ライン


今日の単語 (L)
メール アイコン
メール
トップ アイコン
トップ


* labori 〔動詞〕 @働く、仕事する;活動する、尽力する;勉強する。A職業を持っている、勤めている。B〔物が〕動作する、本来の働きをする、 = funkcii(機能している)。《「エスペラント日本語辞典」》

…Aランクの単語です。英国語の 'work, labo(u)r' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「(物をを作るために、ある事を達成するために、仕事を成し遂げるために、...)行い続ける (faradi (por produkti ion, atingi ion, plenumi taskon,...)」です。先週末の grunti の用例に続く文章です。

Li laboris super kaptilo, kiu ŝajne ne bone funkciis. Baldaŭ li eliris kaj Partridge povis aŭdi la fortajn batojn de la hakilo. La marŝado pli streĉis lian forton, ol li supozis, kaj li retiris sin en la litĉambron por ripozi.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (彼はわなの上にかがみこんで仕事をしていた。おそらくそれが上手く作動しなかったのだろう。しばらくして彼は外へ出て行った。パルトリッジは斧が強く打ちつけられる音を聞いた。散歩したことが彼の体力を彼が思ったいたよりも激しく奮い立たせたので、彼は休息をとろうと寝室へと引っ込んだ。)(2010. 7. 6.)

  labori 〔動詞〕 働く、労働する、精をだす、勉強する。《「新選エス和」》
… 下例のように、per-(手段を示す)をつけると「かせぐ《「新選エス和」》」とすこし意味が変わります。語いを増やすことにおいて、エスペラントの優れているところです。昨日の formiko の用例に続く文章です。
 "Ĉi-matene venis subita ideo en mian kapon."
 "Ni ĝin aŭdu!"
 "Mi pensis skulpti belan pupon danci, skermi kaj mortosalti. Kun ĉi tiu pupo mi volas migri trans montojn kaj valojn, por perlabori al mi iom da pano kaj glaseton da vino. Kion vi opinias pri tio?" … el "La aventuroj de Pinokjo"

 (「今朝、わしの頭にいい考えがうかんでね」「聞こうじゃないか」「踊ったり、フェンシングをしたり、とんぼ返りをしたりする、木の立派な操り人形を彫ろうと思うんだ。その人形と山越え谷越え旅をしてさ、ちょっとばかりのパンとグラス一杯のワインをかせぐのさ。あんた、どう思う?」)(2003.12. 4)

* laca 〔形容詞〕 (de io) @<物事で>疲れた。A<物事に>飽きた、うんざりした。《「エスペラント日本語辞典」》
… Aランクの単語です。英国語の 'tired' に相当します。Baza E Radikaro では 'sen forto post laboro; ripozema; dormema' です。昨日の dilemo の用例に続く文章です。

 "Bonega ludado, Ŝakmato," gratulis Partridge. "Nu, mi estas laca. Mi reiros al la lito."
 Sed Ŝakmato revicigis la figurojn kaj faris sian movon. Partridge ne havis alternativon. Li sdiĝis kaj antaŭenpuŝis sian figuron. Ankoraŭ unufoje la du mensoj fortike luktis.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「すばらしいゲームだったよ、チェクメイト君」とパルトリッジが祝福した。「さて、私は疲れたよ。ベッドに戻るよ」しかし、チェックメイトは再び駒を並べ自分の一手を指した。パルトリッジに他の選択肢はなかった。彼は座って自分の駒を前へと進めた。もう一度二つの知能ががっぷり四つに組み闘った。)(2010. 11. 17.)

  laca 〔形容詞〕 疲れた; f. 飽いた。《「新選エス和」》 f. = 転義。
…重要単語です。英国語の 'tired' に相当します。<ラーツァ>と発音します。Baza E Radikaro では「働いた後で、力をなくした;休みたがりの;眠がりの (sen forto post laboro; ripozema; dormema)」です。昨日の glavo の用例に続く文章です。
 Subite mi aŭdis teruran kriadon kaj mi trovis min sidanta sur mia lito kaj ankaŭ ŝvitanta. Mi ekvidis frumatenan lumiĝon, en kiu la arka luno aspektis ege pala kiel laca nedorminta malsanulo ĉe tagiĝo.  … "Malsata ŝtono"
 (突然、私は恐ろしい叫び声を聞いた。そして、私は自分がベッドのうえに座っていて、汗もかいていることを知った。私は早朝の薄明かりを眺めたが、夜明けを前に弓のような月が、疲れ果て眠れなかった病人が見せるような青白さで照っていた。)(2006. 3. 1.)

* laĉo 〔名詞〕 @〔服、靴などの〕ひも。A組みひも、網みひも。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'lace' に相当します。下例では「正反対を示す」接頭辞 'mal-' をつけ、さらに動詞に変え、その過去受動態を形容詞として使っています。Baza E Radikaro では「靴などをしっかり留めるためのひも (ŝunuro por fermi ŝuon,...)」です。昨日の akordo の用例に続く文章です。
Li surportis trivitan safari-veston; al la malbutonita senkolorigita jako mankis zono, kaj senforma ĉapelo, oblikve sidante surkape, kovris lian taŭzitan blondan hararon. Kompletigis la impreson de senzorgeco liaj mallaĉitaj kotkovritaj botoj.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (彼は着古したサファリ用の服を着ていて、ベルトをせず、色あせた上着はボタンをかけず、くしゃくしゃの金髪を形のくずれた帽子を斜めにかぶってかくしていた。靴紐がほどけ泥に覆われた長靴が、この男は無頓着だという印象を完璧なものにしていた。)(2007. 2. 3.)

* lado 〔名詞〕薄い金属板、板金。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'sheet metal' に相当します。下例では形容詞に変え複数語尾をつけています。エスペラントでは形容詞にも複数語尾をつけます。Baza E Radikaro では「薄い金属板で、特に食糧を入れる入れ物を作るために使われる (maldika metalplato, uzata interalie por fari skatolojn por konservi nutraĵojn)」です。一昨日の skeleto の用例に続く文章です。

Petro Furgony kaj Vencel Lobmayer dividis la panporciojn. Stefano Melles, la amiko de la kaporalo, enmanigis dek kulerojn al ĉiu preterpasanto, kiu poste prenis al si unu el la ladaj manĝujoj kaj paŝis al la kaldrono.  … Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero"

 (ペトロ・フルゴニイとヴェンセル・ロブマイヤーがパンの分け前を配った。伍長の友人のステファーノ・メレスは傍らを通り過ぎてゆく連中全員の手に十本のさじを持たせた。その連中はそのあと金属製のスープ入れの一つを取り大なべへと進んだ。)(2008. 12. 25.)

  lado 〔名詞〕 金属薄板;ブリキ。《「新選エス和」》
… コーヒーやジュース、ビールの缶はエスペラントで?
Josen donis bravan baton de piedo kontraŭ malplenan skatolon el lado, sendante ĝin bate tintanta kaj saltskuiĝanta sur-super la malebenaĵoj de la strato, ĝis ties transa flanko.
 (ホセンは空き缶に見事な足蹴りを加えた。缶はでこぼこの道をカラカラと音を立て、飛びはねながら道の向こう側まで飛んでいった)(2003.1. 16)

* lago 〔名詞〕@ [地理] 湖、湖沼。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'lake' に相当します。下例では複数語尾をつけています。Baza E Radikaro では「十分に広い水(場)で、その周囲にはどの側にも土地がある (sufiĉe granda akvo(-loko), ĉirkaŭ kiu ĉiuflanke estas tero)」です。昨日の fabelo の用例に続く文章です。

La prerio estas tiel timege vasta kaj ebena, mankas arbaroj, mankas lagoj, mankas la bluaj montoj de lia hejmregiono. Ne, tie ĉi li ne volas havi bienon eĉ senkoste, en alia regiono kuŝos lia hejmo.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (その大草原は恐ろしいほど広くそして平らで、森も湖もなく、彼の故郷にあるような青い山々もない。だめだ、ただだとしてもこんな所に農園を持ちたいとは彼は思わない。もっと他の地方に彼のふる里はあるだろう。)(2008. 3. 27.)

* lakto 〔名詞〕 @乳、ミルク。A植物の乳液、乳汁。B〔化粧用〕乳液。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'milk' に相当します。Baza E Radikaro では「人、あるいは、動物(例えば牝牛)の乳房から出る液体、それを生まれたての子が飲む (likvo el mamo de homo aŭ best (ekzemple; bovino), kiun trinkas tre juna ido)」です。先週末の ambulanco の用例に続く文章です。

 Dum ŝi malrapide paŝis apud li, "Kiel vi fartas?" ŝi demandis, kaj diris, ne lasinte al li tempon por respondi, "Oni informis al mi,kio okazis." Estis videbla en ŝia vizaĝo miksaĵo de maltrankvilo kaj de memriproĉo. "Se mi ne telefonus... Kaj mi nur deziris peti, ke vi akiru skatoleton da lakto survoje hejmen."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (彼のそばへゆっくり近づきながら「具合はどう?」と彼女がたずね、そして、返事をする間もなく「何が起きたか教えてもらったわ」と言った。彼女の顔には不安と自責の念が入り混じっているのが見てとれた。「私が電話をしなければ... それに、私は牛乳を一箱家へ帰る途中で手に入れてきてとお願いしたかっただけなの」)(2009. 2. 4.)

* laktuko 〔形容詞〕 アキノノゲシ(属);チシャ、レタス。《「新選エス和」》
… 知らないと困る食材の名前。「ラッカーの布」?
La unua parto de la manĝo estis memserva. Sur longa tablo estis pladoj kun laktuko, tomato, karoto, florbrasiko kaj pluraj aliaj legomoj. Al ili oni aldonis la deziratan kavanton de olivoleo, vinagro kaj majonezo.
 (食事の最初はセルフサービスでした。長いテーブルの上にレタス、トマト、ニンジン、カリフラワーなど、たくさんの野菜が大皿の上にのっていました。皆はそれらの上に好きなだけオリーブオイルや酢やマヨネーズをかけるのです)(2003.1. 10)

* lama 〔形容詞〕 びっこの。《「新選エス和」》
… 下例は、-ig(その状態に変わらせる)をつけて動詞にしています。エスペラントでは規則的に関連語句を作れます。昨日の signo の用例の続きの文章です。
Sed ĝuste kiam li volis transdoni ĝin al la amiko, la peco ekskuis sin, perforte elglitis el liaj manoj, kaj komencis sovaĝe frapi la malgrasajn krurojn de tiu malfeliĉa Ĝepeto.
 "Oĥ! Ĉu vi havas la belan kutimon, majstro Antono, tiel transdoni donacojn? Vi min preskaŭ lamigis!"
 "Mi ĵuras, ke ne estis mi!"
 "Ĉu do estis mi?" … el "La aventuroj de Pinokjo"
 (でも、まさに親方が友だちにそいつをわたそうとしたときに、その木ぎれはからだをゆすぶって、親方の手から無理やりすべりぬけ、そのかわいそうなジェペットさんのやせたむこうずねを荒っぽくひっぱたきました。「うぅっ!アントン親方、あんたはこんな見事なやりかたで、ひとにものをわたすのかい。あやうくびっこになるところだよ!」「誓ってわしじゃないね」「そんならわしだというのかね」)(2003.12. 9)

* lamenti 〔動詞〕《(pri io)》<…のことを>嘆き悲しむ。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'lament; weep' に相当します。昨日の rekta の用例に続く文章です。
Ĉiam ŝi lamentis pri la bagateloj de la ĉiutaga vivo, de frua mateno ĝis enlitiĝo.
 Tio estis por li eltenebla, kiam li ankoraŭ estis for de la hejmo la tutajn tagojn en sia ĉarpentista laboro.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (いつも彼女(注:女房)は、朝早くから夜ベッドに入るまで、日常生活で起きるつまらないことを嘆いてばかりいた。そのことには、まだ彼が大工として一日中家から離れて自分の仕事場にいる時は、彼は耐えることができた。)(2007. 12. 1.)

* lampo 〔名詞〕 ランプ;灯。 《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'lamp' に相当します。「ケイ光灯」は 'fluoreska lampo'、「電球」は 'lampoglobo' です。Baza E Radikaro では「明るくする道具 (ilo por lumi)」です。昨日の eterna の用例に続く文章です。
Memorinte la momentan iluzion, mi ridetis al mi mem kaj kun scivolemo mi eklegis ĵurnalon en la lumo de lampo.  … "Malsata ŝtono"
 (あのほんの一時の幻影を思い出して、私は自分自身に笑いかけた。そして、何か面白いことはないかとランプの光の下で新聞を読み始めた。)(2006. 2. 2.)

* lanĉi 〔動詞〕 @<船を>進水させる;<花火・ロケットなどを>(打ち)上げる、発射する。A〔新規に〕始める、起こす、着手する。B [コンピュータ] <プログラムを>起動する、立ち上げる、 = starigi. 《「エスペラント日本語辞典」》
… Cランクの単語です。英国語の 'launch' に相当します。先週末の karcero の用例に続く文章です。

 Sed kio rilatas al Villefort, li ĉion atentis per vigla okulo, ĉion aŭskultis per atenta orelo. Du foje, dum tiu mallonga imperia apero, kiun oni nomis la Cent-Tagoj, Morrel revenis al sia entrepreno, ĉiam insistante por la liberigo de Dantés kaj ĉiufoje Villefort kvietigis lin per promesoj kaj esperoj, fine alvenis Vaterlo. Morrel ne plu aperis en la domo de Villefort: ŝipekipisto faris por sia juna amiko ĉion, kion eblis fari; lanĉi novajn provojn dum tiu dua surtroniĝo signifus neutile sin kompromiti.
'13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (だが、ヴィルフォール(に関していえば、彼)は、すべての経過にたいして、その俊敏な目をみはり、その注意深い耳を澄ましていた。「百日政治」と呼ばれるあの短い帝政時代の間、モレルは二度までも出かけて、ダンテスの釈放を懇願した。だが、その度ごとに、ヴィルフォールは、約束したり希望を持たせたりしてなだめて帰した。やがてワ−テルロー(の戦い)がやってきた。モレルは、それきりヴィルフォールのところにあらわれなかった。彼(船主)は、ダンテス(若い友人)のため、(人間として)でき得るかぎりのことをつくしてやった。だが、いまや第二王政復古の世になって、さらに改めて奔走をつづけることは、いたずらに自分を危険にさらすことにほかならなかった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。)(2011. 5. 3.)

* lando 〔名詞〕  国土;国;地方。《「新選エス和」》
…重要単語です。Baza E Radikaro では「人びとが、一つの政府のもと、一緒に住んでいる土地<外国:自分のではない別の国々><一般的に"lando" を使う。"ŝtato" は政治用語> (tero, kie loĝas homoj kune, kun unu registaro (eksterlando: aliaj landoj ol la propra) ("lando" estas ĝenerale uzata vorto, "ŝtato" estas politika termino)」です。前回から、タゴールの "Malsata ŝtono"を例文としています。先週末の parenco の用例に続く文章です。
 La sinjoro estis tiel vestita, ke ni erare supozis lin esti mahometano el la okcidenta parto de la lando.  … "Malsata ŝtono"
 (その男の人は、私たちが彼はこの国の西部からやって来たマホメット教徒だと見まちがえたような、そんな服装をしていた。)(2005. 10. 25.)

* lango 〔名詞〕 @舌。A [料理] タン。B《転義》話し方。C舌の形をしたもの;鐘の舌、〔管楽器・オルガンなどの〕リード:〔木工でみぞ foldo に継ぐ〕実(さね)。《「エスペラント日本語辞典」》
… Bランクの単語です。英国語の 'tongue' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では 'movebla korpoparto de la buŝo' です。昨日の fanatika の用例に続く文章です。

 "Ŝerce! Eble estas bone, ke mi klarigu por via estonta bonstato, ke mi ne estas tre ŝercema. Mi kviete sugestas, ke vi elektu viajn vortojn kun pli da zorgo, por ke mi ne miskomprenu vin. Do, en la intereso de paco norde de la arkta cirklo -- bridu vian langon. Ankaŭ ne tamburu per la fingroj, kiam mi pripensas mian movon."
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「冗談めかして! 今後のあんたのためを思えば、おそらくはっきりしておいた方が良いだろう。私は冗談が大好きというわけではないんだ、とね。事を荒立てないように言うのだが、俺があんたを誤解しないように、言葉はもっと注意をして選んだほうがいい。だから、北極圏の北のほうの平和のために、あんたの舌にブレーキをかけたがいい。それに、俺が駒をどう動かそうかと必死に考えている時に、指でこつこつたたくのはやめてくれ」)(2010. 8. 11.)

* lanio 〔名詞〕 もず。《「新選エス和」》
… もう一つ、鳥の名前を。
Kiam li estis dek-du jara, li perdis unu okulon, ĉar li emis enrigardi nestojn kaj bestejojn, serĉante birdojn kaj bestojn por vundi. Unu posttagmezon, patrina lanio anticipe vundis lin. Li pasigis la noktojn per malicaj sonĝoj; la tagojn li dediĉis al malicaj planoj.
 (12歳の時、彼は片方の目を失いました。鳥やけものを傷つけてやろうと、鳥の巣やけもののねぐらをのぞき込むのを彼が好んだからです。ある午後のこと、母鳥のモズが危険を察知して彼の目をつついたのです。彼は夜は悪意のある夢を見て過ごし、昼はよからぬたくらみを考えつくことに時間をさきました)(2003.2. 10)

* lanta 〔形容詞〕 [詩] = malrapida (遅い)。《「新選エス和」》
… いわゆるネオロギスモ(neologismo;新語法)といわれる単語の一つですが、この lanta (e) は詩や散文によく出てきますので覚えましょう。昨日の fingro の用例に続く文章です。
 Pol eksilentas kaj obeas. La lifto lante, kvazaŭ solene, levas ilin. Poste ĝi subite haltas kaj, kiel en profunda sonĝo, ili trapasas obskuran, longan koridoron. En la hotela ĉambro estas nur lito, vestoŝranko, kredenco kaj spegulo.  … 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo"
 (ポルは黙って従う。エレベーターはゆっくりと、厳かにとでもいった風に彼らを上へと運んでゆく。それから、エレベーターが突然止まり、彼らは、深い眠りの中で見る夢のように、長く薄暗い廊下を通り抜ける。ホテルの部屋にはただベッドと、衣類ダンス、食器棚と鏡があるだけだ。)(2004. 8. 25.)

* lanugo 〔名詞〕 @ [鳥類] 羽毛。A〔生え始めの〕薄いひげ、〔新生児の〕うぶ毛、にこ毛、〔ほおなどに生える〕柔らかい毛。B [植物] 細毛;〔桃などの〕毛のようなもの、〔たんぽぽなどの〕わた毛、〔織物などの〕けば。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'down; fluff' に相当します。下例では「雪(neĝo)」と合わせ合成語とし、形容詞語尾をつけて使っています。Baza E Radikaro では「鳥の外側の羽の下にある、大変繊細で軽い羽;人の頬などにある柔らかい毛  (tre delikataj, malpezaj plumoj sub la eksteraj plumoj de birdo; molaj haroj sur homa vango,...))」です。昨日の materio の用例に続く文章です。

Denove li falis -- denove li sentis la ravon de la senmoviĝo kaj la komforton de la neĝlanuga kuseno. Kiel serene, kiel pace estus kaŭri tie kaj bonvenigi la alvenon de la longa fina dormo.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (再び彼は転んだ--再び彼は雪の羽毛が詰まったクッションの心地良さと動かないでいることに心奪われた。そこにうずくまり、長い最後の眠りが訪れるのを迎え入れるとしたら、それはどんなに晴れやかで心休まることなのだろう。)(2010. 4. 27.)

* larĝa 〔形容詞〕@(1)〔幅が〕広い。(2)〔数量副詞句を伴って〕…の幅がある。《(注意)面積・容積の「広い」には vasta を用いる》A広めの、ゆとりのある。《(参考)このAの意味では vasta も使われることがある。また反意語としては malvasta 以外に strikta も用いられることがある 》《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'broad, wide' に相当します。下例では否定の接頭辞 'ne-' をつけ、修飾する名詞に合わせ対格としています。Baza E Radikaro では「長さとか高さと違う他の(大きいことを示す)尺度 ((kun granda) mezuro alie ol laŭ longo aŭ alto)」です。昨日の taksi の用例に続く文章です。

 -- Eble vi timas, ke mi tro malrapide iras, sed por unu fojo ankaŭ vi povas iri iom malrapide. Estos por mi tiel agrable iradi kune kun vi, kaj ni povos trankvile paroli pri la aferoj.
 Ili ekiris kaj post malmultaj minutoj forlasis la stacian lokon kaj eniris sur nelarĝan arbaran veturvojon.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (「たぶん、お前は私の歩くのがとても遅いだろうと心配しているのだろうが、たまにはお前も少しゆっくり歩いてはどうだね。お前と歩くのは私にはとても気分が良いことだし、いろんな事を落ち着いて話すことが出来るじゃないか」彼らは歩き始めた。二、三分もしないうちに駅を後にし、彼らは幅の狭い森の中の車道に入っていった。)(2008. 5. 17.)

* plilarĝigaĵo 〔合成語・名詞〕 より幅広くした物。
… pli(より)+ larĝa(幅の広い)+igi(する)+ aĵo(物)。こういう単語、どんどん使いたいものです。
 Ĉu vi registris ŝiajn fingropremaĵojn?... Bonege! Mi scias, ke tio estas normala proceduro, sed kelkfoje oni malinklinas... Nu, bonvolu fari plilarĝigaĵon kaj telfaksi ĝin kiel eble plej baldaŭ... Dankon! Mi tenos vin informata.
 (彼女の指紋は登録したか... 上出来だ。それが普通の手順だが、ときどきやりたがらないことがあるんだ... じゃあ、拡大コピーして、なるべく早くファックスしてくれ... ありがとう。君には情報が伝わるようにしておく)(2003.3. 19)

* larmo 〔名詞〕 涙の一滴; (larmoj) 涙。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'tear' に相当します。下例では動詞を修飾するために副詞に変えています。Baza E Radikaro では「泣く時に目から流れ出る水滴 (guto da akvo, kiu fluas el la okuloj, kiam iu ploras)」です。昨日の Aŭstralio の用例に続く文章です。この作品は今日で終わりました。お楽しみいただけましたか? 明日からは同じ短編集の表題作を取りあげるつもりです。乞う、ご期待!

 Ili iom larme interbrakiĝis kaj ŝi flustris ion. Sed Ben aŭdis lian preskaŭ neaŭdeblan respondon:
 "Vi ne scias, kiel multe mi amas vin, Matilda. Vi estas prava. La estonteco fariĝos unu granda ĉerizo-torto!"
     ≪fino≫
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (二人は少しばかり涙ぐんで抱きあった。そして、彼女が何かささやいた。ベンはそれでも彼がほとんど聞こえないぐらいの声で返事するのをやっと聞き取った。「あなたは知らないだろうね、どんなに深く私があなたを愛しているかを、マチルダさん。あなたの言うとおりだ。これから先は大きなサクランボのタルトになるんだ!」)(2010. 4. 8.)

  larmo 〔名詞〕 涙、しずく、つゆ。《「新選エス和」》
… 「泣くと目から出てくる水(Baza E. Radikaro)」です。大事な単語です。昨日の impertinenta の用例に続く文章です。
 Kaj li forviŝis larmon.
 Restis ankoraŭ fari la krurojn kaj la piedojn.
 Kiam Ĝepeto finfaris la piedojn, li sentis, ke piedo donas frapon sur lian nazopinton.
 "Mi meritas tion!" li diris en si. "Mi devus pensi pli frue! Nun jam estas malfrue." … el "La aventuroj de Pinokjo"

 (そして、おじいさんは涙をぬぐいました。まだ、すねと足づくりが残っていました。ついに足が仕上がったときに、おじいさんは鼻の先を足でけられたような気がしました。「そうされてもしかたがない」と、彼は自分に言いきかせました。「わしは、もっと早く考えに入れておくべきだった。今となってはもう遅すぎる」)(2003.12. 22)

* lasi 〔動詞〕 手ばなす;放置する;放任する;置き去る;(行く・するなどに)まかせる。《「新選エス和辞典」》
…重要単語です。英国語の 'leave; let' に相当します。下例では「消滅・隔離」を示す接頭辞 'for-' をつけた動詞(「放棄する・去る」)の過去受動態としています。Baza E Radikaro では「変えない;取り去らない;残しておく;邪魔しない;妨げない;禁止しない(ne ŝanĝi; ne forpreni; restigi; ne ĝeni; ne malhelpi; ne malpermesi)」です。昨日の naturo の用例に続く文章です。
Poste revenis ankaŭ miaj kunloĝantinoj. Ili ne estis forlasitaj la dancosalonon dum la tuta vespero...
 Oni ne povas multon aldoni al mia rakonto. Neniu de la koleginoj estis frapinta sur la pordon.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"

 (その後で私の同僚の女性たちも戻ってきた。彼女らはその晩はずっとダンスホールを離れることはなかった...。私の話に多くを付け加えることはない。同僚たちの誰もドアをノックしていなかった。)(2006. 11. 9.)

* lasta 〔形容詞〕@最後の、終わりの。A最近の、この前の。B最低の、ビリの。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'last' に相当します。Baza E Radikaro では「そのあとに誰も、あるいは、なにも(い)ない;一番の正反対 (neniu aŭ nenio estas post tiu; mal-unua)」です。昨日の almenaŭ の用例に続く文章です。

 En la lasta jaro, kiam la virinoj fariĝis por li tro turmentaj, li skribis tri fojojn al la filo, priskribis sian situacion kaj petis lin veni hejmen por helpi. La unuan leteron kaptis la virinoj antaŭ la forsendo. Kelkaj senespere maldolĉaj tagoj sekvis post tio.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (去年、女どもが彼に耐えられないほどにつらく当たるようになったとき、彼は息子に三度手紙を書き、状況を詳しく知らせ彼に家へ助けに来てくれるように頼んだ。最初の手紙は出す前に女どもが見つけた。そのあと絶望的な苦い日々が何日か続いた。)(2008. 3. 1.)

* laŭ 〔前置詞〕 ...に従って;...によって;...に沿って。《「新選エス和」》
…重要な前置詞です。接頭語としても使われ 'vole(自由意志で)' につければ「任意に('laŭvole')」の意味になります。Baza E Radikaro では「従って(道に沿ってゆく;規則に従って何かをする)(sekvante (iri laŭ vojo; fari ion laŭ la reguloj)」です。昨日の pezi の用例に続く文章です。
Sasivusan malrapide promenis laŭ la riverbordo. Ĉe la boato kolektiĝis multaj homoj. Tial li evitis la homamason kaj promenis laŭ la riverbordo.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (サシヴサンは川岸に沿ってゆっくりとあてもなく歩いた。その船のところでは沢山の人々が集まっていた。それで、彼は人込みをさけて川岸を歩いた。)(2005. 6. 1.)

* laŭdi 〔動詞〕 (ion) 褒める、賞賛する。《「エスペラント日本語辞典」》
… Bランクの単語です。英国語の 'praise' に相当します。下例では名詞にして使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'diri: "tiu estas la plej bona", "tio estas belega"' です。昨日の atenci の用例に続く文章です。

 Kaj Coclès retiriĝis kiel eble plej kontenta, ĉar laŭdo de S-ro Morrel, la plej bona el la marsejlaj honestuloj, pli flatis Coclès-on ol monregalo je kvindek eskudoj.
'29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (コクレスは極度の満足を覚えて引きさがった。マルセイユの人物中の人物であるモレル氏の賞賛は、五十エキュの賞与金よりも彼をよろこばせたというわけだった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 6. 10.)

  laŭdi 〔動詞〕 ほめる、たたえる。《「新選エス和」》
… Baza E Radikaro では、「<それ(人・もの)が一番良い>、<それは大変美しい>と言う(diri: 'tiu estas la plej bona', 'tio estas belega')」です。昨日の normo の用例につづく文章です。
 "Plaĉas al mi aŭdi vin diri tion," ŝi diris. "Mi volas diri, ke ĝi plaĉas al mi, sed mi ne vidis ion alian. Oni emas opinii, ke ĉio en Anglio kaj Usono devas esti multe pli bele; ke ĝi sufiĉas por Aŭstralio, sed ke tio ne vere laŭdas ĝin."
 Li skuis la kapon. "Vi tute malpravas, kara. Ĉi tiu estas bela kompare kun iu ajn alia loko." … el "Sur la bordo"

 (「あなたがそうおっしゃるのを聞いて、うれしいですわ」と、彼女はいった。「私が言いたいのは、この景色を私は気にいっているのですけど、私はほかのを知らないのです。イングランドやアメリカ合衆国にあるものは全て、より美しいと思いがちなんです。オーストラリアでは十分美しくても、それを本当に賞賛したことにはなりませんもの」彼は首をふった。「あなたは全くまちがっていますよ、お嬢さん。ほかのどんな場所と比較しても、ここの方が美しいですよ」)(2004. 4. 7.)

* laŭta 〔形容詞〕 @〔音・声が〕大きい:A声高な、派手な:《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'loud' に相当します。「声が小さい」は「正反対」を示す接尾辞 'mal-' をつけた 'mallaŭta' ですね。Baza E Radikaro では「強く音がする(forte sonanta)」です。先週末の fenomeno の用例に続く文章です。
 Mi ankoraŭ ne legis longe, kiam mi aŭdis tri ne tre laŭtajn sed sufiĉe klare aŭdeblajn frapetojn sur la pordo. Mi unue kredis, ke venas unu el la koleginoj kaj nur miris, ke mi ne aŭdis iujn paŝojn.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (私が大きくはないがしかしはっきりと聞こえた、三つのドアをノックする小さな音を聞いたときには、私はまだそんなにたくさん読んではいなかった。私は、最初、同僚の女性のうちの一人が帰ってきたのだと思ったが、ただ、足音を全く聞かなかったので不思議に思った。)(2006. 9. 26.)

* lavi 〔動詞〕 洗う、洗たくする。《「新選エス和」》
… 重要な基本単語です。
 Iam mi demandis infanon, kial la maro estas sala, kaj la infano, kies patro fore vojaĝis, tuj respondis: la maro estas sala ĉar la maristoj multe ploras. Kial do la maristoj multe ploras?... Ĉar, li respondis, ili ĉiam devas forvojaĝi... Kaj tial ili ĉiam sekigas siajn poŝtukojn sur la pinto de la mastoj!... Kial la homo ploras, kiam malĝoja, mi plu demandis. Ĉar, li diris, la okuloj devas esti kelkfoje lavitaj, por ke oni vidu pli klare! … el "Sonĝodramo"
 (かって、私はおさなごに、なぜ海は塩からいのかとたずねた。お父さんが遠くへ航海に出ているそのおさなごは、すぐに返事した。海が塩からいのは、水夫がよく泣くからさ。じゃあ、なぜ水夫はそんなに泣くの? なぜって、と彼は答えた、彼らはいつも旅に出ていなければならないからさ。だから、彼らはいつもハンカチをマストのてっぺんで乾かしているのさ。悲しいときに、なぜ、人間は泣くの、と私はさらに聞いた。だって、と彼は云った、目はもっとよく見えるように時どき洗ってやらなければいけないから。)(2003.7. 6)

* legi 〔動詞〕  p. f. 読む。《「新選エス和」》 p. = 本義。f. = 転義。
…重要単語です。接尾辞 '-ant(現在分詞能動)' をつけ名詞とした下例の単語は「読者」という意味で使われ、頻度が高い単語です。Baza E Radikaro では「単語を見て理解できる(vidi kaj kompreni vortojn)」です。先週末の kuraĝa の用例に続く文章です。
 La legantoj de ĵurnaloj bone scias kiel sensacia estis novaĵo de jurproceso kontraŭ polico.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (新聞の読者は、警察に対する訴訟のニュースがどんなにセンセーショナルだったかを良く知っている。)(2005. 8. 2)

* legomo 〔名詞〕 野菜、青物。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'vegetable' に相当します。下例では 'ĝardeno(庭)' と合わせ合成語としています。対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「人によって食べられる植物(果物やスパイスとして使われるものではない) (planto manĝata de homoj (ne frukto, ne spicherbo))」です。昨日の ondo の用例に続く文章です。

Kiam ŝi estis for, li ĝuis la laboron. Neniam li restis senokupe. Ĉe la florbedoj li sarkis, plantis kaj transplantis, kaj regule tondis la razenon. Li ankaŭ preparis malgrandan legomoĝardenon, kiu postulis iom da zorgado de tempo al tempo, tiel ke entute li estis laboroplena. Kaj ĉiufoje li timatendis ŝian revenon.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (彼女がいない時は彼は仕事を楽しんだ。することがなくて休憩しているなんてことは一度もなかった。花壇で雑草を取り、植えたり、植え変えたりし、規則的に芝刈りをした。彼はまた小さな野菜畑を作ったので時々はその世話もしたりして、全体として彼は仕事で手一杯だった。そして、いつも彼女の帰りを恐れながら待っていた。)(2009. 11. 18.)

* leĝo 〔名詞〕@(1)[法律] 〔国会の制定する〕法律;〔憲法、政令、条例なども含む〕制定法、実定法、法令、〔= pozitiva leĝo(実定法)〕。(2)〔単数で〕法令(全体);法。A法則。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'law' に相当します。Baza E Radikaro では「国の全ての人々に有効な、一連の法律 (aro da reguloj, validaj por ĉiuj homoj en iu lando)」です。昨日の inventi の用例に続く文章です。
 Nun mi fariĝis scivola. "Kiel povas okazi tio? Kiuj leĝoj de la fiziko permesas al vi transsalti la tempan dimension?"  … "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)"
 (今や、私は好奇心で一杯だった。「どうしたらそんなことが起きるのですか? あなたに時間の次元を飛び越えることを許すのはどんな物理法則なのでしょう?」)(2007. 9. 21.)

* lekanto 〔名詞〕 マーガレット。《「新選エス和」》
… もう一つ花の名前です。そして、lekanteto は、デージーです。「2001年宇宙の旅」で、コンピューターのハルが、デージー、デージーって歌っていましたね。
La blankaj lekantoj brilis en la sunlumo, la florkampo plenplenis de ili. Mi kolektis jam multajn florojn, la granda bukedo eble jam estis sufiĉa por mi, sed mi ne povis halti, kaj pli kaj pli multajn florojn mi plukis.
 (白いマーガレットは陽光の中で輝いていました。お花畑はマーガレットで一杯でした。私はすでにたくさんの花を摘んでいました。その大きな花束は、多分、私にはもう十分なものでしたが、私は花を摘むことやめることができませんでした。私は、ますますたくさんの花を摘みました)(2003.2. 3)

* leki 〔動詞〕 (ion) @なめる;<転義>なめるように覆う。A<転義>(作品を)ていねいに [疑って] 仕上げる。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'lick' に相当します。下例では過去形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「舌で物から(液体を)取り去る (forpreni (likvon) de io per la lango)」です。昨日の markoto の用例に続く文章です。

 Transsaltinte la florbedon, li kuregis ĝis la malantaŭa pordo kaj rapidis en la domon. En la kuirejo kirliĝis nubo de densa fumo dum flagrantaj flamoj malsate lekis la kurtenojn. Li ne hezitis momenton, sed saltis tra la fumo kaj furioze forŝiris la kurtenojn kaj piedpremis ilin sur la planko.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (花壇を飛び越えて彼は裏口へと走り、家の中へ急いで入った。台所で濃い煙の雲が渦巻いていて、めらめらと燃え上がる炎が飢えたようにカーテンをなめていた。彼は一瞬も躊躇しなかった。彼は煙をくぐり抜け、狂ったようにカーテンをむしりとり、それらを床の上で踏みつけた。)(2009. 11. 20.)

* leono 〔名詞〕 @ [動物] ライオン、獅子(しし)。A (Leono) [天文] しし座;獅子宮。B (Leono) [人名] 〔男子名〕レオン、レオ。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。もちろん英国語の 'lion' に相当します。Baza E Radikaro では「大きな哺乳動物で、ネコの親類、同じ色の茶褐色の皮膚を持つ (granda mambesto parenca al kato, kun egalkolora, flavebruna haŭto)」です。先週末の bleki の用例に続く文章です。
 Ĝuste tiam John, kiu finpretigis la litojn en la kabanoj, envenis en la kuirejon kaj senĝene sciigis nin, ke tiu ŝtelvaganto estas leono. Je la mencio de la vorto 'leono', la okuloj de Cunningham ronde vastiĝis, kaj lia buŝo larĝe malfermiĝis, sed li ne kapablis eligi eĉ unu silabon.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (ちょうどその時、小屋のベッドの準備を終えて、ジョンが入ってきて、あのこっそりうろつきまわっている奴はライオンだと私たちに気楽な調子で告げた。「ライオン」という単語を聞いて、カニンガムは目を丸くし、口をぽかんとあけたが、一言も声を発することができなかった。)(2007. 5. 29.)

* lerta 〔形容詞〕  器用な;巧みな;世なれた。《「新選エス和」》
…重要単語です。「不器用な」は、反対を示す接頭辞をつけた 'mallerta' ですね。下例では 'parolis(話した)' を修飾するために副詞語尾をつけています。Baza E Radikaro では「ある事をたやすく、しかも、すばやくやることが出来る (kiu povas facile kaj rapide fari ion)」です。前々回から、タゴールの "Malsata ŝtono"を例文としています。先週末の lando の用例に続く文章です。
 Ankaŭ lia neimagebla parolkapablo estis konsterna por ni. Li parolis pri ĉiu temo tiel lerte kvazaŭ la kreinto de la mondo ĉiam interkonsiliĝus kun li pri ĉiu afero.  … "Malsata ŝtono"
 (想像を絶する彼の話術も我々には驚きだった。彼は、まるで、世界の創造主は全ての事をいつも彼と相談して決めているのではないかと思わせるほどに、あらゆる話題について巧みに話した。)(2005. 10. 26.)

* letero 〔名詞〕@手紙、書状、書簡。A [法律] …状;令状。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'letter' に相当します。英国語では '-t-' がダブルのですね。Baza E Radikaro では「ある人に送ろうと紙の上に書いた文章 (frazoj sur papero por sendi al iu)」です。昨日の sendi の用例に続く文章です。

Antaŭ unu semajno venis letero de li, skribita kaj por la patro kaj por la patrino, sed en tiu estis neniu mencio pri la peto de la patro. Tiam li ekhavis la penson, ke li mem iru al la filo.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (一週間前、父親と母親にあてた一通の手紙が彼から届いたが、それには父親の願いに関して何の言及もなかった。その時、自分自身が息子のところへ行くのだとの思いが彼に生まれた。)(2008. 3. 5.)

* levi 〔動詞〕(ion) @持ち上げる、振り上げる、巻き上げる、起こす。A<身体などの一部を>上方へ動かす。B(程度を)高める、強める。C提起する。D〔比ゆ的に〕立ち上がらせる。E〔sin 〜i の形で〕身を起こす、立ち上がる。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'lift, raise' に相当します。下例では過去形にしています。Baza E Radikaro では「上のほうへ上げる;地上から取りあげ地上より上に保つ (suprenigi; preni de tero kaj teni super tero)」です。昨日の betulo の用例に続く文章です。

 Unue li ne atentis pri tio, sed iom post iom li rimarkis la triladon de la birdoj, flaris la odorojn, sentis la varmeton karesi la haŭton. Li levis la kapon, rektigis la korpon, kaj lia vizaĝo iom heliĝis. La paŝoj fariĝis pli facilaj, la iro pli rapida.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (最初は彼はそのことに気がつかなかったが、少しずつ彼は鳥たちの鳴き声に注意を向けるようになり、花々の匂いを嗅ぎ、皮膚をなでるほの暖かさを感じるようになった。彼は頭を上げ、姿勢をただした。彼の顔は少し明るくなった。歩みはより軽やかになり、進み具合もより早くなった。)(2007. 12. 22.)

* libera 〔形容詞〕 @拘束されていない。A制限なしの、制約のない; [コンピュータ] フリーの。B精神的に開放された、自主的な; [思想] 自由な。Cひまな、あいている、使える。D自由に通れる、自由に出入りできる、障害のない。E無料の、 = senpaga. F (de io) …のない、…を免れた。G [植物] 分離形の。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'free' に相当します。下例では副詞に変えて使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'neligita; memdecida; kiu povas foriri, se li, ŝi aŭ ĝi volas foriri; kiu povas fari, kion li aŭ ŝi volas' です。昨日の rezoni の用例に続く文章です。

 Bedaŭrinde, ĉu pro malamo, ĉu pro nekomprenemo, ne ĉiuj korespondantoj de Morrel havis la saman rezonadon, kaj kelkaj eĉ havis la malan rezonadon. La tratoj faritaj de Morrel estis do prezentitaj ĉe la kaso kun skrupula akurateco kaj danke al la prokrasto donita de la Anglo, ili estis pagitaj de Coclès tute libere.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (不幸にして(残念ながら)、モレル氏の取引先は、悪意からか、わけが分からずにか、誰ひとり同じような考え方をしてくれようとしなかった。なかには反対の考え方をするものさえあった。そんなわけで、モレル氏の振り出した手形は、約束どおりきちんと会計に差し出された。しかし、それらはイギリス人から与えられた猶予のおかげで、堂々とコクレスの手から支払うことができた。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第30章 九月五日。)(2011. 9. 16.)

  libera 〔形容詞〕 自由な;独立の;免除の;無料の;ひまな;すいている。《「新選エス和」》  
… 沢山の訳語がありますね。重要単語です。合成語で一番良く使われるのは「日」と組み合わせた「休日(libertago)」でしょう。Baza E Radikaro では「結ばれていない;自分できめる;もし、彼あるいは彼女あるいはそれが、去ろうと思えば去ることが出来る;彼あるいは彼女が、したいと思うことをすることが出来る(neligita; memdecida; kiu povas foriri, se li, ŝi aŭ ĝi volas foriri; kiu povas fari, kion li aŭ ŝi volas)」です。昨日の montri の用例に続く文章です。
 Poste Harakumar libere donacis al la servistaro de la vicadministristo kaj li veturis al la hejmo de la ĉefadministristo. La ĉefadministristo aŭdinte ĉion de Harakumar diris: "Jes, mi ankaŭ miris, ĉar mi ĉiam konsideris vin bona homo kaj mi ne povis pensi ke vi jurprocesos, neinformante min. Do, nun mi komprenas la tutan aferon."  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (そのあとハラクマールは副長官の召使たちに自由に贈り物をとらせ、それから、主席長官のところへ車で出かけていった。主席長官は、全てをハラクマールから聞いて次のように言った。「そうだよ。私も驚いていたんだ。というのも、私はあなたが良い人だと思っていたので、私に知らせずに訴訟を起こすなんて考えられなかったんだ。これで今やっと全てのことが分かったよ」)(2005. 1. 19.)

* malliberejo
 …重要単語です。下例の派生語は 'mal-(正反対の)' をつけて「不自由の」とし、 '-ej(常態の場所を示す)' をつけ、全体で「刑務所」という意味で大変よく使われる単語です。先週末の akuzi の用例に続く文章です。
 Sasivusan, forlasinte siajn karajn librojn en sia hejma ĉambro, eniris malliberejon por kvin jaroj.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (サシヴサンは、自分の大切にしている書物を自分の家の部屋に置いたまま、5年の刑に服した。)(2005. 8. 9)

* libro 〔名詞〕 @〔印刷された〕単行本、書籍、書物、図書。A〔大部の書物の〕巻、篇。B〔会計簿・出納帳などの〕帳簿、 = kaslibro. C政府が発表する実状報告書.D芳名帳。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'book' に相当します。下例では複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「紙の上の文章:多くの頁が合わさっている (frazoj sur papero: multaj paĝoj kune)」です。先週末の stoko の用例に続く文章です。

 "Mi reiros je la lunĉhoro, kun iu el viaj kolegoj. Poste mi retelefonos. Dume, ĝuu vian ripozon!... Mian saluton al via edzino! Ĝis!"
 Silvia Vikeri ekrigardis la staketon da libroj apud la lito. "Ĉu vi legis iujn el la romanoj?" ŝi demandis.
 "Ankoraŭ ne! Mi estis tro dormema."
 Ili konversaciis plurajn minutojn. Silvia ne menciis la enketadon de inspektoro Ĝerard. Forironte, "Mi revenos en la vespero," ŝi diris.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「昼食時に私があなたのお仲間の誰かと一緒にもう一度出かけてみます。その後、また電話します。それまでゆっくりお休みください!...奥様にどうぞよろしく!では!」シルヴィア・ヴィケリはベッドの脇の本の山をチラッと見た。「あなた、どれか小説よんだの?」と、彼女が聞いた。「まだだよ!とても眠かったんだ」彼らはニ、三分おしゃべりした。シルヴィアはジェラルド警視の捜査については何も言わなかった。「夕方もう一度来るわ」と言って彼女は部屋を出て行った。)(2009. 4. 21.)

* lifto 〔名詞〕 @エレベーター、昇降機。A [海洋] 〔ブームの端やヤードをつり上げる〕ロープ。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'lift' に相当します。Baza E Radikaro では「(他の階へ)人や物を上げる装置 (aparato por levi homojn aŭ aĵojn (al alia etaĝo))」です。昨日の dimanĉo の用例に続く文章です。

"Tie mi ekvidis ŝin en la bufedejo. Mi surmetis malhelajn sunokulvitrojn kaj atendis en malforte lumigita angulo, ĝis ŝi ŝanceliĝis elen, duonebria. Mi sekvis ŝin al la lifto kaj eniris post ŝi. La ceteron mi supozas, ke vi scias. Mi kunhavis ŝnuron por la okazo, se ĝi estus necesa." Aperis ĉe la buŝo rideto. "Parenteze, ŝi ne estis mia kuzino." Lia rideto larĝiĝis. "Kaj vi, tion ĉion sciante, pri ĝi vi povas fari nenion. Nenion!" Li kliniĝis antaŭen. "He! Ĉu vi aŭdis min?" Ĉar refoje estis fermitaj la okuloj de Olivero.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「そこのビュッフェで俺はあの女に出っくわしたんだ。俺は黒のサングラスをかけ薄暗い隅の方にかくれて、奴が生酔いでふらふらしながら外へ出てくるのを待ってたんだ。俺は奴の後をリフトまでつけて行き彼女の後から乗り込んだのさ。そのほかのことはあんたが知ってると思うよ。必要が生じた場合に備えて俺は縄を用意してたんだ」口の周りに微笑が浮かんだ。「ついでだが、あの女は俺のいとこではないよ」彼の笑みはおおっぴらになった。「そして、あんたはこのこと全部を知りながら、何にもできないんだ。何にも!」彼は前かがみになった。「ヘイ!俺の言ったことを聞いたのか?」なぜなら、また、オリヴァーの目が閉じられてしまっていたからだ。)(2009. 5. 13.)

* ligi 〔動詞〕 縛る;結ぶ;脈絡づける;団結・同盟させる;関係づける。《「新選エス和」》
…重要単語です。下例では、正反対を示す接頭辞 'mal-' をつけ「ほどく」といった意味で使っています。名詞形の 'ligo' は「結合;連盟」といった意味ですが、これがカタカナ語の「リーグ」、英国語の 'league' に相当します。Baza E Radikaro では「一緒にする;縄で固定させる (igi kunaj; fiksi per ŝnuro)」です。昨日の fontano の用例に続く文章です。
En tia belega kaj trankvila ĉambro la belaj persaj junulinoj antaŭ banado malligis la longajn hararojn kaj, sidante sur ŝtonaj benkoj kaj streĉante siajn nudajn piedojn en bonodoran akvofluon, kantis "Gaĝal" en akompano de setaro*.
* Korda muzikinstrumento hinda. / Tr.  … "Malsata ŝtono"

 (その静かでとても美しい部屋で、入浴を前にしてペルシャヤの若くて美しい女性たちが長い髪をほどいていた。そして、石のベンチに座ったり、良い香りのする水の流れに自分たちの素足をのばしたりして、シタール*の伴奏に合わせて「ガジャール」を歌っていた。*:インドの弦楽器/訳者。)(2005. 11. 16.)

* ligno 〔名詞〕 木材。《「新選エス和」》
… 下例は、すでにこれまでに読んだ「ピノキオ」の第1章のあらすじです。-aĵ(物質の具体化されたもの、ここでは「木製品」)をつけ、-isto(職業人を示す)がさらについています。エスペラントの良いところです。これで、「指物師、大工」です。昨日の skulpti の用例に続く文章です。
 1. Kiel okazis, ke majstro Ĉerizo, lignaĵisto trovis lingopecon, kiu ploris kaj ridis, kiel infano. … el "La aventuroj de Pinokjo"
 (第1章  大工のサクランボ親方が、赤んぼうみたいに泣いたりわらったりしている木切れを見つけるしだい。(杉浦明平訳))(2003.11. 30)

* liki 〔動詞〕 @〔なべ・たる・管・ビンなどが〕漏(も)る、漏れている、水漏れする。A [海洋] 〔船が〕浸水する。B [電気] 漏電(ろうでん)する。C〔秘密などが〕漏れる。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'leak' 、カタカナ語の「リークする」に相当します。下例では 'imuna(免疫のある)' と合わせ合成語としています。Baza E Radikaro では「(容器について:)(ポトンポトンと)液体が、あるいは、(少しずつ)油が通り抜ける ((pri ujo:) tralasi likvon (gute) aŭ grason (iom post iom))」です。この、あっけない、あるいは、ずるいといった感じの作品は明日で終了です。昨日の plezuro の用例に続く文章です。

 "Jes!" Ĝerard respondis. "Ni trovis la aŭton, staranta flanke de la strato kelkcent metrojn for de la apartamentaro. Kaj en la kofro estis ne nur la mono, sed ankaŭ la personaj paperoj de Laŭra Denton, ankoraŭ en ŝia mansaketo. La kazo esta likimuna, danke al vi."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「そうですよ!」と、ジェラルドは応じた。「私たちは車を見つけましたよ。それはアパート群から数百メートル離れた道路の片側に停まっていました。そして、車のトランクの中には現金ばかりでなく、ラウラ・デントンの個人的な書類もありました。彼女のハンドバッグの中に入ったままで。この事件は破綻が全くなくなりましたが、それはあなたのおかげですよ」)(2009. 5. 22.)

* lineo 〔名詞〕 @〔細い丈夫な〕つな、ひも;釣り糸; [海洋] リネンロープ、亜麻縄、〔測深用などの〕細い索縄。A [電気] [通信・放送] 〔電力用・通信用などの〕電線路、回線。B [電気] 回線、伝送路。C〔長さの単位〕ライン〔12分の1インチ、約2.12mm〕。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'line, line cord' に相当します。下例では対格語尾がついています。昨日の metropolo の用例に続く文章です。

"La dommakleristo sciigis al mi, ke, kiam ŝi ekluis la apartamenton, Laŭra Denton antaŭpagis kontante, kaj ke ŝi poste faris same je la komenco de ĉiu monato. Tio sugestas, ke ŝi nek havis bankokonton nek uzis kreditokartojn, probable por ne lasi spuron rilate sian kulpecn en la fraŭdo. Bovolu teni la lineon unu momenton!"

… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「住宅の仲買人が私に教えてくれたのだが、ラウラ・デントンがアパートを借りた時は現金前払いだったし、その後毎月月初めに彼女は同じようにしているということだ。これは彼女が銀行口座も持っていなければ、クレジット・カードも使わないということを意味していて、おそらく、自分の詐欺犯罪にからむ痕跡を残さないようにするためなのだろう。ちょっとの間、電話を切らないでそのままにしていてくれ!」)(2009. 4. 15.)

* linio 〔名詞〕@線、ライン。A〔交通機関の〕路線;[海洋] 航路。B〔文章の〕行。C〔政治などの〕路線、運動方針。D家系、血統。E戦線。F [海洋] 経緯度線。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'line; ruling' に相当します。Baza E Radikaro では「二点間の切れ目のないつながり('B'には一本の直線と二本の曲線がある;'O'は一本の曲線である);___;本の中の単語の一列;二地点間のバス、電車、汽車あるいは船の定期的なサーヴィス (seninterrompa ligo inter du punktoj (en "B" estas unu rekta linio kaj du kurbaj linioj; "O" estas unu kurba linio); ________ ; unu vortovico en libro; regula servo de aŭtobuso, tramo, trajno aŭ ŝipo inter du lokoj)」です。昨日の super の用例に続く文章です。
Miaj okuloj sekvis la linion de la rigidiĝintaj kruroj kaj trunko ĝis la kolo, volvita per la dika tren-ŝnuro de la Land-Rover. La alia finaĝo de la ŝnurego estis firme fiksita al la transtrabo de la kabana tegmento.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (私の視線は硬直しつつある死体から、ランド・ローヴァーの太い引き綱が巻きついた首へのラインをたどった。その太い綱のもう一方の端は小屋の屋根に渡された梁にしっかりと固定されていた。)(2007. 7. 12.)

* lipo 〔名詞〕 くちびる; f. 口;へり; [植物学] しん弁。 《「新選エス和」》 f. = 転義。
…重要単語です。英国語の 'lip' に相当します。エスペラントでは名詞の語尾は '-o' です。下例では複数語尾をつけています。Baza E Radikaro では「口の外側の部分 (ekstera parto de buŝo)」です。先週末の kandelo の用例に続く文章です。
Subite mi vidis ŝin -- la persan belulinon -- apud mia figuro en la spegulo. Ŝi kliniĝis kaj montris sian amoran deziron per siaj okuloj. Sur ŝiaj belgaj maldikaj lipoj freŝaj estis parolsignoj neaŭdeblaj.  … "Malsata ŝtono"
 (突然、私は鏡の中に私の姿の近くに寄りそっている彼女を見た。ペルシャの美女を。彼女はお辞儀をし、目で愛してほしいといったしぐさをした。彼女の美しくてみずみずしい薄い唇には、耳にすることができない言葉の気配があった。)(2006. 3. 21.)

* listo 〔名詞〕 @リスト、一覧表、目録、名簿。A [コンピュータ] 系列、リスト、並び。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'list' に相当します。下例では複数語尾 '-j' がついています。Baza E Radikaro では「人あるいは物の名前がある順序にしたがって上から下へと書かれている (nomoj de personoj aŭ aĵoj, skribitaj unu sub la alia laŭ iu ordo)」です。先週末の viktimo の用例に続く文章です。

 "Tiun nomon mi ne rekonas. Sed estas en nia urbo pli ol dudek mil loĝantoj. Vi povus kontroli en la telefonlibro kaj en la listoj de voĉdonantoj,"
 "Tion jam faris viaj kolegoj. Ili estas tre helpemaj. Sed la nomo ne troviĝas tie."
 "Ĉu ne estis iu adreso en ŝiaj paperoj?"
 "Ni ne trovis paperojn. Mankis en la ĉambro eĉ mansaketo. Ŝajnas, ke la murdinto forprenis ĝin."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「その名前で何も思い出すものはないな。しかし、わが町には二万人以上の住人がいるんだ。電話帳とか、選挙人名簿とかで君は調べられるだろうよ」「あなたのお仲間がすでにそれをやってくれています。あの人たちはとても世話好きですね。でも、名前はそこにはなかったんです」「彼女の持ってた書類に何か住所はなかったのかい」「書類が見つからなかったのです。部屋にはハンドバッグさえなかったんです。犯人が持ち去ったと思われます」)(2009. 2. 24.)

* lito 〔名詞〕 ベッド、寝台、寝床。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'bed' に相当します。Baza E Radikaro では「横になる(そして寝る)ための家具 (meblo por kuŝi (kaj dormi))」です。昨日の fotografi の用例に続く文章です。

 "Mi provos." Tomaso Ĝerard stariĝis. "Mi iros rekomenci la laboron."
 "Momenton! Kiam vi priserĉis la apartamenton, ĉu vi ankaŭ kontrolis la aŭton?"
 "Ne! Pri tio mi ne pensis. Dankon pro la sugesto!" Li prenis de sur la lito la fotojn de la mortintino. "Mi revenos en la posttagmezo, li diris, kaj foriris.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「やってみます」トマス・ジェラルドは立ち上がった。「仕事を再開しに行きます」「ちょっと待った!君がアパートを捜査した時、自動車も調べたかね?」「いいえ!そのことを考えていませんでした。ご指摘を感謝します!」彼はベッドから亡くなった女性の写真をとった。「お昼過ぎに戻ってきます」と彼は言い、出て行った。)(2009. 4. 9.)

  lito 〔名詞〕 寝台; f. 寝床;寝所;温床; [地学] 川床。 《「新選エス和」》 f. = 転義。
…重要単語です。英国語は 'bed' ですね。下例は「外へ」を示す接頭辞 'el-' をつけ、「その状態への変移」を示す接尾辞 '-iĝ' をつけ動詞とし、その過去形で「起きた(ベッドから出た)」の意味です。「中へ」を示す接頭辞 'en-' に変えた 'enlitiĝis' は「寝た」ですね。Baza E Radikaro では「横になる(そして眠る)ための家具 (meblo por kuŝi (kaj dormi))」です。昨日の milda の用例に続く文章です。
 Mi ellitiĝis tre singarde. En la kastelo ekzistis cento da ĉambroj -- ĉiu malplena; tie estis nur mi kaj neniu alia viva estaĵo, tamen mi kun ĉiu piedpaŝo ektimis, ke la dormantoj vekiĝos pro mia piedpaŝo.  … "Malsata ŝtono"
 (私は大いに気を配ってベッドから起き上がった。城には百もの部屋がある−すべて無人の。城には私だけが住んでいて、ほかに生きものは存在していなかったが、私は眠っているものが私の足音で目をさましはしないかと、一歩あゆむごとに恐れた。)(2006. 2. 10.)

* liveri 〔動詞〕 引き渡す;届ける;供給する。《「新選エス和」》
… 重要単語です。Baza E Radikaro では「購入者に買い物を持たせる;注文品、郵便物などを運び届ける(havigi aĉetitan objekton al la aĉetinto; alporti menditaĵojn, poŝtaĵojn,...)」です。一昨日の balai の用例に続く文章です。
 Harakumar -- la afergvidisto -- kiel gastiganto devis liveri kokidojn, ovojn, buteroleon kaj lakton al la tendo de la administristo. Fakte li kutimis liveri pli ol tiom, kiom estis vere necesa, sed iun matenon la balaisto alvenis kaj petis ok funtojn da buteroleo por la hundo de la administristo.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (実務監督官のハラクマールは、客をもてなす主人として、若鶏、卵、バター油、それに牛乳を長官のテントに届けた。実際のところ、彼は必要以上のものを届けるのが常だった。しかし、ある朝、掃除人がやって来て、長官のイヌ用にバター油を8ポンド欲しいと願い出た。)(2004. 11. 25.)

* logi 〔動詞〕 おびきよせる;気をひく。 《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'lure' に相当します。「動作の方向」などを示す接頭辞 'al-' をつけた 'allogi' は「心をつかむ;引き付ける;魅了する」という意味で良く使われます。Baza E Radikaro では「何か楽しいこと、望まれたことを示し、自分の方へ引きつける、来させる (altiri al si, venigi al si, proponante ion plaĉan aŭ deziratan)」です。昨日の komforto の用例に続く文章です。
Min multe pli logis la mistera aŭtuna nokto. Estis vere frosto, kaj ankaŭ estis tre nigre; supre de mi volbiĝis profunde nigra ĉielo kun etaj brilaj steletoj, sed ili ne kapablis multe lumigi ĉi-tiun grandegan profundan mallumon de senlima laplanda arbarego.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (神秘的な秋の夜の方がもっと私を魅惑した。寒さは本格的だったし、本当に真っ暗だった。上空には小さな星ぼしがひそやかに輝いて、深い暗闇につつまれた空がドームのように広がっていたが、この奥深く巨大で、果てしないラップランドの大森林をそれらが少しは明るくしてくれることをとても望めなかった。)(2006. 7. 15.)
  logi 〔動詞〕  (iun) (人を)おびきよせる;誘惑する;いざなう;興味を引く:《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'lure' に相当します。下例では「到達・目標など」を示す接頭語 'al-' をつけて「ひきつける、魅惑する」の意味で使っています。この場合、英国語の 'attract'に相当します。Baza E Radikaro では「何か好まれるもの、望まれるものを提案して、自分のほうへ引っ張る、あるいは、来させる(altiri al si, venigi al si, proponante ion plaĉan aŭ deziratan)」です。先週末の esplori の用例に続く文章です。
-- Sed mi devas konfesi, ke tiu penso tute ne allogis min. La tuta afero komencis nun aspekti al mi iom timiga.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (しかし、私は白状しなければならないのだが、そんな考えは全く私には魅力がなかった。この出来事全体が今や私には少しばかり怖いものになりはじめていた。)(2006. 10. 24.)

* loĝi 〔動詞〕 住んでいる;泊まっている。《「新選エス和」》
…重要単語です。下例の最初のは、場所を示す接尾辞 '-ej' をつけて「住居」、あとのは開始を示す接頭辞 'ek-' をつけて「住み始める」といった意味で使っています。Baza E Radikaro では「ずっと続けて滞在している(家、町、国に) (daŭre restadi (en domo, urbo, lando))」です。昨日の ŝpruci の用例に続く文章です。
Nun ĝi estas loĝejo tro granda kaj ege trankvila por impostkolektisto kiel mi, kiu estis sola sen kunulino. La maljuna oficisto Karim Khan avertis min ne ekloĝi en tiu ĉi palaco.  … "Malsata ŝtono"
 (今、私のような連れ合いが居ない独り者の税の徴収員の住居としては、それはあまりにも大きすぎ静かすぎです。あの年寄りの事務員のカリム・カーンはこの宮殿住んではいけないと私に忠告してくれました。)(2005. 11. 18.)

* loko 〔名詞〕@場所、所;地点。A〔人・物の〕占める場所、席。Bある・いるべき場所、決められた場所。C事件の起きた・起きる場所、現場;〔催し物の〕開催場所。D部分、箇所。E余地。F〔競技などでの〕順位。G職、ポスト。H立場、境遇。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。いろいろな意味で使われる重要な単語です。英国語の 'place' に相当します。Baza E Radikaro では「何か、あるいは、誰かがいる(ある)場所;ある物のための場所;町、あるいは、村 (tie, kie io/ iu estas; spaco por io; urbo aŭ vilaĝo)」です。昨日の tabulo の用例に続く文章です。

 Tamen li ne endormiĝis. Subite li konsciiĝis pri la stranga en tio, ke li, kaduka maljunulo, kuŝas en fojnejo en tute fremda loko, kie neniu konas lin, kaj kie li neniun konas.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (しかしながら、彼は眠れなかった。みすぼらしい老人の彼が、誰も彼のことを知らず彼も誰も知らない全く見ず知らずの土地の干し草置き場で横になっていることの奇妙さに、彼は突然気がついた。)(2008. 2. 21.)

* longa 〔形容詞〕@(1)〔寸法・距離が〕長い。(2)〔数量副詞句を伴って〕…の長さがある。A〔時間が〕長い。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'long' に相当します。英米人は単語が似ていて得ですね。Baza E Radikaro では「(前から後ろまで、はじめから終わりまでの)一方向への(大きい)量、(時間に関しても使う) ((kun granda) mezuro en unu direkto (de antaŭo ĝis malantaŭo, de komenco ĝis fino) (ankaŭ pri tempo))」です。先週末の interŝanĝi の用例に続く文章です。

 -- Vidu, patro, estis malsaĝe, ke mi ne mendis aŭton. Vidu, kiel laca vi nun estas!
 Kvazaŭ ne aŭdante la rimarkigon la maljunulo iom turnis sin al la filo kaj demandis:
 -- Kaj kiom longe vi restos hejme?  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (「分かったでしょう、お父さん、私が自動車を頼まなかったのがどんなに馬鹿げた事だったかが。ほら、お父さんは今とっても疲れていらっしゃる」まるで息子が言ったことを何も聞いていなかったかのように、老人は息子の方をちょっと振り向いてたずねた。「それで、お前は家にどれぐらいいてくれるのかね?」)(2008. 6. 10.)
  longa 〔形容詞〕 長い;= 〜edaŭra(長持ちする;長引く;長期の)。《「新選エス和」》
…重要単語です。「短い」は 'mal-(正反対を示す)' をつけた 'mallonga' です。この場合、<マロンガ>でなく<マルロンガ>と発音しますので注意を。下例の 'de 〜e' は、「ずっと以前から」の意味でよく使われる熟語です。Baza E Radikaro では「一方向の(大きな)単位(前から後ろまで、初めから終いまで)(時間でも使われる)((kun granda) mezuro en unu direkto (de antaŭo ĝis malantaŭo, de komenco ĝis fino)(ankaŭ pri tempo))」です。昨日の vualo の用例に続く文章です。
Giribala de longe esperis, ke antaŭ la forveturo el la vilaĝo ŝi eble havos okazon renkonti Sasivusanon, sed hodiaŭ ŝi eĉ ne sciis, ke ŝia instruisto staras proksime de ŝi.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (ギリバーラはずっと前から村を船で出てゆく前に、多分、サシヴサンに会う機会があるかもしれないと期待していたが、今日、自分の先生が彼女のすぐ近くに立っていたとは全く知らなかった。)(2005. 6. 3.)

* lucida 〔形容詞〕 明敏な、明快な、正気の。
… よく使えそうな単語なのに、あまり出会わない単語ですね。
 --Kiel longe mi vintrumis?
 --Certe pli ol kvincent jaroj. La lasta milito okazis en la fino de la dua jarmilo.
 --Kaj la nuna jaro estas...
 --...la jaro 2500. Hodiaŭ estas la dua de junio 2500. -- Li diras tion montrante poŝkalendaron.
 --Mia datreveno! Hodiaŭ mi fariĝis 571-jara! Mi estas maljunega!
 --Gratulon, aveto! Vi estas tre lucida kaj sana por via aĝo. … el "La estonto dependas de ni"

 (「どれぐらい私は冬眠していたのですか?」「500年以上なのは確かです。この前の戦争は、第二千年紀の終わりにありました」「そして、今年は?」「2500年です。今日は、2500年の6月2日です」彼は、ポケットカレンダーを見せながらそう言いました。「私の誕生日だ! 今日、私は571歳になったんだ! 何という高齢者なんだ、私は」「おじいさん、おめでとうございます。あなたは、歳の割には大変にご明晰で、ご健康ですよ」)(2003.5. 23)

* lui 〔動詞〕 賃借する。《「新選エス和」》
… 重要語です。Baza E Radikaro では、「自分で使うために、ある期間、お金を払って、ある物を受けとる(ricevi ion por sia uzo, dum certa tempo, kontraŭ pago)」です。過日の mezuri の用例につづく文章です。
 Lia okulo mezuris la miksitan enhavon de tiu malgranda ĉambro. "Diru al mi," li subite diris. "Ĉu jen estas paro de akvoskioj?"
 Ŝi kapjesis. "Ni ankoraŭ uzas tiujn - aŭ ni uzis ĝis la milito." Ŝi paŭzis. "Ni kutimis libertempi ĉe Barwon (Barŭon) Enirejo. Panjo luis la saman domon ĉiujare." Ŝi silente staris dum momento, pensante pri la sunbrila malgranda domo apud la golfludejo, la varma sablo, la malvarmeta aero rapidanta preter ŝian kapon, dum ŝi kvazaŭ flugis post la motorboato en nubo da akveroj. "Jen la ligna fosilo, kiun ni uzis por konstrui kastelojn, kiam mi estis tre malgranda."  … el "Sur la bordo"

 (艦長の目は、その小さな部屋に乱雑においてある物を見つめていた。「教えてください」と、突然、彼はいった。「これは、水上スキーではありませんか?」モイラはうなずいた。「私たちは、それをまだ使っていますわ。戦争になるまで使っていた、という意味ですが」彼女は、ちょっと間をおいた。「私たちは、バーウォンの岬でいつも休暇を過ごしていました。母が、毎年、同じ家を借りるのですわ」彼女は、ゴルフ場の近くの陽の当たる小さな家のことを考えながら、黙ってしばらく立っていた。暖かい砂。彼女が水煙の中、飛ぶようにモーターボートの後をすべっている間、彼女の頭の横をかすめてゆく、ひんやりした空気。「あら、私がほんとに小さかった時に、お城を作って遊んだ木のスコップがあるわ」)(2004. 5. 7.)

* lukso 〔名詞〕 ぜいたく、おごり、ルクス。《「新選エス和」》
… 明るさの単位も同じとは知りませんでした。ブランド品を身につけると「明るくなる」のですかね。下の用例は昨日の erari の用例の続きの文章です。
  Ĝi ne estis io luksa, sed simpla peco el stako, tia, kian vintre oni metas en la fornon aŭ kamenon, por bruligi fajron kaj varmigi la ĉambron. … el "La aventuroj de Pinokjo"
 (それは、なにかとても立派なものというのではなくて、がらくたの山からとってきただけの端っこで、冬に、火をもして部屋を暖めるために、かまどや暖炉に投げこむような、そんな木切れでした。)(2003.11. 17)

* lukti 〔動詞〕@ (kun iu) <人と>格闘する、素手で戦う;[スポーツ] レスリングする。A (kun io) <…と>戦う;闘争する。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'wrestle; struggle' に相当します。Baza E Radikaro では「武器なしで戦う(あるいはまた、スポーツのように);困難に打ち克つように懸命に努力する (batali sen armiloj (ankaŭ kiel sporto); pene provi venki malfacilaĵojn)」です。昨日の faŭko の用例に続く文章です。
 "Forprenu viajn stinkajn manojn de li, vi, ebria hieno!" kriaĉis Mildred, forpuŝante Cunningham.
 Raffaele tuj metis sin inter la du luktantojn.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"

 (「あなた、その穢れた手で彼をさわらないで、酔っぱらいのハイエナ!」とミルドレッドがカニンガムを押しやりながらヒステリックな声を張りあげた。ラファエルがすぐに争っている二人の間に割って入った。)(2007. 5. 19.)

* luli 〔動詞〕 @ (iun) <赤ん坊・子供を>揺する;揺すって眠らす。A (ion) 《転義》静かにゆらす。B (ion) 《転義》なだめる;和らげる。 《「エスペラント日本語辞典」》
… Cランクの単語です。英国語の 'lull, rock' に相当します。下例では「用具・装置」の意味を示す接尾辞 '-il' をつけ「ゆりかご」の意味で使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'movi infaneton tien kaj reen por dormigi ĝin' です。昨日の ĵaruza の用例に続く文章です。

Fakte, de ĉiam li estas tia. Ni konas unu la alian ekde la infanaĝo, ni ludis kune preskaŭ ekde la lulilo. Kompatinda knabo! Mi scias, ke li tro suferas, sed nenion oni povas fari. Mi devas gajni mian vivon, jen ĉio.
'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)"

 (実際、彼は初めからそんなです。私たちはお互い小さい頃からの知り合いです。私たちはほとんどゆりかごの時から一緒に遊んでいました。可哀そうな子! 私は彼がひどく苦しんでいることを知っていますが、誰も何もしてあげることはできません。私は自分の暮らしを立ててゆかなければなりませんし、それが全てです。)(2011. 3. 3.)

* lumi 〔動詞〕 p. f. 光っている。《「新選エス和」》 p. = 本義。 f. = 転義。
…重要単語です。下例では語尾 '-o' をつけ名詞とし、英国語の 'day' に相当する 'tago「日、昼間」' と合わせ、「昼の光」といった意味の合成語としています。Baza E Radikaro では「明るくする:太陽が輝いている、ランプがともっている (heligi: suno lumas, lampo lumas)」です。先週末の aero の用例に続く文章です。
 La suno malaperis ĉe la alia flanko de la montopinto kaj subite estis malhele kvazaŭ kurteno ekfalis sur la taglumon; ĉi tie la renkontiĝo de tago kaj nokto tute ne longe daŭras.  … "Malsata ŝtono"
 (太陽が対岸の山の頂上にかくれると、突然、まるで昼の光にカーテンを下ろしたように薄暗くなった。この地では、昼と夜の出会いが長く続くことは全くないのだ。)(2005. 12. 6.)

* luno 〔名詞〕 [天文] 月:《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'moon' に相当します。ついでに「太陽」は 'suno' 「満月」は 'plena luno' です。Baza E Radikaro では「地球の人工ではない衛星(それが(常にではないが)夜地球を照らす);他の惑星の衛星 (natura satelito de Tero (ĝi lumigas (ne ĉiam) la teron dum la nokto); natura satelito de alia planedo)」です。先月末の konturo の用例に続く文章です。
Estis la luno, tiu nokta migranto, kiu fervore grimpis supren kontraŭ la montpintoj, kaj baldaŭ ties opala globo aperis super la fjelmontoj.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (月が出ていた、執拗に山頂を目指して上ってゆく、あの夜の放浪者が。そして、やがてそのオパール色の球体がフィエルド台地の山々の上に現れた。)(2006. 8. 15.)

* lunĉo 〔名詞〕 軽い昼食、ランチ。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'lunch, snack' に相当します。昨日の stako の用例に続く文章です。

 "Kompreneble! Plej grave estas, ke vi ripozu. Mi ne plu ĝenu vin! Mi devas aĉeti provizojn kaj fari preparojn por la lunĉo, ĉe kiu mi hodiaŭ gastigos plurajn amikinojn." Ŝi refoje kisis lin kaj foriris.
 Li kuŝis iom da tempo enpense. Subite li rememoris, ke devas veni hodiaŭ de la marbordo Tomaso Ĝerard. Li esperis, ke liaj kolegoj povos doni al la vizitonto iun ajn helpon, kiun li deziros.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「それはそうね。一番大事なことはあなたがお休みになることよ。私はもうこれ以上お邪魔しないわ。食料品を買ってきてお昼の準備をしなければならないのよ。友達を何人かよんでランチを一緒にするのよ」彼女はもう一度彼にキスして出て行った。彼はしばらく横になって考え事をしていた。突然、彼は今日海岸地方からトマス・ジェラルドがやってくることを思いだした。やって来た男に自分の同僚が、その男が必要とする助力をそれがどんなものであっても与えてやってくれるといいがと思った。)(2009. 2. 11.)

  lunĉo 〔名詞〕 軽食。《「新選エス和」》
… PIV には、「お昼前後に食べる軽食(ファースト・フードの類)」となっていて、朝食と夕食をたっぷり食べる国で使われる単語で、「tagmanĝo の代わりに使ってはいけない」とあります。下例ではどうでしょうか。昨日の aplombo の用例につづく文章です。
 "Ni havis veran veturon," komentis la estro de la submarŝipo. Li eliĝis kaj prezentiĝis al Maria. Tiam li turniĝis al Mojra. "Ĉu plaĉus al vi, ke mi iom marŝigu la ĉevalinon, ĝis ĝi iomete malvarmetiĝos?"
 "Bonege," diris Mojra. "Mi sugestas, ke vi maljungu ĝin kaj metu ĝin en la kampon. Petro klarigos al vi, se vi deziras fari tion por mi. Mi helpos Marian pri la lunĉo. Ho, Petro, Dwight deziras velveturigi vian boaton hodiaŭ posttagmeze." … el "Sur la bordo"

 (「本格的なドライブでしたよ」と、潜水艦の艦長がいった。彼は馬車から降り、マリアに紹介された。それから、彼はモイラの方を振りかえった。「体温が少し下がるまで、私が雌馬をしばらく散歩させましょうか?」「お願いします」と、モイラがいった。「馬を馬車からはなして、野原へ連れていってください。私のかわりにそうしてくださるのなら、ピーターが教えてくれます。私はマリアと軽食の準備をしますわ。ああそうだわ、ピーター、ドワイトさんが、今日の午後、あなたのボートに乗りたいのだそうよ」)(2004. 1. 27.)



ライン