ライン


今日の単語 (Ko)
メール アイコン
メール
トップ アイコン
トップ


* kodo 〔名詞〕 法典、(信号などの)コード。《「新選エス和」》

… カタカナ語と同じです。こういった単語は日本語(下例では「符号」)に置き換えないでそのまま「コード」と覚えた方が役に立つ場合が多いかもしれません。昨日の monitoro の用例につづく文章です。
 "Estas nur ebleco. Oni ne povas disaŭdigi sen energio kaj tio signifas ian specon de motoro, aŭ simila, kaj ĝi devas esti granda motoro kun sufiĉa forto funkciigi disaŭdigan stacion kun tutmonda kapablo. Oni opinius, ke homo, kiu povus ekfunkciigi kaj daŭrigi tian ekipaĵon, certe scius iom pri morsa kodo. Eĉ se li povus elsendi nur je rapideco de du vortoj en minuto kun la kodlibro antaŭ si."
 "Ĉu vi opinias, ke oni nin sendos tien?" … el "Sur la bordo"

 (「可能性があるということだけだよ。エネルギーなしで発信を続けることはできないから、モーターか何かがあるということさ。そして、そのモーターは、世界中に電波を届ける能力を持つ発信基地を動かすのに十分な出力を発揮できる、大きなものでなければならないのさ。そんな装置を起動させ、その運転を続けることができる人間なら、モールス・コードの少しぐらいは知っていても悪くない。自分の前にコードブックを開いて、1分間に2語の速さでしかキーをたたけないとしてもだ」「連中は我々をそこへ派遣しようとしているのだ、とお考えなのですか?」)(2004. 2. 19.)

* kojno 〔名詞〕 くさび。《「エスペラント日本語辞典」》
… ランク外の単語です。英国語の 'wedge, chock' に相当します。下例では「その状態へ変わらせること」を意味する接尾辞 '-ig' をつけて動詞とし、その過去受動態を形容詞として使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'peco (je sekco plata triangulo) por fendi, teni fendon malferma aŭ senmovigi ion' です。昨日の firmao の用例に続く文章です。

 Anstataŭ tiu viveca aspekto de komforto kaj de feliĉo, kiu eliĝas, tiel dirite, el firmao survoje al prospero, anstataŭ tiuj feliĉaj vizaĝoj aperantaj malantaŭ la fenestraj kurtenoj, la zorgemaj komizoj trapaŝantaj la koridorojn kun plumo kojnigita malantaŭ la orelo, anstataŭ tiu korto ĝisĝene plena je pakoj, bruanta per krioj kaj ridoj de la leterportistoj, li trovus ĉe la unua vido mi ne scias kion tristan kaj senvivan.
'29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (すなわち、彼は、興隆の道程にある商店から吐き出される活気、安息、幸福の息を感じ、窓のカーテンを越して見える愉快げな顔や、耳の後ろにペンを挟んで廊下を横ぎる忙しそうな事務員の姿を見、梱がうずたかく積まれ、人足(郵便配達人)の叫び声や笑い声の響き渡る中庭を見るかわりに、一見、言いようのない寂莫と死のかげを見出したことにちがいない。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 5. 27.)

* koko 〔名詞〕 [鳥類] ニワトリ、にわとり、鶏。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'cock, fowl' に相当します。Baza E Radikaro では「(庭)禽(雄鶏は「コケコッコー」と鳴き、雌鶏はクックッと鳴く)(人は雌鶏が生んだ卵を食べる) ((kort)birdo (virkoko kokerikas; "ko-keriko", kokino klukas) (homoj manĝas la ovojn de kokinoj))」です。昨日の letero の用例に続く文章です。

 Koko vekis lin frue en la mateno. Li pensis, ke estas tempo foriri, por ke li povu fari siajn tridek kilomertojn ankaŭ hodiaŭ. Tamen li ankoraŭ longe restis kuŝanta en duondormo. Liaj kruroj estis rigidaj kaj laco katenis lin.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (朝早くに雄鶏が彼を起こした。彼は今日もまた30キロを歩きとおすべく出発する時間が来たと思った。しかし、彼はなお長いことうつらうつらしながら横になって休んでいた。彼の足はこわばっていて、疲れが彼を金縛りにしていた。)(2008. 3. 6.)

* kokeriko 〔動詞〕 〔おんどりの鳴き声〕コケコッコー。《「エスペラント日本語辞典」》
… ランク外の単語です。英国語の 'cock-a-doodle-do' に相当します。下例では動詞にして現在形として使っています。昨日の provoki の用例に続く文章です。

 "Kiel mi povas ludi, se vi konstante kokerikas?" Partridge protestis unu nokton.
 "Kokerikas? Kiu kokerikas? Zorgu, kion vi diras, Partridge, aŭ ĉi tiu esti via lasta ludo."
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「君が絶えずコケコッコーと鳴いて勝どきを上げるとしたら、私はどうやってゲームをしたら良いのかね?」ある夜、パルトリッジが抗議した。「コケコッコーと鳴くだと? 誰がコケコッコーと鳴くんだよ? 言葉に気をつけろよ、パルトリッジ。さもないと、これがあんたの最後のゲームになるぜ」)(2010. 8. 28.)

* koketa 〔形容詞〕色っぽい、なまめかしい、こびるような。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'coquettish' に相当します。Baza E Radikaro では「(ある異性に)魅力的に映るようにふるまう、あるいは、着飾る (kiu agas kaj vestas sin por esti alloga (por iu aliaseksa))」です。先週末の interna の用例に続く文章です。

Li pensis pri la filino, kiu fariĝis fiera kaj koketa kaj neniam volis labori sed fine kaptis junulon per siaj junulinaj artaĵoj, edziniĝis kaj transloĝis al alia provinco. Paco estu kun si! Kelkajn fojojn ŝi vizitis la hejmon, sed neniom da ĝojo donis al li tio.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (誇り高く、人にこびるようになり、決して働こうとしなかった娘のことを彼は思った。娘は、結局、若い女性に特有の手管を使って若者をとりこにし、結婚し他の地方へ引っ越していったのだ。彼女にやすらぎがありますように! 何度か彼女は家に帰ってきたが、それが彼に少しでも喜びを与えるようなことはなかった。)(2008. 2. 26.)

* kokono 〔名詞〕 @ [昆虫] まゆ。A [動物] 卵嚢(らんのう)。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'cocoon' に相当します。老人たちがエイリアンに若返らせてもらうという SF 映画『コクーン』をご存知ですか?前回の vertiĝo の用例に続く文章です。

Estis agrable aŭdi vokon el la kuirejo:
 "Se vi ne bone fartas, mi alprtos ion por manĝi. Ĝi metos forton en la muskolojn." Vere Partridge ne tute bone fartis, sed li preferis manĝi ĉe la tablo. Poste li senvestigis sin kaj torde englitis en la dormosakon, kie li kotentige kuŝis kiel krizolido en kokono. Tuj li ekdormis.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (キッチンからの呼び声を聞くのは心地よいものだった。「もし、気分が良くないのなら何か食べるものを持って行ってやるよ。食べれば力がつくだろう」本当のところはパルトリッジはまだすっかり元気になったわけではなかったし、彼は食卓で食事をとりたかった。そのあと、彼は服を脱ぎ体をよじって寝袋にすべりこんだ。そこで、彼はまゆに包まれたさなぎのようにすっかり満足して横になった。すぐに彼は寝入った。)(2010. 6. 29.)

* kokso 〔名詞〕腰〔腰骨が左右に飛び出した部分〕、ヒップ;股(また)、股(こ)関節部。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'hip' に相当します。Baza E Radikaro では「体の一部で、大腿の上部の関節がある部分 (parto de korpo, kie estas la supra artiko de la femuro)」です。昨日の kafo の用例に続く文章です。

Sed nun li pli malrapide marŝas ol en la unua mateno. La koksoj doloras, la kruroj preskaŭ rifuzas funkcii pro rigido, la difektoj de la piedoj ne reboniĝis. Post kelka tempo la rigido cedas, sed tiel kiel en la unua tago li ne plu povas iri.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (しかし、今は最初の日の朝にくらべ歩くのはもっとゆっくりだった。腰は痛いし、下腿はこわばってほとんど機能するのを拒否していた。足の損傷は良くならなかった。しばらくしてこわばりは消えたが、もう最初の日のようには彼は歩けなかった。)(2008. 3. 8.)

* kolo 〔名詞〕 [解剖学] 頸(けい);f. くび。《「新選エス和」》f. 転義
… 下例のように -um(他の接尾語によっては表せない新語をつくる)をつけ「カラー;えり」として良く使われます。Baza E Radikaro では「体の部分、頭と体の残部の間にある(parto de korpo, inter la kapo kaj la resto de la korpo)」です。昨日の promeni の用例に続く文章です。
La kolumo de la pluvmantero estas levita kaj ŝiaj densaj blondaj haroj, kiel malsekaj spikoj, kovras ĝin. Iom maltrankvila sidas Lina -- dudek jarojn pli maljuna ol tiam -- sed ŝiaj bluaj okuloj tiel brilas kiel iam.  … 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo"
 (レインコートの襟が立っていて、彼女のふさふさとした金髪がぬれた穂のようにそれを覆っている。少し不安そうなリナが 座っている。あの時よりも20歳年老いているが、彼女の青い目は当時のように輝いている。)(2004. 8. 14.)

* kolapso 〔名詞〕 [医学] 虚脱。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'collapse' に相当します。昨日の katastrofo の用例に続く文章です。

 Pro la neantaŭvidebla irado de aferoj -- la fajro en la kuirejo, la kolapso de s-ino Tonkins kaj ŝia saviĝo, la gratuladon de la najbaroj -- ĉio ĉi estis tro multe ankaŭ por li kaj li aspektis mizerege.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (台所の火事、トンキンスさんの失神と回復、近所の人たちのお祝いの言葉と、予想も出来なかった出来事が次々起こり、それら全ては彼にとってもまたあまりにも度を超えていた。そして、彼はとても哀れな様子に見えた。)(2009. 12. 3.)

* kolbaso 〔名詞〕 @ [料理] ソーセージ;プレスハム。A [工学] 〔爆発物のための〕導火嚢(のう)。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'sausage' に相当します。Baza E Radikaro では「動物の腸に詰め込んだ、ひき肉(添え物を含む)から成る食べ物 (manĝaĵo konsistanta el muelita viando (kun aldonaĵoj), enŝovita en besta intesto)」です。先週末の felo の用例に続く文章です。
Post du minutoj ŝi revenis al la kuireja kabano kun kartona skatolo enmane. "Hieraŭ Jerry kaj mi butikumis kaj ni aĉetis panon, kolbasojn, fromaĝon, kuketojn kaj botelojn da kokakolao. Eble tiu leono krevos pro malsato ĉi-vespere, sed ne ni."  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (二分後に彼女は手にカートンボックスを抱えて台所のある小屋へ戻ってきた。「昨日、ジェリーと私は買い物をしたの。そしてね、パンとソーセージとチーズとクッキーとビン入りのコカコーラを買ったの。おそらく、今夜あのライオンはお腹がへって死んでしまうわ、でも、私たちはそうじゃないの」)(2007. 6. 19.)

* kolego 〔名詞〕 同僚、同門。《「新選エス和」》
… 重要単語です。Baza E Radikaro では「同じ役目、職業を持つ、同じ学校で学ぶ、といった人たち全員(ĉiu, kiu havas la saman oficon aŭ profesion, lernas en la sama lernejo,...)」です。昨日の juna の用例に続く文章です。
 Post longa meditado kaj hezito, Pol prunteprenas monon de sia kolego kaj amiko David. La labortago neniam tiel lante rampis, sed Pol heroe eltenas ĝis la fino.
     *     *     *
 … 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo"

 (いろいろと考えた末ためらいもあったが、ポルは自分の同僚であり友人でもあるデーヴィッドにお金を借りる。勤務時間がこんなにのろのろとしか過ぎてゆかないのは初めてだったが、ポルは超人的な努力で終業時間まで我慢する。)(2004. 8. 4.)

* kolegio 〔名詞〕@学校、専門学校、カレッジ〔国や時代による教育制度の違いによりさまざまな種類のものを指す〕。A宗教上の同位階者や聖職者の団体、僧会、僧団。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'college' に相当します。Baza E Radikaro では「ある国々で:中学校、あるいは、高等学校の一部;教会の機関 (en iuj landoj: mezlernejo aŭ parto de altlernejo; eklezia instanco)」です。昨日の brovo の用例に続く文章です。

 "Mi travivos. Nun, kie mi estis? Ho, jes! Plurajn tagojn post la perkomputora transsendo de la mono, Laŭra Denton propravole maldungiĝis. Ŝi diris, ke ŝi deziras rekomenci studadon en iu teknika kolegio. Ŝia ĉefo en la departemento, kiu alte kaksis ŝian kapablon, proponis, ke li donu al ŝi regulan libertempon por alesti al la kurso, sed ŝi rifuzis. Post kiam estis malkovrita la fraŭdo, ŝi estis la ĉefa suspektato. Ŝi jam forlasis sian antaŭan adreson, sed per bona detektivado ŝi estis ĝisspurita ĝis nia urbo. Sed, kiel mi jam diris, ni havis neniun pruvon kontraŭ ŝi"
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「出来るだろうよ。さて、どこまで話したっけ。ああ、そうだ! コンピュータを使ってお金を送金したあと、数日してラウラ・デントンは自分から申し出て退職したんだ。どこかの技術専門学校で勉強をもう一度始めたいと彼女は言ったんだ。部局の彼女の上司は彼女の能力を高く評価していたので、その講習に参加するために規則的に自由な時間を与えてもよいと提案したんだが、彼女は断わったんだ。詐欺が見つかった時、彼女は一番に疑われたのだ。彼女はすでに前の住所には住んでいなかったが、優れた探偵たちのおかげで、彼女が私達の町に住んでいるのがつきとめられたのだ。しかし、すでに話したように、私たちは彼女に対して何の証拠も持っていなかったんだ」)(2009. 3. 7.)

* kolekti 〔動詞〕 集める;収集する。《「新選エス和」》
… 'l' と 'r' がちがうだけの 'korekti' は「正す」です。聞き分けができ、書き分けできるようにしましょう。Baza E Radikaro では名詞形の 'kolekto' について「一緒に置かれた沢山の同じ物、あるいは、同じような物(multaj samaj aŭ similaj aĵoj kune metitaj) 」です。昨日の puni の用例に続く文章です。
 La beroj estis el la ĝardeno de Giribala kaj ĉiutage ŝi donacis berojn al la sinjoro. Oni ne scias la kialon, sed Giribala kondutis kvazaŭ ŝi ne estus memorinta pri la propono de beroj al tiu sinjoro, kaj kvazaŭ ŝi kolektus berojn nur por si mem.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (そのベリーはギリバーラの庭でとれた物で、毎日、彼女はベリーをその若者への贈りものにしていた。なぜだか分からないが、ギリバーラはまるでその若者にベリーをあげることを忘れ、自分自身のためにだけベリーを集めてきたかのようにふるまっていた。)(2004. 9. 17.)

* koleri 〔動詞〕 怒っている。《「新選エス和」》
… 重要単語です。下例では -iĝi(動詞について、その状態が生じていることを示す)をつけ「怒る」として使っています。 Baza E Radikaro では「不満足だと感情にだす;自分の強い不満を、感情として見、聞きさせる(emociiĝi pro malkontento; emocie vidigi kaj aŭdigi sian fortan malkontenton)」です。先週末の simpla の用例に続く文章です。
Tiam la administristo ege koleriĝis kaj alvokis la balaiston kaj ordonis: "Vi tenu la orelon de tiu 's a l a'* kaj igu lin kuregi kiel ĉevalo." La balaisto tuj obeis la ordonon de H a k i m kaj ĉiu tion vidis.
((*"S a l a" signifas "bofrato" bengale, sed oni uzas la vorton por insulti alian. /Tr.))  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"

 (それで、長官は大変に怒って、掃除人を呼んで「お前は、この「サラ」の耳を持って、こいつを馬みたいに全速力で走らせろ」と命じた。掃除人はすぐハキムの命令に従い、皆がそれを見物した。((*「サラ」は、ベンガル語で「義理の兄弟」だが、この単語は他人を侮辱する時に使われる。/訳者)))(2004. 12. 14.)

* kolumno 〔名詞〕 @ページの縦の欄・段;コラム、囲み記事。A列、縦列。B [数学] 〔行列の〕列。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'column (of type, of soldiers etc' に相当します。下例では複数語尾がついています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'vertikala dividaĵo de gazetoj,...; vertikala vico' です。昨日の privilegio の用例に続く文章です。

 La Anglo eniris; li trovis S-ron Morrel sidanta antaŭ tablo, paliĝantan fronte al timigaj kolumnoj de la registro kie estis skribitaj liaj ŝuldoj.
 Vidante la fremdulon, S-ro Morrel fermis la registron, leviĝis kaj proponis seĝon, poste, kiam li vidis, ke la fremdulo sidiĝis, li mem sidiĝis.
'29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (イギリス人ははいって行った。見ると、モレル氏は机を前に、自分の借方の記録されてある帳簿のそのおそろしい欄を前にして、色青ざめた顔で腰をおろしていた。客の姿を見ると、モレル氏は帳簿を閉じ、立ちあがって椅子をすすめた。そして、客が腰をおろすのを見て、自分も坐った。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 6. 22.)

* komandi 〔動詞〕 @ (ion) [軍事] <軍隊を>指揮する、率いる。A (iun + 〜i, iun + ke 〜u) 〔権力者が〕<…するように>命令する。B (ion) [工学] <機械などを>操作する、制御する。C (ion) <感情などを>抑制する、制御する。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'command' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「(戦争上の事で)命令する権利を持つ;そんな風に命令する (havi (militan) ordonpovon; tiel ordoni)」です。昨日の tajloro の用例に続く文章です。

Vera malfeliĉo, ke oni komandis lin ĉi tien! Escepte kelkajn frazojn li ne komprenis la rusan lingvon. Bonvole li klopodis plenumi la dezirojn, sed la timo ofte paralizis liajn kapablojn. Ne mirinde, ĉar leŭtenanto Petroff estis fortika, grasa, bizonstatura kaj havis leonvoĉon. Certe li devas esti kruela tigro -- pensis Mihok.  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (彼が(訳注:ミカエル・ミホックが)ここへ来るようにと命令されたのは本当に不幸な事だった! 二つ三つの言葉をのぞけば、彼はロシア語が分からなかった。彼は喜んで言われた事を骨を折りつつも成し遂げるだろうが、怖さのあまり彼のそういった能力はしばしば麻痺してしまうのだった。それも不思議ではない。というのも、ペトロフ中尉はがっしりした体躯で、太っていて野牛のようで、声もライオンが吼えるようだったからだ。間違いなく彼はどう猛な虎に違いないとミホックは思った。)(2008. 7. 17.)

* kombi 〔動詞〕 (ion) @〔髪・毛を〕くしでとかす、すく。A [工学]〔羊毛などを〕すきそろえる。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'comb' に相当し、発音は<コムビ>です。英国語の発音(<コーム>)は難しいですね。Baza E Radikaro では「たくさんの細い歯がある道具(櫛)で髪を整える (ordigi hararon per ilo kun multaj maldikaj dentoj (kombilo))」です。昨日の kontribui の用例に続く文章です。
Li ne tuŝis sian trinkaĵon, sed nur sencele fingrokombis sian densan grizan hararon kaj enpense maĉis la finaĵon de stumpa cigaro.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (彼は自分の飲み物には手をつけず、ただ、当てもなく指でふさふさした白髪まじりの髪をいじっていた。そして、何かを考えながら短くなった葉巻の端を噛んでいた。)(2006. 12. 29.)

* komenci 〔動詞〕  始める;着手する。《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語では 'begin' ですね。下例では接頭辞 're-(再・復・帰・改新を示す)' をつけ「再開する」という意味で使っています。Baza E Radikaro では「最初の部分をする;し始める(fari la unuan parton; ekfari)」です。昨日の estro の用例に続く文章です。
Li pensis, ke certe la servisto eraris. Nu, li ja devis sin movi en iu direkto kaj tial li lasis sin rekomenci la vivmovon pere de tia eraro.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (きっと使用人は間違えている、と彼は考えた。でも、実際は、彼は何らかの方向に向けて動かねばならなかった。それで、彼はその間違いに身を任せてこれからの人生を再開することにした。)(2005. 8. 27)

* komenti 〔動詞〕@ (ion, pri io, ke) 論評する、批評する、コメントする。A<作品などを>注解する。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'comment' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「誰かが言ったり、書いたり、したことについて自分の意見を言ったり、書いたりする (diri aŭ skribi sian opinion pri tio, kion iu diris, skribis aŭ faris)」です。先週末の kolegio の用例に続く文章です。

 "Mi bone scias tian embarason," komentis Ĝerard.
 "Jes!" Olivero Vikeri refoje moviĝis, serĉe al pli komforta pozicio por siaj kruroj. "Nu," li daŭrigis, "ŝi luis sufiĉe luksan apartamenton en nova konstruaĵo en la norda kvartalo de la urbo."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「そのような困った状況、私は良く分かります」と、ジェラルドが意見を述べた。「そうだよ!」オリヴァー・ヴィケリは足がもっと楽になる位置を探そうと、もう一度体を動かした。「さて」と、彼は続けた。「彼女は当市の北部に新築の結構豪華なアパートの一戸分を借りたんだ」)(2009. 3. 10.)

* komerci 〔動詞〕 商売する。《「新選エス和」》
…重要単語です。下例では 'boato(小舟)' とくっつけて合成語にしています。Baza E Radikaro では「買い、かつ、売る(aĉeti kaj vendi)」です。昨日の Eŭropo の用例に続く文章です。
 Samtempe ankaŭ komercboato moviĝis apud la vaporŝipeto -- foje preskaŭ konkurante. La boato foje proksimiĝis al la ŝipo kaj foje estis malantaŭ la ŝipo.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (小さな蒸気船の近くには、物売り船も同時に進んでいた。時にはあたかも競争するかのように。その小船は時には蒸気船に近づいたり、時には後ろに下がったりしていた。)(2005. 4. 9.)

* komforto 〔名詞〕 安楽;慰安。 《「新選エス和」》
…重要単語です。形容詞の 'komforta(快適な)' は英国語の 'comfortable' に相当します。下例ではそれを副詞に変えています。Baza E Radikaro では形容詞形について「疲れさせない;気持ちのよい;そこでは居心地良く感じる (ne laciga; agrabla; tiel, ke oni sentas sin bone tie)」です。昨日の admiri の用例に続く文章です。
Tamen, malgraŭ la mallumo mi tre emis fari solecan promenadon en la densa mallumo de la laplanda nokto, dum miaj kamaradoj preferis sidi komforte ĉe la varmiga fajrejo en la manĝosalono de la ekskursa domo.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (でも、真っ暗がりなのにもかかわらず、私はラップランドのその濃い闇の中へたった一人で散歩にでたいと強く思った。一方、私の仲間たちは旅行客用の宿泊所の食堂にある、暖かすぎるほどの暖炉のそばにゆったりと座っていることの方を選んだ。)(2006. 7. 14.)

* komika 〔形容詞〕 笑わせる、おかしな、こっけいな、おどけた。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'comical' に相当します。エスペラントでは '-c-' は '-ts-' の発音となります。下例では副詞の語尾に変えています。Baza E Radikaro では「おもしろい、笑わせる (amuza, ridiga)」です。昨日の ŝajni の用例に続く文章です。
 明日からはゲーツさんの短編ミステリーを楽しむつもりです。どうぞご期待ください!

 El Mihok eskplodis la senkulpigo.
 -- Kiamaniere mi komprenu ilin, kiam ili mem ne komprenas unu la alian!
 Kaj en la kuirejo regis momenta silento, praviganta la opinion de la komike naiva Mihok.
     《fino de la ĉapitro 9》
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero"

 (罰から逃れることができてミホックの感情がはじけた。「彼ら自身、お互いに理解できないというのなら、この私はどうやって彼らを理解したらよいのだ!」調理場では、それで、しばらく誰も話すものはいなかった。ミホックのおかしな無邪気さから発せられたその考えは正しいと思えたので。)(2009. 1. 22.)

* komisii 〔動詞〕 @ (ion + al iu, al iu + -i, iun + -i) <人に><仕事を>任せる、委託する。A (ion + al iu) <人に><…の>世話を頼む、<…を>預ける。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'commission, entrust (with a task)' に相当します。下例では名詞にして使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'transdoni laboron, taskon al iu alia' です。昨日の obei の用例に続く文章です。

 Ŝi denove mallevis la okulojn al la letereto por legi ĝin duan fojon kaj ekvidis ke estas post scriptum.  Ŝi legis:

 《Estas grave, ke vi mem plenigu tiun komision, kaj sola; se vi venus akompanata aŭ se iu alia persono prezentus sin, la pordistino respondus, ke ŝi ne scias, pri kio oni parolas.》

 Tiu post scriptum fariĝis potenca malpliigo al la ĝojo de la junulino.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (彼女は、も一度読み返そうとして、手紙の上に眼を落した。すると、そこに追て書のあるのに気がついた。読んでみると、
 『こは(この任務は)御身みずからただ一人にて果さるべきものとす(果されることが肝要)。他人を伴わるるか、御身以外の人を遣わさるるときは、門番(の女性)は、さることは知らず(何の話か分からぬ)と答うべし。』
 この追て書は、娘の喜びの気持ちを甚だしくさまたげた。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2011. 11. 11.)

  komisii 〔動詞〕 委託する、委任する。《「新選エス和」》
… 英国語の commission に相当します。m も s も、二つずつ。覚えるの、大変ですね。Baza E Radikaro では「仕事、課題を誰か他人に渡す(transdoni laboron, taskon al iu alia)」です。昨日の severa の用例につづく文章です。
 "Se estos tro multe por mi, mi komisios la ceteran al Panjo, kiu siavice distribuos ilin al niaj najbaroj. La Unua Mararmea Komandanto loĝas najbare de ni, do Damo Hartman ricevos vian kalsonon por fliki."
 Li rigardis ŝin kun falsa alarmo. Tiam li diris: "La 'Scorpion' nepre bezonas alian ŝipestron."
 Ŝi diris: "Ĉi tiu konversado rondiras en cirkloj. Vi donu al mi ĉion ripareblan, kaj mi penos efektivigi, ke vi vestiĝu kiel mararmea oficiro." … el "Sur la bordo"

 (「多すぎたら手に余る分を母に渡します。母は母で近所に配ることになるでしょう。第一海軍司令官が私たちの近所にお住まいでので、司令官夫人のハートマンさんがあなたのパンツの繕いを引きうけることになるでしょう」彼はわざと不安な様子をして彼女をみつめた。それから、彼はいった。「スコーピオンは絶対に艦長を変更しなくてはなりません」彼女がいった。「会話が堂々巡りしてますわ。つくろえるものを全部私に渡しなさい。そうしてくだされば、あなたが海軍の将校にふさわしい服装をされるようにがんばってみますわ」)(2004. 3. 14.)

* komitato 〔名詞〕 委員会。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'committee' に相当します。下例では 'kunveno(会合)' と合わせています。Baza E Radikaro では「一定の組織の仕事をするために選ばれた一団の人たち;会の指導者連中 (grupo da personoj, elektitaj por fari certajn organizajn taskojn; gvidantaro de asocio)」です。昨日の digo の用例に続く文章です。

 Tiel la afero decidiĝis. Antaŭ ol li foriris, ŝi menciis, interalie, ke ŝi ne ĉiufoje estos hejme pro multe da virinaferaj komitato-kunvenoj. Ŝajnis al li, ke ŝi estas speco de dinamo, kiu funkciigas nenombreblajn klubojn kaj societojn.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (そんな風にして業務が決められた。彼が立ち去る前に、彼女は女性の関心事での委員会の会合が沢山あって、自分は必ずしもいつも家にはいないと特に強調した。彼には彼女が数え切れないほどのクラブや会を動かしている一種のダイナモのように思えた。)(2009. 6. 17.)

* komizo 〔名詞〕売り子、店員、銀行員。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'shop assistant; clerk' に相当します。下例では複数語尾がついています。昨日の mandato の用例に続く文章です。

"Li demandis, ĉu ni ankoraŭ suspektas Laŭran pri fraŭdo, kaj esprimis malaltan opinion pri la kapablo de la polico solvi krimojn. Eble tion mi imagis, sed mi forte havis la impreson, ke li mokas min. Mi sendis lian priskribon al la metropola ĉefsidejo kune kun skizo farita el memoro. La tieaj kolegoj revizitis la bankfiliojn kaj la poŝtoficejon en la espero, ke tiuj sufloraĵoj vekos en la menso de la koncernaj komizoj rememoron pri la nekonata viro; sed estis neniu rezulto."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「彼は詐欺のことでまだ我々がローラを疑っているか聞いたんだ。そして、警察の捜査能力について低い評価を下すようなことを言ったんだ。おそらく私がそのように想像したのだが、でも、私は彼が私をからかっているという印象を強く抱いたよ。私は記憶をたよりに描いた彼のスケッチと一緒に彼のことをいろいろ書いたものを首都の本署に送ったんだ。本署の同僚たちはもう一度銀行の支店やら郵便局を訪れて、そういったことをヒントに関係した行員や局員がその得体の知れない男のことに関して何か思い出さないかと期待したんだ。しかし、何も結果は得られなかったんだ」)(2009. 3. 13.)

* komodo 〔名詞〕 整理たんす。《「新選エス和」》
… 日欧の生活様式が違うのでこういう単語は訳に困りますね。
 Li malsuprengrimpis de sur la komodo kaj denove kuŝiĝis en la hamako. Kaj sufiĉe baldaŭ li ekdormis tute senzorga.
 Ekstere antaŭ la ŝlosita kradopordego staris la onklo de la hemulo kaj klopodis enrigardi. "Ne ŝajnas, ke ili precipe amuziĝas tie ene", li pensis. "Sed oni ne havas pli da amuzo ol oni mem aranĝas al si. Kaj mia povra parenco ja ĉiam iomete strangis".
 La gurdon li rekunportis hejmen, ĉar li jam ĉiam amis muzikon. … el "Muminvalo"

 (かれは、たんすからおりて、ハンモックにもどりました。もう心配はなかったので、かれはじきにねむりにおちました。かぎをかけた門の外に、ヘムレンさんのおじさんがたっていました。おじさんはこうしのあいだから中をのぞきましたけれど、ほとんどなにも見えませんでした。おじさんは思いました。「どうも、あんまりたのしくやってるらしい音はしないぞ。だけど、だれだってじぶんのすきかってにやるのが、いちばんたのしいんだからな。それに、あのかわいそうなおいは、もともとすこしかわりものだったよ。」おじさんはそこにあった手まわしオルガンを、もってかえりました。この人はとても音楽がすきだったのです。(山室 静訳をそのままのせました。エスペラント訳と微妙に違うところがありますが...))(2003.10. 8)

* kompari 〔動詞〕 比較する;たとえる。《「新選エス和」》
… 重要単語です。Baza E Radikaro では「違いを見るために二つあるいはそれ以上の事柄をじっと注視する(rigardi du aŭ plurajn aferojn por vidi la diferencojn)」です。昨日の penetri の用例に続く文章です。
Gilibala apogante sin al fera baro de fenestro, kun granda surprizo rigardis la strangan viron -- ĉiam legantan libron; ŝi kalkuladis la librojn kaj mem komparis kaj konkludis ke Sasivusan estas multe pli scipova ol ŝiaj fratoj.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (ギリバーラは窓の鉄棒によりかり、大変驚いた表情でその不思議な若者を見つめた。いつも本を読んでいる若者を。彼女はそれらの本を数えてみて、自身で比べた結果、サシヴサンが彼女の兄弟よりもずっと多くの知識があるとひとり決めした。)(2004. 10. 30.)

* kompati 〔動詞〕 (ion) 哀れむ、不憫(ふびん)に思う、気の毒に思う、同情する。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'pity; have compassion on' に相当します。下例はその名詞形です。Baza E Radikaro では「他の人が不幸な時にその不幸を共に感じる (kunsenti malfeliĉon, kiam iu alia estas malfeliĉa)」です。昨日の kolapso の用例に続く文章です。

 La vidvino kondukis lin en la domon al seĝo en la manĝoĉambro, kie li fale sidiĝis senpove. La najbarinoj sekvis ilin kaj ĉirkaŭstaris, murmurante vortojn de kunsento kaj kompato.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (未亡人は彼を家の中へ導きいれ、食堂の椅子のところへと連れて行った。その場所で、彼はなすすべもなく倒れるように椅子に座り込んだ。近所のご婦人方も中に入り、共感するやら同情するやら口ぐちに小声でささやきながら未亡人とバートを取りまいていた。)(2009. 12. 4.)

  kompati 〔動詞〕 あわれむ。《「新選エス和」》
… -ind(される価値がある意を示す)をつけて形容詞にすると「かわいそうな」です。エスペラントは語いを増やすのが簡単ですね。昨日の nuko の用例に続く文章です。
 Iu diris tion, alia alion.
 "Malfeliĉa marioneto!" kompatis kelkaj, "li pravas, ke li ne volas hejmeniri! Kiu scias, keil terure batus lin tiu fihomo Ĝepeto!..."
 Kaj aliaj malice aldonis:
 "Ĉi tiu Ĝepeto ŝajnigas sin ĝentilhomo! Sed li estas vera tirano al knaboj! Se oni lasas ĉi tiun kompatindan marioneton en liaj manoj, li kapablas disbati lin en mil pecojn!..." … el "La aventuroj de Pinokjo"

 (皆がああだ、こうだといいました。「かわいそうな操り人形だなあ!」と何人かが同情しました。「人形が家へ帰りたがらないのは、そのとおりだよ。あの悪人のジェペットがどんなにひどく人形をぶったたくか誰も知らんだろう」そして、べつの人たちが憎々しそうにつけ加えました。「このジェペットは、優しい人間に見せているんだ。だけど、子供に対しては本当に暴君なんだ。このかわいそうな操り人形をやつの手に渡したら、ぶったたいてバラバラにしてしまうこともできるんだ」)(2003.12. 28)

* kompleksa 〔形容詞〕@いくつもの成分でできた、複合の;複雑な。A [数学] 複素数の。《「エスペラント日本語辞典」》
… Cランクの単語です。下例のように名詞語尾に変えた 'komplekso' が英国語の 'complex' に相当します。下例は心理学用語ですね。先週末の rikani の用例に続く文章です。
 "Tiu pafilo certe servis al li kiel simbolo; io, kio staris inter lia komplekso de malplivaloreco kaj la reala mondo," mi klarigis.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (「その拳銃は彼にとってはきっとシンボルとして役立っていたのだ。彼の劣等意識というコンプレックスと現実世界との間にある何かのね」と、私は説明した。)(2007. 7. 24.)

* kompleta 〔形容詞〕〔欠けたところがない〕完全な;徹底した;完成した。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'complete' に相当します。下例では「その状態へ変わらせる」ことを示す接尾辞 '-ig' をつけ動詞としその過去受動態の語尾をつけ形容詞とし、さらに複数語尾をつけています。Baza E Radikaro では「部分が全部そろった;一部分も欠けたところがない (ĉiuparta; ne mankas parto)」です。昨日の komika の用例に続く文章です。
 今日からですが、ゲーツさんの短編ミステリー、『ヴィケリ警視、最後の事件』をどうぞ!

 Nur unu semajno. Sep tagoj, inkluzive de sabato kaj dimanĉo. Kaj poste, libereco. Li sidis, trafoliumante la paperojn. Tiujn, kiuj rilatis al kazoj ankoraŭ ne kompletigitaj, li jam transdonis al kolegoj. Restis iom malkuraĝiga kolekto da notoj, eltondaĵoj el ĵurnaloj kaj fotokopioj de leteroj kaj de dokumentoj, surbaze de kiuj li duonprojektis iun tagon verki siajn memoraĵojn. Kiom el ili valoras la penon reteni?
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (たったの一週間。土曜と日曜を含む七日。そして、そのあとは自由。彼は座って書類をめくっていた。まだ解決していない事件に関する書類は、彼はすでに同僚に渡していた。残っているのは少しばかり意気消沈させるようなメモの束とか、新聞の切り抜きとか、手紙や書類をコピーしたもので、それをもとに彼はいつの日か自分の回想録を書こうと半ば本気で考えていた。それらのうちのどれ程が苦労して手元においておく価値があるのだろうか。)(2009. 1. 23.)

* komplezo 〔名詞〕 心遣い;親切。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'kindness, favour' に相当します。下例では動詞の不定形として使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では動詞 'komplezi' について 'fari ion por plaĉi al iu' です。昨日の sublima の用例に続く文章です。

 - Nu, sinjoro, diris Morrel lasante sin refali sur sian fotelon, vi ĉion vidis, ĉion aŭdis, kaj restas al mi nenio por sciigi al vi.
 - Mi vidis, sinjoro, diris la Anglo, ke trafis vin nova nemeritita malfeliĉaĵo, kiel la aliaj, kaj tio konfirmis min en la deziro, kiun mi jam havis komplezi vin.
 - Ho! Sinjoro! diris Morrel.
'29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (「いかがです、あなた、」と、モレル氏はどっかと椅子に腰をおろして言った。「あなたはすべてをごらんになり、お聞きになりました。わたしからは、もうなにひとつ申しあげることがありません。」「あなた、」と、イギリス人は言った。「わたしはいままでの不幸と同じように不当な新しい不幸があなたの上にふりかかったのを見ました。で、わたしくはあなたのお力になろうという希望を強めました。」「おお!」と、モレル氏が言った。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 9. 2.)

  komplezo 〔名詞〕 心遣い;親切。《「エスペラント日本語辞典」》
… Cランクの単語です。英国語の 'kindness, favour' に相当します。下例では動詞の原形として使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では動詞形 'komplezi' について 'fari ion por plaĉi al iu' です。昨日の halti の用例に続く文章です。

 - Jes, sinjoro, mi mem, respondis la ŝipekipisto.
 - Alproksimiĝu do, daŭrigis la juĝisto, protekte signante per la mano, kaj diru al mi, je kiu cirkonstanco mi ŝuldas la honoron de via vizito.
 - Ĉu vi ne suspektas tion, sinjoro? demandis Morrel.
 - Ne, absolute ne; kaj tio ne malebligas min esti tute preta komplezi al vi, se tio dependus de mia povo.
 - La afero tute dependas de vi, sinjoro, diris Morrel.
'13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (「さよう、わたしです。」と、船主が答えた。「どうかこちらへ。」検事代理は手で鷹揚な身振りをしながら言葉をつづけた。「どういう御用件で(あなたの訪問を受けることになったのでしょう)?」「御想像がつきませんか?」と、モレル氏がたずねた。「どうも。だが、それはそれとして、わたしの権限に属することでしたらなんなり御相談にのることにしましょう。」「完全にあなたの御管掌に属することなのです。」(と、モレル氏が言った。):山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。カッコ内はエスペラント版にあって、山内訳にないもの。)(2011. 3. 31.)

  komplezi 〔動詞〕 もてなす、喜んで応じる。《「新選エス和」》
… とても訳しにくい単語。いつも辞書を開くはめに。
Sed ili eligis agrablegan odoron. "Komplezu, pluku min, mi petas."  (しかし、それらはとても気がやすまる香りを放っていました。「どうか私(バラの花)を摘み取って、喜ばせてください」)
Starante en atendovico, vi kompleze allasos al li ekstervican servon.
(順番待ちの列に並びながら、あなたは列からはずれて彼のために喜んで奉仕する) (2002.11.26)

  komplezo 〔名詞〕 心づかい、親切な行為。《「新選エス和」》
… 訳しにくい単語です。それに 〜em(傾向、好みを示す接尾語)がつきました。
 Unu afero, kiu ja plaĉis al mi, estis la donacoj kiujn li reportis el Romo. Kiel Areskuza jam antaŭvidis, li ĉiam reportis ion por mi: brakringon aŭ sekigitajn fruktojn aŭ malgrandan vazeton de parfumita oleo por la bano. Ĉar mi mem havis tiel malmultajn posedaĵojn, estis malfacile ne entuziasmegi pro tiaj donacetoj, kaj kiam li forestis mi senpacience atendis lian revenon por vidi, kion li portos al mi. Tiel mia rezisto iom post iom malfortiĝis, parte ĉar lia komplezemo flatis min, sed ĉefe pro kutimo. … el "La ŝtona urbo"
 (たった一つ私の気に入ったことがありましたが、それは彼がローマから持ち帰る贈り物でした。アレスクーザが予想したように、彼は、いつも私に何かを持ってきてくれました。腕輪だったり、干した果物だったり、お風呂で使う小びんに入った香油だったりしました。私自身、持ち物がとても少なかったので、そんなちょっとした贈り物に胸をときめかすなというのは無理な話でした。彼が出かけたときには、私は、彼が何を持ってきてくれるだろうと、彼の帰りをイライラしながら待つのでした。そんな風にして、彼に対する拒否反応も、一部は彼の心づかいがうれしかったので、そして、主として習慣が積み重ねられたおかげで、少しずつ弱まっていったのでした。)(2003.7. 20)

* kompliki 〔動詞〕 (ion) <事柄を>複雑にする、扱いにくくする。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'complicate' に相当します。エスペラントでは '-c-' には [-k-] の発音はなく、常に [-ts-] と発音します。下例では形容詞にしています。Baza E Radikaro では「(すでに難しい)ある事柄に更なる要素を追加して(さらに)難しくする;複雑にする ((plie) malfaciligi, per aldono de pliaj elementoj al iu (jam malfacilaj) afero; malsimpligi)」です。昨日の jaro の用例に続く文章です。
Forprenante la kovrilon, por ke mi povu vidi la internaĵon, li klarigis jene. "Ĝi estas tre komplika kaj sentiva elektronika amplifilo. Mia filo, kiu estas inĝeniero, faris ĝin laŭ miaj instrukcioj."  … "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)"
 (私が内部を見られるようにと、カバーをはずしてから彼は次のように説明した。「これは電子工学を応用したとても複雑で敏感な増幅装置です。私の息子は技師なのですが、私の指示に従ってこれを作ったのです」)(2007. 10. 11.)

* komplimento 〔名詞〕 @お世辞、賛辞。A〔儀礼的な〕あいさつ。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'compliment' に相当します。エスペラントでは '-c-' の発音は [-ts-] です。下例では複数語尾と対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「ほめられるべき人に向けられた(儀礼的な)短いほめ言葉 (malgranda laŭdo (pro ĝentileco) direktata al la laŭdato)」です。昨日の providenco の用例に続く文章です。

 "Komplimentojn! Komplimentojn!" Laŭte sonis la bondeziroj de la spektantoj kaj la kompatinda Bart brule ruĝa malevis ŝin sen protesto. La tuta incidento estis afero de nur kelkaj sekundoj.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「あいさつよ! 皆へのあいさつをお願いするわ!」見物人たちからおめでとうという大きな声がいくつもあがった。可哀そうなバートは真っ赤になって、抗議されることなく彼女を下に降ろした。この一連の出来事はたったの数秒間で起きたことだった。)(2009. 12. 1.)

* kompreni 〔動詞〕  理解する;了解する。《「新選エス和」》
…英国語の 'understand' に相当する重要単語です。可能を示す接尾辞 '-ebl' をつけた 'kompreneble' は、「もちろん」という意味でよく使われます。Baza E Radikaro では「事の意義に関して正確な概念を持つ (havi ĝustan ideon pri la signifo)」です。昨日の mano の用例に続く文章です。
La sama nomo estis skribta de la sama persono sur aliaj libretoj.
 Sasivusan komprenis, kie li estas. La sango ekmovis en lia brusto.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"

 (他の何冊かの小冊子にも同じ名前が同じ人によって書かれていた。サシヴサンは自分がどこにいるかが分かった。彼の胸で血が流れ始めた。)(2005. 9. 29.)

* kompreso 〔名詞〕 湿布;圧定布。《「新選エス和」》
… 日常の用語だが、専門用語でもある?
Malvarma kompreso sur ŝia kapo, forigo de la vomaĵo. Nokta maldormo, ĉar ŝi ĝemadas, ĵetas sin surlite. Li devis esti senvola obsevanto de tio, kion faras narkotaĝo al homo.
 (彼女の頭の上に冷たい湿布を置き、吐しゃ物をふき取る。夜だというのに、彼女がうめきベッドの上でのたうちまわるので、眠ることができない。そんなことしたくもないのに、彼は麻薬が人間に及ぼす作用をじっと見まもらなければならなかった)(2003.1. 23)

* kompromiso 〔名詞〕 妥協;示談;和解;[商業] 内整理;[法律] 仲裁契約。《「新選エス和」》
… 少し特殊な単語で、説明するのも大変なのか、Baza E Radikaro には採用されていません。英国語の 'compromise' に相当しますが発音が少し違います。昨日の insulti の用例に続く文章です。
 Sasivusan ĉiam penegis vivi silente kaj izolite ekster la socio, sed hodiaŭ li vizitis juĝejon. La unua administristo aŭdis lian plendon kaj kun respekto invitis lin al sia sidĉambro kaj diris: "S a s i b a b u*, estus bone se ni sekrete kompromisus la aferon."
 ((*B a b u signifas proksimume "sinjoro", sed oni uzas la vorton kiel sufikson al antaŭnomo. Tiel estas la kutimo en Bengalujo. /Tr.))  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"

 (サシヴサンはいつも世間とは距離を置いてひとり離れて静かに暮らすように努めているのだが、今日、彼は裁判所を訪れた。主席の長官が彼の訴訟を聞いてくれて、彼を自分の居室に丁重に招きいれた。そして、「サシ君、この件だが、君と僕との間でこっそりと処理したら良いのではないか」と言った。(( 「バブ」はおおよそ「紳士」の意味だが、この単語は個人名につけ接辞として使われる。ベンガルではそういう習慣である。/翻訳者。)))(2004. 12. 22.)

* kompromiti 〔動詞〕 <名声・信用・名誉などを>危険にさらす、危うくする。《「エスペラント日本語辞典」》
… ランク外の単語です。英国語の 'compromise' に相当します。下例では未来形の語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'endanĝerigi ies honoron' です。昨日の olda の用例に続く文章です。

 Rilate Villefort-on, anstataŭ ol sendi ĝin en Parizon, li trezore konsevis en siaj manoj tiun peton, kiu, se ĝi savos Dantés-on en la nuntempo, tiel terure kompromitos lin en la estonteco, supozante ion, kion la aspekto de Eŭropo kaj la disvolvo de la eventoj ebligis jam antaŭvidi, tio estas duan surtroniĝon.
'13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (一方、ヴィルフォールは、その嘆願書をパリへ向けて送る代わりに、それを大切に自分の手元にしまっておいた。目下のヨーロッパの情勢なり事件の動きなどから察するとき、すなわち、第二王政復古が近きにありということが考えられている以上、この嘆願書は、ダンテス一人を救うために、将来における自分自身を、まったく危険な位置にさらすことになるのだ。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。)(2011. 4. 28.)

* komuniki 〔動詞〕(ion (+ al iu)) @<情報を>伝える、伝達する、知らせる。A<力・熱などを>伝える、伝達する;<病気を>感染させる。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'communicate' に相当します。英国語は '-m-' がダブったりして覚えるの大変ですね。Baza E Radikaro では「通知する;知らせる;(メッセージ、火、病気)を引き渡す (sciigi; konigi; transdoni (mesaĝon, fajron, malsanon))」です。昨日の prunti の用例に続く文章です。
 "Mi forgesis montri al vi la verdana klavon. Se vi premas ĝin kaj parolas apud la dorsflanka kradaĵo, vi povos komunikiĝi kun la personoj en la pentraĵo."  … "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)"
 (「あなたに緑色のキーのことを言うのを、私、忘れていました。それを押して、裏側にある網目の部分に口を近づけて話せば、あなたは絵画の中の人物たちと会話ができますよ」)(2007. 11. 2.)

* koni 〔動詞〕  知り合いである;(物・事を)知っている。《「新選エス和」》
…重要単語です。下例では '-at(現在分詞受動)' をつけ「知人」という名詞にして、複数語尾をつけています。「知っている」というエスペラントの単語はもう一つ 'scii' があります。PIV には 'mi 〜as tiun poemon' という文章で 'koni' を使った場合は<その詩を読んだことがあって、少し内容を知っている>、'scii' を使った場合は<その詩を大きな声で暗唱することが出来る>との違いがある、とあります。Baza E Radikaro では「すでにそれを見た、聞いた、あるいは、読んだので知っている;すでにその人を見た、あるいは、会ったので知っている;その意味、あるいは、内容を覚えている(scii, ke oni jam vidis, aŭdis aŭ legis ion; scii, ke oni jam vidis aŭ renkontis iun; memori la signifon aŭ enhavon de io)」です。昨日の noto の用例に続く文章です。
 Ne nur tio, kelkaj konatoj eĉ atestis ke ili kiel gastoj al geedza festeno ĉeestis en tiu loko de okazintaĵo. Ili eĉ vidis kiel Sasivusan insultis la policestron.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (そればかりではなく、何人かの(サシヴサンの)知り合いは、その事件があった場所には結婚式の宴会に客として集まっていたのだとさえ証言した。彼らはサシヴサンがどんな風に警察署長を侮辱したかを見さえしていた。)(2005. 8. 4)

* koncedi 〔動詞〕 一括払下げる、譲渡する、譲歩する。《「新選エス和」》
… ちょっと難しい単語ですが...
 La stranguloj, tiel koncedis la GEA-prezidanto Frank Stocker, ofte estas "tre amindaj kaj bonkoraj homoj". Kaj li mem volonte kunkantas la verdan himnon en internaj aranĝoj. Sed kiam dum Ago-Tago esperantistoj "vestas verdajn jupojn, surmetas verdan ĉapon, svingas verdan flagon kaj manifestacias 20-ope kantante la Himnon", tiam ridado estas la plej pozitiva reago de neesperantistoj. Oni ja ankaŭ ne vidas aktivulojn de Greenpeace tiel kantante kaj svingante flagon, Stocker atentigis. … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)"
 (その奇妙な人たちは、しばしば「とても愛すべき、優しい気持ちを持った人たち」であると、ドイツ・エスペラント連盟議長のフランク・ストッカーはそんな風にあきらめたように言った。そして、彼自身、内輪の会合では喜んで緑の賛歌を皆と一緒に歌う。しかし、「行動の日」に、エスペランティストたちが「緑のスカートをはき、緑の帽子をかぶり、緑の旗を振って、20人ほどのグループになって「賛歌」を歌いながらデモ行進する」のを見た時、エスペランティストでない人たちの一番自然な反応は笑いである。実際、グリンピースの活動家たちがそんな風に歌い、旗を振っているのを皆さんも見なかったでしょうか、とストッカー氏が注意を喚起している。)(2003.9. 15)

* koncentri 〔動詞〕 @集める、集中させる。A [物理学] [化学] 濃縮する。《「エスペラント日本語辞典」》
… ランク外の単語です。英国語の 'concentrate' に相当します。Baza E Radikaro では 'direkti al centra punkto (sian atenton, siajn penojn,...); (fiziko:) plidensigi solvaĵon' です。昨日の distri の用例に続く文章です。

 "Kial vi ne sidas senmove? Kiel mi povas koncentri atenton, se vi konstante movetiĝas?"
 "En la inferon via damna kruro!"
Li tiel antaŭen puŝis la vizaĝon preskaŭ en kontakton kun tiu de Partridge, ke ĉi tiu apenaŭ ne falis malantaŭen de sur seĝo.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「あんた、どうしてじっと動かないで座っておれないんだ? あんたがたえず体をちょこまか動かしたら、俺はどうやって集中したらいいんだ?」「その憎たらしい足、地獄へ行け!」彼はひどく前へと顔を突き出し、ほとんどパルトリッジの顔に触れんばかりだったので、こちらはほとんど椅子から後ろへころげ落ちそうだった。)(2010. 9. 23.)

  koncentri 〔動詞〕 @集める、集中させる。A [物理] [化学] 濃縮する。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'concentrate' に相当します。下例では副詞語尾をつけています。Baza E Radikaro では 'direkti al centra punkto (sian atenton, siajn penojn,...); (fiziko:) plidensigi solvaĵon' です。昨日の rango の用例に続く文章です。

 Ili komencis ludi kaj silento falis en la varman ĉambron dum ambaŭ viroj koncentre studis la malgrandan batalkampon. Post minuto Partridge rompis la kvieton.
 "Mi diris, ke mi ne --. "
 "Ŝŝ! Neniam penu konfuzi vian kontraŭulon."
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (彼らはゲームを始めた。二人の男が小さな戦場を集中して研究している間、沈黙がその暖かい部屋を支配した。しばらくしてパルトリッジがその静けさを破った。「私が言ったように、私は駄目なんで...」「しーっ! いつ何時だって相手を混乱させる様なことはするな」)(2010. 7. 17.)

* koncerni 〔動詞〕 (ion) <人・物に>関連する。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'concern' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「〜に特に関連した;〜に重要性がある (speciale rilati al; havi gravecon por)」です。昨日の martiro の用例に続く文章です。

La vangofrapoj koncernis verŝajne la kvinpinton kaj ne la koloron, sed tiaj bagateloj ne gravas. Martiro estos la edzo de la belaga modpupforma Rozinjo... Tia vireto estis Miĥaelo Mihok.  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (おそらく<色>にではなく<五稜>に問題があった。殉教者はマネキンのような姿の大変美しいロジーニョと結婚した男なのだろう。そんな小男なのがミカエル・ミホックだった。)(2008. 8. 20.)

* kondamni 〔動詞〕@ (iun + al io) <人に><刑を>宣告する。A (ion) <事柄を>罪であるとする。B非難する、きびしく責める。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'condemn; find guilty' に相当します。下例では過去形にしています。Baza E Radikaro では「ある者が有罪だと裁判で宣言し、罰を決める (juĝe deklari, ke iu estas kulpa, kaj difini la punon)」です。昨日の nuanco の用例に続く文章です。

 -- Poste venis la prokuroro kaj kelkaj aliaj aŭtoritatuloj kaj tiel kondamnis kaj admonis ilin, ke ili neniam reprenos tian manieron. Fine ili ricevis dozon ankaŭ de mi.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (「その後、検察官も来たし、当局からも何人かがやって来てお母さんたちが悪いのだと言い、二度とそんなやり方をしてはいけないと忠告していったんです。最後に、お母さんたちは私からも苦い薬を飲まされたのですよ」)(2008. 6. 6.)

* kondiĉo 〔名詞〕 条件。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'condition' に相当します。下例では「無」を示す接頭辞 'sen-' をつけ副詞として使っています。Baza E Radikaro では「何か別のことがされる前にされていなければならない何か;行為に影響を与える状況 (io, kio devas esti farita antaŭ ol io alia povas esti farata; cirkonstanco influanta al agado)」です。先週末の retoriko の用例に続く文章です。

 "Jes, Bartolomeo?" ŝi kveris. "Rigardu al mi!"
 Obeeme Bart turnis al ŝi la okulojn kaj lia kuraĝo tute elvaporiĝis. Li sciis, ke li estas sendefenda, malforta, ke li estas tute kaj senkondiĉe venkita. Li aŭdis sian voĉon diri: "Ne mi ne scias."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「さあ、バートロミューさん」と、彼女は優しく言った。「私を見てください!」言われたとおり素直にバートは彼女の方に目を向けた。彼の勇ましさは完全に雲散霧消した。彼は自分が無防備で、無力であり、完全に無条件降伏したことを知った。彼は自分の声が「いいえ、私には分かりませんが」と言っているのを聞いた。)(2009. 10. 27.)

* konduki 〔数詞〕 @(人を)連れて行く、導く、案内する;(動物を)引いて行く:A導く:B通じている:C引き起こす:D指揮する、運営する、おこなう:E操縦するF [物理学] 伝える、伝導する:《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'conduct' に相当します。Baza E Radikaro では「同行して道を示す(montri vojon kunirante)」です。昨日の tri の用例に続く文章です。
Ligna ŝtuparo kondukis en malluman longan antaŭĉambron, de kie kondukis pordo al nia ĉambreto kaj alia, ŝlosita pordo, al tiu neuzata ĉambro.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (木の階段が暗くて長い前室へ通じていて、そこからドアがあり私たちの部屋へ通じており、また別の、鍵のかかったドアがあって例の使われていない部屋へと通じていた。)(2006. 8. 31.)

  konduki 〔動詞〕  @(iun + ien)〔人が〕<人を>連れて行く、導く、案内する;<動物を>引いて行く。A(ion + ien)〔水路などが〕<人・物を><場所に>導く。B(ion + al io)<人・物を><ある状態に>導く。C(ien)〔道が〕<場所に>通じている。D(al io)〔抽象物が〕<ある事態を>引き起こす。E(ion)<人・組織などを>指揮する、運営する、おこなう。F〔乗り物を〕操縦する。G [物理学] <熱・電気を>伝える、伝導する。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'lead; guide; (car) drive' に相当します。下例では「中へ」を示す接頭辞 'en-' をつけ「導入する」の意味の動詞 'enkonduki' を名詞に変え「導入・入門」の意味でで使っています。Baza E Radikaro では「同行して道を示す;一緒に進める;操縦する (montri vojon kunirante; kunirigi; veturigi)」です。昨日の aŭskulti の用例に続く文章です。
"Venis mian kapon la ideo, ke bona enkonduko en Orientafrikon por s-ro Feldman kaj M... Mi... jes... Mildred... estos ekskurso -- ni nomas ĝin safari tie ĉi -- al unu el la naturrezervejoj.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (「私の頭に浮かんだアイデアは、フェルドマン氏とム、ミ、そう、ミルドレッドさんには自然保護区の一つへ行く遠足が、我々はここではそれをサファリと呼んでいるのだが、東アフリカへの入門として良いのではというものだ」)(2007. 1. 18.)

* konduti 〔動詞〕 (iel) 振る舞う。《「エスペラント日本語辞典」》
… Bランクの単語です。英国語の 'behave (well or badly)' に相当します。下例では現在形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では 'agi laŭ iu maniero; esti amika aŭ ne; helpi homojn aŭ ne' です。昨日の etendi の用例に続く文章です。

 Li liberigis la manon, kaj Partridge povis nur delikate karese palpi la kunpremitajn fingrojn.
 "Al la diablo! Tio estis ekstreme stulta viaparte, Baggs, kaj tute nenecesa. Nur lernejanoj tiel kondutas."
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (彼は手を放した。それで、パルトリッジはただそっとくっついていた指をなでるのみだった。「畜生め! こんなことあんたとしてはまるで馬鹿げたことだ、バグス。しかも、全く意味がない。こんなことは小学生しかしないよ」)(2010. 10. 20.)

  konduti 〔動詞〕 ふるまう。《「新選エス和」》
… Baza E Radikaro の説明は少し変わっています。すなわち「あるやり方で行動する;友好的であったり、なかったり;人助けをしたり、しなかったり;...(agi laŭ iu maniero; esti amika aŭ ne; helpi homojn aŭ ne; ...) 」です。昨日の ĝermo の用例に続く文章です。
Poste, kiam kelkaj berŝtonoj hazarde estis falintaj ĉe ŝiaj piedoj -- eĉ sur ŝiajn piedojn -- ŝi ekkomprenis ke la sinjoro venĝas ŝian matenan konduton. Sed ĉu estas bone tiel venĝi! Nun ŝi ja revenis, forgesante sian kaprican matenan konduton, por sin akordigi kaj serĉis la vojon por renovigi la malnovan amikecon!  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (しばらくして、いくつかの種がたまたま彼女の足元に落ちた時に、足の上にまで落ちたのだが、彼女には、やっと、その若者が自分の朝の振るまいに対してかたきうちしたのだということが分かった。でも、そんな風にかたきうちしてもいいのだろうか! 今は、彼女は、実際、戻ってきたのだ。朝の気まぐれな振るまいを忘れ、調子を合わせ、もとの仲の良さを取りもどす道を探そうと。)(2004. 9. 29.)

  konfesi 〔動詞〕 (ion, ke) @白状する、自白する、告白する。A〔真実と〕認める。B [宗教] ざんげする。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'confess' に相当します。Baza E Radikaro では「誰かがそのことについてたずねた時、何らかの悪いことをしたと言う (diri, ke oni faris ion malbonan, kiam iu demandas pri tio)」です。先週末の kruela の用例に続く文章です。

 "Tro malfure nun. Vi perdis vian ŝancon, Bart!"
 "Mi penis haltigi vin, kiam Matilda venis kun la tortoj. Mi volis konfesi, ke mi amas ŝin, sed mi timis vian mokadon. Ĉiutage mi ĝojegis, kiam vi anoncis, kiel forte ŝi kontraŭstaras vin rilate la daton. Ne interesis min ŝia mono. Mi amis nur ŝin"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「今はもう遅すぎるんだ。君はチャンスを逃したんだ、バート!」「マチルダさんがタルトを持ってやって来たときに、私は君を止めようとしたんだ。私は彼女を愛していると告白したかったんだが、君にからかわれるのを恐れたんだ。毎日私はどんなに喜んだことか。君が、あの日付について彼女がどんなに強く抗議しているかを話すたびにね。私は彼女のお金に興味はないんだ。私は彼女だけを愛しているんだ」)(2010. 3. 26.)

* konfesi 〔動詞〕 (ion, ke) @白状する、自白する;告白する。A〔真実と〕認める。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'confess' に相当します。下例では過去形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「そのことについてたずねられた時に、何か悪いことをしたと言う (diri, ke oni faris ion malbonan, kiam iu demandas pri tio」です。昨日の konstrui の用例に続く文章です。

 "Faru tion, mi petas, laŭplaĉe. Mia edzo ne estis bone informita ĝardenanto," ŝi konfesis, "kaj en la lastaj jaroj, kiam li pli kaj pli malsaniĝis, li devis neglekti la pezajn taskojn."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「そうしてください。どうかお好きなように。私の主人は庭仕事によく精通しているというわけではありませんでした」と、彼女は白状した。「しかも、病状がますます悪くなった最後の数年は、彼は力仕事が出来なくなっていました」)(2009. 6. 26.)

  konfesi 〔動詞〕 うちあける、自供する、認める、信仰告白する、ざんげする。《「新選エス和」》
… いつも diri 「云う」ばかりでなく、少しニュアンスをつけて「云う」ことも覚えましょう。昨日の golfo の用例につづく文章です。
 Ŝi ridetis. "Tre malofte," ŝi konfesas. "Eble estus pli bone se mi tion farus. Tiam mi ne tiel multe trinkus."
 Tiun diron li konsideris dum momento. "Povus esti," li iom necerte diris. "Mi opinias, ke ne estas multe da rilato inter la du aferoj"
 "Ĉu vi opinias, ke vi preferus iri sola?"
 "Ne," li diris. "Plaĉus al mi via akompano." … el "Sur la bordo"

 (彼女は微笑んだ。「めったに」と、彼女は白状した。「そうしていればもっと良かったんでしょうけど。そんなにお酒を飲むこともなかったかも」彼はその言葉をしばらく考えていた。「そうかも知れません」と、彼は少し頼りなげにいった。「その二つの間には、あまり関係がないと思いますが」「お一人でいらっしゃりたいとお考えですか?」「いや」と、彼はいった。「あなたとご一緒できてうれしいですよ」)(2004. 2. 1.)

* konfidi 〔動詞〕 信用する、あてにする、預ける、任せる。
…  今、イラクでは人や自然に対して破壊のかぎりがなされています。
 Ni forveturis kune. Nun mi skribas al vi el malproksima lando. Tamen mi volas kondifi, ke ju pli da tempo pasas, des pli mi ĝojas, ke mia edzo estas bulgaro, kaj ke ni baldaŭ revenos Bulgarion. Ĉar, mi tion cetigas al vi, ne ekzistas lando pli bela ol la nia, kun ĝiaj arbaroj kaj montaroj, kun ĝiaj valoj, riveroj kaj lagoj, kun ĝiaj montosuproj levantaj la pintojn en la pura lazura bulgra ĉielo, kun ĝiaj liberaj, bonkoraj, ĉarmaj homoj!
 (私たちは一緒に旅行しました。今、私は遠い国からあなたに手紙を書いています。だけど、私は時間がたつにつれてますます私の主人がブルガリア人であって良かった、そして、私たちはまもなくブルガリアへもどるのだ、ということを打ちあけたいと思います。なぜなら、私は確信してあなたに言うのですが、私たちの国ほど美しい国は他にはありません。その森や山なみ。谷や河、そして湖。ブルガリアの澄んだ青い空にそびえる山のいただき。そして、気ままで、優しくて、素敵な人たち)(2003.3. 27)

* konflikto 〔名詞〕 あつれき;(意見・利害などの)衝突;紛争。《「新選エス和」》
…ちょっと難しい単語です。英国語の 'conflict' に相当します。エスペラントでは '-c-' は常に [-ts-] の発音になるので、'-k-' に変える必要があります。昨日の mil の用例に続く文章です。
 Nun estiĝis granda konflikto inter mia taga kaj nokta vivo. Dumtage mi regule laboris kun laciĝinta korpo kaj blasfemis la iluziplenan nokton.  … "Malsata ŝtono"
 (いまや私の昼の生活と夜の生活との間に大きなあつれきが生じていた。昼の間、私は疲れた体ながら規則正しく働き、幻影に満ちた夜のことに悪態をついていた。)(2006. 3. 3.)

* konfirma 〔形容詞〕 (al io) @<…と>一致している。A<…と>適合した。B [数学] 〔写像が〕等角の。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'confirmed' に相当します。下例では動詞に変え、その過去受動態を副詞として使っています(過去の時点での完了)。Baza E Radikaro では動詞 'konfirmi' について「(さらに)それが本当だと保障する;そんな風だとも言う ((plie) certigi, ke io estas vera; ankaŭ diri, ke estas tiel)」です。昨日の kredito の用例に続く文章です。

 "Ĉu li havis neniun ideon, kial ŝi volus foriri? Ĉu ŝi ne menciis projektitan vojaĝon?"
 "Li asertis, ke ne. Li diris, ke ili kune pasigis la vesperon de sabato en la drinkejo Noktostrigo, ĝis preskaŭ noktomezo, kaj ke ŝi estis ankoraŭ en la lito, kiam li eliris la sekvintan matenon. Mi poste vizitis la drinkejon, kaj estis konfirmite, ke ili ja ĉeestis tie dum pluraj horoj, trinkante kaj konversaciante. Neniu rimarkis ion specialan pri ili."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「なぜ彼女がいなくなったのか彼に何か思い当たることはなかったのかい?彼女が旅行を計画しているということを言ってはいなかったのかね?」「何もないと言っていました。彼は、土曜の夜飲み屋「夜のフクロウ」でほとんど真夜中まで一緒に過ごしたと言ってました。そして、彼が翌朝家を出る時には彼女はまだベッドの中だったそうです。私は、そのあと、その飲み屋を訪ねたのですが、彼らがちゃんとそこで何時間も一緒に飲みながら話をしていたということは間違いないようです。彼らに何か特別目だったことはなかったと誰もが言ってました」)(2009. 3. 25.)

* konfuzi 〔動詞〕 混乱させる、混同する、まごつかせる。《「新選エス和」》
… 英国語(=confuse) の発音と「混同し」ないように。昨日の troti の用例につづく文章です。
 Komandanto Towers sentis sin konfuzita sed refreŝigita. Estis longa tempo de post kiam li devis trakti kun ĉi tiu speco de virino. "M trinkos kun vi," li diris. "Mi glutis sufiĉe da kokakolo en la pasinta jaro por flosi mian submarŝipon je periskopa profundo. Mi povas uzi veran trinkon." … el "Sur la bordo"
 (タワーズ艦長は少しまごついたが、でも元気がでてきた。このタイプの女性と話をするのは、ずいぶんと久しぶりのことだった。「私もあなたにつきあいますよ」と、彼はいった。「去年のことですが、私の潜水艦を潜望鏡が使える深さまで浮上させようと、コカコーラをいやというほど飲んだことがあります。本物の飲み物をいただきますよ」)(2004. 1. 14.)

* kongreso 〔名詞〕 大会;[政治・経済学・学校用語] 会議。《「新選エス和」》  
… エスペランティストなら誰でも知っている「世界大会」の「大会」にあたる単語です。ところが、下例のように、インド史上では「国民会議派」です。Baza E Radikaro では「ある目的を持った、あるいは、ある協会の大きな会合(granda kunveno por iu celo aŭ de iu asocio)」です。昨日の libera の用例に続く文章です。
 Fine la ĉefadministristo volis ekscii kaj demandis: "Ĉu Sasi aliĝis al la nacia hinda kongreso?" La afergvidisto sen momenta pripenso respondis: "Jes."  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (最後に、その主席長官はちょっと知りたくなってたずねた。「サシはインド国民会議派に加わっているのかね」実務指導者は少しも考えることなく返事した。「そうです」)(2005. 1. 20.)

* konkludi 〔動詞〕 @<al, ke><...という>結論を出す:A<ion><契約・条約を>締結する:《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'conclude, infer' に相当します。辞書にはこの単語の一つ前に、去年(2005年)、有名になった単語「コンクラーベ(konklavo; 教皇選挙秘密会議)」が載っています。Baza E Radikaro では「事実、あるいは、議論により結果を推理し確認する(per rezono konstati sekvon el faktoj aŭ argumentoj)」です。昨日の pli の用例に続く文章です。
Mi aŭdis nenion, mi konkludis; kaj nun mi daŭrigu la legadon de ĉi tiu interesa rakonto.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (何も聞かなかったのだと私は結論づけた。そして、もう、私はこの面白いお話を読み続けることにしよう。)(2006. 10. 4.)

* konkreta 〔形容詞〕 具体的な、有形の;具象の。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'concrete, not abstract' に相当します。下例では「その状態への変移」を示す接尾辞 '-ĝ' をつけ動詞とし、過去形にして使っています。Baza E Radikaro では「抽象的でない;思考の中だけにあるのでなく、感じられる(触れる、聞ける、見られる、匂いがかげる、味わえる、...)もの (malabstrakta; tio, kio estas sensebla (tuŝebla, aŭdebla, videbla, flarebla, gustumebla...), ne nur estanta en pensoj」です。先週末の aŭguri の用例に続く文章です。

 Poste lia timo konkretiĝis, ĉar el la mallumiĝanta ĉielo aperis unu-du flokoj, kiuj dance kirliĝis ronde-ronde en freneza ekscito. Pli dense ili vidiĝis ĝis baldaŭ fariĝis tre malfacile vidi ion ajn antaŭ la okuloj.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (そのあと、彼の恐れは具体的なものになった。なぜなら、暗くなってきた空から、一ひら、二ひらと狂ったように円く円くまわりながら雪が舞ってきたからである。それらはより数を増し、やがて目の前にあるもを見るのが大変困難になるまでになった。)(2010. 4. 20.)

* konkuri 〔動詞〕 (kun/kontraŭ iu) <人と>競走する、競う。《「エスペラント日本語辞典」》
… Cランクの単語です。英国語の 'compete, rival' に相当します。下例では現在分詞能動の語尾 '-ant' をつけ、名詞とし対格語尾をつけています。昨日の orbito の用例に続く文章です。

 La rezulto estis ekster ĉiu dubo. Por la unua fojo Ŝakmato ne gajnis, kaj por la unua fojo ne povis sin titoli la nevenkebla arkta ĉampiono. Li havis konkuranton.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (結果は疑いをさしはさむ余地がなかった。初めてチェックメイトは勝てなかった。そして、初めて極北の無敵のチャンピオンと名のることがチェックメイトはできなくなった。彼は競争相手がいるのだ。)(2010. 11. 27.)

* konkurso 〔名詞〕 競技会、コンクール、レース。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'contest, competition' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'provo eltrovi, kiu estas plej kapabla aŭ plej lerta (sporto, poezio,...)' です。先週末の inklina の用例に続く文章です。

Tiu tiam deklaris, ke li volas eniri la militan karieron; konsekvence li atingis bonegan studan nivelon, danke al konkurso li eniris la Politeknikan lernejon, eliris el ĝi estiel subleŭtenanto en la 53-a liniotrupa regimento. De unu jaro li estis en tiu grado kaj ricevis promeson, ke oni nomumos lin leŭtenanto ĉe la unua ebleco.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (息子は(彼はそのとき)、軍人として立ちたいと言明した。そんなわけで、彼は一所懸命に勉強し、競争試験を受けてポリテクニック校にはいり、そこを卒業すると歩兵第五十三聯隊附少尉となった。少尉に任官してからすでに一年、今度の機会には中尉に昇進することに決まっていた。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第30章 九月五日。)(2011. 10. 12.)

* konscii 〔動詞〕 @意識がある。A (ion) 意識している、知覚している。B (pri io, ion, ke) <問題点・意義・事情などを>意識している、認識している。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'be conscious; be aware (of; that)' に相当します。下例では名詞とし、対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「自分自身、自分の考えや行為について知っている;状況がどんなで、行為の結果どうなるかを良く知っている (scii mem pri siaj pensoj kaj agoj; bone scii, kia estas la situacio kaj kio estas la sekvoj de agoj)」です。先週末の faldo の用例に続く文章です。

 Kiam li denove ricevis la konscion, li trovis, ke li kuŝas interne de ĉambro, kie estis bele varme kaj komforte. Kun sento de kontento li fermis la okulojn kaj endormiĝis.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (再び彼に意識が戻った時、自分がすばらしく暖かくて快適な部屋の中で横になっているのが分かった。満足して彼は眼を閉じ眠り込んだ。)(2010. 5. 7.)

  konscii 〔動詞〕 意識する。《「新選エス和」》
… Baza E Radikaro では「自分の考えや行動を自分自身で良く知っている;状況がどのようで、行為の結果がどうなるかを良く知っている(scii mem pri siaj pensoj kaj agoj; bone scii kia estas la situacio kaj kio estas la sekvoj de agoj)」です。意味は知っていてもなかなか使えない単語です。「意識して」使いながら、この単語を覚えましょう。下例では、形容詞にしています。昨日の renversi の用例につづく文章です。
 Sita rigardis min konsternite. Sur ŝia vizaĝo estis videble ke ŝi estis konscia pri la graveco de la sekreto.
 -- Kaj poste...?
 -- Poste... Mi fotografis per kolora filmo la duoblan ĉielarkon, kaj se iu ne kredas, mi montras la foton. Aŭ mi diras: "Demandu Nina. Ŝi estis tie kaj ŝi povas konfirmi mian aserton."  … el "Kolektanto de ĉielarkoj"

 (シタはびっくりして私を見つめた。彼女の顔から、秘密の重大さが良く分かったということが見てとれた。「それからどうなったの...?」「それから... 私はその二つの虹をカラーフィルムで撮って、私の話を信じない人がいたらその写真を見せることにしたんだ。時には、<ニナに聞いてごらん。彼女はそこにいたから、私の言ってることが間違いないと言ってくれるよ>と言うこともあるよ」)(2004. 6. 4.)

* konscienco 〔名詞〕 良心、分別;誠実さ。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'conscience' に相当します。Baza E Radikaro では「何をすべきで何をしないほうが良いだろう、との善悪の意識 (konscio pri bono kaj malbono, pri tio, kion oni devas fari kaj tio, kion oni devus ne fari)」です。昨日の nulo の用例に続く文章です。

Pro tiu hontinda penso lia konscienco riproĉe memorigis lin pri la tortoj kaj la kukoj.
 La vidvino Tonkins ne povis ne rimarki, kiel malinkline li komencis nuligi la laboraraĝojn ĉe siaj klientoj kaj ŝi diris:
 "Estas multe por fari ĉi tie, Bartolomeo. Mi intencas beligi la fronton de la domo per sunverando."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (その恥ずべき思いつきゆえに、彼の良心はとがめるがごとくあのトルトやケーキのことを彼に思いおこさせた。未亡人のトンキンスさんは、どんなに彼がお得意との仕事の取り決めを解消するのを嫌がっているかに気づかざるを得なかった。それで、「ここには沢山仕事がありますのよ、バーソロミューさん」と言った。「私はこの家の前面にサンルームを作ってきれいにしようと考えているのです」)(2009. 12. 23.) * konsciencriproĉo 〔合成語〕 良心のとがめ、良心の呵責。
… 長い単語ですが、これで二つの大切な単語が覚えられます。konscienco(良心)と riproĉo(非難)です。昨日の psiko の用例に続く文章です。
 Kaj ekde tiam mi ĉiam dum la vojaĝoj rigardas tra la fenestro de la vagonaro. Mi tre dezirus denove vidi tian ĉielarkon, por meti ĝin en mian kolekton.
 Ĉar, vi ja povas supozi, ke tian ĉielarkon mi ne havis ankoraŭ en mia kolekto. Mi mensogis al Sita nur por ke ŝi akceptu la donacon sen konsciencriproĉo.
     *  *  * 
 Poste mi daŭrigis la kolektadon de neordinaraj ĉielarkoj.  … el "Kolektanto de ĉielarkoj"

 (そしてその時以来、私はいつも旅行の間じゅう 列車の窓から外を見続けている。私はあの虹をどうしてももう一度見たいのだ、私のコレクションに入れるために。なぜなら、あなたもすでにお気づきのように、あのような虹はまだ私のコレクションに入っていないからだ。私はシタが良心のとがめなしに贈り物を受けとれるようにということだけを考え嘘をついたのだ。 *** その後も私は珍しい虹のコレクションを続けている。)(2004. 7. 3.)

* konsekvenco 〔名詞〕 @論理的な結論、当然の帰結。A〔事実・思考などの間の〕論理的整合性、一貫性。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'consequence; consistency' に相当します。下例では副詞として使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'tio, kio neeviteble sekvas al io' です。昨日の komplezo の用例に続く文章です。

 - Ni vidu, diris la fremdulo. Mi estas unu el viaj ĉefaj kreditoroj, ĉu ne?
 - Vi estas almenaŭ tiu, kiu posedas la bilojn kun la plej proksima pagodato.
 - Ĉu vi deziras prokraston por pagi min?
 - Prokrasto povus savi mian honoron, diris Morrel, kaj konsekvence la vivon.
 - Kiom vi petas?
 Morrel hezitis.
 - Du monatojn, li diris.
'29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (「さて、」と、客(その外国人)は言葉をつづけて、「わたしくしはあなたの主たる債権者の一人でしたな?」「少なくともあなたは、短期の手形を持っておいでの方なのです。」「わたくしにたいして、支払いの猶予をご希望ではないでしょうか?」「猶予していただければ、わたしの名誉が救われます。したがって命が助かります。」「どのくらいの猶予をお望みです?」モレルは躊躇した。(そして)「二ヶ月。」と、言った。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 9. 3.)

* konsekvenca 〔形容詞〕 必然の;一貫した。《「新選エス和」》
… 難しそうな顔をした形容詞だが、使いではありそう。
Mi konatiĝis kun Esperanto en 1948, kiam mi estis studanta reklamon en nia ĉefurbo Helsinki. Miaopinie Esperanto estas nepre la plej bona komunikilo inter la homoj. Esperanto estas klara, bela kaj konsekvenca. (J. K. Liste; RO, 2003. jan)
 (私は1948年にエスペラントと出会いました。私が首都ヘルシンキで宣伝広告を勉強している時に。私の考えでは、エスペラントは人間と人間のあいだの伝達手段として絶対に最上のものです。エスペラントは、はっきりしていて、美しくて、これしかないといったものです)(2003.1. 4)

* konsenti 〔動詞〕 同意する;承諾する;(意見などが)一致する。《「新選エス和」》  
… 重要単語です。英国語の 'consent, agree' に相当します。Baza E Radikaro では「<はい、そのようです>あるいは<はい、そうあって欲しいです>と言う;同じ考え、あるいは、同じ好みを持つ(diri: "jes, tiel estas" aŭ "jes, tiel okazu"; havi la samajn pensojn aŭ la saman preferon)」です。昨日の kaso の用例に続く文章です。
 La z a m i n d a r o demandis: "Kiu instigis vin jurprocesi kontraŭ Sahibo?"
 Harakumar respondis: "Via moŝto, mi neniel deziris tion fari. Sasi -- nia vilaĝano ne havis okupon, tiu malbona junulo tion faris sen mia konsento."  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"

 (ザミンダーロ(大地主)は「誰がサヒボ(長官)を訴えるようにとお前をそそのかしたのか」とたずねた。ハラクマールが答えた。「閣下、私は決してそんなことをするつもりはありませんでした。サシが -- 仕事をもたないうちの村の者ですが、そのたちの悪い若造が私の同意もなしにそれをしたのです」)(2005. 1. 8.)

* konservi 〔動詞〕 保存する、保管する。《「新選エス和」》
… 下例では、-ado(くりかえし行為を示す接尾語)がつきました。
 Demandu unue, ĉu vi entute bezonas kunporteblan kompution. Ĉu vi bezonas ĉiujn kapablojn de la komputilo, kaj ĉu por vi estas vere grave, ke ĝi estu kunportebla? Se vi bezonas komputilon nur por konservado de mallongaj tekstoj aŭ telefonlibro, eble sufiĉas malpli multekosta poŝkomputilo. Iuj poŝkomputiloj ebligas eĉ registradon de sono kaj krozadon tra interreto. … el "Monato: oktobro 2003"
 (まず、一体全体、あなたは携帯可能なコンピューターを必要としているのかどうか自問してみてください。そのコンピューターのすべての機能があなたに必要ですか、本当に、携帯可能であることが重要ですか? ただ短いテキストや電話帳を保存するだけのためにコンピューターが必要だというのなら、おそらくもっと安いポケコンで十分です。ある種のポケコンでは、録音やインターネットのサーフィンさえもできます。)(2003.9. 23)

  konservi 〔動詞〕 (ion) @〔具体物を〕<腐敗・劣化・減少しないよう>保存する、貯蔵する、保管する。A〔抽象物を〕維持する、保持する。B〔食料などを〕<特殊な処理により>保存する。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'keep; preserve' に相当します。下例では能動態過去の接尾辞 '-int' をつけています。Baza E Radikaro では「後になってもそれが今あるように、悪くなっていないよう、損傷していないよう、失われないように保つ (teni ion tiel, ke ĝi nun estas, ke ĝi ne malboniĝu, ke ĝi ne difektiĝu, ke ĝi ne perdiĝu))」です。ラップランドの「無」の話はこれでおしまいです。明日からはゴールデンさんの短編を取り上げます。ご期待を! 昨日の petoli の用例に続く文章です。
Kaj kun Staalo mi ankaŭ estus konservinta mian kuraĝon. Sed tiu Nenio vere estis iom tro multe al tiuspeca unuafojulino kiel mi!!!  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (そして、スターロとの遭遇にも私は勇気を持ってのぞめただろう。しかし、あの「無」は私のようなそんな種類の初心者の女の子には、本当を言えば少しばかり手に余るものだった。)(2006. 12. 1.)

* konsideri 〔動詞〕 @ (ion, ke, ĉu) 熟慮する;よく考える、検討する;〔選択肢として〕考慮する。A (ion, ke, ĉu) 考慮に入れる、配慮する、斟酌(しんしゃく)する。B (ion + kiel ion) 見なす。 《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'consider' に相当します。下例では「...される価値がある」の意を示す接尾辞 '-ind' をつけ副詞にして「かなり」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「頭の中であらゆる側面を考慮する;注意する (en pensoj esplori ĉiujn flankojn de; atenti)」です。昨日の sudo の用例に続く文章です。

 En la komenco Ben laŭte ridis, sed kiam li vidis, ke tiu iom bruta sinteno konsiderinde vundis lian amikon, li pacience aŭskultis sen esprimo kaj sen komento.
 "Jen ĉio, Ben! Mi bezonas vian konsilon kaj helpon!"

… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (始めのうち声を上げて笑っていた彼は、その少し荒っぽい態度が彼の友人をかなり傷つけていることに気づき、表情に出さずコメントもさけて辛抱強く耳を傾けた。「全てはこの通りさ、ベン! どうしたらよいか教えてくれよ、そして助けてくれ!」)(2010. 1. 28.)

* konsili 〔動詞〕 (al iu + -i, al iu + ion, al iu + ke -u) 助言する、忠告する、勧める。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'advice' に相当します。下例では過去形にしています。Baza E Radikaro では「『こうしたほうが良い』と言う(diri: "pli bone faru tiel...")」です。先週末の ruli の用例に続く文章です。

 Tuj kiam ŝi eniris en la domon, li puŝveturigis la ilojn returne al la apudstrata florbedo kaj komencis elsarki la herbaĉojn.
 Pasis duonohoro, antaŭ ol s-ino Tonkins reaperis.
 "Multon vi faris, s-ro Redman. Sed ne elĉerpu vin," ŝi konsilis kun ĉarma ridet. "Mi tute ne estas sklavopelantino."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (彼女が家へ入るやいなや、彼は手押し車に道具類をのせ通りに近いところにある花壇へと再び元に戻した。そして、雑草を刈り始めた。半時間もすると、トンキンスさんが再びやって来た。「せいが出ますね、レドマンさん。でも、疲れてしまわないようにしてくださいね」と素敵な微笑を浮かべながら彼女が忠告した。「私は決して奴隷使いではありませんわ」)(2009. 7. 7.)

* konsisti 〔動詞〕 @ (el io) <要素から>成っている、構成されている。A (en io) <要因に>〔本質が〕ある、実質は…である。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'consist' に相当します。下例では「その動作をさせること」を意味する接尾辞 '-ig' をつけ動詞の過去形として使っています。Baza E Radikaro では「(どんな部分から、要素から、材料から)組み合わされているのか (esti kunmetita (el kiuj partoj, eroj, kiu materialo))」です。昨日の baki の用例に続く文章です。

Ŝi prezentis al li dikan tranĉaĵon, kiu malaperigis lian timon, kaj baldaŭ li iom rekaptis sian spiriton. Kun tiom da komforto, tiom da prizorgado, kaj tiom da adorado, la vivo, li pensis, povus fariĝi ne malbona afero. Ne plu li ne devus prepari siajn manĝaĵojn kaj sklaviĝi al la mil tempokonsumaj mastrumaj tasketoj, kiuj ofte konsistigis la verperojn kaj semajnfinojn.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (彼女は彼に分厚い一切れをさし出したが、それで彼の恐れは消えてしまった。そして、間もなく彼は少しばかりだが元気を取りもどした。こんなにも慰めは多いし、世話もしてもらえる、それに尊敬してもらえるのだから、人生は、と彼は考えた、そんなに悪いものではないのだろうと。もう自分で食事を作る必要もないし、夜や週末がつぶれてしまう時間がかかる千もの細々した家事をすることで奴隷のようになってしまうこともないのだ。)(2009. 12. 12.)

* konsoli 〔動詞〕 慰め力づける。《「新選エス和」》
…重要単語です。Baza E Radikaro では「ある人の悲しみを少なくする(ように努める)((provi) malpliigi la malĝojn de iu)」です。先日の providenco の用例に続く文章です。
Tiam oni hontas sin konsoli per tio, ke ekzistas leĝo. La maŝinsimila leĝo kaj la maŝingvidita ŝipdirektisto foriĝis de Sasivusan.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (その時、人は法律があるからといって自らを慰めることを恥じる。機械に似た法律も、機械に支配された船長もサシヴサンからは遠いところにあった。)(2005. 5. 10.)
  konsoli 〔動詞〕 (iun) 慰める、なだめる。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'console, comfort' に相当します。エスペラントでは '-c-' は [-ts-] と発音します。下例では語尾を '-o' に変え名詞にしています。Baza E Radikaro では「ある人の悲しみを少なくする(ように試みる) ((provi) malpliigi la malĝojon de iu)」です。昨日の ŝanceli の用例に続く文章です。

Tre laborema ankaŭ li ne estis, sed li ja tiam estis nur knabo. Tamen li estis bona filo, lia sola konsolo, kiam la edzino komencis fariĝi lamentema kaj teda. Kiam li estis dekokjara li foriris.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (大変勤勉だとは彼についてもいえなかったが、でも、彼はその当時まだほんの子供だったのだ。しかし、彼は良い子で、連れ合いが愚痴っぽくなりうんざりさせるようになりはじめると、彼の唯一の慰めとなった。彼は18歳になると家を出て行った。)(2008. 2. 28.)

* konspiri 〔動詞〕  陰謀を企てる;共謀する。《「新選エス和」》
…ミステリーなどでお目にかかる単語です。英国語の 'conspire' に相当します。Plena Ilustrita Vortaro では「ひそかに結びつく (fari sekretan ligon)」です。昨日の lerta の用例に続く文章です。
 Ne kredebla estis novaĵo pri konspiro de rusoj, kaj ankaŭ same li rakontis pri la sekreta plano de la angloj; li parolis ankaŭ pri la strangaj okazintaĵoj inter la hindaj ŝtatreĝoj*.
* La rakonto estis verkata en la jaro 1896, kaj tiam en Hindujo troviĝis multaj reĝoŝtatoj. /Tr.  … "Malsata ŝtono"

 (信じられないのはロシア人たちによる陰謀のニュースであり、彼は、また、英国人たちの秘密の計画についても同じように物語った。彼は、さらに、インドの王国間での不思議な出来事についても話題にした。*このお話が書かれたのは1896年のことであり、当時、インドには沢山の王国があった(訳者)。)(2005. 10. 27.)

* konstanta 〔形容詞〕 不変の、一定の;ずっと続く。《「エスペラント日本語辞典」》
… Bランクの単語です。英国語の 'constant; permanent; standing (committee etc)' に相当します。エスペラントでは '-c-' は常に [-ts-] と読みます。下例では語尾を変えて副詞として使っています。Baza E Radikaro では 'neŝanĝiĝanta; daŭre sama' です。昨日の blovi の用例に続く文章です。

 En tiu vespero la du viroj ankoraŭ unufoje prenis sian seĝon ĉe la tablo. Partridge ne sentis sin feliĉa pro la batalema sinteno de la alia. Komstante Ŝakmato estis kverelema; tio neniel mildigis la streĉiĝon inter la du viroj.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (その夜、二人の男たちはもう一度あのテーブルのところに自分の席を占めた。パルトリッジはもう一人の折あらば殴りかからんばかりの態度に居心地の悪い思いをしていた。絶えずチェックメイトは事を荒立てていたので、二人の男の間の緊張が和らぐ気配は全くなかった。)(2010. 12. 3.)

* konstati 〔動詞〕 (ion, ke) 確認する、認める、確証する。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'ascertain; realize; take note' に相当します。辞書には《類語比較》があり、'konfirmi' は「事実を確証する」'konstati' は「点検・検討の上で事実を確証する」とあります。Baza E Radikaro では「それが事実であると気づく (rimarki, ke io estas fakto)」です。昨日の puŝi の用例に続く文章です。
 Audiĝis obtuza sono ekster la kampadejo. "Kio estas tio?" demanidis Mildred.
 "Eble tondro," mi diris. Sed post momenta pripenso, mi konstatis, ke tio ne estas verŝajna, ĉar la stelpunktita ĉielo estas tute sennuba.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"

 (くぐもったような音がキャンプ場の外で聞こえた。「あれは何でしょう?」とミルドレッドがきいた。「たぶん雷でしょう」と私が言った。しかし、ちょっと考えて、そうではないと思った。というのも、星が一杯の夜で、雲など全くなかったから。)(2007. 5. 23.)

* konsterni 〔動詞〕 (iun) ひどく驚かす、仰天させる、肝をつぶさせる。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'appal; disconcert' に相当します。下例では名詞とし、対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「(突然)人がもう離せなくなる、あるいは、行動できなくなるほどに驚かす ((subite) mirigi iun, tiel, ke tiu (preskaŭ) ne plu povas paroli aŭ agi)」です。昨日の prediki の用例に続く文章です。

 Sed, Bart ne restis, por ĝui la konsternon de la estimata s-ro Tonkins. Li dankis ŝin kaj rapidis eksteren, por kaŝi sian propran senaplombiĝon.
 Fine de la posttagmezo li frapis sur la pordon kiel kutime, por raporti sian ekiron kaj ricevi sian monon.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (しかし、バートには亡くなったトンキンス氏が我を失ったときのことを楽しんでいる余裕はなかった。彼は未亡人にお礼を言って、自分の落ち着きのなさを隠すため急いで外に出た。午後の終わりに彼はいつものようにもう家に帰ることを伝え、手間賃をもらうためドアをたたいた。)(2009. 8. 27.)

* konsterni 〔動詞〕 肝をつぶさせる、ぼう然自失させる。《「新選エス和」》
… ege mirigi で代用できますが、「とつぜん」のことで、「何をして良いか分からない」状態にするほど、驚かすのだそうです(PIV) 。応用例は、昨日の grati の用例に続く文章です。自動詞に変換する語尾 -iĝi がついています。
 Ĉi-foje majstro Ĉerizo konsterniĝis pro teruro, lia buŝo malfermiĝis, la lango elpendiĝis ĝis la mentono, simile al fontana monstrokapo. Kiam li reakiris la parolpovon, tremante kaj balbutante pro timo li demandis:
 "Sed de kie venis la voĉeto, kiu diris 《oĥ》?..." … el "La aventuroj de Pinokjo"

 (今度こそ、サクランボ親方は驚きのあまりどうしていいか分からなくなりました。口をぽかんとあけ、舌は噴水によく見られる怪物の頭のように、あごまでだらんと垂れさがりました。やっと話せるようになってから、親方は恐怖で震えながらしどろもどろで言いました。「でも、あの《うぅん》という小さな声は、どこからやってきたのだろう?」)(2003.11. 23)
   konsterni 〔動詞〕 肝をつぶさせる、ぼう然自失させる。《「新選エス和」》
… 大げさな表現として、文中でよく使われます。
 "Elsube?" konsternite diris Rungniro. "Sed tie mi ja havas la teron mem!"
 "Ĝuste," Ĉalvio diris, "kaj la tero mem estas la patrino de Toro. Ĉu vi ne sciis tion?"
 "Eble mi tion iam aŭdis," Rungniro diris, "sed mi fakte ne komprenas kiun kunligon tiu fakto havas al la nuna problemo." … el "Mokrokalvo"

 (「下から?」度肝をぬかれてルングニーロは、いいました。「でも、下には地面そのものがある」「まさにその通り」とチャルヴィーオがいいました。「そして、地面自身はトーロの母です。知りませんでしたか?」「多分、そんなことをいつか聞いたことがあるなあ」とルングニーロはいいました。「でも、実をいうと、私にはそのこととと当面の問題とにどんな関係があるのか分からないなあ」)(2003.8. 15)

* konstrui 〔動詞〕 (ion) @建てる、建設する。A組み立てる、まとめあげる、構成する。B樹立する、築き上げる。C [言語学] <文・語句を>組み立てる、構成する。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'build, construct' に相当します。下例では命令形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「例えば家、橋などを種々の材料を用いて組み上げる (kunmeti el diversaj materialoj, ekzemple domon, ponton,...)」です。昨日の bedo の用例に続く文章です。

 "Mi kredis, ke vi ordigas la ĝardeno-budeton," ŝi rimarkis.
 "Mi elprenis iom da rubo, por konstati, kio troviĝas interne. Sed estos necese, ke mi konstruu pli da bretoj."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「庭小屋を片付けていらっしゃると思いましたが」と彼女が言った。「中に何が入っているか調べようとガラクタを少し外へ出したんです。でも、もっと沢山棚を作る必要がありますね」)(2009. 6. 25.)

  konstrui 〔動詞〕  建造する; f. 構成する。 《「新選エス和」》 f. = 転義。
…重要単語です。英国語の 'build, construct' に相当します。下例では受動態過去形にして使っています。Baza E Radikaro では「色々な材料を使って、例えば、家、橋などを組みあげる (kunmeti el diversaj materialoj, ekzemple domon, ponton,...)」です。昨日の regali の用例に続く文章です。
La rakonto de komenco ĝis fino estis konstruita nur de lia fantazio!  … "Malsata ŝtono"
 (始めから終わりまで、あの話はただ彼の空想ででっち上げられた物だった。)(2006. 6. 29.)

* konsulti 〔動詞〕 @ (iun) <専門家に>意見を求める。A (ion) <書物を>調べる、<辞書などを>引く。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'consult' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'demandi (fakulon) aŭ rigardi (fakan libron) por ekscii ion pri io' です。昨日の simpla の用例に続く文章です。

 Kaj ŝi eliris, sed anstataŭ ol iri en sian ĉambron, ŝi malsupris kaj kuris por konsulti Emmanuel-on.
 - Ne redonu tiun ŝlosilon al via patro, diris tiu kaj morgaŭ matene, se eblas, ne lasu lin sola.
 Ŝi provis starigi demandojn al Emmanuel, sed tiu sciis nenion alian aŭ volis diri nenion pli.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (そして、室を出て行った。だが、自分の室には行こうとはしないで、階段をおりると、エマニュエルのところへ相談しにかけつけた。「鍵をお父さまにお返しになってはいけません。」と、エマニュエルが答えた。「それに、できることなら、明日の朝、お父さまのおそばをお離れにならないで。」彼女はエマニュエルにそのわけをきこうとした。だが彼は、べつになにも知ってはいなかった。或いは、それを言いたくなかったのかもしれなかった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2011. 10. 29.)

* konsumi 〔動詞〕 (ion) @消費する;消耗する。A (ion) 破壊する、滅ぼす。B (iun) <人の精神・肉体を>弱らせる、消耗させる。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'consume; use up' に相当します。下例では「くりかえし行為」などを示す接尾辞 '-ad' をつけ名詞としています。Baza E Radikaro では「徐々にだが破壊しつくす、なしにしてしまう;(自分を養うために、あるいは他の目的で)少しずつだが使い尽くしてしまう (iom post iom tute detrui, neniigi; iom post iom foruzi (por nutri sin aŭ por alia celo))」です。昨日の tamburo の用例に続く文章です。

 Ne sciante kion respondi, li taktplene dediĉis sin al la konsumado de la resto de la torto.
 "Pri morgaŭ, mia kara Bartolomeo, mi proponas, ke vi venu ĉi tien, por labori, ĉar baldaŭ ni kune loĝos en ĉi tiu domo"
 "Estas neeble! Mi havas miajn klientojn. Mi ne povas en momento rompi miajn longedaŭrajn rilatojn."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (どう返事したものか分からないので、彼は同じリズムでタルトの残りを平らげる作業に専心した。「明日のことですけど、私の大切なバーソロミューさん、ここへ来ていただいて仕事をなさってください。だって、私たち間もなくこの家に一緒に住むことになるのですもの」「無理です! 私には自分のお得意さんがあります。長く続いている仕事を止めてしまうことは、今のところ私には出来ません」)(2009. 12. 19.)

* konto 〔名詞〕 勘定口座、貸借勘定。《「新選エス和」》
… 下例のように aranĝi konton で、「帳尻を合わせる」という熟語です。100年ほど前のイタリアのおじいさんたち、なかなか愉快ですね。職人さんたちの生活は経済的には大変だったのでしょうけど... 昨日の nebulo の用例に続く文章です。これで第2章が終わりました。ピノキオが出てくるまで続けます。
 Post la finiĝo de la batalo troviĝis du pliaj skrapoj sur la nazo de majstro Antono kaj du malpliaj butonoj sur la jako de lia kontraŭulo. Aranĝinte tiamaniere la kontojn, ili reciproke premis la manojn, kaj ĵuris resti bonaj amikoj por la tuta vivo.
 Dume Ĝepeto prenis al si la neordinaran lignopecon, dankis majstron Antono, kaj lamante returniĝis al sia hejmo. … el "La aventuroj de Pinokjo"

 (戦いが終わってみると、アントン親方の鼻の上には引っかき傷がさらに二つふえていたし、相手のうわぎのボタンもさらに二つへっていました。こんなふうに帳尻をあわせて、二人は握手し、生涯仲のよい友だちでいようとちかいあいました。そうしてジェペットさんはあの不思議な木切れをかかえ、アントン親方にお礼をいい、びっこをひきながら自分の家にかえりました。)(2003.12. 12)

* kontaktingo 〔合成語・名詞〕 コンセント。
… kontakto(接触)+ -ing-(「物の一部を差し込むための受具」を示す)。日本語エスペラント辞典では konektlingo  ちなみに、プラグは konektilo
Yunta almetis seĝon al la aparato kaj la finon de la elektra kablo ŝovis en la muran kontaktingon. Ŝi sidiĝis antaŭ la muzikilo kaj post ioma agordigo komencis ludi.
 (ユンタは装置のところにイスを置き、電気コードの端を壁のコンセントに差し込んだ。彼女はその楽器の前に座り、すこしばかり調子をあわせてから演奏しはじめた)(2003.1. 28)

* kontenta 〔形容詞〕 (pro/ pri/ je/ per io) <物事に>満足している、満ち足りている;甘んじている。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'satisfied, pleased, content' に相当します。下例では副詞語尾に変えています。Baza E Radikaro では「全てうまくいっている、全てうまく生じた、必要なものは全て持っている、と考えている (pensanta, ke ĉio estas bona, ke ĉio okazis bone, ke oni havas ĉion, kion oni bezonas)」です。昨日の butero の用例に続く文章です。

Li ridetis kontente, kiam li vidis la enhavon de la korbo. En ĝi kuŝis granda peco da ŝinko, kelkaj kolbasoj, sufiĉe granda provizo da pano kaj kafotaso plena de butero.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (彼は、かごの中に入っているものを見て満足げに微笑んだ。その中にはハムの大きな固まりがあり、ソーセージが何本かあり、パンのたくわえもたっぷり、それにバターがいっぱい入ったコーヒーカップがあった。)(2008. 1. 30.)

* kontesti 〔他動詞〕 異議を唱える。《「新選エス和」》
… カタカナ語の「コンテスト」が頭にあって、意味をとりそこねた。
Li same kiel mi luktis por kontesti nian intiman identecon. (私と同じように彼も、私達があまりにも似ていることを否定しようとがんばった) (2002.11.10)

* kontrasto 〔名詞〕 @対照、対比、コントラスト。A [写真] 〔写真画像の〕コントラスト。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'contrast' に相当します。エスペラントでは 'c' に [-k-] の読みはなくいつも [-ts-] と読みます。下例では対格語尾がついています。昨日の trulo の用例に続く文章です。

 Kun ekbrilo en la okuloj ŝi diris:
 "Ne opiniu min islamanino, kiu pretigas sin, por preĝi. Eble vi ne spertis la malkomfortaĵon de ostecaj genuoj. Mi havas kelkajn minutojn, por semi vicon da lobelioj ĉirkaŭ la randoj de la bedo. Ili aldonos tonon de koloro kaj faros bonan kontraston, ĉu ne, s-ro Redman? Vidu kiel tiuj petalkufoj kune kapklinas en la vento."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (目を輝かせながら彼女は言った。「お祈りを上げる準備が整ったイスラムの女性だ、などと私のことを思わないで。おそらく、あなたはひざが骨ばってくるとどれぐらいつらいことか経験されたことはないわね。花壇の縁にぐるっとロベリアの種を一列に蒔くぐらいの時間があるのです。色づかいが新しく加わりますし、コントラストもよくなりますわ。レドマンさん、そうはお思いになりません?ご覧なさい、あちらの花弁は風に吹かれて一緒になって頭をたれていますわ」)(2009. 8. 7.)

* kontribui 〔動詞〕 @ (ion, al io)〔人や物事が事業・結果などに〕貢献する、寄与する。A (ion + al/por io) 寄付する、寄稿する。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'contribute' に相当します。エスペラントでは 'c' は常に〔-ts-〕と読みますので 'k' に変えます。Baza E Radikaro では「共同作業で自身の分を果たす;皆の役に立つものの費用の自身の分を払う (fari sian parton de komuna laboro; pagi sian parton de la kostoj de io komune utila)」です。昨日の pantalono の用例に続く文章です。
Ŝi kontribuis malmulton al nia interbabilado. Ĉu pro indiferenteco, ĉu pro parolŝparemo, mi vere ne povis scii.
 Mi rimarkis, ke ankaŭ Raffaele nekutime silentis.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"

 (彼女は我々のおしゃべりにほとんど加わらなかった。無関心ゆえか、普段から無口なほうなのか、私には全く分からなかった。ラファエルもいつもと違って黙っているのに私は気がついた。)(2006. 12. 28.)

* kontroli 〔動詞〕 (ion/ ĉu) 点検する、検査する、確認する、チェックする。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'check; audit, examine; supervise; verify' に相当します。下例では命令法の語尾に変えています。Baza E Radikaro では「ある物について、それがしかるべき状態にあるかどうか調べる (esplori, ĉu io estas tia, kia ĝi devas esti)」です。昨日の ĉifi の用例に続く文章です。

 -- Londono estas metropolo en Anglujo -- li komencis konkludadi -- tio estas certa. Nun ĉar la titolo diras 《London》, pli ol verŝajne la gazeto venis el London kaj se ĝi venis el London, sekve ĝi estas angla gazeto. Nu, ni kontrolu nin!  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (「ロンドンは英国の首都だ」彼は次々に結論を出す作業を始めた。「それははっきりしている。さて、雑誌の名前としてロンドンと書いてあるのだから、この雑誌はロンドンからやって来た物だという事はありそうなことというよりも、もっと確実な事だ。で、ロンドンからやってきたのなら、これは英国の雑誌だという事になる。じゃあ、俺たちはそこんとこを調べようじゃないか」)(2008. 10. 17.)

* konturo 〔名詞〕 輪郭:《「エスペラント日本語辞典」》
…少し専門的な単語です。英国語の 'contour, outline' に相当します。Plena Ilustrita Vortaro では「物の外側の境界になっている線 (linio, kiu limigas ekstere objekton)」です。昨日の sorĉi の用例に続く文章です。
Iom post iom la nigra nokto komencis heliĝi malantaŭe de la malproksimaj fjelmontoj. Montaj konturoj desegniĝis pli kaj pli klare kontraŭ la ĉielo, sed la rivervalo ankoraŭ kuŝis en profunda nigra ombro inter siaj ŝtonegaj deklivoj.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (暗黒の夜がフィエルド台地の山々の向こう側で少しずつ明るくなり始めた。空を背景にして、山々の輪郭がますますくっきりと描かれた。しかし、まだ谷川は巨大な岩からなる斜面の間に深い漆黒の影につつまれたまま横たわっていた。)(2006. 7. 27.)

* konvalo 〔名詞〕 スズラン。《「新選エス和」》
… また、花の名前です。春が近づいていますから。
 Belaj estas la alikoloraj floroj, sed la blankaj havas pli bonan odoron. La odoro de la hiacinto, jasmeno, narciso, lilio, tuberoso kaj precipe de la konvalo estas tiel dolĉa, ke nenia koloro povas superi ĝin.
 (色のある花も美しいのですが、でも白い花は一段とよい香りがします。ヒアシンス、ジャスミン、スイセン、ユリ、おらんだスイセンの香り、そして特にスズランの香りはとても甘くてどんな色もそれに勝ることはできません)(2003.2. 16)

* konveni 〔名詞〕 適当する、似合う。《「新選エス和」》
… 形容詞で使われることも多い、大変使いでのある単語です。昨日の morbilo の用例につづく文章です。
 "Plaĉus al mi iri," li diris, "se tio konvenas al vi."
 "Kompleneble," ŝi diris. "Vi faru kion ajn vi deziros. Mi opinias, ke ni povus viziti la klubon posttagmeze, krom se vi dezirus fari ion alian."
 Li skuis la kapon. "Plaĉus al mi denove naĝi, sed mi devos reiri al la ŝipo eble post verpermanĝo."
 "Ĉu vi ne povos resti ĝis morgaŭ?"
 Li kapneis, konstatante ŝian maltrankviliĝon pri la morbilo. "Mi devos reiri hodiaŭ." … el "Sur la bordo"

 (「行きたいと思います」と、彼はいった。「もし、お差支えなければ」「もちろん」と、彼女がいった。「あなたのお好きなようになさってください。午後は、クラブへ行こうかと考えていますけど。何かほかにお考えがあれば別ですけど」彼はかぶりをふった。「また泳げるのは素敵ですが、おそらく、夕食後には艦に戻らなければならないでしょう」「明日までお泊りになれませんの?」彼は、彼女がはしかを心配していることを知っていたので、頭を横にふった。「私は今日のうちに戻らなければならないのです」)(2004. 1. 30.)

* konversacii 〔動詞〕 (pri io) 〔くつろいで親しく〕話す、おしゃべりする。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'chat, talk' に相当します。下例では名詞語尾をつけて「おしゃべり、会話」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「(楽しく)会話する(議論しないし、結論に至らないで) ((agrable) interparoli (ne por diskuti, ne por veni al konkludo))」です。世界大会前の komandi の用例に続く文章です。

 Ĉiumatene kaj ĉiuvespere ili havis konversacion. Tiaj eĉ pli firmigis lian opinion. Petroff klarigis ĉion per man- kaj piedgestoj, per mimiko kaj diversaj akrobataĵoj por komprenigi sin kaj dume aŭdigis leonvoĉon.  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (彼らは毎朝、毎晩おしゃべりをした。そのおしゃべりからでさえ、彼の意見がより確かめられる事になった。ペトロフは手足や物まね、それにあらゆるアクロバットのような仕草で自分の言っている事を理解させようとし、その間じゅうライオンの咆哮を耳にするのだった。)(2008. 8. 6.)

  konversacii 〔動詞〕 (pri io) 〔くつろいで親しく〕話す、おしゃべりする。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'chat, talk' に相当します。名詞形の 'konversacio' は英国語の 'conversation'、カタカナ語の「カンヴァセーション」に当たります。Baza E Radikaro では「(楽しく)会話する(討論するためではないし、結論を得るためでもない)((agrable) interparoli (ne por diskuti, ne por veni al konkludo))」です。昨日の aludi の用例に続く文章です。
Li trinketis viskion kaj konversaciis kun Friedrich Schmidt, la dojeno de esploristoj en tiu ĉi parto de Afriko. Mi jam plurfoje renkontis lin dum miaj zigzagaj vojaĝoj tra montoj kaj dezertoj.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (彼はウイスキーを少し飲んでいて、このアフリカ地区の研究者たちの最古参であるフリードリッヒ・シュミットと楽しそうに話をしていた。私は、山を越え砂漠を越えてあちこち旅行しているときに、彼に会ったことがこれまでに何度もある。)(2006. 12. 12.)

* konvinki 〔動詞〕 (iun + pri io, iun + ke) <人に><事柄を>納得させる、悟らせる、確信させる。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'convince' に相当します。下例では「その状態が生じること」を示す接尾辞 '-iĝ' をつけ動詞とし命令法の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「証拠や議論で考えを受入れさす (per pruvoj kaj argumentoj akceptigi ideon)」です。昨日の propagando の用例に続く文章です。

 -- En ĉiu lando de la mondo! Eĉ en tiu ĉi urbo!! Ĉu vi ne volas kredi? Mi pruvos tion. Bonvolu veni kun mi dimanĉe en la urbon kaj konvinkiĝu, kiu valoras pli: via amerika dialekto aŭ nia klasika angla lingvo?  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (「世界中のあらゆる国々でです! この町においてさえも!! あなたには信じられませんか? 私はそれを証明しましょう。よろしければ日曜日に私と一緒に町へ行きましょう。そうなされば、あなたのアメリカ方言と私たちのクラシック英語のどちらがより価値があるかがお分かりになるでしょう」)(2008. 11. 20.)

  konvinki 〔動詞〕 説得する。《「新選エス和」》
… 下例では、「確信する、得心する」が良いと思います。
 Lia (noto: Barry Crown) propra sperto pri esperanto-instruado en Singapuro konvinkis lin ke ĝi estas "terure malfacila" lingvo por azianoj, facila ĝi estas nur por tiuj ĉinoj kiuj jam lernis la anlgan aŭ la francan. … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)"
 (シンガポールでエスペラントを教えた彼自身の経験が、アジアの人たちにとってエスペラントは「恐ろしく難しい」言葉だと彼に得心させた。英国語かフランス語を以前勉強したことがある中国人だけにのみ、エスペラントは易しい言語なのだ。)(2003.9. 12)

* konvulsio 〔名詞〕 [医学] 痙攣(けいれん)。《「エスペラント日本語辞典」》
… ランク外の単語です。英国語の 'convulsion' に相当します。下例では語尾を変えて形容詞にしています。先週末の meriti の用例に続く文章です。

 "Komencu!"
 Ŝakmato kriaĉis la vorton kaj duone stariĝis. "Komencu, aŭ, je Jesuo Kristo, mi komencos, pulpigante vian bekon. Mi nun donos al vi ankoraŭ unu ŝancon venki min!"
 Liaj grandaj pugnoj ferm- kaj malfermiĝis en konvulsia ekscito.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「始めろよ!」チェックメイトは声を張り上げ中腰になった。「始めろ、さもないと、俺が始めるが、イエスキリストに誓ってあんたの口ばしを粉々にしてやるから。おいらはあんたにもう一度俺様に勝てるというチャンスをやろうよ!」彼は痙攣するほど興奮していて彼の大きなこぶしが開いたり閉じたりした。)(2010. 12. 14.)

* kopii 〔動詞〕 写しとる、複・模写する、焼き増しする、そっくりまねる。《「新選エス和」》
… カタカナ語と同じに使えます。こういうのをたくさん利用して、語いを増やしましょう。
 "Kion vi faras?" mi demandis scivole.
 "Paĉjo diris, ke mi kopiu ĉi tion. Ĝi estas beta."
 "Kio estas beta?"
 "Tio estas la nome de ĉi tiu litero."
 Tiu klarigo tute ne lumigis por mi la aferon, sed mi rigardis pli detale la vicon de gratetoj. … el "La ŝtone urbo"

 (「何してるの」と、私は好奇心にかられて聞きました。「お父さんが、これを写すようにといったんだ。ベータさ」「ベータって何なの」「この文字の名前さ」そんな説明は、私には彼のしていることが何であるかを少しも分からせてくれませんでしたので、私はその小さな引っかき傷の列をもっとよく見て見ました。)(2003.9. 7)

* koro 〔名詞〕 @ [医学] 心臓。A心、心情、本心、胸中。B〔恋人・夫婦などの間での呼びかけ〕。C中心、真ん中、芯(しん)、核。D [植物] [菌類] [藻類] 中心部、芯、髄。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'heart' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'parto de homa aŭ besta korpo, kiu movas sangon; (figure: fonto de sentoj)' です。昨日の kadavro の用例に続く文章です。

 La junulo eligis ĝemon, sed li aspektis rezignaciita. La duan fojon konvinko eniris ne lian koron sed lian menson.
 - Kaj nun, diris Morrel, lasu min sola kaj provu forigi la virinojn.
 - Ĉu vi ne volas revidi mian fratinon? demandis Maximilien.
 Lasta kaj obtuza espero kaŝiĝis por la junulo en tiu interparolado, jen kial li proponis ĝin.
 S-ro Morrel skuis la kapon.
 - Mi vidis ŝin ĉi-matene, li diris kaj mi adiaŭis ŝin.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (青年は苦しそうなうめき声を洩らした。だが、彼はあきらめたらしいようすだった。(二度目にして)その心はともかく、頭では合点がいったらしかった。「それでは、わたしを一人にしておいてもらおう。そして、女たちをこさせないようにしてもらおう。」と、モレル氏が言った。「妹に会ってやってはくださいませんか?」と、マクシミリヤンがたずねた。青年の最後の望みは、たといあてにならないにしても、父と妹が会うということに潜んでいた(最後の、そして、漠然とした望みがその申し出に隠されていた)。それで、こうした申し出をしたのだった。だが、モレル氏は頭を振りながら、「あれとは今朝会った。」と、言った。「もうお別れは言ってあるのだ。」:山内義雄氏のフランス語からの訳(岩波文庫)による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2011. 12. 16.)

  koro 〔名詞〕 [解剖学] 心臓; f. 心、胸;中心;ハート型の物。 《「新選エス和」》 f. = 転義。
…重要単語です。英国語の 'heart' に相当します。合成語に 'tuŝi(触れる)' と一緒になった「胸をうつ(kortuŝi)」があります。Baza E Radikaro では「体の一部で、血液を循環さす;(比ゆ的に)感情の源泉 (parto de korpo, kiu movas sangon; figure: fonto de sentoj)」です。昨日の sama の用例に続く文章です。
Kvazaŭ la koro rompiĝus! -- Kvazaŭ sur la ŝtonplanko de la kastelo iu ploranta el la malseka malluma tombejo dirus: 'Vi liberigu min el la malvera iluzio, el la profunda dormo, el la senfrukta sonĝo.'  … "Malsata ŝtono"
 (まるで心臓が裂けるような! まるで誰かが暗くじめじめした墓場から出てきてお城の石の床の上で泣きながら叫んでいるような。「あなた、どうか見せかけの幻想から私を自由にして。深い眠りから、実を結ばない夢から」)(2006. 4. 7.)

* koramiko 〔合成語・名詞〕 恋人。
… koro(心)+ amiko(ともだち)。英国語ならさしづめスィート・ハート。
 Jam de kelka tempo patrino permesis al mi elhejmiĝi la dimanĉajn posttagmezojn, nur danke al tio, ke mia kolegino-amikino Heidi regule venas min alvoki. Kaj, strange, patrino fidas je tiu simpatia knabino kaj do permesis.
 Sed nun, kiam Heide venas alvoki min dimanĉe, ni kune eliras kaj tuj poste: Adiaŭ! Unu dekstren, la alia maldekstren. Pro feliĉa hazardo, ankaŭ Heide ĵus trovis koramikon, tiel la afero estas en ordo: mi kun Georgo, ŝi kun Franz.

 (もうしばらく前から、母は私が日曜日の午後に外出することを許してくれていました。このことに関しては、私の友人であり同僚でもあるハイジが、いつも決まって呼びにきてくれるおかげなのです。そして、不思議なことに、母はその心優しい娘を信用していて、だから許してくれたのでした。でも、日曜日にハイジが呼びにきて、一緒に家を出てすぐに、サヨウナラです。一人は右へ、もう一人は左へと。幸せなことに、ハイジもまたちょうど恋人を見つけたところでしたから、ことはとても良い具合です。私はゲオルゴと、彼女はフランツと、という風に)(2003.3. 4)

* korbo 〔名詞〕かご、さる、バスケット。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'basket' に相当します。Baza E Radikaro では「枝、茎、リボン、針金などで編んだ(持ち運び可能な)入れ物 (ujo (portebla) el plektitaj branĉoj, tigoj, rubandoj, metalfadenoj)」です。先週末の kesto の用例に続く文章です。
 Kun la korbo en la mano li tuj eliris, sen kunpreni hakilon kaj segilon. Tra barilpordo malantaŭ la lignejo li eliris de sia bieneto kaj komencis sekvi arbaran vojeton.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"
 (斧やのこぎりは持たずに、籠を手にして彼はすぐに外に出た。彼は木材置き場の裏の柵の戸を通り、自分の小さな農地を出て森の小道をたどり始めた。)(2007. 12. 11.)

* koridoro 〔名詞〕 @ [建築] 廊下、回廊。A [政治] 回廊(地帯)。B [交通] 車線、レーン。《「エスペラント日本語辞典」》
… Cランクの単語です。英国語の 'corridor; lane (of traffic)' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'parto de domo, per kiu oni atingas plurajn ĉambrojn; irejo inter ĉambr(et)oj; indikita, dislimita irejo, veturejo (koridoro por ŝarĝaŭtoj, aerkoridoro por aviadiloj,...)' です。先週末の kojno の用例に続く文章です。

En tiu senhoma koridoro kaj en tiu malplena korto, el la multnombraj oficistoj, kiuj antaŭe vivigis la oficejojn, nur du restis. Unu estis dudek tri aŭ dudek kvar jaraĝa junulo nomata Emmanuel Raymondo, kiu amis la filinon de S-ro Morrel kaj restis en la firmao, kion ajn faris liaj gepatroj por forpreni lin de ĉi tie.
'29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (人気のない廊下、何一つない中庭、そこには昔事務室にうようよしていた大勢の事務員中、ただ二人だけが残っているにすぎなかった。一人は二十三、四(歳)の青年で、名をエマニュエル・レーモンと呼び、モレル氏の娘に恋していて、両親がやめさせようと手を尽くしたにかかわらず、あいかわらず店にふみ止まっていたのだった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 5. 31.)

  koridoro 〔名詞〕 廊下;回廊;地下道;坑道。 《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'corridor' に相当します。エスペラントでは 'c-' は、いつも [ts] と発音しますので、この場合 'k-' を使います。Baza E Radikaro では「家の一部で、そこを経由していくつかの部屋へ行く;(小)部屋の間の通路;標識があり、二つに分けられた通路、道路(トラック専用道路;航空路...)(parto de domo, per kiu oni atingas plurajn ĉambrojn; irejo inter ĉambr(et)oj; indikita, dislimita irejo, veturejo (koridoro por ŝarĝaŭtoj, aerkoridoro por aviadiloj,...)」です。昨日の hodiaŭ の用例に続く文章です。
Mi trapasis multajn, multegajn mallumajn vojojn, koridorojn, silentajn grandegajn kunvenejojn kaj mallarĝajn sekretĉambrojn. Ne estis eble kalkuli ilin.  … "Malsata ŝtono"
 (私は、沢山の、数限りない薄暗い通路や、廊下、静まり返った巨大な会議室、せまい秘密部屋を次々通り過ぎた。その数を数えるのは不可能だった。)(2006. 2. 14.)

* korolo 〔名詞〕 花冠。《「新選エス和」》
… 今日はとてもきれいな単語を。しかし、ミスプリかと思い、ちょっと辞書を引くのをためらった。koloro (色)と発音を区別するのは、我々には相当難しい。
Li ŝiris sekiĝintan floron kun longa tigo kaj movis ĝian brunan korolon sur ŝian dekstran mamon. (彼は枯れた花を長い茎がついたままつんで、その褐色の花冠をとり、それを彼女の右の乳房の上においた) (2002.11.15)

* korpo 〔名詞〕  身体、肉体;身柄;胴体;物体;本体;[機械] ボデー;[数学] 体。《「新選エス和」》
…訳語が一杯ありますね。重要単語です。英国語の 'body' に相当します。Baza E Radikaro では「人、あるいは、動物の物質的、肉体的な部分(頭を含む、あるいは、頭なし);物の主要部分;物全体;(物理学:)固有の大きさ、重さ、...を持つ、物質的なあらゆる付属物(la materia, fizika parto de homo aŭ besto (kun la kapo aŭ sen la kapo); la ĉefa parto de aĵo; (fiziko:) ĉia kunaĵo materia, kiu havas proprajn dimensiojn, pezon,...)」です。昨日の posedi の用例に続く文章です。
Oni ja posedas nur unu vivan koron en sia korpo! Ili jam multe suferis, tio estis ilia sorto, sed kio okazos, se oni fariĝos atestanto kaj diros la veron!  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (実際、誰も自分の体には生きた心臓をたった一つしか持っていない! 彼ら(漁師たち)は、すでに十分苦しんでいたし、それが彼らの宿命であったが、もしその上に、証人になって真実を話すなどということをしたら、どんなことが起こるだろう。)(2005. 7. 27)

* korto 〔名詞〕 〔建物や塀などで囲まれた〕庭。《「エスペラント日本語辞典」》
… Bランクの単語です。英国語の 'court, (court)yard' に相当します。下例では「強度・巨大」を示す接尾辞 '-eg' をつけ「居城、宮廷」の意味で使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'terpeco inter aŭ apud domoj; ne-kampa parto de bieno, biendom(ar)o; kortego: domo de reĝo, reganto,..., kun funkciuloj' です。週初の lanĉi の用例に続く文章です。

 Louis la XVIII-a regrimpis sur la tronon, Villefort, por kiu Marsejlo estis plena je rememoroj, kiuj fariĝis por li rimorsoj, petis kaj ricevis la postenon de reĝa prokuroro, kiu liberiĝis en Tuluzo; dekkvin tagojn post lia enoficigo en lian novan rezidejon, li edziĝis kun F-ino Renée de Saint-Méran, kies patro pli ol iam antaŭe havis bonan pozicion en la kortego.
'13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (ルイ十八世はふたたび王位にのぼった。マルセイユの思い出を深い悔恨の種と思っていたヴィルフォールは、自分から進んで、トゥールーズに空席のあった検事の地位を手に入れた。彼は、任地に着いて二週間ののち、ルネ・ド・サン・メラン嬢と結婚した。夫人の父は、宮廷の御覚え、前にもましてめでたかったというわけだった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。)(2011. 5. 7.)

* kosti 〔動詞〕@ (iel) <ある金額だけ>値段がする。A (ion) <出費・損失を>要求する。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'cost' に相当します。下例では過去形の語尾 '-is' をつけています。Baza E Radikaro では「ある物を買うにそれだけの金額が必要;ある物に到達するのにそれだけの苦労が必要 (kiom da mono necesas por aĉeti ion; kiom da penoj necesas por atingi ion)」です。昨日の viziti の用例に続く文章です。

 "Mi pensas, ke ne! Miaopinie gravas esplori ĉiun eblecon sciiĝi pri ŝiaj kunuloj kaj movoj. Mi tien iros ĉi-vespere."
 "Mi deziras al vi bonan ŝancon." Estis kun malfacileco, ke Okivero sukcesis teni malfermitaj la okulojn.
 Tomaso Ĝerard stariĝis. "Mi dankas vin pro la informo," li diris. "Mi scias, kiom da peno ĝi kostis al vi. Mi devas foriri. Mi revenos morgaŭ matene."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「いや、そんなことはありません。私の意見ですが、彼女の同伴者たちや彼女の動きを知るためにはあらゆる可能性を探ることが重要です。私はそこへ今晩行くつもりです」「君の幸運を祈るよ」何とか目をあけていようとするのがオリヴァーは難しそうだった。トーマス・ジェラルドは立ち上がった。「情報をいただいてあなたには感謝しています」と、彼は言った。「そのためにどれほどあなたが努力されたか私は分っています。私は行かなければなりません。明日の朝、戻って来るつもりです」)(2009. 3. 18.)

  kosti 〔動詞〕 価する、(金・犠牲などが)いる。《「新選エス和」》
… 日常生活でとても大事な動詞ですね。下の用例は、昨日の aranĝi の用例に続く文章です。
 "Tiaĵo kostas monon", diris Snif praktike kaj suspekteme. "Ŝi ja fordonacis ĉion."
 "Ĉu jes? Ĉu?", demandis la Snufmumriko. "Se vi bone aŭskultintus, vi rimarkintus, ke la baldakenlito postrestis, kaj ĝi, mia plej kara Snif, estis el pura oro kaj plenŝtopita per diamantoj kaj karneoloj." … el "Muminvalo"

 (「そういうことには、お金がかかるんだぜ。」と、スニフは信用できないといったふうに、実際家らしくいいました。「あの人はなにもかにも人にやっちゃったんだから。」「やっちゃったかって? そうかい?」と、スナフキンはききました。「もし、きみが話をよくきいていたんなら、きがついているはずだがなあ。天蓋つきのベッドがまだ、のこっていたんだ。そしてそのベッドときたら、ねえ、スニフ、金でできていて、ぎっしりダイヤモンドや玉髄がはめこんであるんだぜ。」(スウェーデン語からの山室 静訳をエスペラント訳に合わせ、ほんのすこし変えました))(2003.10. 29)

* koto 〔名詞〕 泥: f. 恥辱。《「新選エス和」》 f. = 転義。
…重要単語です。語根が3文字と 短い単語です。Baza E Radikaro では「土と水が混ざった物 (miksaĵo el tero kaj akvo)」です。先週末の rigardi の用例に続く文章です。
Pro inundo la bovinoj kolektiĝis ĉe la hejma korto kaj pacience kun malgaja mieno staris kaj malsekiĝis pro pluvo, kaj en la densa arbaro la bestoj malsekiĝis konstante pro la koto.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (浸水のため、牝牛たちは家の中庭に集まり、陰鬱な顔つきで雨に濡れながら辛抱強くじっと立っていた。そして、木々が生い茂った森では、獣たちがたえることなく泥んこになっていた。)(2005. 6. 21)

* kotono 〔名詞〕綿花;わた。《「新選エス和」》
…重要単語です。カタカナ語の「コットン」、英国語の 'cotton' に相当します。't' がダブったりして大変です。エスペラントでは 'c' の読みは [ts] となるで 'k' に代えられます。Baza E Radikaro では「綿の木の種子を覆う綿毛で、それから布が織られる。(la haroj kiuj kovras la semojn de koton-arbusto (Gossypium), el kiuj oni teksas ŝtofon)」です。昨日の ŝtato の用例に続く文章です。
Tie, konsiderante mian junecon kaj fortan korpon, oni proponis al mi laboron en Boriĉ* por kolekti kotonimposton.
* Konata loko por kotonkulturado. / Tr.  … "Malsata ŝtono"

 (そこでは、私の若さと強靭ない体を考えた上で、ボリチで綿税を徴収する仕事をしたらどうかと言われた。(*)綿の栽培でよく知られた場所/訳注。)(2005. 11. 10.)

* kovi 〔動詞〕 @〔鳥などが〕<卵を>抱いている。A大切に育てる;<構想などを>温める。B〔胸中に〕抱いている;くすぶらせる。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'set on eggs' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。先週末の bazo の用例に続く文章です。

 "Kaj vi kaj ŝi ne intencas --"
 Matilda kaptis la brakojn de Bart. Ridbrileto transglitis ŝiajn trajtojn, kiam ŝi kriis:
 "Kompreneble ne! Ben kovis la tutan ideon!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「君も彼女もそのつもりはない...」マチルダがバートの腕をつかんだ。彼女の表情は笑みで輝いた。そして、彼女は大声で告げた。「もちろん、ないわ! ベンさんが全部一生懸命考えてくれたのよ!」)(2010. 4. 6.)

* kovri 〔動詞〕 おおう、かぶせる;隠す;かばう;(借・損・欠などを)償う。 《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'cover' に相当します。「正反対」を示す接頭辞 'mal-' をつけた 'malkovri' は「おおいを取る;暴く;発見する」です。Baza E Radikaro では「何かをその上に置いて見えなくする (igi nevidebla, surmetante ion)」です。昨日の ŝuo の用例に続く文章です。
Sur ŝia brusto vidiĝis la orornamaĵo. Bela ruĝa ĉapo kovris ŝian kapon, kaj orkolora vualo tre delikata kovris ŝian blankan frunton.  … "Malsata ŝtono"
 (彼女の胸の上には金の飾りが見られた。美しい赤い帽子が頭をおおい、金色のとても優雅なヴェールが彼女の色白の額を隠していた。)(2006. 3. 16.)

* krabli 〔動詞〕 (かに・くもなどが)はう、はいつくばる。《「新選エス和」》
… krabo が、「かに」ですから、ついでに両方を覚えればいいですね。
 Kiu volas gajni ion el la maro, tiu devas koni ĉiujn ĝiajn fjordojn kaj angulojn, ĉiujn ĝiajn malprofundojn kaj fluojn, li devas koni preskaŭ ĉiun ŝtonon de la mara fundo. Li devas kapabli konduki sian barkon tra ŝtormo kaj nebulo kaj trovi la ĝustan vojon tra plej nigra nokto. Li devas scii interpreti la signojn de la ĉielo, kiuj indikas severan veteron, kaj li devas elteni malvarmon kaj malsekon. Li devas scii, kie naĝas la fiŝoj kaj krablas la omaroj, kaj li devas kapabli trakti pezajn retojn kaj elmeti siajn kaptilojn en balacantajn ondojn. Kaj unue kaj ĉefe li devas posedi kuraĝan koron en la brusto kaj ne zorgi pri tio, ke li ĉiutage riskas la vivon luktante kontraŭ la maro.
 (海から何かを得ようとする者は、すべてのフィヨルド、すべてのコーナー、すべての浅瀬、すべての流れを知っていなければならないし、海の底にあるほとんどすべての岩を知っていなければならない。彼は、自分の小船を嵐や霧をついて進めなければならないし、真っ暗闇の夜でも正しい進路を見つけなければならない。彼は、きびしい天候が予想される空模様を読みとらねばならないし、寒さやずぶぬれになることにも耐えなければならない。彼は、どこに魚がおり、ウミザリガニがどこではいまわっているかを知っていなければならない。それに、彼は、重い網を扱うこともでき、ゆれる波の上でわなを仕掛けることもできなければならない。そして、何よりも重要なことは、彼は、胸に勇気を秘め、海と戦いながら、毎日、命をかけているということを、少しも気にかけないようでなければならない)(2003.4. 19)

* kraĉi 〔動詞〕 つば・たんを吐く。《「新選エス和」》
… あまりきれいな単語ではありませんが、時には必要です。
 Li kraĉas, kaj la salivo disiĝas en la vento, ĉefe en la direkton de la japano.
 Tiu ĉi sidas malantaŭ la ŝoforo sur la saltanta kaj disfalanta ligna ĉaro. Kompreneble sen benko, ĉar kiu vidis benkon sur ĉaro? Troa lukso, diris la posedanto responde al timema demando, troa lukso, ĉar homo havas postaĵon sur kiu sidi.

 (彼(御者)は、つばを吐く。つばは、風に吹きちぎられて特にその日本人の方へ飛ぶ。こちらは御者の後ろに、跳んだりはねたりする荷馬車の上に座っている。もちろん、ベンチなどない。だって、荷馬車にベンチがあるのを誰か見たことがあるのか。贅沢が過ぎる、と恐る恐るなされた質問に馬車の所有者が返事した。贅沢が過ぎるよ、人間にはそのためにお尻があるではないか)(2003.2. 22)

* krado 〔名詞〕 @格子; [工学] 火格子。A焼き網、グリル、 = rostokrado, kradrostilo(焼き網)。B [電気] グリッド;〔鉛電池の〕電極用格子。C格子状のもの; [印刷] 網目スクリーン。D [物理学] 格子、= latiso(格子)E [数学] 束(そく)、= latiso(〔順序集合の〕束)。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'frame, framework; cadre' に相当します。Baza E Radikaro では「ある物の周囲にある四角;取り囲んでいるある物 (kvarangulo ĉirkaŭ io; io ĉirkaŭanta)」です。昨日の disko の用例に続く文章です。
"Kiam antaŭ du jaroj ni eksperimentis per la unuaj modeloj, ni povis aŭdi nur la klakadon de la teksmaŝino, kiu faris la tolon, aŭ la marteladon de la artisto, kiam li najlis ĝin al la ligna krado."  … "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)"
 (「私たちが2年前に第1号機で実験をしていた時には、布を織っている織機のカタカタいう音やら、画家がその布を木の枠に釘づけしている金槌の音だけが聞けたのです」)(2007. 10. 17.)

* kredenco 〔名詞〕 食器だな。《「新選エス和」》
… 前回に続き、家庭用語。
En la hotela ĉambro estas nur lito, fotelo, vestoŝranko, kredenco kaj spegulo. Pol ne scias kion fari. Stulte li etendas la bukedon, sed Lina metas ĝin neglekte sur la tablon.  (そのホテルの部屋にはただベッド、ソファー、衣装戸棚、食器棚、それに鏡があるだけだ。ポルはどうしたらよいか分からない。馬鹿みたいに、彼は花束をさしだすが、リナは無視するようにそれを机の上に置く)(2002.12. 16)

* kredi 〔動詞〕 信じる。 《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'believe' に相当します。下例では「非・不」を示す接頭辞 'ne-' をつけ、さらに「受身の可能」を示す接尾辞 '-ebl' をつけて「信じられない」という意味の副詞にしています。Baza E Radikaro では「証拠はないがある事を本当だと思う (pensi, ke io estas vera, ne havante pruvon)」です。先週末の rimedo の用例に続く文章です。
'Tia nekredeble mirinda kaj kortuŝa afero neniam okazis aliloke en la tuta mondo'"  … "Malsata ŝtono"
 (「そのような信じられないほど不思議で、心を痛める出来事は今まで全世界のどこにも起きたことがなかった」)(2006. 6. 20.)

* kredito 〔名詞〕 [経済] @信用、クレジット。A貸方。{反意語: debeto }《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'credit' に相当します。下例では 'karto(カード)' と合わせ合成語とし複数語尾 '-j' をつけています。Baza E Radikaro では「商人あるいは銀行の口座で:商人あるいは銀行への借り(将来支払われるお金);(もし顧客が商人あるいは銀行に貸方を持っていたら、顧客にはそれは預金) (en la konto ĉe komercisto aŭ banko: ŝuldo (pagota mono) por la komercisto aŭ banko; (se kliento havas krediton ĉe komercisto aŭ banko, por la kliento tio estas bonhavo))」です。3月20日の progresi の用例に続く文章です。

"Li asertis, ke iutempe dimanĉon pasintan, dum li forestis, malaperis lia kuzino. Ŝi ne lasis noton, kien ŝi iras. Pro tio, ke li estis esploranta la kamparon per ŝia aŭto, ŝi ne povus veturigi sin ien. Li diris, ke post tri tagoj li komencas maltrankviliĝi, kaj jam formis al si la intencon raporti ŝian malaperon al la polico. Ni priserĉis la apartamenton sen trovi ion suspektindan. Mankis ŝia mansaketo kaj tiaj paperoj, ekzemple kondukpermesilo, kreditokartoj kaj ĉeklibreto, kiajn persono normale kunportas."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「彼は、先週の日曜日、彼がいない間に自分のいとこは消えてしまったと言い張りました。彼女は行き先を書いたノートを残していませんでした。彼は彼女の車で田舎を探しているので、彼女はどこかへ車で出かけたのではないでしょう。彼が言うには、三日後に心配になって警察に彼女の失踪を届け出るつもりになったと言ってます。アパートを捜索しましたが怪しいものは何も見つかりませんでした。ハンドバッグもなく、ふつう誰もが持っている運転免許証やクレディットカード、小切手帳といった類の書類もありませんでした」)(2009. 3. 24.)

* kreditoro 〔名詞〕 債権者。《反意語》 debitoro(債務者)。《「エスペラント日本語辞典」》
… ランク外の単語です。英国語の 'creditor ;< debtor>' に相当します。下例では対格語尾がついています。昨日の origino の用例に続く文章です。

 Emmanuel akceptis lin. La junulo, kiun ĉiu nova vizaĝo timigis, ĉar ĉiu nova vizaĝo signifas kreditoron, kiu en lia maltrankvileco venas por peti informojn de la firmaestro, la junulo, ni diras, volis senigi sian estron je la tedo de tiu vizito: li pridemandis la ĵusan alveninton; sed la ĵusa alveninto deklaris, ke li havas nenion por diri al Emmanuel, kaj ke li volas paroli persone kun S-ro Morrel.
'29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (エマニュエルが応接した。この青年は、新顔の人が訪ねて来るごとにひやひやしていた。なぜかといえば、新しい顔はきまって(新しい)債権者で、つまり心配なあまり主人に事情をただしに来るというわけなので、青年は、こうした訪問による気まずい気持を主人に味あわせたくないと思っていたからだった。彼は新来の客に用件をたずねた。だが、客は、エマニュエルには何も言うべきことはない、モレル氏にじきじき話したいむねを言いはった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 6. 16.)

* kremo 〔名詞〕 @乳脂;生クリーム。A [薬学] クリーム〔塗り薬、化粧品〕。B<転義>最良の部分、よりぬき。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'cream' に相当します。エスペラントでは '-c-' は [-ts-] と発音します。下例では 'kuko(ケーキ)' と合わせ合成語としています。対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「牛乳の脂肪部分で、牛乳を静置すると浮いてくる (la grasa parto de lakto, kiu leviĝas, kiam lakto estas senmova)」です。昨日の agrabla の用例に続く文章です。

 Ŝi rigardis al la foririnto kaj, turnante sin al Bart, petis: "Prenu ankoraŭ unu kremkukon, s-ro Redman. Mi rimarkas, ke vi multe ĝuas ilin."
 "Ili estas bongustaj," li buŝplene diris, prenante la plej grandan. Li manĝis senparole.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (彼女は行ってしまった人に目をやってからバートの方を向いて言った。「もう一切れクリームケーキをお食べになって、レドマンさん。それが大変お好きだということは分かりますよ」「とても美味しいですね」と、彼は一番大きいのをとり、口を一杯にして言った。彼は黙々と食べた。)(2009. 8. 22.)

* krepusko 〔名詞〕 (朝・夕の)薄明かり;(人生の)たそがれ。《「新選エス和」》
… 「彼は誰れ(かわたれ)」と「誰そ彼(たそがれ)」の両方。
Kaj vi rigardis krepuskon tiel ofte kiel vi deziris...  (見たいと思うたびごとに、夕やけの空が見られるわけです。…内藤 訳)(2002.11.29)
* krepusko 〔名詞〕 (朝・夕の)薄明り、(人生の)たそがれ。《「新選エス和」》
… 下例では「たそがれどき」  matenkrepusko とすれば、「かわたれどき」です。日本語はすばらしい。
 La vesperkrepusko malheligis la ejon. Sur la peziloj de la murhorloĝo respeguliĝis ankoraŭ ioma lumo, sed la pendolo estis senmova. Ĝi ne plu mezuras la tempon, de post kiam mortis la homo al kiu ĝi servis.
 La onklo rigardis al sia poŝhorloĝo. Estis kvarono antaŭ la kvina. La naŭ amikoj renkontiĝos en la kafejo je la kvina. Ĉe la marmortablo sidos hodiaŭ nur unu el ili. Kun kiu li babilos, domenludos?… el "La dorsosako de panjo Rut'"

 (たそがれどきとなって、部屋が暗くなった。壁時計のおもりに、ほんの少しの明かりがまだ映っていたが、振り子は動いていなかった。それは仕えていた主人がなくなってから、時を刻まなくなった。おじさんは、懐中時計を見た。5時15分前だった。9人の仲間が5時にコーヒー屋さんで会うことになっていた。今日は、大理石のテーブルにはそのうちのたった一人が座るだけだろう。彼は誰とおしゃべりし、ドミノゲームを楽しむのだろうか)(2003.4. 23)

* kreski 〔動詞〕 成長する;はえる;増大する。 《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'grow; increase' に相当します。「正反対」を示す接頭辞 'mal-' をつけた 'malkreski' は「縮む、減る」です。下例では能動態現在分詞形を形容詞にしています。Baza E Radikaro では「大きくなる (pligrandiĝi)」です。昨日の speco の用例に続く文章です。
 Estis vespero post la ekskursa tago sur la laplandaj montaroj. Jam mallumis, kaj la kreskanta malvarmo montris, ke venos frosta nokto.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (ラップランドの山地への遠足から戻った日の夕方だった。すでに暗くなって、寒さが徐々に増してくるので凍えるような夜がやってくることが分っていた。)(2006. 7. 8.)

* krevi 〔動詞〕@破裂する;パンクする。A裂ける、ひび割れる。B<転義>感情を爆発させる。C<転義>死ぬ。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'burst' に相当します。下例の最初の例は命令法の語尾に変えています。二例目、三例目はペトロフ中尉が合成語として聞き取ったもので、それを英単語の「椅子」だと勝手に誤解し読者を笑いに誘います(注:この文例は、この頁の最下段の文例の続きです)。Baza E Radikaro では「突然壊れる、裂ける (subite rompiĝi, fendiĝi)」です。昨日の brigado の用例に続く文章です。

 -- Krevu tuj se mi scias! -- eliĝis la amareco el Mihok.
 -- Krevutuj... Da, da, da... oĉĉĉen interesni (tre interese!). Krevutuj...
 La apetito de Petroff ĉiumomente pliiĝis por la fremdaj lingvoj. Li decidis formanĝi ilin.  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (「もし知っているなら、すぐ死んでしまえ!」ミホックの口をついてつらい気持ちがほとばしり出た。「クレヴトゥイ...(そう、そう、そう...とっても面白い!)、クレヴトゥイ... 」ペトロフの外国語に対する食欲はますますかきたてられた。彼はそれらをすっかり平らげてしまおうと決心した。)(2008. 9. 27.)

* krii 〔動詞〕 叫ぶ:泣き叫ぶ。《「新選エス和」》
… 重要単語です。英国語の 'cry' に相当します。フッとムンクの絵を思い浮かべました。Baza E Radikaro では「とても強く、とても大きな声で言う(tre forte, tre laŭte diri)」です。昨日の fakto の用例に続く文章です。
Post tiu tago, se Sasivusan sen ia intenco demandis: "Giri, ĉu vi ne havas beron por mi hodiaŭ?" ŝi kredis ke tio estas ŝerco kaj ŝi kriis kaj montris deziron forkuri.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (あの日以来、もしサシヴサンが「ギリ、今日は私に果物を持ってこなかったのかい?」ときいたら、何のたくらみもないのに彼女はそれがからかわれているように思え、大声をあげて逃げ出しそうなそぶりをするのだった。)(2005. 2. 10.)

* kriĉi 〔動詞〕《雅語》〔猛禽(もうきん)のように〕かん高く叫ぶ、キーッと鳴く。《「エスペラント日本語辞典」》
… ランク外の単語です。英国語の 'screech' に相当します。下例では能動態現在の語尾 '-ant' をつけ、さらに副詞語尾をつけています。先週末の beko の用例に続く文章です。

 La ŝtormo ankoraŭ daŭris kaj skuis la kabanon kun sovaĝa frenezo, kriĉante kaj muĝante laŭ la intenso de la atakoj de la vento.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (嵐はまだ続いていた。そして、荒々しい凶暴さで小屋を揺さぶっていた。風の攻撃の強さに応じ、叫びたてたりうなったりしていた。)(2010. 11. 1.)

* krimo 〔名詞〕 罪、犯罪。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'crime' に相当します。下例では「微量・小型など」を示す接尾辞 '-et' をつけた名詞とし、さらに複数語尾をつけています。Baza E Radikaro では「(大いに)罰すべき行為 [盗み、殺人など]  ((tre) puninda ago [ŝtelo, murdo,...])」です。昨日の kompleta の用例に続く文章です。

 Li lasis sian rigardon vagadi. Ĉi tie en sia oficejo, kaj ekstere en la urbo kaj ĝia ĉirkaŭaĵo, li laboris kaj cerbumadis super diversaj kazoj pli ol jardekon, ekde sia translokiĝo de la urbego. Konsentite, la plejmulto el ili temis nur pri krimetoj, kiel miskonduto en la stratoj kaj butikŝtelado. Tamen ja, se malofte, ankaŭ provis lian solvokapablon dramaj okazaĵoj.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (彼は視線がさまようままにしておいた。大都市から移って来て以来十年以上も、彼は自分のこのオフィスの中で、外の街の中で、そしてその周辺で色々な事件に関わって、仕事をし頭脳を働かせてきた。それらの大部分は路上での不法な振る舞いか店舗強盗のようなちっぽけな犯罪だということは認める。だが、しかし、めったにないこととは言え、ドラマティックな出来事が彼の推理力に挑戦してきたということもあったのだ。)(2009. 1. 24.)

* kripla 〔形容詞〕 不具の;奇形の;そこなわれた; [植物学] 発育不全の。《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'crippled' に相当します。エスペラントは発音どおで 'k' を使いますので混同しないように。Baza E Radikaro では「体の一部(足、腕、...)がなくて、あるいは、うまく機能しなくて (kun parto de la korpo (kruro, brako,...) ne bone funkcianta aŭ mankanta)」です。昨日の koto の用例に続く文章です。
La kamparanoj eliris kun bambua ĉapo surkape; la virinoj malsekiĝis pro pluvo kaj pro malvarma vento kriple sin movis de domo al domo por fari la kutiman hejman laboron.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (農夫たちは家から出るときには、頭の上に竹で編んだ帽子をかぶった;女たちは雨に濡れ、冷たい風のせいで体をこわばらせながらも、いつもの家事をするために、家から家へと動き回っていた。)(2005. 6. 22)

* krispo 〔名詞〕 [解剖学] = mezentero(腸間膜);[服飾史] 丸ひだえり;[織物] クリースプ;[料理] 腸間膜(子牛・子羊)。 《「新選エス和」》
…専門用語です。下例のように派生語('-iĝ' をつけて自動詞とする)として使われる場合が多いので、専門用語とはいえ、知っておく必要がある単語です。先週末の teni の用例に続く文章です。
 Subite la aero blovis kaj la akvosurfaco de Ŝusta krispiĝis kvazaŭ la hararo de Aspara*, kaj en la vespera mallumo la foliaro de la arbaro sonoris kaj la naturo kvazaŭ vekiĝis el malbona sonĝo.
*) Hinda vorto por belulino kiu vivas en la plezurĝardeno de la ĉielo laŭ la mitologio. /Tr.  … "Malsata ŝtono"

 (突然、風が吹きだし、シュスタ川の水面に、アスパラの髪のような波が立った。そして、夕闇の中で森の木の葉がざわめき、まるで自然界が悪い夢から目ざめたかのようだった。*天界の楽園に住む美女を指すインド語(神話学による)/訳者。)(2005. 12. 20.)

* kroĉi 〔動詞〕 (ion + ie/ien) @フックで引っかける [留める] 、ホックでとめる。A〔引っ掛けて〕繋(つな)ぐ、連結する。Bしっかりつかむ [固定する] 。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'hook (onto); attach' に相当します。下例では「用具など」を示す接尾辞 '-il' と「同種の物の集団など」を示す接尾辞 '-ar' をつけています。Baza E Radikaro では「フックで繋ぐ;ぱっとつかむ (alligi per hoko(j); ekkapti)」です。昨日の panoramo の用例に続く文章です。

Unu-du krude ellaboritaj mebloj staris apud rompita spegulo najlita al la muro kaj vestoj pendis de kroĉilaro el rosmaraj dentoj.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (雑に造られた家具が一つ二つ、壁に釘付けされた割れた鏡の横に置かれていた。そして、衣服がセイウチの歯で作ったフックにぶら下がっていた。)(2010. 5. 20.)

* krokodilo 〔名詞〕 @ [動物] クロコダイル(属・科の総称)〔アフリカのワニ〕。A [エスペラント] ≪卑語≫〔エスペラントで話すべき場面で〕母語で話す人。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'crocodile' に相当します。下例では形容詞語尾と複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「川にすむ四足で大型の爬虫類 (granda kvarpieda rampulo vivanta en riveroj)」です。昨日の skrupulo の用例に続く文章です。

 "Depende! Kiu scias, kion virino faros? Sed, unue, mi avertu vin. Ni povas anticipi la kutiman akvo-moligan scenon, kiam ŝi torente ploros. Sed, vi devas memori, ke ili estas krokodilaj larmoj, por tiel blindigi vin, ke vi metos la brakojn ĉirkaŭ ŝin kaj kune ploros kaj kunĵuros eternan amon."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「状況によるよ! 女が何をするか誰か分かるか? それでも、まずは君に警告しておかなくちゃあ。俺たちはその女が激しく泣き出すといったいつものお涙頂戴の場面を予想しておくことはできる。でも、君は覚えておいてくれよ。それはワニの涙っていうもんだ。そうやって君をめくらにして、君はその女を抱きしめて一緒に泣きながら永遠の愛を誓うことになるんだ」)(2010. 2. 6.)

* krom 〔前置詞〕 <言及対象からの除外> …は除いて、…は別として。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要な前置詞です。英国語の 'besides, apart from' に相当します。下例では副詞語尾をつけ「ほかに、さらに、それに加えて」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「...ばかりでなく、他のものも(パンの他に、私たちはお米も(また)食べます);...以外の他のものは全て(お米以外のあらゆる穀物は乾いた土地で生育する)(ne nur ... sed ankaŭ aliaj (krom pano, ni manĝas (ankaŭ) rizon); ĉiuj aliaj, sed ne ... (krom rizo, ĉiuj grenoj kreskas sur seka tero)」です。昨日の strigo の用例に続く文章です。
Kaj krome tiuj regulaj serioj de tri frapoj estis kvazaŭ metode frapitaj, ne hazarde kiel estus la frapoj kaŭzitaj de iu besto.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (そして、それに加えてあの規則正しい三つのノックの連続はまるで一定の方式に従ってたたいたかのようで、何かの動物が原因で生じたノックのような行き当たりばったりのたたき方によるものではなかった。)(2006. 11. 18.)

* krono 〔名詞〕@王冠。A冠;栄冠。B花輪。C冠状のもの。(1)[植物] 花冠。(2)[宗教] 〔聖職者の〕剃髪(ていはつ)。(3)〔宝石の〕クラウン部。(4)[医学] 歯冠、〔歯の〕かぶせ物。(5)[動物] 〔馬のひづめの上をとりまく〕蹄冠。(6)〔ナイフなどの柄に取り付けられた〕締め輪。(7)〔鐘などの〕帽子のようになった最上部。(8)[印刷] クラウン(版)〔イギリスの印刷用紙のサイズ〕。D [天文] 〔Krono〕。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'crown' に相当します。下例では複数を示す語尾がついています。Baza E Radikaro では「支配者が頭にかぶる装飾されたかぶりもの;花や葉などをリング状に編んだもの (ornama kapvesto de reganto; ring-forma plektaĵo el floroj, folioj,...)」です。先週末の larĝa の用例に続く文章です。

 Estis agrable freŝe tie sub la betulaj kronoj, kaj la ombro donis ripozon al la lacaj okuloj de la maljunulo. La vojo havis iom da radosulkoj sed estis cetere ebena. Ĉar ĝi estis malmulte uzata kreskis multloke herbo sur ĝi, kaj ĝi estis agrabla por la piedoj.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (白樺の葉がこんもりと茂ったそこはみずみずしくて気持ちよかった。そしてその樹影が老人の疲れた目に安らぎを与えた。その道はところどころに轍があったが、それをのぞけば平坦だった。あまり利用されなかったので、道の上はいたるところで雑草が茂っていて、足に心地よかった。)(2008. 5. 20.)

* krozi 〔動詞〕 巡航する、(タクシーなどが)流す。《「新選エス和」》
… 英国語の cruise に相当しますが、発音もつづりもかなり違うので要注意です。Baza E Radikaro には載っていない単語ですので、専門用語といえるでしょう。昨日の pasaĝero の用例につづく文章です。
 "Mi opinias, ke vi diris, ke ĝi estas en Rio-de-Ĵanejro, kiu estas pli norde en Brazilo?"
 Li kapjesis. "Kiam ĝi faris sian krozon en la Norda Atlantiko, tiam ĝi estis bazita ĉe Rio-de-Ĵanejro, kiu esta proksimume sur la sama latitudo kiel Rockhampton (Rokhampton), sed post tiam ĝi moviĝis al Montevideo."
 "Ĉu pro radioaktiveco?"
 "Jes."
 Petro diris: "Mi ne scias, ĉu la radioaktiveco jam atingis Montevideon. Eble ne, ĉar ĝi situas en la sama latitudo kiel Sidnejo, ĉu ne?"
 "Prave," diris Dwight. "Dum Rio-de-Ĵanejro estas la sama kiel Rockhampton." … el "Sur la bordo"

 (「リオデジャネイロにいた、とおっしゃっていたように思いますけど、ブラジルの北の方の?」彼はうなずいた。「北大西洋の巡航に出た時は、ロックハンプトンとおおよそ同じ緯度にあるリオデジャネイロを基地にしていました。その後、艦はモンテビデオへ移動しましたよ」「放射能のせいですの?」「そうです」「放射能がすでにモンテビデオに達したかどうか、私は知りません。多分そうではないと思います、というのもモンテビデオはシドニーと同じ緯度にありますからね」と、ピーターがいった。「そのとおりです」と、ドワイトがいった。「そして、リオデジャネイロの方は、ロックハンプトンと同じ緯度なのですよ」)(2004. 2. 23.)

* kruco 〔名詞〕@十字、十字記号、ばつ印。A〔キリスト教の象徴である〕十字架。B〔精神的な〕重荷、苦難。C仙骨部、腰。《「エスペラント日本語辞典」》
… Bランクの単語です。英国語の 'cross' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'signo, figuro aŭ objekto en formo de "+" aŭ "x"; la loko, kie du linioj, vojoj, fadenoj,... faras tian figuron' です。昨日の stabila の用例に続く文章です。

Villefort havis do de sia reĝo nur dankemon ne nur senutilan por la mometnto, sed eĉ danĝeran, kaj tiu kruco de oficiro de la Honorlegia ordeno, kiun li singarde ne elmontris, kvankam S-ro de Blacas, kiel rekomendis al li la reĝo, tre zorgeme sendis al li ateston pri ĝi.
'13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (したがって、ヴィルフォールが王からもたったものといっては、いまはなんの役にもたたない、いな、それだけではない、むしろ危険でさえある王の感謝と、あのレジオン・ドヌールの勲士の勲章にすぎなかった。ブラカス氏は、王からの申しつけによって、御丁寧にもその勲章を届けて来た。だが彼は、その勲章を人目に触れないようにしておいた。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治)(2011. 3. 12.)

* kruda 〔形容詞〕 @生(なま)の、料理されていない、未加工の。A粗野な、洗練されていない;粗い。B粗暴な、荒っぽい、荒々しい。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'raw; rough; crude' に相当します。下例では修飾している名詞に合わせ複数語尾と体格語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'neprilaborita, nepreparita; maldelikata; malpreciza' です。昨日の flegmo の用例に続く文章です。

 - Eniru! diris Morrel, eniru, ĉar mi supozas, ke vi ĉiuj estas ĉe la pordo.
 Efektive, li apenaŭ prononcis tiujn vortojn kiam S-ino Morrel eniris plorante; Emmanuel sekvis ŝin; funde de la antaŭĉambro eblis vidi la krudajn vizaĝojn de sep aŭ ok duonnudaj maristoj.
'29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (「おはいり。」と、モレル氏が言った。「おはいり。みんな戸口にきていることはわかっているのだ。」言われたとおり(実際)、そしてその言葉が終わるか終わらぬうちに、モレル夫人が嗚咽の声をたてながらはいってきた。夫人のうしろにはエマニュエルが従っていた。奥の、控えの間のほうには、七、八人の荒くれた、半ば裸の海員たちの顔が見えていた。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 7. 21.)

* kruela 〔形容詞〕@〔主に人について〕残酷な、むごい;凶暴な。A〔事柄・現象について〕過酷な。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'cruel; fierce' に相当します。下例では副詞語尾に変えています。Baza E Radikaro では「虐待嗜好があり、苦しめることが好きな (turmentema, ŝatanta suferigi)」です。昨日の spasmo の用例に続く文章です。

 "Ne plaĉos al vi aŭdi, kion mi diros, Ben. En tiu unua nokto, kiam vi kruele ŝajnigis al Matilda, ke mi aranĝis pagi vin kaj ŝi rigardis min tiel seniluziiĝe, mi konsciis por la unua fojo, ke mi vere -- vere amas ŝin."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「私が言うことを聞いて君はいい気がしないかもしれないがね、ベン。あの最初の夜、君が私が君に金を払って頼んだとマチルダさんに残酷にも思わせたとき、彼女は私をひどく幻滅したといった顔でじっと見たんだ。その時初めて私は気がついたんだ。本当に−私は本当に彼女を愛しているとね。」)(2010. 3. 26.)

  kruela 〔形容詞〕 むごい;狂暴な。《「新選エス和」》
… 重要単語です。英国語の 'cruel' に相当します。Baza E Radikaro では「いじめたがり;人を困らせるのを好む(turmentema; ŝatanta suferigi)」です。先週末の ŝnuro の用例に続く文章です。
Ŝi trovis, ke ankaŭ tio ne estas efika. Ŝi koleriĝis pri la dika libro kun nigra kovrilo. Ŝi pensis pri la libro kiel pri homo, kiu estas malbela kaj kruela. Tiu libro tute ignoras Giribalan, ĉar ŝi estas nur eta knabino.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (彼女(ギリバーラ)はそれも効き目がないことが分かった。彼女はその黒い表紙の分厚い本に腹をたてた。彼女はその本が醜い残酷な男のように思えた。その本は、ギリバーラが単なるちっぽけな少女だというので、彼女を全く無視していた。)(2005. 2. 1.)

* kruro 〔名詞〕@すね、下腿(かたい)〔ひざから足首までの部分〕。A〔ばくぜんと〕脚、 = gambo (下肢)。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'leg' に相当します。下例では複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「人や動物が歩行するときに使う体の部分;下肢(ひざと足、あるいは、腰と足の間) (tiu parto de la korpo, per kiu homo aŭ besto iras; malsupra membro (inter genuo kaj piedo aŭ inter kokso kaj piedo))」です。先週末の fojno の用例に続く文章です。

 Malgraŭ la laco li ne baldaŭ endormiĝis. Doloris en la kruroj kaj preskaŭ en la tuta korpo pro la troa kaj nekutima moviĝo dum la tago. Sur la piedoj estis vezikoj kaj frotvundoj kiuj brule doloris, kiam io tuŝis ilin. Lia cerbo estis maltrankvila de ĉiuj bildoj, kiuj dum la tago preterpasis liajn okulojn.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (疲れているのに彼はすぐには眠れなかった。足が痛み、昼の間あまりにも過度に、しかも普段はしないような動かし方をしたのでほとんど全身が痛かった。足には水ぶくれや擦り傷があり、何かがそれにさわるとひどく痛んだ。彼の頭は昼間彼の目に触れたあらゆる映像のおかげで落ち着かなかった。)(2008. 2. 19.)

* krusto 〔名詞〕 @殻;固くなった外皮・表面、〔液状のものの表面が固化した〕被膜。A [料理] パイ皮、パンの皮、チーズの表皮。B [医学] かさぶた。C [地学] 地殻。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'crust' に相当します。下例では「微量・小型など」を示す接尾辞 '-et' をつけています。Baza E Radikaro では「表面にあるもので固い(食物の場合:熱で;傷の場合:血が乾いて) (malmola supraĵo (manĝo: pro varmo; vundo: pro sekiĝo de sango))」です。昨日の sieĝi の用例に続く文章です。

 Kaj jen, tra la krusteto el neĝo, kiu kovris lian vizaĝon, li ekvidis lumon. Li gapis kun hezito, ne fidante la okulojn. Li penis kuri, sed falis kaj refalis, kaj ĉiufoje fariĝis des pli malfacile surpiediĝi.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (そして、何と彼は自分の顔を覆っている雪の薄い殻を通してチラッと明かりを見たのだ。眼が信じられなくて、ためらいながら彼はぽかんと口をあけた。彼は走ろうとつとめたが転んでしまった。何度も転ぶたびに、ますます自分の足で体を支えるのが困難になった。)(2010. 4. 29.)

* k.t.p. = kaj tiel plu. (など)。《「新選エス和」》
…重要な略語です。英国語の 'etc.; and so on' に相当します。<コー、トー、ポー>と読みます。Baza E Radikaro では「その他の事について私が述べる必要なし (la ceteron mi ne bezonas mencii)」です。昨日の scienco の用例に続く文章です。
Mia parenco estis teozofo kaj li firme kredis, ke nia kunveturanto posedas supernaturan forton kaj magnetan personecon, kaj ke li eĉ kapablas senkorpe moviĝi ĉie k.t.p..  … "Malsata ŝtono"
 (私の親類の男は(拙注:一緒に旅行している友人)は神智論者で、私たちと一緒に乗り合わせたその男は超自然な能力を身につけていて、人をひきつけ、体を抜け出していたるところへ行くことさえも出来るなどと、固く信じた。)(2005. 11. 2.)

* kubo 〔名詞〕@立方体、正6面体。A立方体のもの、さいころ、積み木など。B [数学] 立法、三乗。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'cube, dice' に相当します。下例では 'ĵeti(投げる)' と合わせ合成語とし、名詞語尾をつけて使っています。Baza E Radikaro では「等しい正方形の側面を六つ持つ物体;(立方メートル=1m、1m、1m の立方体に等しい大きさ、かさ;1立方センチメートルは1ミリリットル)(objekto kun ses egalaj, kvadrataj flankoj; (kuba metro = amplekso aŭ enhavo egala al tiu de kubo de 1m je 1m je 1m; unu kuba centimetro estas unu mililitro)」です。昨日の penti の用例に続く文章です。

Se li komencis ĉi tiun altruditan tragikomedion, li devas finludi ĝin. Nur la impertinenteco povas helpi kaj Antonĉjo. Riskante ĉion je unu kubĵeto li ŝajnigis trankvilon.  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (このあつかましい悲喜劇を始めたのは彼だったから、彼は最後まで演じ続けなければならない。ただ、無作法にやる事と聖アントニオだけが頼みだ。そのサイコロの一振りに全てを賭け、彼は平静を装った。)(2008. 11. 12.)

* kubuto 〔名詞〕 @ひじ。A衣服のひじの部分。Bひじに形状が似たもの。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'elbow' に相当します。下例では複数の語尾 '-j' がついています。Baza E Radikaro では「腕を曲げるための関節 (la artiko por feksi la brakon)」です。昨日の anticipi の用例に続く文章です。

 "Ho!" Plenigis la esprimon de Tomas Ĝerard kontentiĝo. "Kion vi scias pri ŝi?"
 "La historio estas iom komplika." Per la kubutoj li iom levis sin sur la lito, kaj aperis en lia vizaĝo novestigita entuziasmon. "Antaŭ pluraj monatoj ni ricevis de la metropola ĉefsidejo sciigon, ke ĵus translokiĝis ĉi tien iu Laŭra Denton, kiu estis suspektata pri fraŭdo farita kontraŭ la Komerca Banko. Venis detektivo intervjui ŝin sed, kiel antaŭvidite, ŝi negis ĉian kulpecon. Pro tio, ke mankis sufiĉe da pruvoj por aresti kaj akuzi ŝin, la polico povis nur teni ŝin sub la okulo. Estis petite, ke ni alprenu respondecon por la obsevado."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「なんと!」トーマス・ジェラルドの顔は満足した表情で一杯になった。「彼女のことで何をご存知です?」「この話しはちょっとややこしいのだ」ひじを使って彼はベッドの上で体を少し持ち上げた。彼の顔には今生じたばかりの熱狂が見てとれた。「何ヶ月か前、私たちは首都の本署からそのローラ・デントンがこの町へ引越してきたところだという知らせを受取ったんだ。彼女は商業銀行で詐欺を働いたという疑いがあったんだ。探偵がやってきて彼女に事情聴取したのだが、予想通り彼女は全ての罪を否定したんだ。逮捕し告発するに十分な証拠がないので、警察は彼女を監視下に置いたのだ。私たちはその監視の責任を担うように依頼されたのだ」)(2009. 2. 27.)

* kudri 〔動詞〕 縫う。《「新選エス和」》
…重要単語です。下例では '-il(用具を示す)' をつけて使っています。Baza E Radikaro では「糸で結び合わす;この作業で服を作る(kunligi per fadeno; fari vestojn per kudrado)」です。昨日の entuziasmo の用例に続く文章です。
Giribala kunportis kudrilon kaj ŝnuron kaj, klinante sian kapon, ŝi plektis girlandon el tiuj belaj floroj -- unu post la alia.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (ギリバーラは針と紐を一緒に持ってきて、うつむいて、その美しい花を使って次から次へと花環を編んだ。)(2005. 3. 10.)

* kuiri 〔動詞〕 (ion) @料理する、調理する、[料理] 〔食物に〕火を通す、加熱調理する。A〔材料を調理して〕料理を作る。B〔目的語を伴わず〕料理を作る。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'cook' に相当します。Baza E Radikaro では「(沸騰したお湯で)料理を作る (fari manĝon (en bolanta akvo))」です。昨日の entrepreni の用例に続く文章です。
 "Tio ne estos problemo," denove interrompis Cunningham. "Mi kuiros."
 "Ĉu vi povas ankaŭ kuiri?" demandis Raffaele kun surprizo.
 "Nu... jes. Mi lernis fari tion, kiam mi estis en Vjetnamo."  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"

 (「それは問題ではないでしょう」と、カニンガムがまたも口をはさんだ。「私が料理しますよ」「君は料理も出来るのか」と、驚いてラファエルがたずねた。「ええ、まあ。私はヴェトナムにいるとき、それを習ったんです」)(2007. 2. 21.)

* kuko 〔名詞〕 [料理] 焼き菓子〔総称〕、ケーキ、菓子パン≪注意: kuko は範囲が広く、torto も kekso も kuko に含まれる≫。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'cake' に相当します。下例では複数語尾をつけています。Baza E Radikaro では「粉、牛乳(卵、砂糖、...)から作った焼いた食べ物 (bakaĵo el faruno, lakto, (ovoj, sukero,...))」です。先週末の jugo の用例に続く文章です。

 Tagmeze, kiam li manĝis ĉe si, ankoraŭ unufoje alvenis la energia s-ino Tonkins kun korbeto da diversaj kukoj, kiujn tiun matenon ŝi amplene bakis por li. Ŝi eniris.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (お昼に、自分の家で彼が食事をしている時に、また再びあのエネルギッシュなトンキンスさんが小籠一杯にいろいろなケーキを入れてやってきた。それは、その朝彼女が心を込めて彼のために焼いたものだった。彼女が入ってきた。)(2010. 1. 13.)

* kukolo 〔名詞〕 かっこう。《「新選エス和」》
… おとといに続いて鳥の名前です。鳴き声に似ていますから覚えやすいですね。
"Sed ree aŭskultu! Tra bruo de venkaj standardoj mi aŭdas plorojn sopirajn, aŭskultu..."
"La febra imago, infano, neniajn mi aŭdas plorojn; tio ĉi estas la kanto kukola..."
"Sed, panjo, pri kio kukolo sopiras dum tiu ĉi tago de l'grada triumfo?..."

 (「でも、もう一度聴いてください。戦勝の軍旗がはためく騒がしさをくぐりぬけて、私には悲痛な泣き声が聞こえてきます。お聴きください...」「おさな子よ、熱にとりつかれた空想ではないの。私には何も泣き声なんか聞こえません。これはカッコウの歌よ...」「でも、お母さま。戦勝を祝うこの日に、カッコウは何を嘆いて鳴くのでしょう...」)(2003.2. 12)

* kulero 〔名詞〕 さじ、スプーン。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'spoon' に相当します。下例では 'falo(落下)' と合わせ合成語としています。エスペラントでは自由自在に合成語を作れます。Baza E Radikaro では「(少しばかり)水槽の形をした食べるための道具、あるいは、すくうための道具 (manĝilo aŭ ĉerpilo (iom) kuvo-forma)」です。先週末の fasko の用例に続く文章です。

Ĉe ĉiu paŝknaro, glastinto, kulerfalo, seĝrenverso li time kaj respektplene palpebrumis al la lito, kie sub la kovrilo, kvazaŭ minace, montetiĝis la grasa kaj nenomebla parto de la sinjoro leŭtenanto  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (足元の床がきしんだり、コップがカチンと音を立てたり、スプーンが落ちたり椅子がひっくり返ったりする度に、彼はこわごわだが尊敬の眼差しでベッドの方を見やった。そこでは中尉閣下のなんとも名づけようがない太った体が掛け布団の下でまるで脅しつけるかのように小山をなしていた。)(2008. 7. 15.)

* kulmino 〔名詞〕 (立体の)頂点、天頂、頂点、極点。《「新選エス和」》
… -ul(人を示す)をつけると、最高首脳、すなわち、今、エビアン(仏)に集まっている人たちのことです。
 La kulmino estis en la infana kongreseto de Londono en 1938. Oni simple ekzilis min el la kongreseto ke mi venigis kun mi knabinon en malluman vestoĉambreton kaj tie flustris en ŝian orelon: "I love you". La stulta anserino klaĉis al la "fraŭlino", tio estas la gradistino de tiu infana prizono. Oni eĉ asertis ke mi endanĝerigis la tutan kongreseton, kaj efektive, de 1940 ĝis 1946 oni entute evitis aranĝi infanajn kongresetojn, probable pro mi. … el "Denaska kongresano kaj aliaj noveloj"
 (クライマックスが、1938年のロンドン大会の子供大会の時にやってきた。私は、女の子を薄暗い衣裳部屋へ連れ込んで耳元で「アイ・ラブ・ユー」とささやいたということで、子供大会から追放されたのだ。あの馬鹿なガチョウちゃんが、「お姉さん」、すなわち、その子供の牢獄の番人に、言いふらしたのだ。皆は、私が子供大会全体を危機に陥れたとさえ断言するのだが、実際、1940年から1946年まで、おそらく私のおかげで、子供大会は全く遠ざけられたのである。)(2003.6. 3)

* kulpa 〔形容詞〕 罪・過失のある。《「新選エス和」》
… 下例では、sen-(「無」を示す)と -ig-(その状態へ変わらせることを示す)がつきました。
 Pli mallonge Schouten-Buys senkulpigas alian, realan edzon: "La edzo neniam lernis la lingvon, tamen multon komprenas kaj kun entuziasmo reklamas [!]. (Aliajn lingvojn li nur iom pli bone parolas, ne temas pri manko de volo sed de tempo kaj lingvotalento)"
 La postulo al la mondo, ke ĉiuj homoj lernu esperanton, do jam ne funkcias en malgranda skalo. … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)"

 (もっと簡潔にショーテン・ブイスは、別の人を、すなわち、自分のご主人(が、エスペランティストでないこと…補足)を許しています。「主人は一度もこの言葉を学んだことがありませんが、いろいろなことをよく知っていて、熱心に宣伝してくれます(!)(他の言葉(エスペラント以外の…補足)をほんの少しばかり話せるだけですが、意志の欠如のせいではなくて、時間と語学の才がないからです)」すべての人がエスペラントを話すべきだと世界に対して要求することは、もうすでに小さな範囲においてうまくいっていないのです。)(2003.10. 3)

* kulpikaĵo 〔合成語・名詞〕 蚊にくわれたあと。
… kulo (蚊)+ piki (刺す)+ -aĵo (物 <接尾語>) なんて便利な接尾語!
- La kulojn, Pipi diris kaj penseme gratis grandan kulpikaĵon sur la kruro. (「蚊だわ」とピピは答えて、何かを考えているふうに、足の、大きく蚊にくわれたところをかきました) (2002.11.14)

* kulturi 〔動詞〕 (ion) @耕す;栽培する、飼育する、養殖する、 [医学] 培養する、 = kultivi(栽培する)。A<才能や知能を>磨き伸ばす、教化する。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'cultivate' に相当します。Baza E Radikaro では名詞形 'kulturo' について「自然でないもの全て;人がどのように周囲と関わってそれをどのように変えるか;土を耕し、植物を育て、動物を飼育すること;規範と習慣、そして使われている言語に従って社会の中で生活し組織すること;建築、手仕事、産業、そして、使われる道具;美術、演劇、文学、建築などで周囲をより美しくする (ĉio, kio ne estas naturo; kiel homoj rilatas al sia ĉirkaŭaĵo kaj ŝanĝas ĝin: prilaborado de tero, kreskigo de plantoj, bredado de bestoj; organizado de kaj vivado en socio, kun normoj kaj kutimoj kaj la lingvoj uzataj; konstruado, metioj kaj industrio kaj la iloj uzataj; plibeligo de la ĉirkaŭaĵo per bel-arto, teatraĵo, literaturo, konstru-arto...)」です。昨日の civilizacio の用例に続く文章です。

 Rideto ekfloris el lia dika barbo.
 "Mi scias nenion pri peltoj kaj kaptiloj krome --"
 "Ne necese. Mi aludis pri ŝakludado. Vi estas tre bonvena ĉi tie. En la printempo mi ekiros suden kun la peltoj. Do, mia amiko, ĝis tiam vi devas kulturi paciencon."
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (笑みが濃いあごひげからこぼれた。「私は毛皮とかわなとかは何も知らないし、それに...」「必要ないよ。私が言っているのはチェスをすることさ。あんたはここでは大歓迎だよ。春になったら俺は毛皮を持って南の方へ行くさ。だから、あんた、それまでじっくり辛抱することを学ばなきゃならん」)(2010. 6. 2.)

* kun 〔前置詞〕 〜といっしょに、〜を持って、〜のついた、〜に対して、〜と、〜を着て、〜と同時に。《「新選エス和」》
… 英国語の with に相当。下例では、ul-(人・動物を示す)をつけて「同伴者、仲介者、同せい者(新選エス和)」です。ついでにこの辞書にのっている合成語を覚えましょう。ĉikune「同封で」、malkune「べつべつに」。昨日の ŝoveli の用例につづく文章です。
 "Ŝi ne havis viran kunulon, de post tiu Forresta junulo antaŭ la milito."
 Li kapjesis. "Mi malbone memoras lin, sed mi memoras, ke mi malmulte estimis lin; kaj plaĉis al mi, kiam la afero finiĝis."
 "Estis lia Austin-Healey-a konkursa aŭto, kiu plaĉis al ŝi. Mi opinias, ke li mem ne multe plaĉis al ŝi."
 "Ĉi tiu havas submarŝipon," ŝia patro helpeme diris. "Eble estas la sama afero." … el "Sur la bordo"

 (「戦争前のあのフォレスタの若者のあとは、あの子は男の友達がいませんよ」彼はうなずいた。「彼のことは良く覚えていないが、あまり尊敬できなかったことは知っているよ。付合いが終わってホッとしたよ」「あの子が気にいったのは、オースチン・ハーレイのスポーツカーだったのよ。あの男自身のことは、あまり好きではなかったと思うわ」「今度の艦長は潜水艦を持っているよ」と、彼女の父親が話を面白くしようとしていった。「たぶん、同じことかも知れん」)(2004. 3. 28.)

* kupeo 〔名詞〕〔汽車など乗り物の〕車室〔小部屋〕;クーペ〔二人乗りツードアの自動車;二人乗り四輪箱型の馬車〕。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'compartment' に相当します。一昨日の abunda の用例に続く文章です。

La prokuroro akompanis lin al la fervoja stacio, kondukis lin en kupeon, petis la konduktoron zorgi pri li, se estos bezonate, kaj elirigi lin ĉe la ĝusta stacio.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (検察官は鉄道の駅まで彼に付き添い、彼を車室に案内し、必要があれば彼の世話をするように、そして、彼を目的地の駅で降ろすようにと車掌に頼んだ。)(2008. 5. 1.)

* kupro 〔名詞〕 [化学] 銅(元素); [聖書] 青銅。 《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'copper' に相当します。「真鍮(しんちゅう)」は 'latuno' ですが、'flava kupro「黄色い銅(黄銅)」' とも言えます。Baza E Radikaro では「橙色の金属(Cu)(ruĝeflava metalo(Cu))」です。昨日の setaro の用例に続く文章です。
Ekaŭdiĝis ankaŭ el iu loko sonado de kupra sonorilo, ie en malproksimo oni ludis fluton, papago kantis en kaĝo ekster la domego.  … "Malsata ŝtono"
 (どこかから銅の鈴の音も聞こえてきたし、遠くのどこかで誰かが笛を吹いていた。やかたの外ではかごの中でオウムが歌っていた。)(2006. 1. 20.)

* kuraci 〔動詞〕 治療する;f. (心を)いやす。 《「新選エス和」》f. = 転義。
…重要単語です。英国語の 'cure' に相当します。下例では、非・不を示す接頭辞 'ne-' をつけ、受身の可能を示す接尾辞 '-ebl' をつけ形容詞としています。Baza E Radikaro では「健康にする(しようと試みる)((provi) sanigi)」です。昨日の ruino の用例に続く文章です。
Do, mi decidis manĝi bone, ĉar tia nekuracebla malsano aperas nur pro malplena stomako.  … "Malsata ŝtono"
 (そこで、私はたっぷり食べることに決めた。というのは、そのような治療の困難な病は、単に、胃袋が空っぽだということだけで生じるからだ。)(2005. 12. 29.)

* kuraĝa 〔形容詞〕  勇気・度胸のある。《「新選エス和」》
…重要単語です。「勇気」は名詞語尾をつけた 'kuraĝo' ですが、これが英国語の 'courage' と似ています。ちなみに、英国語の形容詞、「勇気のある」は 'brave' です。Baza E Radikaro では「恐れない;何かをするのに、自分がとても強いと感じる(ne timanta; sentanta sin tre forta, por fari ion)」です。昨日の aŭdi の用例に続く文章です。
 La afergvidisto maltrankviliĝis kaj respondis: "Tio neniel povos okazi. La negravuloj neniam havos tian kuraĝon!"  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (実務監督官は不安になって返事した。「そんなことはどうしたって起きないでしょう。あんなつまらない連中には、いつだって絶対にそんな勇気がありませんよ」)(2005. 7. 30)

* kurba 〔形容詞〕 曲がった、ひねくれた。《「新選エス和」》
… nerekta です。カタカナ語の「カーブした」ですね。昨日の freneza の用例につづく文章です。
 "Ili jam ne estos ĉi tie post ses monatoj. Mi ne estos ĉi tie. Vi ne estos ĉi tie. Ili ne bezonos legomojn en la venonta jaro."
 Dwight silente staris dum momento, rigardante la bluan maron kaj la longan kurbon de la marbordo, antaŭ ol fine diri: "Do kio? Eble ankaŭ ili ne kredas tion. Eble ili opinias, ke ili povos porti ĝin al alia loko, al kiu ili iros. Mi ne scias." Li paŭzis. "La afero estas, ke plaĉas al ili plani ĝardenon. Ne fuŝu ilian revon, dirante al ili, ke ili estas frenezaj." … el "Sur la bordo"

 (「あの二人は6ヵ月後にはもうここにはいないのでしょう。私もここにいない。あなたもここにいない。あの人たちは、来年、野菜はいらないんだわ」ドワイトはしばらく何もいわずに、青い海と長い湾曲した海岸線を見ながら立っていた。そして、とうとう口を開いた。「それがどうしたというのです?おそらくあの人たちもそんなことを信じていないでしょう。多分、彼らは自分たちが行くことになる別の場所へそれを持って行けると考えているのでしょう。私には分かりませんが」彼はしばらく黙った。「大切なことは、彼らが庭のプランを作って楽しんでいるということですよ。二人ともおかしい、などと言って、彼らの夢をだいなしにしてはいけません」)(2004. 2. 11.)

* kurioza 〔形容詞〕〔物や事について〕奇妙な;珍妙な;好奇心をそそる。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'curious' に相当します。Baza E Radikaro では「通例ではない、あるいは、めずらしいので大変好奇心が沸く (scivolemiga pro nekutimeco aŭ malofteco)」です。昨日の loko の用例に続く文章です。

Sed en tia situacio li multfoje troviĝis en sia junaĝo, kaj li ne longe atentis pri tio. Eble estas iom kurioze nun, kiam li estas maljuna, sed li ja estas survoje al sia filo.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (しかし、そんな状況は彼の若いときには何度もあった。それで、彼はそんなに長くはそのことに注意を払うことはなかった。彼が年老いた今だから、たぶん少しばかり奇妙なのではあろうが、しかし、彼はまさに自分の息子に会いに行く途中だった。)(2008. 2. 22.)

* kurteno 〔名詞〕 カーテン;[演劇] 幕; f. 幕。《「新選エス和」》 f. = 転義。
… カタカナ語とかなり発音が違います。 Baza E Radikaro では「窓の前にかかる布(押しやることが出来る)(tuko antaŭ fenestro (ŝovebla)) 」です。先週末の sceno の用例に続く文章です。
 Ni fortiras la kurtenon de malgranda vivodramo. Tie en kamparo apud vojo oni vidas hejmon. Unu el la dometoj estas konstruita el brikoj kaj la aliaj el argilo; troviĝas korto inter la aro de dometoj; ĉe ambaŭ flankoj de la korto staras muroj el brikoj.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (私たちは小さな人生のドラマの幕を開け放つ。そこの、道に沿った田畑の中に家並が見える。小さな家々の一つはレンガ造りだが、あとのは粘土で造られている。家々の間に中庭がある。その庭の両端にはレンガで出来た壁がある。)(2004. 9. 7.)

* kurzo 〔名詞〕 [経済] 相場。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'rate of exchange' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'prezo ne firma, sed dependa de aĉetemo kaj vendemo' です。昨日の ĉielo の用例に続く文章です。

 Morrel konsultis la registrojn, malfermis la tekon kaj kalkulis la monon.
 Ĉiuj liaj havaĵoj kulminis je ses aŭ okmil frankoj, liaj enspezoj ĝis la 5-a je kvar aŭ kvinmil; kio signifis kalkulante laŭ la pli alta kurzo, posedaĵon je dekkvar mil frankoj por fronti traton je ducent okdekmil kvincent frankoj. Eĉ ne estis ebleco proponi tian partan pagon.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (モレル氏は、帳簿を調べ、紙入れを開け、金をかぞえた。有金全部で七(六)、八千フラン、五日までにはいる金が四、五千フラン、したがって二十八万(六千)五百フランの手形にたいして、多く見積もっても(より高いレートで計算したとしても)、有金一万四千フランという状態だった。そして、これっぱかりの内金は(内金としてさえ)、とても差出しようがないのだった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2011. 10. 18.)

* kuseno 〔名詞〕 クッション、座ぶとん、〜状のもの。《「新選エス和」》
… 日常用語です。
 Ŝi fermis la pordon, por povi tute en paco pensi pri sia frato. Ŝi rememoris ĉion, kion Eta Mats diris kaj faris, unu aferon post la alia, kaj tio estis tia amaso, ke ŝi ne enlitiĝis, sed restis sidanta dum la tuta vespero kaj granda parto de la nokto. Ju pli multe ŝi pensis pri la frato, des pli bone ŝi komprenis, kiel malfacile estos vivi sen li, kaj fine ŝi metis la kapon knotraŭ la kusenon kaj amare ploris. "Kion mi faru, kiam mi ne plu havas Etan Mats?" ŝi singultis.
 (全くの平穏のうちに自分の弟のことを考えようと、彼女は戸を閉めました。彼女は、小マッツが言ったりしたりしたこと全てを次から次へと思い出し、それがとても沢山あったので、夜の浅いうちも、ずっと更けてからもベッドに入らずに、ずっと座っていました。弟のことを考えれば考えるほど、彼なしで生きてゆくことがどんなに難しいかが良く分かって、とうとう彼女は枕に頭を押しつけてつらい涙を流しました。「小マッツはもういない。私はどうしたらいいのだろう」彼女は激しく泣きました)(2003.4. 7)

* kutimi 〔動詞〕 慣れている。《「新選エス和」》
… 大切な動詞です。使いながらこの動詞に「慣れ」ましょう。下の用例は、昨日の pompo の用例に続く文章です。
 "Vespere ili kutimis rakonti timigajn aŭ amuzajn rakontojn unu al la alia, kaj iun vesperon..."
 "Ne, nu", diris Snif kolere. "Vi estas ekzakte kiel la Mumintrolo. Mi scias, kiel daŭriĝas. Ŝi fordonacis ankaŭ la liton kaj poste ŝi enĉieliĝis kaj estis tiel kontenta, kaj mi fordonacu ne nur Cedrik, sed ĉion, kion mi havas, kaj prefere mortu tutaldone!" … el "Muminvalo"

 (「みんなは、夕方になると、おたがいにおそろしい話やら、おもしろい話やらをすることにしていたんだ。そして、ある晩...」「いや、わかったよ」とスニフはおこったようにいいました。「あんたもムーミントロールと、まるっきりおなじさ。それでどういう結果になったか、ぼく知ってるよ。おばさんは、じぶんのベッドも人にやっちまって、それで天国へいって、とても満足したんだっていうんだ。そしてぼくも、セドリックだけでなく、もっているものをぜんぶやってしまえって。みんなつけてやるみたいにして死んだほうがいいって。」(山室 静訳を参考にして、エスペラント訳を和訳した))(2003.10. 25)

* kutimo 〔名詞〕 習慣、習癖;慣習、慣行、慣例。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'habit; custom' に相当します。下例では形容詞にして対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「過去にも現在もそしてこれからも同じようにするその事 (tio, kion oni faris, faras kaj faros same)」です。昨日の parcelo の用例に続く文章です。

 "Vi multe faris," ŝi komentis. "Mi povis vidi de la fenestro. Jen via mono, s-ro Redman. Mi bedaŭras, ke hodiaŭ mi ne donis la kutiman posttagmezan teo, sed mi devis eliri pro tiu telefononvoko kaj ne revenis sufiĉe frue."
 "Dankon, sinjorino. Mi revenos post du semajnoj."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「沢山仕事していただけましたわ」と、彼女が言った。「私は窓から見ていました。これ、お給料ですわ、レドマンさん。午後のお茶のもてなしを今日は出来なくてごめんなさい。私、あの電話で呼び出されて出かけなくてはならず、しかもじゅうぶん早く戻ることができなかったのです」「ありがとうございます、奥さま。また二週間後にお邪魔します」)(2009. 6. 30.)

* kvankam <強い逆接>〔従属接続詞〕 〜けれども、〜のに、〜が:《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'although' に相当します。Baza E Radikaro では「[そうだけれど、でも](雨が強く振っているけれども、(それでも)私たちは外へ出た)([tiel estas, sed tamen...] (kvankam forte pluvis, ni (tamen) iris eksteren)」です。昨日の seruro の用例に続く文章です。
 "La dancvesperajn aventurojn mi ne volas havi..." Mi fakte ne imagis, ke en tiu stranga nokto mi tamen travivos iuspecan aventuron, kvankam ne tian, kiaj la dancvesperaj aventuroj kutimas esti!  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (「ダンスの夕べのアヴァンチュールなど私は求めはしない...」ダンスの夕べにつきもののアヴァンチュールのようなものではないが、ある種のアヴァンチュールをその不思議な夜に体験することになろうとは、実のところ、私は想像だにしなかった。)(2006. 9. 15.)

* kvar 〔数詞〕  [数学] 4。《「新選エス和」》
…数詞です。品詞語尾をつけて名詞、形容詞、副詞などをつくれます。Baza E Radikaro は「 4 」です。なるほど。アラビア数字は楽譜と同じように世界共通語ですね。昨日の ĉeno の用例に続く文章です。
Kun trema voĉo li elparolis: "Sinjoro, vi ne rajtas ŝiri fiŝreton kaj puni ĉi tiujn kvar virojn."  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (彼(サシヴサン)は声を震わせて「署長さん、あなたには魚網を引き裂く権利はありませんし、この4人の男を罰する権利もありません」と言い出した。)(2005. 7. 14)

* kvazaŭ <仮想的な比較>【1】〔副詞〕〔関連する語句の前に置く〕あたかも、まるで。【2】〔従属接続詞〕まるで…であるかのように〔述語動詞には仮定法を用いるのが普通〕。【3】〔名詞節を従えて〕まるで…のように(な)。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'as if, as though' に相当します。Baza E Radikaro では「本当はその物(者)ではないが、その物(者)に全く似ている;本当はそんなでないが、全く似ている;本当はそんな風ではないが、全く似たやり方で (ne vere tio/tiu, sed tute simile al tio/tiu; ne vere tia, sed tute simila; ne vere tiel, sed tute simile)」です。昨日の suspiri の用例に続く文章です。

 -- Pardonu, mi iris en pensoj, kaj ŝajnis al mi, ke mi estis en alia lando -- li diris malforte. -- Mi estas tiel laca, ke mi kvazaŭ sonĝis, kvankam mi ne dormis -- li aldonis klarige.
 -- Sed kien vi volas iri?  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (「すみません、私は考えにふけっていて、自分が外国にいるように思っていました」と、彼は弱々しい声で言った。「私はとても疲れていて、寝てはいなかったのですが、あたかも夢を見ているかのようでした」と、彼は言い訳をするようにつけ加えた。「でも、どこへあなたは行きたいのです?」)(2008. 4. 11.)

  kvazaŭ 〔副詞〕 いわば、まるで。《「新選エス和」》
…重要単語です。接続詞として使われることもあります。Baza E Radikaro では「真実はそれ(そんな;そんな風)ではないが全くよく似ている (ne vere tio/tiu, sed tute simile al tio/tiu; ne vere tia, sed tute simila; ne vere tiel, sed tute simele)」です。昨日の tuta の用例に続く文章です。
 Komence la trankvilo de dezerta ŝtonpalaco subpremis min -- kvazaŭ granda ŝtono sur mia brusto.  … "Malsata ŝtono"
 (初めのうち、この見棄てられた石の宮殿の静けさが私を押さえつけていた−まるで私の胸の上に大きな石がのっているように。)(2005. 11. 23.)

* kvereli 〔動詞〕 けんか口論する。《「新選エス和」》
… 日常生活において、とてもだいじな単語ですね。
 En nia domego troviĝas komuna lavejo kun lavmaŝinoj, centrifugilo, sekigatoroj, kaj gladrulilo. Tie najbaroj renkontiĝas, kverelas pri rezervitaj lavhoroj, malaperintaj vestaĵoj kaj tiel plu. Ĝi estas, por tiel diri, nia komuna vilaĝa puto, ĉirkaŭ kiu cirkulas la socia vivo de nia aprtamentaro. Tie mi plurfoje interparolis kun najbarino kun la nomo - mi petas vian pardonon, sed bonvolu kulpigi ne min, sed mian bopatrinon, kiun mi tiam kompreneble ne konis - najbarino kun la nomo Amanda. … el "Ĝis revido krokodilido!"
 (私たちの集合住宅には、洗濯機、遠心機、乾燥機、それにアイロンを備えつけた洗濯室があります。近所の人たちは、そこで顔をあわせると、予約時間やなくなった洗濯物やらで言い争いをします。それは、言ってみれば、私たちの村の共同の井戸のようなもので、それを中心にしてアパートの住民たちの生活が流れて行くのです。私は、何度かそこでアマンダという名前の隣人の女性と何度も話をしたのです−お許し願いたいのですが、悪いのは私ではなく、私の義理の母なのです。当時、私はその人のことをもちろん全く知らなかったのです−アマンダという名前の人ですが。)(2003.6. 10)

* kverko 〔名詞〕 @ [植物] コナラ(属の総称)〔カシもこの属〕。A(ミズ)ナラ、オーク、カシ。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'oak' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'arbo (kun glataj ovoformaj frukteroj (glanoj) kun "ĉapeto")' です。昨日の spekulacio の用例に続く文章です。

 La manĝoĉambro estis el kverko; la salono el mahagono kaj el blua veluro; la dormoĉambro el citronarbo kaj el verda damasko; estis plie laborkabineto por Emmanuel, kiu ne laboris, kaj muzika salono por Juliino, kiu estis nemuzikema.
'51: La familio Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (食堂は槲の木造りになっていた。客間はマホガニーと青天鵞絨(びろーど)、寝室はシトロニエと緑色の綾布(ダマスク織)。そのほか、じっさいは勉強しないエマニュエルのための書斎があり、自分では音楽のできないジュリーのための音楽室があった。:山内義雄氏のフランス語からの訳(岩波文庫)による。 『モンテ・クリスト伯』 第51章 モレル一家。)(2012. 2. 1.)

* kvieta 〔形容詞〕  静かな;穏やかな;おとなしい。《「新選エス和」》
…重要単語です。下例では修飾する名詞 'okulo(目)' に複数の語尾 '-j' がついているので、この形容詞にも複数語尾がついています。英国語の 'quiet' に相当します。エスペラントでは字母 'q' を使いません。Baza E Radikaro では「まったく静かで、平和そのもの (tute trankvila, paceca)」です。あと2回でこの巨匠タゴールによるお話は終わります。昨日の ornami の用例に続く文章です。
 Kiam Giribala staris kaj rigardis kun siaj kvietaj okuloj al la vizaĝo de la malforta, malfeliĉa kaj pala Sasivusan, tiam larmoj fluis el liaj okuloj.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (ギリバーラが立ちあがって、穏やかな目でその弱弱しくて、不幸せで、色白のサシヴサンの顔を見ると、彼の目から涙が流れていた。)(2005. 10. 19.)





ライン