (muelilo) (el greno oni tiel faras farunon))」です。先日の droni の用例に続く文章です。
Nur unu, kiu muelis spicaĵon por kuirado, estis perdita. Oni ne trovis lin. Plenplena rivero de pluvperiodo rapidege fluis.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （たった一人、料理にスパイスを使おうとひきうすをひいていた人が失われた。人々は彼を見つけることができなかった。雨季で満々と水をたたえた川は急流となって流れていた。）（2005. 4. 28.)
＊ muĝi 〔動詞〕 @ 〔牛などが〕鳴く。A〔海・あざらし・サイレンなどが〕とどろく、うなる。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'howl, roar; bellow' に相当します。Baza E Radikaro では「はっきりしない、強い、長く引きずった音をだす；雄牛の鳴くような音をだす (aŭdigi neklaran, fortan, longedaŭran tonon; bleki kiel bovo)」です。昨日の leono の用例に続く文章です。
"Mi estas preta por li," anoncis Jerry, revenante kun sia fotilo ĉirkaŭ la kolo. "Gra*-a-a!... gra-a-a!" Nun la muĝoj estis facile aŭdeblaj, kvazaŭ la leono estus ĉe la pordego de la barilo.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「奴に対する準備は私はできてる」と首に自分のカメラをぶら下げて戻ってきたジェリーが言った。「グワー！、グワー！」今や、そのうなり声はまるでそのライオンが柵の大門の所にいるかのようにはっきり聞こえた。）（2007. 5. 30.)
＊ multi 〔動詞〕 沢山ある。 … multa （多い）の動詞化。エスペラントのしなやかさ。 Multas privataj vendejoj kaj estas ankaŭ merkato en Bjelarusio. (ベラルーシには、民間の経営するお店も沢山あるし、市場もある）（2002.12. 9)
＊ munti 〔動詞〕 (ion) @＜機械などを＞組み立てる。A＜材料などを＞〔所定の場所に〕取り付ける、はめる、置く。B [コンピューター] ＜プログラムを＞ロードする。＜ディスクなどを＞マウントする。C [映画] ＜フィルムを＞編集する。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'assemble, set, mount, fit'、カタカナ語の「マウントする」 に相当します。下例では「行為の具体化された物」を示す接尾語 '-aĵ' をつけています。Baza E Radikaro では「それがうまく機能するように、装置の一部分を正しく据えつける；フィルムの一部などを正しくのせる (ĝuste kunmeti la partojn de aparato, por ke ĝi bone funkciu; ĝuste kunmeti partojn de filmon,...)」です。昨日の detala の用例に続く文章です。
Malantaŭ la nigra muntaĵo de liaj diklensaj okulvitroj strabis du etaj miopaj okuloj. De sur liaj ostecaj ŝultroj loze pendis blindumkolora ruĝa-kaj-flava sportĉemizo.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （彼の分厚いレンズのメガネの黒い枠の後ろで、二つの小さな近視の目がじろりとにらんでいた。彼のやせて骨ばった肩に、目をくらますような赤と黄色の柄のスポーツシャツがしまりなくぶら下がっていた。）（2006. 12. 22.)
＊ muro 〔名詞〕@〔石・レンガ・コンクリートなどでできた〕外壁、塀。A内壁、仕切り壁； [工学] 〔坑道の〕側壁。B〔複数で〕（町の）城壁；〔四方を壁に囲まれた〕家、牢獄。C＜転義＞〔障害・限界となる〕壁、障壁；限界。D [スポーツ] 〔敵の攻撃を防ぐゴール前の〕壁、フェンス。E急斜面。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'wall' に相当します。Baza E Radikaro では「スペース間（部屋と部屋との間、あるいは、家と外部との間）の堅固な境界物；石造りの直立した表面 (fortika limaĵo inter spacoj (inter ĉambroj aŭ inter domo kaj ekstero); masonita vertikala surfaco)」です。昨日の haki の用例に続く文章です。
Poste li iris al la pordo sed jen turnis sin kaj iris al spegulo sur la muro kaj dum kelkaj momentoj rigardis sian vizaĝon. -- Ŝafokapo, kial vi tiel gapas antaŭ la spegulo? -- demandis Stina. Sen atenti pri ŝia forpela rigardo li rigardis sin dum ankoraŭ kelkaj momentoj kaj poste sen urĝo eliris kaj direktis sin al la lignejo.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （その後、彼は戸口へ行ったが、ふと振り向いて壁にかかっている鏡のところへ行き、しばらくの間自分の顔をじっとながめた。「お馬鹿さんね。あんた、どうして鏡の前でそんな風に口をぽかんとあけてるのさ」とスティナが言った。彼女の追い立てるような視線に注意を払うことなく、彼はなおしばらくの間自分をじっと見た後、急ぐ様子もなく家を出て木材置き場へと向かった。）（2007. 12. 7.)
＊ murafiŝo 〔合成語・動詞〕 壁に貼ったポスター。 … muro（壁）＋ afiŝo（ポスター）。昨今では壁にポスターなど貼れません！ Estas Septembro. Revenante el mia oficejo mi rimarkas murafiŝon kun stranga anonco: "Kurso de la internacia lingvo Esperanto". La afiŝo precizigas ke la lecionojn okazos vespere, je la 20a, dufoje semajne, ĉe elementa lernejo situanta nur centon da metroj for de mia loĝejo. (9月。仕事場から帰る途中で私は奇妙な内容のポスターを目にする。「国際語エスペラントの講習会」。ポスターには、授業が夜の8時に始まり、週に2回、私の家からわずか数百メートルのところにある小学校で開かれる、とある）（2003.2. 28)
＊ murdi 〔動詞〕 (iun) ＜人を＞〔意図的に〕殺す、殺害する。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'murder' に相当します。下例では名詞にして使っています。Baza E Radikaro では「意図的に殺す （intenca mortigi)」です。先週末の romano の用例に続く文章です。
"Volonte!" Tomaso Ĝerard sidiĝis. "Unue, tamen ĉu estas io, kion mi povos fari por vi? Ĉu fruktoj? Ĉu libroj?" "Dankon, ne!" Mi perdis la apetiton. Kaj Silvia jam alportis plurajn detektivromanojn." Li gestis al la staketo. Mi neniam sentis la deziron legi pri imagitaj krimoj. Sufiĉas al mi la realaj. Kaj via murdo tre interesas min. Mi bedaŭras, ke mi ne povos kunlabori super ĝi. Tamen, bonvolu rakonti!"
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「よろこんで！」トマス・ジェラルドは座った。「でも、とりあえず今何か私がしてあげることあります？ 果物は？ 本は？」「ありがとう、でも何もないよ！ 食欲がないんだ。それに、シルヴィアがもう探偵小説を何冊も持ってきたんだ」彼は本の山を指した。「私は絵空事の犯罪は決して読みたいと思わないんだ。現実に起きる犯罪で十分だよ。それに、君の殺人事件に私は興味があるんだ。その件で君と一緒に仕事できないのが残念だよ。だから、さあ話してくれよ」）（2009. 2. 17.)
＊ murmuri 〔動詞〕@ (ion, ke) 〔人が〕つぶやく、小声で言う、もぐもぐ言う。A (kontraŭ io) 〔人が〕＜人・物に対する＞不平をぶつぶつ言う。B〔川・風などが〕ざわざわ音を立てる；〔鳩などが〕クークー言う。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'murmur' に相当します。下例では過去形の語尾を付けています。Baza E Radikaro では「不明瞭に話す；川の流れの音を立てる (malklare paroli; fari sonon de rivero)」です。昨日の tradicio の用例に続く文章です。
"Unue mi volas vidi la manĝon," murmuris Jerry malhelmiene. Cunningham iris al la Land-Rover kaj elprenis el sia tornistro unu el la boteloj da ĝino.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「まずは食事を私は見たいもんだ」と、ジェリーが暗い顔つきでもごもごと言った。カニンガムはランドー・ローヴァーのところへ行って自分のリュックからジンのボトルを一本取り出した。）（2007. 4. 25.)
＊ muskolo 〔名詞〕 筋、筋肉。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'muscle' に相当します。下例では複数の語尾と対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「人や動物の体の一部で、繊維からなり、体の中や体そのものが動くことを可能にする （parto de la korpo de homo aŭ besto, el fibroj, kiu ebligas movojn en la korpo kaj de la korpo)」です。昨日の deprimi の用例に続く文章です。
"Mi eatas nur malforta virino, s-ro Redman, kaj, por bonordigi la ĝardenon, oni bezonas muskolojn kaj ankaŭ artisman temperamenton, same kiel vi havas. Mi timas, ke mi havas nek la fizikan forton, nek la kapablon entrepreni la purigadon de la parcelo."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「わたしはか弱い女性ですよ、レドマンさん。庭を整備するには筋肉が必要です、それに、あなたがお持ちのような芸術的な気質もね。わたしが恐れているのは、わたしは体力もなければ、この区画をきれいにしようとする気力もないのではということです」）（2009. 8. 12.)
＊ muŝo 〔名詞〕 @ [昆虫] ハエ〔イエバエ科・属の総称〕。 havi muŝon en la cerbo 《転義》頭がおかしい A [天文] はえ座。Bつけぼくろ。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'fly' に相当します。Baza E Radikaro では「住居や動物がいるところでよく見かけるブンブンいいながらすばやく飛ぶ昆虫 （insekto rapide fluganta kaj zumanta, ofta en loĝejo kaj ĉe bestoj)」です。昨日の verko の用例に続く文章です。
"Ŝaklibrojn -- nur ŝaklibrojn mi havas! Plejparte ili temas pri problemoj. Tio estas mia sola amata ĉevaleto dum la vintro. Oni diras, ke ŝako-muŝo zumas en mia kapo!"
Partridge ridetis kaj fermia la okulojn. Sekvis longa paŭzo kaj neniu rompis la silenton. Baggs fine demandis:
"Ĉu plaĉus al vi pli da supo?" Sed li ne ricevis respondon. Lia vizitanto ankoraŭfoje falis en la dormon.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「チェスの本だよ -- 俺が持っているのはチェスの本だけさ！ ほとんどが問題集だよ。そいつが俺の冬の間の唯一の愛する子馬なんだよ。みんなは俺の頭の中でチェスのハエがぶんぶん飛び回っていると言ってるよ」パルトリッジは微笑んだ。そして、目を閉じた。長い間が生じた、そしてどちらもその沈黙を破らなかった。バグスがとうとうたずねた。「もっとスープ、飲むかい？」しかし、返事はなかった。彼の訪問者はまた眠りに落ちていた。）（2010. 6. 4.)
Ŝi ne interrompis lin tuj, ĉar tute konfuzis ŝin la malica impertinento de la surprizatako kaj la muta silento de Bart. Fine, ŝi profunde spiris, antaŭ ol pafi salvon en respondo.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼女は彼の暴言をすぐに止めさすことができなかった。というのも、悪意に満ちたぶしつけな不意打ちとバートが完全な沈黙を守ったことで、彼女はひどく混乱してしまったからである。やっとのことで、言い返しによる一斉攻撃を開始しようと、彼女は深く息を吸い込んだ。
）（2010. 2. 17.)
＊ muzeo 〔名詞〕美術館、博物館。《「エスペラント日本語辞典」》 … Bランクの単語です。英国語の 'museum' に相当します。Baza E Radikaro では「（芸術や科学の）収集物を展示する建物 (domo, kie oni elmontras kolekto(j)n (artajn, sciencajn))」です。昨日の monumento の用例に続く文章です。
Sed ĉiam, kiam prezentiĝis la okazo, mi volonte akceptis la afablan inviton de Prof. Ramon Cifuentes y Aguirre akompani lin al unu el la urbaj muzeoj.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （しかし、ラモン・キフエンテス・イ・アグイレ教授が快く招待してくれる機会がある時は、いつでも市の美術館の一つに私は喜んで彼の後にくっついて行った。）（2007. 8. 1.)
