Rilate Fernand-on, li komprenis nenion. Forestis Dantés, nur tion li bezonis. Kio okazis al li? Li ne provis ekscii tion. Nur, dum la paŭzo, kiun donis al li tiu malapero, li artifikis por parte trompi Mercèdés-on pri la kialoj de tiu foresto, parte por pripensi elmigrajn kaj forrabajn planojn; ankaŭ de tempo al tempo, kaj tio estis malhelaj horoj de lia vivo, li sidiĝis sur la pinton de la kabo Pharo, el tiu loko oni samtempe vidas Marsejlon kaj la vilaĝon de la Katalunoj, trista kaj senmova kiel rabobirdo rigardanta, ĉu ĝi ne vidos sur unu el tiuj du vojoj, reveni la belan junulon kun libera irmaniero kaj alte levita kapo, kiu ankaŭ por li fariĝis la mesaĝisto de drasta venĝo.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" (フェルナンには、何もわかっていなかった。ダンテスがいなくなった、彼にとっては、もうそれだけでじゅうぶんだった。ダンテスはいったいどうなったのだろう? 彼は、そんなことはてんで知ろうとも思わなかった。ただ、ダンテスがいなくなったこの機会に乗じて、彼はいろいろ工夫をめぐらした。或いはダンテスが姿を消した動機をタネにして、メルセデスをだましてやろうかと思ったり、或いは移住や誘拐の計画を立ててみたりした。それに折々、マルセイユとカタロニヤ村を一目に見渡すファロの岬の端に腰をおろして、二本の路の一方から、足取り勇ましく、頭を高くあげた一人の美丈夫が、すなわち、彼にとっていまは恐ろしい復讐の使者であるその男が、たちまち姿をあらわしてきはしまいかと、まるで猛禽のように、じっと、悲しげに眺め入っていた。そうしたときこそ、彼にとっていちばん苦しいときなのだった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。)(2011. 5. 13.)
* kabano 〔名詞〕 小屋、あばら屋:《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'hut, shanty' に相当します。Baza E Radikaro では「(たいていは木でできた)簡単な小屋(simpla (ofte ligna) dometo)」です。昨日の stari の用例に続く文章です。
Estis malvarme, kaj kontraŭvole mi lasis la sorĉan nokton kaj revenis en nian varman kabanon.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" (寒かった。それで、心ならずも私はその魔法がかけられたような夜をあとにして、私たちが泊まっている暖かい小屋へと戻った。)(2006. 8. 26.)
* kabineto 〔名詞〕 @〔知的労働の場としての〕書斎、仕事部屋。A〔研究用収集品の〕陳列室。B [政治] 内閣。《「エスペラント日本語辞典」》 … Cランクの単語です。英国語の 'study, office; (pol)cabinet' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'ĉambro por iu intelekta laboro; ĉambro por ekspozicii ion; (oficejo de ministro aŭ) ministraro' です。先週末の vulgara の用例に続く文章です。
Li eniris en la kabineton de Villefort, konvinkita, ke la juĝisto ektremos je lia vido kaj estis li, tute male, kiu trovis sin tremetanta kaj emociigita antaŭ tiu demandanta viro, kiu atendis lin, kun la kubuto apogita sur la skribotablo kaj la mentono apogita sur la mano.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" (彼は、ヴィルフォールが、自分の姿を見るなりてっきりふるえあがるにちがいないと確信しながら、室のなかへ足を踏み入れた。ところが、事務机の上に肱をつきながら彼を待っている検事を見ると、彼のほうがすっかりふるえあがり、動転させられてしまった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治)(2011. 3. 29.)
* kaĉo 〔名詞〕 @ [料理] 粥(かゆ)、ポリッジ;調理段階の裏ごし状のもの。A≪転義≫〔ごちゃまぜの〕ひどい食べ物。B≪転義≫(かゆのように)どろっとしたもの。 《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'hash, mush, porridge, puree' に相当します。Baza E Radikaro では「小麦粉と牛乳あるいは水(そのほかに余分なものを加えることもある)から調理したそんなに濃くない料理;押しつぶした果物あるいは野菜(をしばしば長時間かけて調理した)料理;うまく行かなかったあるいはまずく調理した料理 (ne tre densa manĝaĵo el faruno kaj lakto aŭ akvo (kun aŭ sen aldonaĵoj); manĝaĵoj el dispremitaj fruktoj aŭ legomoj (ofte longe kuiritaj); ne sukcesinta aŭ malbone preparita manĝaĵo)」です。昨日の konsideri の用例に続く文章です。
"Ezistas neniu dubo pri tio. La afero estas laŭ via priskribo tre delikata -- diable delikata. Sed feliĉe mi alvenis ĝustatempe, ĉar vi jam sidas preskaŭ ĝis la oreloj en la kaĉo."
"Do, vi kredas, ke vi povas savi min?"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (「それは全く疑いはないよ。君の話からすれば事態はとてもデリケートだよ、恐ろしくデリケートさ。でも、幸いなことにまさにいい時に俺がやって来たというもんだ。だって、君はもうほとんど耳のところまでどっぷりと粥に浸かってるんだから」「じゃあ、君は私を助けることが出来ると考えているんだね?」)(2010. 1. 29.)
- Se mi vivos, ĉio ŝanĝiĝos; se mi vivos, intereso ŝanĝiĝos al dubo, kompato al obstineco; se mi vivos, mi estos nura homo, kiu perfidis sian parolon, kiu malplenumis siajn devojn, fine mi estos nur bankrotinto. Se mi mortos, kontraŭe, pripensu tion, Maximilien, mia kadavro estos nur tiu de malfeliĉa sed honesta viro. Se mi vivos, miaj plej bonaj amikoj forlasos mian domon, se mi mortos la tuta Marsejlo sekvos min plorante ĝis mia lasta restadejo. Se mi vivos, ci hontos pri mia nomo, se mi mortos, ci levos la kapn kaj diros:
- Mi estas la filo de tiu, kiu mortigis sin, ĉar, la unuan fojon li devis perfidi sian parolon.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" (「(もしも)わたしが生きていたら、事情はすっかり別のものになるのだ。もしもわたしが生きていたら、信用は疑惑に変り、同情は激しい追及に変り、わたしは約束に背いた人間、つまり破産者というに過ぎなくなる。わたしが死ねば、その反対だ。考えてくれ、マクシミリヤン、わたしの屍は、不幸だった正しい人間の屍、というにすぎないのだ。生きていたら、親友であろうとよりつくまい。死ねば、マルセイユ全市が涙を流して墓場に送ってくれるだろう。もしもこのまま生きていたら、お前にしてもわたしの名を名乗ることを恥としなければならなくなる。(もしも)わたしが死ねば、お前は頭を高くあげて、『このわたしは、一生に一度、自分のした約束が守れなかったばかりに自殺した者の子なのです。』と、人に向かって言えるのだ。」:山内義雄氏のフランス語からの訳(岩波文庫)による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2011. 12. 15.)
* kadro 〔名詞〕 わく;幹部。《「新選エス和」》 … 重要な単語です。Baza E Radikaro では「ある物を取りかこむ四角;取りかこんでいる物(kvarangulo cirkaŭ io; io cirkaŭanta)」です。昨日の antikva の用例につづく文章です。
-- Super tiu ĉi bildo, kvazaŭ formante kadron al ĝi, etendiĝis la dua ĉielarko. Iomete pli pala ol la suba. -- Kaj nun, Sita, se vi promesas ne rakonti ĝin al aliaj, mi diros al vi sekreton. -- Mi promesas -- flustris la knabino. Mi ĉirkaŭrigardis por certiĝi ke neniu aŭskultas nin. Tiam mi alproksimiĝis al la knabino.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" (「そんな絵の上に、まるで額縁のように二つ目の虹がひろがっていたんだ。下の虹よりも少し色の薄いのがね」「それでさ、シタ、もし誰にも話さないと約束してくれるなら、秘密を教えてあげるんだけど」「約束する」シタが小声で言った。私は誰かに聞かれていないか確かめようとあたりを見渡した。それから、その女の子に近寄った。)(2004. 6. 2.)
* kaduka 〔形容詞〕 老朽の、老衰の、はかない、=senila (医学の専門用語)、脱落性の、早落性の、無効の、失効の。《「新選エス和」》 … 下例では、100年ほど前のイタリアの職人さんたちの貧しい暮らしぶりを垣間見ることができます。「ピノキオ」を童話としておくのはもったいないですね。 第3章の幕開けです。 La hejmo de Ĝepeto estis teretaĝa ĉambreto, kiu ricevis la lumon de subŝtuparejo. La meblaro ne povis esti pli simpla: unu malbona seĝo, unu ne tre bona lito kaj unu tableto tute kaduka. En la malproksima muro vidiĝis kameneto kun bruliganta fajro; sed la fajro estis pentrita, kaj super la fajro pendis poto, same pentrita, kiu gaje bolis kaj eligis fumonubon, kiu aspektis ververa vaporo. … el "La aventuroj de Pinokjo" (ジェペットさんの家は地下の小部屋で、階段の下から明かりが入ってくるようになっていました。家具はこれ以上質素にはできないといったもので、みすぼらしい椅子が一つ、あまり立派ではないベッドが一つ、そして、完全にがたがたの小さなテーブルが一つです。奥の壁には火が燃えている小さな暖炉がありましたが、その火は描かれたものでした。火の上にはポットがかかっていましたが、同じく描かれたもので、ぐつぐつと煮えたぎっていてほんものの蒸気のような湯気をふいていました。)(2003.12. 14)
* kafo 〔名詞〕コーヒー、コーヒー豆、= kafgrajno(コーヒー豆)。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'coffee' に相当します。Baza E Radikaro では「コーヒーの木の種を挽いて物から作った茶色か黒色の飲み物 (bruna aŭ nigra trinkaĵo, farita el muelitaj semoj de la kafarbo)」です。昨日の koko の用例に続く文章です。
Je la sesa li venis el la fojnejo por daŭrigi, sed la bonaj homoj vokis lin kaj regalis per kafo kaj multe da bona kafopano. Kaj jen li denove troviĝas sur la vojo, kun freŝa betula bastono en unu mano kaj sia griza manĝajkorboj en la alia.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (6時に彼は旅を続けようと干し草置き場を出たが、心優しい人たちが彼を呼びとめ、コーヒーと沢山のおいしいコーヒーパンでもてなしてくれた。そして、再び、彼は路上にいた。片手には作りたての白樺の杖を持ち、もう一方の手には食べ物が入った自分の灰色のかごを持っていた。)(2008. 3. 7.)
* kajo 〔名詞〕@岸壁; [海洋] 〔川の〕荷揚げ場、河岸(かし)、桟橋。A [鉄道] プラットホーム。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'quay; platform' に相当します。Baza E Radikaro では「川のそばの(水中の)壁で補強した通路で、船が発着できる;線路近くにある同様な物で、汽車(列車)が発着できる (per muro (en akvo) fortigita strato apud rivero aŭ kanalo, por povi en- kaj eliri ŝipon; simila afero apud fervojo por povi en- kaj eliri trajnojn (vagonarojn))」です。先週末の breto の用例に続く文章です。
Haltas la trajno, kaj li eliras. Momente li restas staranta sur la kajo kaj ĉirkaŭrigardas. Kaj jen, venas lia filo! Li per rapida movo metas la korbon kaj la bastonon sur la teron apud si, lia vizaĝo ekbrilas de ĝojo kaj kun etenditaj brakoj li faras kelkajn paŝojn renkonte al la filo.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (汽車が止まり、彼は外に出た。しばらくの間、彼はホームにじっと立って辺りを見まわした。そして、そら、彼の息子がやって来た! 彼はすばやい動作で籠と杖を自分の近くの地面に置いた。彼の顔は喜びでぱっと明るくなった。そして、彼は息子に会うために腕を伸ばし何歩か足をすすめた。)(2008. 5. 13.)
* kajero 〔名詞〕@ノート、帳面、筆記帳。A仮とじ本、小冊子;分冊、〔雑誌の〕号。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'exercise-book; fascicule' に相当します。Baza E Radikaro では「(特別の(ノート、...)あるいは分冊のような)綴じ、折った紙の束 (kelkaj kunligitaj falditaj folioj da papero (aparta (skribkajero,...) aŭ kiel parto de libro)」です。昨日の torturo の用例に続く文章です。
Iun tagon Petroff surprizis lin, ke li decidis lerni nur la anglan lingvon kaj li jam aĉetis kajeron kaj krajonon por noti ĉion necesan. Mihok sentis batadi la koron en sia gorĝo. Kion fari? Ĝis nun estis facile, ĉar la leŭtenanta moŝto nenion notis kaj forgesis ĉion ĝis la alia mateno.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (ある日のこと、ペトロフが彼を驚かした。ペトロフは英国語だけを勉強する事に決め、必要な事を全て書き記すためにすでにノート、鉛筆を買っているのだ。ミホックはのどもとで心臓が鼓動していると感じたほどに驚いた(訳注:驚いた時のハンガリーの言い回しと思われる)。どうしたら良いのだろう? これまでは、中尉閣下は何も書き留めず、次の朝までにはすっかり忘れてしまっているので、気楽なものだった。)(2008. 10. 9.)
* kajuto 〔名詞〕 〔船、飛行機、宇宙船の〕キャビン、客室、乗務員室、 [海洋] 船室; [自動車]〔トラックなどの〕キャビン。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'cabin (of ship or train)' に相当します。Baza E Radikaro では「船あるいは飛行機にある小部屋 (ĉambreto sur ŝipo aŭ en aviadilo)」です。昨日の ŝako の用例に続く文章です。
Malrapide li side leviĝis kaj dum iom da temp scivole ekzamenis la ĉambron. Ĝi estis negranda kun du bretlitoj kiel en kajuto, kaj li kuŝis sur la malsupra sub amaso da varmaj tukoj kaj peltoj.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (ゆっくりと彼は上体を起こして、しばらくの間ものめずらしそうにその部屋を点検した。それは大きな部屋ではなく、船室によく見られる棚状のベッドが二つあった。そして、彼はその下段に沢山の暖かい布と毛皮にくるまって寝ていたのだった。)(2010. 5. 18.)
* kaldrono 〔名詞〕@大なべ、釜(かま);ゆわかし。A [地理] なべ状陥落、カルデラ。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'cauldron; boiler' に相当します。下例では 'giganto(巨人)' と合わせ合成語としています。Baza E Radikaro では「料理用、あるいは、お湯を沸かすための大きな金属なべ (granda metala poto por kuiri aŭ boligi akvon)」です。昨日の infero の用例に続く文章です。今日から、Mihok が再び登場するお話を載せます。愛読ください。
Miĥaelo Mihok staris apud la kaldrongiganto, primiris la bolantan supolagon. Neniu antaŭe li vidis tian kvanton da supo. Precipe li miris pri tio, ke tiun supon li mem kuiris. Jen, kion la rusoj altrudas al li! La unuan fojon en la vivo li ŝanĝis sian kudrilon por kulero.
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" (ミカエル・ミホックは巨大ななべの横に立って、湯気を立てているまるで湖のようなスープに驚いていた。彼はいまだかってそんなに大量のスープを見たことがなかった。特に彼が驚いているのは、彼自身がそのスープを作ったということにだ。全く、ロシア人たちは何ということを彼に押しつけるのだ!生まれて初めて彼は縫い針をスプーンに取り替えたのだ。)(2008. 12. 3.)
Sed lia vizaĝo malheliĝis, kiam, per la okuloj de la imago, li ekvidis la multaferan vidvinon de la foririnta s-ro Tonkins. Ĉu estus saĝe apartigi sin de la varioplena vivado de hodiaŭ, kies kalejdoskopa diverso kondukis lin inter multajn scenojn, inter multajn homojn?
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (しかし、故トンキンス氏の多方面で忙しい未亡人の顔を心の中で想像し、チラッと見てしまったことで彼の顔は曇ってしまった。彼を沢山の場面に導いてくれ、沢山の人たちに合わせてくれる、万華鏡の多様性を秘めた変化に富んだ今日の生活に別れを告げるのは賢明なのだろうか? )(2010. 1. 8.)
* kalkuli 〔動詞〕 計算する、数える、〜とみなす、あてこむ。《「新選エス和」》 … 下例のような使い方によく出会います。 La loka polico permesas al Cisko kaj Vinjo telefoni hejmen. Tial iom poste la telefono sonoras en la laboratorio de profesoro Barabas. "Ha, jen Vinjo!... Kio? Ĉu vi estas en malliberejo? Kio okazis?" "Tro longus la rankonto, profesoro, sed Snufulo kaj Gafulo rabis Manneken Pis. Lambik kuŝas en malsanulejo kaj ni estas en malliberejo. Petu al Ĵerom ke li rapidu helpi nin!" "Bonŝance, Vinjo! Jen Ĵerom apud mi... Mi transdonos la telefonon!" "Amiketoj ĉiam rajtas kalkuli je Ĵerom! Kie vi estas nun?... Fort Myers ĉe Golfo de Mekisikio!" … el "Cisko kaj Vinjo" (その土地の警察は、チスコとヴィーニョが家に電話をかけることを許してくれた。そんなわけで、しばらくしてバラバス教授の研究室の電話が鳴った。「ああ、ヴィーニョか。何だって? 刑務所にいるんだって。どうしたんだ」「話すととても長くなるの、教授。スヌフとガフが小便小僧を盗んだの。ランビックさんは、病院へ入っているし、私たちは刑務所に入っているの。ジェロームに、急いで私たちを助けに来てくれるようにお願いして」「運がいいよ、ヴィーニョ。ジェロームが私の隣にいるよ。電話を渡すよ」「お嬢ちゃんやお坊ちゃんがたは、いつでもジェロ−ムをあてにしていただいていいですよ。今、どこに? メキシコ湾に面したフォート・マイヤーズ!」)(2003.6. 19)
* kalva 〔形容詞〕@はげた、はげ頭の。A<転義>〔山が〕草木のない。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'bald' に相当します。昨日の prunti の用例に続く文章です。
Doninte kelkajn rapidajn klarigojn pri la funkciado de sia inventaĵo, Don Ramon kure eliris, sed post momento lia kalva kapo reaperis en la pordoaperturo.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" (自分の発明品の操作法について早口でいくつかの説明をしてから、ドン・ラモン教授は走って出て行ったが、すぐその後に彼のはげた頭がドアの開口部にもう一度現れた。)(2007. 11. 2.)
* kamarado 〔名詞〕@仲間、友人、僚友、戦友、同志。A〔政党やグループ内での呼称〕同志。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'comrade; mate, pal' に相当します。下例では複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「たくさんの仕事をともにする友人 (amiko, kun kiu oni faras multajn aferojn kune)」です。昨日の supo の用例に続く文章です。
Dum li tre singarde ŝutis kelkajn manplenojn da salo en la supon kaj intertempe dekfoje gustumis ĝin, liaj novaj kamaradoj, alkomanditaj antaŭ tri horoj al la Inĝeniera Regimento, priridis lian penadon. Fine iu el ili kompate paŝis al la kaldrono, gustumis la supon, grimacetis.
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" (彼が大変に用心しながら手のひらにすくった塩を何杯もスープに投げ入れ、その間に十回も味見をしているので、3時間前にその技術者大隊に派遣を命じられたばかりの彼の新しい仲間たちは彼の労苦をあざ笑っていた。とうとう彼に同情して彼らのうちの一人が大なべのところへ行きスープの味見をした。そして、顔をちょっとしかめた。)(2008. 12. 6.)
* kameno 〔名詞〕 〔壁に作りつけの〕暖炉、マントルピース。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'fireplace, hearth' に相当します。Baza E Radikaro では「火を危険なしにおくことが出来る、部屋の中にある場所 (loko en ĉambro, kie povas esti fajro sen danĝero)」です。昨日の drato の用例に続く文章です。
"Komprenu, s-ro Redman," ŝi konfesis dum la interparolo, "ke mi ne estas tute sen monrimedoj. Tonkins" -- ŝi rigardis supren al granda enkadrigita fotografaĵo, kiu pendis sur la muro super la kameno -- "postlasis iom da mono -- sufiĉe, Dio benu lin. Kaj la domo estas mia senŝulda posedaĵo. Do, mi estas en bona situacio."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (「お分かりいただけると思いますが、レドマンさん」と、雑談の中で彼女が打ちあけ話を始めた。「わたしは全くお金に困っているというわけではないのです。夫のトンキンスが」と、彼女は暖炉の上の壁にかかった大きな額入りの写真を見上げながら言った。「夫が少しばかりお金を残してくれたのです。十分とも言えますが。彼に神の祝福がありますように。そして、家は債務なしで私の持ち物です。だから、私は経済的には恵まれた状況なのです」)(2009. 8. 19.)
* kamelio 〔名詞〕 ツバキ。《「新選エス和」》 … さらに、花の名前です。冬の。 Multaj princoj estis trapikitaj ĉar ili malĝuste respondis. Aliaj estis mortigitaj pro misagoj egale malgravaj, ekzemple ĉar ili surtretis la kameliojn de la Duko, aŭ nesufiĉe laŭdis liajn vinojn, tro longdaŭre rigardis liajn gantojn aŭ tro arde rigardis lian nevinon. (たくさんの王子様が答え方を間違えたために突き殺されました。同じような些細なあやまりで他にも王子様が殺されました。たとえば、公爵のツバキを踏んづけたとか、ぶどう酒のほめ方が足りなかったとか、公爵の手袋をした手を長いこと見すぎたとか、公爵の姪に熱い視線をなげかけたとかで)(2003.2. 4)
* kamiono 〔名詞〕 大荷車、大型トラック。《「新選エス和」》 … 車の種類を覚えましょう。 De la aŭto Svedberg telefonas al la aŭtoregistro petante, ke oni serĉu je la nomo Martin Fagerstrom. Neniu trafo rezultas, sed je la patro, Lennart Fagerstrom, troviĝas tri trafoj - unu blua Honda Civic, unu Toyota kamioneto, kaj unu vinruĝa Volvo Duett el 1967. Tiu marko, Duett, estas malnovstila pluruza aŭto de pli-malpli liveraŭta tipo. … el "Trans maro kaj morto" (車から、スベドベルグは、マーティン・ファゲルストロムの名前で探して欲しいと自動車登録局に電話した。一台も見つからなかったが、父親のレンナルト・ファゲルストロムの名前で3件見つかった。ホンダの青のシビックとトヨタの小型トラック、もう一台はワインレッドの1967年型ボルボ・デュエットだった。そのデュエットという商標のは、古い形式のどちらかといえば配達用の車で、多用途に使えるものであった。)(2003.5. 14)
* kampo 〔名詞〕 @〔山に対する〕野原、原、野:A耕作地、畑、田:B〔スポーツ・戦争などの〕戦いの場、フィールド、グラウンド:C〔研究・活動などの〕分野、領域:D [物理学] 〔力・電磁気などの〕場、界:E [コンピューター] 欄、フィールド:《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'field' に相当します。下例では「集団や集合体を示す」接尾辞 '-ar' をつけ「田畑」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「森がない土地;植物を育てるための(区切られた)土地;人がその範囲で行動する、あるいは、行為がその範囲に及ぶ(研究分野;磁場;影響が及ぶ範囲)(tereno sen arbaro; (ĉirkaŭlimita) tero por kreskigo de plantoj; limoj, inter kiuj iu agas aŭ inter kiuj efikas ago (kampo de esplorado; magneta kampo; kampo de influo)」です。昨日の ĉirkaŭ の用例に続く文章です。
Mi promenis en la angla kampara tombejo kaj vivis meze de la misteraj neklarigeblaj okazintaĵoj en malnova angla vilaĝo.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" (私は英国の田畑の一画にある墓地を逍遥し、昔の英国の村で起きた説明できぬ不思議な出来事の真っ只中にいた。)(2006. 10. 6.)
* kanajlo 〔名詞〕 ごろつき。《「新選エス和」》 … 古めかしい日本語訳ですね。エス英から、英語の辞典を調べると、「悪党、やくざ、よた者」と、少しは現代風。 Ne eblis eskapi, ja mi nun estas lia kuracisto, same kiel de multaj aliaj, kaj li fojfoje venas al mi kun siaj malsanoj. - "Nu, bonan vesperon, sinjoro pastro, kiel vi fartas?" - "Ne, bone, ne tre bone, la koro estas malforta, batas malregule, iufoje haltas nokte, ŝajnas al mi." - Tio min ĝojigas, mi pensis, vi nur mortu, maljuna kanajlo, kaj mi ne plu devos vin vidi. Vi cetere havas junan kaj belan edzinon, kiun vi supozeble turmentas ĝismorte, kaj kiam vi mortos, ŝi reedziniĝos kaj ricevos viron multe pli bonan. Sed laŭte mi diris: "Ĉu vere, nu, pastro, vi eble vizitu min iutage, kaj ni vidos kio mankas." … el "Doktoro Glas" (実際、ほかのたくさんの人たちに対してと同じように、私は彼のかかりつけの医師で、逃げることはできないし、しかも、彼は時どき私のところへ病気を連れてやってくるのだった。「おや、今晩は、牧師さん、ご機嫌いかがです?」「よくないね、あまり良くない。心臓は弱って、脈は不規則だし、夜中に止まったのではないかと思ったことがあるよ」こいつは、何と喜ばしい、と私は考えた。老いぼれの悪党よ、おまえなんか死んでしまえ、そうすれば、私は二度とおまえを診察しなくて済む。おまけに、死ぬほどいじめていたのではと思うのだが、若い美しい奥さんを持っていたはずだ。おまえが死ねば、彼女は再婚してもっと良い男と一緒になるだろうよ。でも、私は、大きな声で云ったのだ「ほんとですか、牧師さん、では、いつか私のところへきてください、そしたら、一緒に何がいけないかを見てみましょう」)(2003.7. 10)
* kanalo 〔名詞〕 運河、溝、(海)水道、(解)管。《「新選エス和」》 … 下例では、辞書をひくまでもなく、「チャンネル」だということが分かります。 El la televidilo aŭdiĝas opera kantado. Sam grimacas, redirektas la teleregilon. Ĉifoje aŭdiĝas dialogo, sonefektoj kaj muziko de ia usona televidfilmo. Sam reŝanĝas al la unua kanalo: …Jakupovic kaj Semir Abdic proklamis sendependan ŝtaton en la valo de Uvac, kaj oni jam... Sam malŝaltas la televidilon. … el "Interkona Mateno" (テレビはオペラ歌劇をやっている。サムは、しかめっ面をし、リモコンをテレビに向ける。今度は、何かアメリカ製テレビ映画らしい会話が、音楽や効果音と一緒になって聞こえてくる。サムは、再び、1チャンネルに代える。「…ヤクポビッチとセミル・アブディッチは、ウバック谷で独立国家を宣言しました。すでに...」サムは、テレビを消す。)(2003.6. 4)
* kandelo 〔名詞〕 ろうそく; [光学単位] カンデラ; =sparkilo(点火装置)。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'candle' に相当します。下例では複数語尾と目的格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「スエット(動物の脂)、ステアリン、あるいは、ろうを芯(燃える紐)の周りに置いた照明器具 (lumilo el sebo (besta graso), stearino aŭ vakso ĉirkaŭ meĉo (bruligebla ŝnuro))」です。昨日の nokto の用例に続く文章です。
Iun vesperon mi eklumigis du kandelojn ĉe ambaŭ flankoj de mia spegulo antaŭ la vestotablo kaj mi ekvestis min kiel nobelon.
… "Malsata ŝtono" (ある晩、私は衣装机の前で私の鏡の両脇に立てた二本のロウソクに火をつけ、貴族のような衣装を身にまとい始めた。)(2006. 3. 18.)
* kanti 〔動詞〕 歌う。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'sing' に相当します。「同種の物の一定の集団」を示す接尾辞 '-ar' をつけた 'kantaro' は「歌集」です。Baza E Radikaro では「音楽的に語る(muzike paroli)」です。昨日の pardoni の用例に続く文章です。
Mi ekdeziris kanti ĉe akompano de muzikilo por la nevidebluloj kaj diri:
… "Malsata ŝtono" (楽器に合わせて見えない人たちのために歌い、そして語りたいと私は思った。)(2006. 5. 17.)
Iom post iom reordiĝis la kaoso. Li portis eksteren multe de la senkuraĝiga sortimento kaj esploris la ceteraĵon de la budeto. Li laboris senpaŭze. Senutilajn objektojn, plejparte difektitajn, li lasis ekstere de la pordo.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (そのカオスが少しずつ片づけられていった。彼は意気消沈させるようなそれらの寄せ集めの多くを外に運び出し、小屋に残っている物を点検した。彼は休憩せずに仕事をした。役にたたない、たいていは壊れている物を戸外に置いた。)(2009. 6. 20.)
* kapo 〔名詞〕@〔動物や人間の〕頭、頭部。A〔知能の働きとしての〕頭、頭脳。B〔知能の持ち主としての〕人。C〔人を数えるときの単位〕 …人。D〔物の〕頭部;先頭、上部、先端、ヘッド。E [工学] 〔テープレコーダーやディスクドライブなどの読み取り・書き込み用〕ヘッド。F [植物] 結球。G [植物] 頭状花。H [音楽] 〔音符の〕符頭[たま]。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'head' に相当します。Baza E Radikaro では「人の上の部分;動物の前方の(大脳、口、目、耳を持つ)部分 (supra parto de homo; antaŭa parto de besto (kun cerbo, buŝo, okuloj, oreloj)」です。昨日の pentri の用例に続く文章です。
"Ne tute, Don Ramon," mi diris, skuante mian kapon. Kelkfoje la enigma parolmaniero de la artprofesoro malfaciligis interkomprenon. "Kiel one povas rehavigi al si eventon el la pasinteco, eĉ se ili estas bildigita en ĉefverko, kia estas tia antaŭ ni?"
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" (「いいえ、ぜんぜん。ドン・ラモン教授」と、私は頭を横に振って言った。時折、この美術の教授の謎めいた話し方が私たちの相互理解を困難なものにした。「どうやったら過去に起きた事からそのイベントを再現出来るでしょう。たとえ、それが私たちの目の前にあるような代表作に描かれたことであったとしても」)(2007. 9. 1.)
* kapabla 〔形容詞〕 @ (por/je io, -i) …の能力がある。A〔いろいろな・高い〕能力がある。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'able, capable' に相当します。下例では動詞の原形として使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'povanta bone fari ion; povanta bone fari multajn aferojn' です。先週末の sankta の用例に続く文章です。
La fremdulo daŭrigis sian vojon geste adiaŭante ŝin.
En la korto li renkontis Penelon-on, kiu tenis volvaĵon je cent frankoj en ĉiu mano kaj ŝajnis ne kapabli decidiĝi por forporti ilin.
- Venu, mia amiko, li diris al li, mi bezonas paroli kun vi.
《fino de la 29-a ĉapitro》
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" (客(その外国人)は、彼女に別れの身振りをしてから歩みつづけた。彼は中庭で、両手に百フランの紙幣束を握りながら、それを持って立ち去る決心がつきかねているらしいペヌロンに出会った。「君、いっしょにきてくれたまえ。」と、彼は言った。「ちょっと話したいことがあるんだから」:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 9. 13.)
kapabla 〔形容詞〕 能力がある。《「新選エス和」》 … 英国語の capable に相当します。発音や綴りが違うので要注意です。動詞は capacitate? be able to? 名詞は capability? capableness? エスペラントは、そんな心配無用でそれぞれ kapabli, kapablo です。昨日の okcidento の用例につづく文章です。 Tiun posttagmezon ili promenis al la plaĝo por sin bani, lasante Marian kun la infano ĉe la domo. Kuŝante sur la varma sablo kun la du viroj, Mojra demandis: "Dwight, kie estas la 'Swordfish' nun? Ĉu ĝi venas ĉi tien?" "Mi neniam aŭdis pri tio," li respondis. "Laŭ la lasta novaĵo ĝi estis ankoraŭ en Montevideo." "Ĝi povus veni iam," diris Petro. "Ĝi kapablas la distancon." … el "Sur la bordo" (その日の午後、彼らはマリアに家で赤ん坊の世話をさせておいて、海岸へ泳ぎに行った。暖かい砂浜に男たち二人と一緒に横になってから、マリアがたずねた。「ドワイトさん、<ソードフィッシュ(損傷を免れたもう1艘の原潜)>は今どこにいますの? こちらへやって来るのかしら?」「それについては私は何も知りません」と、彼は答えた。「最新の情報では、まだモンテヴィデオにいましたよ」「いつかやってくるのではないでしょうか」と、ピーターがいった。「あの艦はそれぐらいの距離はこなせますよ」)(2004. 2. 21.)
* kapitano 〔名詞〕 @陸軍大尉、空軍大尉。A海軍大佐。B船長、艦長、キャプテン。C〔職場などのグループの〕長、職長、ヘッド; [スポーツ] キャプテン。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'captain' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'ŝipestro; (armeo:) oficiro super leŭtenanto, sub majoro, kompaniestro' です。昨日の ekvatoro の用例に続く文章です。
- Rilate la kapitanon, sinjoro Morrel, li restis malsana en Palma; sed se plaĉos al Dio, tio estos nenio, kaj vi baldaŭ vidos lin alveni post kelkaj tagoj tiom bone fartanta kiel vi kaj mi.
- Estas bone... nun parolu, Penelon, diris S-ro Morrel.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" (「船長ですか、モレルさま、船長は病気でパルマに残っておりやす。が、おかげさまで(神様の思し召しがよければ)たいしたことはねえでしょう。あなたやあっし同様ぴんぴんして、ニ、三日のうちに帰って見えると思いやす。」「よし、...さ、話を聞こう、ペヌロン。」と、モレル氏が言った。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 7. 28.)
* kaprico 〔名詞〕 気まぐれ;(風などの)急変。《「新選エス和」》 … なかなかに素敵な、私の好きな単語。 Ili dormas sekrete en la grundo, ĝis unu el ili ekhavas la kapricon vekiĝi. (それらは土の中にこっそりと眠っているのですが、そのうちどれか一つが目を覚まそうかという気になるのでした) (2002.11.20)
* kapsiko 〔名詞〕 トウガラシ。《「新選エス和」》 … 昨日に続けてもう一つ食材。「新選エス和」では、パプリカも料理用語として「とうがらし」となっている。 La paprikoj kaj kapsikoj jam estas sekaj kaj pendintaj sur la muroj dum sufiĉe da tempo; nun ili estas stokitaj en kestoj por ne polviĝi dum la longa nokto, kiu venos. (パプリカもトウガラシもすでに乾いていて、もう十分長い間壁の上につるされている。今、それらはこれからやってくる長い夜の間にチリにならないように箱に入れて保存される)(2003.1. 8)
* kapti 〔動詞〕@ (ion) 〔具体的に〕捕まえる、つかむ。A (ion) 〔逃がさないように〕捕まえる、捕獲する。B (ion) 〔比ゆ的に〕捕らえる、ひきつける、把握する。C (iun) 〔病気や感情などの抽象名詞を主語、人を目的語として〕捕らえる。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'catch, capture' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「捕った物、あるいは、捕らわれた者がもう逃げることができないよう
にさっと捕る (ekpreni, tiel, ke la kaptaĵo aŭ kaptito ne plu povas foriri)」です。先週末の arbo の用例に続く文章です。
Li haltis, manĝis kaj komencis demandi sin, kiel li pasigu la nokton. Dume kaptis lin nekontraŭstarebla kafosoifo. La hejma kafo ne meritis la nomon, sed tamen ĝi donis ian stimulon, kies foresto forte sentiĝis post tagolonga abstino. Li rigardis en sian monujon. Troviĝis tie kelkaj kupraj moneroj kaj kelkaj negrandaj arĝentaj. Tason da kafo li povas permesi al si.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (彼は歩くのを止め、食事をし、どうやってその夜を過ごそうかと思案し始めた。その間にもコーヒーを飲みたいという抗しがたい渇きが彼を捕らえた。家で飲むコーヒーはその名に値しないような代物だったが、それでも長い昼の間それを飲まずにいると飲んでいないということを強く感じさせるほどのある種の刺激を、それは与えていた。彼は自分の財布の中を見た。そこには二三枚の銅貨と数枚の小額の銀貨があった。彼はコーヒー一杯飲むことを自分に許してやろうと思った。)(2008. 2. 13.)
* kapuĉino 〔名詞〕 カプチーノ。《新PIV;「新選エス和」になし》 … 新PIVではイタリア由来の蒸気で泡立てたミルクつきコーヒーとある。 espreso 参照とも。 La kelnero aliris ilin: -Kion mi alportu? Preskaŭ samtempe ili diris: -Kapuĉino -kaj ili ridetis ne perdante la rigardon de la alia. (給仕が彼らのところへやってきた。「何をお持ちしましょうか」 ほとんど同時に彼らは「カプチーノ」と告げた。そして、彼らは微笑んだ、お互いに相手の視線をそらさないようにしながら)(2003.1. 26)
* kara 〔形容詞〕 @親愛な、いとしい、かわいい。A〔親愛な、の意味から呼びかけや手紙の書き出しによく使う〕。B大事な、貴重な。C高価な。《「エスペラント日本語辞典」》 … Aランクの単語です。英国語の 'dear' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'amika, amata; (ankaŭ:) multekosta; kun alta prezo' です。昨日の ĵargono の用例に続く文章です。
- Li venu kiam li volos, oni konservos al li la postenon. Sed kiel okazas, ke li ankoraŭ ne revenis? Ŝajnas al mi, ke la unua zorgo de la bonapartisma justico devus esti liberigi tiujn, kiujn malliberigis la reĝa justico.
- Sen pripense ne akuzu, mia kara sinjoro Morrel, respondis Villefort, en ĉio oni devas agi laŭleĝe. La enkanceriga ordono venis de supre, necesas, ke ankaŭ de supre venu la liberiga ordono. Napoleono revenis antaŭ apenaŭ dekkvin tagoj; oni apenaŭ nun verŝajne sendas la liberigajn leterojn.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" (「いつでも帰ってきてもらいたいです。あれの地位はちゃんと取っておいてやりましょう。が、それにしてもどうしてまだ帰ってこないのでしょう? ボナパルト党の裁判所がまず第一にしなければならないことは、王党の裁判所によって投獄された人たちを救い出すことではりますまいか?」「あまり思いきった非難はなさらないでください、モレルさん。」と、ヴィルフォールは答えた。「すべては合法的におこなわれなければなりません。収監命令は上からのものでした。したがって、釈放命令も上からでなければなりません。ところで、ナポレオン皇帝はようやく十五日前に帰られたばかりです。そんなわけで、赦免状もやっと発送されるかされないかといったようなわけでしょう。」:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。)(2011. 4. 14.)
* karaktero 〔名詞〕 @〔人の〕性格、性質、気質。A〔物事の〕性格;特徴、特性、個性。B〔遺伝の〕形質。C役割、資格〔en karaktero de の形で用いられる〕D [演劇]〔演劇の〕キャラクター;〔バレエの〕カラクテール。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'character, personality' に相当します。下例では対格語尾を付けています。Baza E Radikaro では「それぞれの人間で異なる、体の面ではない性質;事物の性質 (ne-korpaj ecoj, kiuj estas malsamaj ĉe diversaj homoj; la ecoj de io)」です。昨日の raporti の用例に続く文章です。
"Nu, mi havas ideon," diris Olivero kun nuanco da ekscitiĝo en sia voĉo. "Ĉu vi rememoras la ruzon, kiun ni uzis kontraŭ la junulo en la kazo pri la akvoŝprucado?"
"Bonege! Ĝi bele efikis."
"Nu, mi sugestas, ke vi reiru al la apartamento. Vi povos preteksti, ke vi deziras preni foton de la aŭto. Dum vi parolos kun Bedel, menciu al li, ke mi pasigas la lastan semajnon de mia kariero kiel policisto en hospitala lito, kaj ke mi esprimis la deziron revidi lin! Se mi ĝuste juĝas lian karakteron, li bonvenigos la okazon ĝojaĉi super mi, kiu estas senpova fari ion kontraŭ li."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" (「なあ、私に考えがあるんだ」と、興奮した様子がうかがわれる声でオリヴァーが言った。「君は私達が水撒き事件の時にあの若者に使ったトリックのことを覚えているかい?」「完璧に!あれは全く効果てきめんでした」「じゃあ、君にもう一度アパートへ行ってくれるようお願いするよ。君は車の写真を撮りたいという口実を使えばいい。君はベデルと話しながら、彼に私が警察人としてのキャリヤーの最後の一週間を病院のベッドで過ごしているとそれとなく言うんだ。そして、私が彼に会いたがっていると言っていたともね!もし、彼の性格の判断に私が間違っていなければ、彼に対して何も出来ない無力の私を見下す喜ばしいチャンスを彼が逃すはずはないだろう」)(2009. 4. 24.)
* karakterizi 〔動詞〕 @ (ion (+kiel io), ion (+per io)) <あることを…と>特色付ける。A (ion) 特徴をなす、特色を示す。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。形容詞の語尾にした 'karakteriza' が英国語の 'characteristic' に相当します。昨日の spekti の用例に続く文章です。
Mi rigardis la vizaĝon de Don Ramon por ekvidi, ĉu estas sur ĝi tiu malica rideto, kiu karakterizas lian mienon, kiam li volas ŝerctrompi aŭ mistifiki iun, sed li aspektis tute serioze.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" (私はドン・ラモン教授の顔に、彼が誰かを冗談でだましたり、かついだりするときに浮かべる、彼の顔つきの特徴とも言えるあの悪意のこもった微笑が見られないかとじっと見つめた。しかし、彼は全くまじめな顔をしていた。)(2007. 10. 13.)
"Kompreneble! Mi diros eĉ ne unu vorton -- nur oscedos!"
"Bone! Mi eltiros vin el la ŝlimaj kaptobrakoj de la Tonkins-polpino."
Kaj la unua karambolo okazis duonhoron poste, kiam la sensuspekta vidvino alvenis neatendite.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (「もちろん! 私は一言もしゃべらないよ−あくびするだけにするよ!」「結構! たこ女、トンキンスの泥にまみれた腕から君を俺が引っぱり出してやるよ」そして、第一回目の衝突がその半時間後に起きた。これっぽっちも疑いを抱かない未亡人が不意にやって来たのだ。)(2010. 2. 10.)
* karaso 〔名詞〕 ふな。《「新選エス和」》 … 「小鮒つりしかの川」のふなです。 Ŝi aŭdis onidire, ke la bieno estas tre kaduka kaj ŝanĝita, kaj sendube ĝi efektive estis tia. Sed tion ŝi ne povis rimarki nun vespere. Kontraŭe ŝajnis al ŝi, ke ĉio similas sin. Jen la beseno, kiu en ŝia junaĝo estis plena je karasoj, kiujn neniu kuraĝis fiŝi, ĉar patro volis, ke tiuj karasoj restu en paco, kie ili vivas. Jen la bienservista domo kaj la ŝtipejo kaj la stalo kun manĝosonorilo sur unu gablo kaj ventmontrilo sur la alia. (彼女は、領地は老朽化し変わってしまったと人づてに聞いていましたが、疑いもなく実際それはそんなでした。しかし、今は夕方で彼女はそんなことは分かりませんでした。反対に、彼女にはすべてが同じだと思われました。子どもの頃にはフナがいっぱい泳いでいた池があり、そのフナを父は安心して泳いでいられるようにと願っていましたので、誰もあえて釣ろうとするものはいませんでした。領地で働く人たちの住居があり、丸太置き場があり、一方の破風に食事時を告げる鐘がありもう一方の破風に風向計がある馬小屋がありました)(2003.4. 12)
Dantés do restis en malliberejo: perdita en la fundo de sia karcero, li ne aŭdis la teruran bruon de la falo de la trono de Louis la XVIII-a nek la ankoraŭ pli teruran bruon de la falo de la Imperio.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" (こうしたわけで、ダンテスはひきつづき獄に繋がれていた。監房の底に忘れられた彼は、ルイ十八世が墜落したあの怖ろしいひびきも聞かなかったし、それよりさらに恐ろしい帝国崩壊の響きも聞かなかった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。)(2011. 4. 29.)
* kardino 〔名詞〕 = hoko B 〔戸や窓の蝶番(ちょうつがい)の〕受け金、肱金(ひじがね)。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。昨日の esprimi の用例に続く文章です。
Ŝajnis al la fremdulo, ke oni ŝtele surgrimpas la ŝtuparon, kaj ke la paŝoj, kiuj estas de pluraj homoj, haltas sur la etaĝa ŝtuparejo.
Oni enigis ŝlosilon en la seruron de la unua pordo kaj eblis aŭdi tiun pordon, kiu knaris sur siaj kardinoj.
- Nur du personoj havas la ŝlosilon de ĉi tiu pordo, murmuris Morrel, Coclès kaj Julino.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" (客の耳には、ひそかに階段を上がって来る数人の足音が聞こえた。そして、それが階段の上でとまったように思われた。第一の錠前に鍵が差しこまれた。そして、戸の蝶つがいのきしみが聞こえた。「あの戸の鍵を持っている者は二人だけだ」と、レレル氏はつぶやくように言った。「コクレスとジュリーだ。」:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 7. 15.)
* karesi 〔動詞〕 愛撫(ぶ)する;(心に)抱く。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'fondle; caress' に相当します。「正反対」を示す接頭辞をつけた 'malkaresi' は「じゃけんに扱う」です。Baza E Radikaro では「優しくさわる (delikate tuŝi)」です。先週末の senti の用例に続く文章です。
Ofte okazis, ke ĉirkaŭ mi la aero estis plena de belflora odoro el la kreskaĵo de la Arabali-montetaro kaj iu karesis min tre delikate, kisis min kaj tiel la tuta okazaĵo kvazaŭ naĝis en la soleca malluma ĉambro.
… "Malsata ŝtono" (私の周りでは大気はアラバリ丘陵の美しい花の香りに満ちているというようなことがよくあった。そして、誰かがとても優しく私に触れ、接吻した。そんなわけで、全ての出来事はまるで人気のないうす暗がりの部屋で漂っているかのようだった。)(2006. 3. 28.)
* kariero 〔名詞〕 社会的経験、経歴、人生の道。《「新選エス和」》 … 〜tabelo (表)で、「履歴書」だそうです。 Mi supozas, ke vi jam finis elementan kurson de la internacia lingvo. Se jes, vi nun alfrontas la duan ŝtupon en via verda kariero: ekverki kaj eldoni poemojn. Tiu ĉi eseo donos al vi ĉion kion vi bezonos kiel grundon por kultivi vian poetan talenton. … el "Ĝis revido krokodilido!" (あなたはすでに国際語の初歩の講習を終えているものと思います。もしそうなら、あなたは今、あなたのエスペラントの経歴を積む上で第二の段階に直面しています。すなわち、詩を書き、出版するという段階です。この小論には、あなたが詩人としての才能を育てるのに必要となる基本的なことがすべて書いてあります。)(2003.5. 8)
Coclès restis ĉe la servo de S-ro Morrel, kaj okazis en la pozicio de la bonulo stranga ŝanĝo. Li samtempe supris al la posteno de kasisto, kaj malsupris al la rango de servisto.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" (コクレスは、依然としてモレル氏に仕えていた。ところが、この好々爺の身分にはふしぎな変化が起こっていた。彼は会計係の椅子にのぼると同時に、小使の位置に転落してしまっていたのだった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 6. 2.)
kaso 〔名詞〕 金庫;f. 会計。《「新選エス和」》 f. =転義。 … 重要単語です。よく使われる派生語に 'kasisto'(会計係)というのがあります。Baza E Radikaro では「金箱;財政対策、金融財産(monkesto; monrimedoj, monhavo)」です。昨日の historio の用例に続く文章です。
Harakumar ne povis malkonsenti, ke mono ne eliros el lia gepatra kaso. Li do akceptis sian eraron kaj diris: "Mia stelo estis malbona kaj tial mi agis tiel nekorekte."
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (ハラクマールは、お金が両親の金庫から出てゆかないのだということに、同意せざるを得なかった。そこで、彼は自分の誤りを認め「私の星が良くなかったので、私はそんな風に間違いをおかすようにふるまってしまいました」と言った。<この二つの文章の意味は、小生には良く分かりません(おそらくベンガルの言い回し)>)(2005. 1. 7.)
* kaskado 〔名詞〕 小さい滝。 《「新選エス和」》 …少し専門的な単語です。英国語の 'cascade, waterfall' に相当します。PIV (Plena Ilustrita Vortaro) の1番目の意味は「いくつかの段からなる自然の、あるいは、人工の滝 (natura aŭ artefarita akvofalo, kun pluraj ŝtupoj)」です。昨日の ombro の用例に続く文章です。
El netravidebla mallumo aŭdiĝis nur susuro de eta kaskado, kiu ĵetiĝis de deklivo en la rivereton.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" (見通しがきかない暗闇から、坂道から小川へと落ちる小さな滝のサラサラ流れる音だけが聞こえきた。)(2006. 7. 20.)
Ĉiu devas vivi kaj tio turnis liajn pensojn en la direkto al pecoj da brulligno. Li trovis kelkajn sekajn branĉojn, kiujn li tiris al la kabano. Li lasis ilin ekstere kaj rapidis internen, dum liaj dentoj klaketis kiel kapricaj kastanjetoj.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (皆、生きねばならない。そのことがたきぎの切れっ端に彼の考えを引き戻した。彼は何本かの乾いた枝を見つけそれらを小屋へと引きずって行った。彼はそれらを外に放置して急いで中に入ったが、彼の歯は気まぐれなカスタネットのようにカタカタ鳴っていた。)(2010. 7. 2.)
* kastelo 〔名詞〕 城;やかた; [船舶] 楼。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'castle' に相当します。辞書には訳語に続けて「空中楼閣」、'〜o en aero' が載っていました。Baza E Radikaro では「とりでで固めた住処、大きな家(fortikigita loĝloko, domego)」です。昨日の sopiri の用例に続く文章です。
Do, mi ne povis finverki la raporton, sed mi surmetis la ĉapelon kaj kondukis la ĉevalvetruilon sur senhoma vojo tra la kvieta arbaro -- la nura sono estis tiu de mia veturilo -- fine mi atingis la silentan grandegan kastelon.
… "Malsata ŝtono" (そんな訳で、私は報告書を仕上げる事ができず、帽子をかぶり、馬車を駆って静かな森の中の人気のない道を通り抜けた。音といえば、ただ私の馬車の音がしているだけだった。とうとう、私はその静まりかえった巨大な城に到着した。)(2006. 1. 13.)
* kaŝi 〔動詞〕 (ion (+ ie/iel), ke) @隠す、覆う〔視野をさえぎる〕。A<事実や秘密や本当の気持ちを>告げない;言わない。B〔sin と共に〕隠れる、姿を消す、 = kasiĝi 。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'hide, conceal' に相当します。下例では過去形の語尾を付けています。Baza E Radikaro では「ある物をどこかへ人がそれを見ないように置く;言及しない;知らせない;秘密を保つ (meti ion ien, tiel, ke oni ne vidas ĝin; ne priparoli; ne sciigi; teni sekrete)」です。昨日の parcelo の用例に続く文章です。
"Mi estas certa pri tio, s-ro Redman. Mi ne plendas. Mi rimarkis kiel diligente kaj metode vi laboras."
Ŝi larĝe ridetis. Bart sentis, ke liaj oreloj ruĝiĝas, kaj li kaŝis la kapon malantaŭe de arbusto. Feliĉe la telefono aŭdiĝis kaj li povis senĝene daŭrigi sian taskon. Ŝi ne revenis. Ĝuste je la kvina li ŝlosis la budeton kaj frapis ĉe la malantaŭa pordo de la domo.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (「信頼してますわ、レドマンさん。何も不満はありません。あなたがどんなに順序良くしっかりと仕事をしていらっしゃるか、私は気づいています」そういって彼女はにこやかに微笑んだ。バートは自分の耳が真っ赤になるのを感じて、頭を潅木の後ろに隠すようにした。幸いなことに電話がなったので、彼は邪魔されることなく自分の仕事を続けることが出来た。彼女は戻って来なかった。5時丁度に彼は庭小屋に鍵をかけ、家の裏口の戸をたたいた。)(2009. 6. 30.)
kaŝi 〔動詞〕 隠す;秘密にする;かくまう。《「新選エス和」》 … ついでに、kaŝludo は「かくれんぼ」、malkaŝi は「あばく」です。Baza E Radikaro では「何かをあるところに置いて、見えなくする;詳しく話さない;知らせない;秘密にしておく(meti ion ien, tiel, ke oni ne vidas ĝin; ne priparoli; ne sciigi; teni sekrete)
」です。昨日の bari の用例に続く文章です。
Kiel en la mateno, ŝi penadis liberigi sin, sed tute ne ploris. Tute male ŝi ruĝiĝinta kaŝis sian vizaĝon ĉe la dorso de la sinjoro kaj ridadis kaj kvazaŭ konkerita kaptito eniris la ĉambron -- la malliberejon havantan fenestron kun feraj baroj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (朝のときと同じように、彼女は一生懸命に身を振りほどこうとするが、今度は少しも泣いていなかった。全く反対に彼女は顔を赤らめ若者の背中に顔をかくし笑いだした。そして、まるで負けて捕らえられた者のようにその部屋--鉄格子の窓があるその牢屋へ入った。)(2004. 10. 1.)
Li malice ridis.
"Nun vi scias, ke mi ludis kun vi kiel kato kun muso. Ha, ha, ha!"
Lia humoro rapide ŝanĝiĝis, ludante gamon de kolero ĝis ĝojaĉo.
"Ni komencu denove sen pli da buŝventolado."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (彼は意地悪く笑った。「これであんたも分かっただろう、俺があんたとやるときはネコがネズミをあしらってるようなもんだということを。ハ、ハ、ハ!」彼の機嫌はあわただしく変化した。怒りから下品な喜びまでの一そろいだった。「もう一回やろうぜ、余計なおしゃべりなしでな」)(2010. 12. 8.)
* katalogo 〔名詞〕 カタログ、目録。《「新選エス和」》 … この単語が動詞として使われると、訳すのが難しくなります。 Hodiaŭ estas vendredo, ĉu ne? Se mi tion forgesus, mia brakhorloĝo informus min. Ĝi scias ne nur la tempon (ankaŭ tiun de Singapuro kaj Tokio), sed ankaŭ la daton, semajntagon, aerpremon kaj temperaturon; krome ĝi memorigas al mi la kunvenojn kaj rendevuojn, kiujn mi nepre ne maltrafu. Ankaŭ telefonnumerojn vokendajn ĝi katalogas. Sendube ĝi ankaŭ atentigus min pri la naskiĝdatoj de miaj infanoj sed mia tempo kompreneble ne sufiĉas por havi infanojn. Pli ĝuste: ne sufiĉis. … el "Ĝis revido krokodilido!" (今日は、金曜日ですね。たとえそれを私が忘れていても、私の腕時計が教えてくれます。そいつは、時刻(シンガポールや東京の時刻はもちろんのこと)ばかりでなく、日付、曜日、気圧や温度まで知っています。そいつはその上、決して忘れてはいけないデートや会合を私に思い出させてくれます。だいじな電話番号も、そいつは分類してくれています。疑いもなくそいつはまた、私の子どもたちの誕生日に私の注意を向けさせてくれるでしょうが、もちろん、子供を持つには時間が十分ありません。もっと正確に言うと、これまでは時間がありませんでした。)(2003.6. 13)
* katastrofo 〔名詞〕 @大災害;大惨事;大異変。A [文学] 破局、大詰め〔演劇・文学作品の〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'catastrophe, disaster' に相当します。下例では形容詞語尾に変え、対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「突然の、大変不幸な出来事 (subita, tre malfeliĉiga okazaĵo)」です。昨日の komplimento の用例に続く文章です。
Antaŭ ol li povis sufiĉe kuraĝiĝi, por konfirmi aŭ nei la katastrofan proklamon, ĉirkaŭis lin grandiĝanta grupo da genajbaroj kaj preterpasantoj, kiuj manpremis kaj gratulis lin kun facilanima senĝeno, despli embarase, ĉar akompanis ĝin multe da muĝridado kaj aĉa palpebrumado fare de du-tri kruduloj.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (大災難ともいうべき宣言を彼が認めるにしろ否定するにしろ、そのために必要な十分な気力を取りもどす間もなく、こだわりもなく気軽に彼と握手をしたりおめでとうを言ったりするご近所の男の人や女の人、さらには通りがかった人たちの数が増え、彼らが一団となって彼を取りまいた。二三人の無教養な連中はがいやらしく目配せしたり笑い声を立てたりしていたから、彼はますます当惑してしまった。)(2009. 12. 2.)
Kiam Petroff estis ekster la domo, li surgenue, kiel bona katoliko, promesis dekduon da kandeloj al Sankata Antonio, se li forkondukos lin sana kaj nekripligita el la manoj de tiu ĉi tigronatura sinjoro.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (ペトロフが家の外へ行ってしまうと、彼はひざまづいて、善良なカトリック教徒として、もし彼がこの虎の性質を備えた閣下の手のもとからびっこになることなく無事に役目を終えることができたら、聖アントニオにローソクを一ダース捧げること約束した。)(2008. 10. 7.)
* kaŭĉuko 〔名詞〕 弾性ゴム。《「新選エス和」》 … ringo(輪)をつけ加えると「輪ゴム」です。 Al la konsternita paro per ordona tono li diris, "Bonvolu malfermi ĝin!" Malvolonte la viro tiris el poŝo ledan ujeton, elektis ŝlosilon kaj turnis ĝin en la seruro. Edgar levis la fermoplaton. Videbliĝis diversaj vestoj. Li fingrumis inter ili. "Ha!" dirinte, li elprenis la vestaĵojn kaj metis flanken. Sube kuŝis pluraj dikaj faskoj da bankbiletoj, ĉiu faldita kaj ĉirkaŭita de kaŭĉuka ringo. (驚いている二人に、彼は命令口調で「それを開けなさい」と言った。男はポケットの中からしぶしぶ、皮のキー・ホルダーを出し、鍵を選び、鍵穴に入れて回した。エドガーはふたを上げた。色んな衣類が現れた。彼はそれらをかき回した。「ほう!」と言いながら、彼は衣類を取り出し脇へ置いた。下の方に折りたたんでゴム輪で止めた分厚い札束がいくつも置かれていた)(2003.3. 23)
* kaŭzo 〔名詞〕 原因;根拠;いわれ。《「新選エス和」》 … 英国語の 'cause' に相当します。発音はよく似ていますがつづりは相当ちがいますね。Baza E Radikaro では「そのことによって何かが必ず起きる、そのこと(tio, pro kio io okazas necese)
」です。一昨日の diferenci の用例に続く文章です。
Estas malfacile diveni kial la knabineto, alveninte al la sama loko, hezitas. Eble ŝi havas kaŭzon por agi tiel, sed ŝia konduto neklare indikas, ke ŝi iel deziras kontakti la sinjoron kaj paroli al li. Aliflanke ŝajnis ke ŝi revenis por trovi, ĉu la matene forlasitaj bersemoj ekĝermis aŭ ne.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" (同じ場所に戻ってきて、なぜ、その少女がためらっているのか推し量るのは難しい。たぶん、彼女にはそんな風にする訳があるのだろうが、何とか若者の近くに行き話がしたいということがあからさまには、彼女の振る舞いからは分からない。別な見方をすれば、彼女は朝捨てたベリーの種が芽を出しているかどうか見に戻ったのだとも見える。)(2004. 9. 25.)
* kazo 〔名詞〕 格、患者例、訴訟事件、問題。《「新選エス和」》 … カタカナ語の「ケース」に相当します。 Sed ni dioj, kiam ni estis iomete cerbumintaj dum sufiĉe longa tempo pri la tuta afero, tiam montriĝis ke fakte neniu el ni havis tre grandan deziron lasi sin esti mortigita eĉ por tiel bona kazo kiel la pago por mortigita homo, kaj tio ja normale estis la kutima maniero venĝi; do, anstataŭe, ni ofertis al ŝi ke ŝi rajtu edzigi kiun ajn el ni, laŭ ŝia tute libera elekto. Tiel junaj kaj malspertaj ni estis tiutempe ke ni kredis, ke edzeco devas sub ĉiuj kondiĉoj esti pli bona ol morto. Nu ja. … el "Mokrokalvo" (しかし、神である私たちは、長い時間をかけて全体の出来事について少しばかり頭を働かせた結果、実際には、殺された人間の代償という立派な理由のために、自分が殺されてもよいという偉大な望みを持つものが、我々、神々の間には誰もいない事が分かったのである。普通、それが復しゅうとして行われているやり方であるけれども。そこで、その代わりに、我々のうちから誰でも好きなものを、彼女の夫として彼女が自由に選ぶことができるという権利を、彼女に捧げたのである。あらゆる点で、結婚というものが、死よりもましにちがいないと信じるほど、当時は、我々は幼くて経験不足だったのである。やれやれ、まったくのところ。)(2003.8. 20)
kazo 〔名詞〕 @ [言語学] 〔文法上の〕格:A [法律]訴訟事件、訴訟;〔注目に値する〕事例;〔条文・但し書きが定める〕場合:B〔医学〕症例、病例:C場合:《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'case' に相当します。下例では「各・毎を示す」接頭辞 'ĉiu-' をつけ「いずれにせよ、結局」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「(文法:)文中での役割により決まる名詞などの形(エスペラントでは '-n' がつくかつかないかだけで区別する)特に言及されたり、比較されたりする出来事、あるいは、状況;(法律、科学:)特に定義され、研究する価値のある出来事((gramatiko:) formo de substantivo,... laŭ ĝia rolo en frazo (en Esperanto nur distingo inter "sen -n" aŭ "kun -n"); aparte priparolata aŭ komparata okazaĵo aŭ situacio; (juro, scienco:) difinita speciale studinda okazaĵo)」です。先週末の mondo の用例に続く文章です。
Ĉiukaze mi estis tute forgesinta la misterajn pordofrapojn, kiam mi estis subite kaj krude ekretirita en la kabanon meze de la laplanda arbaro.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" (いすれにしても、突然しかも無理やりに、ラップランドの真っ只中にある小屋の中に引き戻されたとき、私はあの不思議なノックのことをまったく忘れていた。)(2006. 10. 11.)
* kelka 〔形容詞〕@〔数の数えられないものについて〕いくらかの、少量の。A〔数の数えられるものについて複数で〕いくつかの、若干の、数個の。B〔 homoj を省略した名詞用法〕数人、何人か。C〔不定の数を表わす数詞として合成語をつくる〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'some' に相当します。Baza E Radikaro では「いくらかの;少量の (iom da, malmulte da)」です。昨日の segi の用例に続く文章です。
Nur tagmeze ili komencos miri kaj demandi sin, kial li ne venas hejmen por manĝi. Sed nur kelkajn horojn poste ili fariĝos vere maltrankvilaj, iros al la arbaro por serĉi lin kaj nur vespere ili eltrovos, ke li forkuris. Sed kien, ili tute ne povos diveni, kaj ili ne trovos lin.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (お昼になって彼女らはやっと彼が食事に家へ戻ってこないのはどうしてだろうといぶかり出し、不思議に思いはじめるだろう。でも、その後数時間たってから、彼らは本気で不安になり森へ彼を探しに行き、やっと夕方になって彼が家出した事に気づくだろう。しかし、どこへ行ったのかは全く見当がつかず、彼女らは彼を見つけることはないだろう。)(2008. 2. 6.)
* kesto 〔名詞〕箱。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'chest, box' に相当します。Baza E Radikaro では「木か金属で出来た(たいていは長方形の)入れ物 (ujo (ofte rektangula) el ligno aŭ metalo)」です。昨日の muro の用例に続く文章です。
Kiam li estis ĉe la angulo de la lignejo, li momente rigardis returne. La du virinoj ankoraŭ estis interne. Li preterpasis la angulon kaj eniris. Ĉe la muro staris malnova, granda kesto. Li iris al ĝi, levis la kovrilon kaj elprenis mezgrandan lignobendan korbon. Ĝi estis grizpentrita, sed ĝi estis markita de longa uzado, kaj en kelkaj lokoj la farbo estis foruzita.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (彼が木材置き場の角までやってきたとき、彼はちょっとの間後ろを振り返って見た。あの二人の女たちはまだ家の中にいた。彼は角を通り過ぎ、中へ入った。壁のところに古い大きな箱があった。彼はそこへ行ってふたを持ち上げ、中ぐらいの大きさの木の皮で出来たかごを取り出した。それは灰色にペンキで塗ってあったが、長く使われていた印が読みとれ、何か所かでペンキがはげおちていた。)(2007. 12. 8.)
* kiel 〔ザメンホフの表にある単語〕 どのように?;なんと...!;...として;...のように。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'how; as; like' に相当します。Baza E Radikaro では「[方法? 程度?;類似性;例;職務]([maniero? grado?; simileco; ekzemplo; funkcio])」です。昨日の pordo の用例に続く文章です。
Sed kiu estas mi? Kiel mi povas liberigi ŝin? Kiel mi povas alporti amoplenan belulinon, kiu kuŝis en la profundo de ĉiam-ŝanĝiĝanta fluo de sonĝo?
… "Malsata ŝtono" (だけど、私はそんな大人物なのか?どうやって私が彼女を自由にすることが出来るのか?どのようにして私は、絶えず状況が変化しうつろう夢の深みに横たわる、愛情に満ちあふれた美女を連れて来ることが出来るのか?)(2006. 4. 11.)
Ili ludis ankoraŭ dufoje kaj ĉesis, ĉar alproksimiĝis la manĝotempo -- grava neprokrastebla afero, kiom koncernis Ŝakmato. La reston de la vespero ili sidis aparte, la ĉaspelisto kun siaj ŝaklibro kaj problemoj, kaj Partridge kun sia manuskripto. Silento regis, kaj ŝajnis, ke ambaŭ volis ignori la malfeliĉan epizodon de la posttagmezo.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (彼らはもう二回やってからやめた。チェックメイトに限って言えば、重大で遅らせていけない事である、食事の時間が近づいていたからだった。その夜の後の時間は、二人は、獣を追いかける男はチェスの本と問題を、パルトリッジの方は自分の書いた報告書を手にして別々に座っていた。沈黙が支配していた。見たところ二人ともその日の午後の惨めなハプニングを無視したいかのようだった。)(2010. 10. 26.)
* kirli 〔動詞〕<液体を>かきまわす。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'stir; whirl' に相当します。例文中にエスペラント独特の、合成語で17字にもなる単語が出ています。Baza E Radikaro では「激しく回転するようにと液体を動かす (movi likvon tiel, ke ĝi rapide turniĝas)」です。先週末の salo の用例に続く文章です。
Cunningham komencis kirli la rizon. Poste li demetis la kuleregon kaj, alproksimiĝante al Mildred, proponis al ŝi la botelon da ĝino. "Ĉu vi ne deziras antaŭvespermanĝan koktelon?"
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" (カニンガムは米をかき回し始めた。それがすんで、彼は大匙を下ろし、ミルドレッドのところへ行って、彼女にジンのボトルをさし出した。「夕食前のカクテルはいらないかい」)(2007. 5. 2.)
* klaki 〔動詞〕@〔ピシャッ・バキッなど〕乾いた短い音をたてる。A [コンピュータ] クリックする〔カーソルを置いてボタンを押す〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'clatter; click' に相当します。今日でこの短編は終わりです。お楽しみいただけましたか? 明日からは『33編の物語』から、私の気に入った 'Maljunulo migras' を取りあげます。ご期待を! 昨日の eĥo の用例に続く文章です。
Mi turnis mian vizaĝon al la bildo de la nuda virino kaj, fiksante miajn okulojn sur la voluptaj konturoj de la kuŝanta korpo radianta varmajn nuancojn de mola karno, per malrapida fingro movo mi klake malŝatis la aparaton. - oOo《fino》-
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" (私は裸婦の絵の方に顔を向けた。そして、その柔らかい肉体の微妙な暖かさを発している、横たわった体の情欲をそそる輪郭にじっと目をやりつつ、指をゆっくり動かして、カチッと音をたててその装置のスイッチを切った。)(2007. 11. 28.)
La pordo netute fermita malfermiĝis kaj aperis larĝe ridetante la figuro de Matida.
"Dankon, Ben. Mi aŭdis ĉion."
Ili kune ridis. Bart rigardis de unu al la alia kun nekomprenanta surprizo. "Kio fariĝas?"
Estis Ben, kiu klarigis.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (完全には閉まっていなかったドアが開いて、晴れ晴れと笑いながら、マチルダが姿を現した。「ありがとう、ベン。すっかり聞いたわ」彼らは一緒になって笑った。バートは訳が分からず驚いてベンを見、マチルダを見つめた。「どうなってるんだ?」種を明かしたのはベンだった。)(2010. 4. 1.)
Sur la tabulo la kontraŭantaj figuroj frontis unu la alian, kiel soldatoj antaŭ mezepoka batalo, laŭ la bildoj en lernejaj lernolibroj. Ĉio estis preta. Antaŭ ĉi tiu batalo neniu klariono vekis la dormantajn eĥojn de la nokto kaj la sola sono venis de la vento. La du viroj vidalvide rigardis siajn figurojn, kontrolis la poziciojn, kaj fine levis la rigardon.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" (盤上では敵対している駒が、学校の教科書に描かれた絵にあるような、中世の戦いを前にした兵士のようにお互いに前を向いて並んでいた。全ての用意が整った。この戦いの前に進軍ラッパが鳴らされ眠っている夜のエコーを呼び覚ますことはなかった。唯一風の音がしていた。二人の男は向き合って自分の駒を見つめ、位置を正し、そして、ついに視線を上げた。)(2010. 12. 22.)
* klaso 〔名詞〕 階級;等級;学級;部門; [生物学] 綱;授業。 《「新選エス和」》 …沢山の訳語があります。重要単語です。英国語の 'class' に相当します。エスペラントでは 'c' は常に [ts] と読み、 [k] と読むことはありません。Baza E Radikaro では「一緒に同じ事柄を学ぶ生徒の一団(学級);同じ社会的条件下の、あるいは、同じ興味や習慣を持つ人々の集団(階級);(ある序列に従った)同じ性質の下での、人、動物、植物、あるいは、物の集団 (aro da lernantoj kune lernantaj la samajn aferojn (= lerneja klaso); aro da homoj kun similaj sociaj kondiĉoj aŭ kun similaj interesoj kaj kutimoj (= socia klaso); aro da homoj, bestoj, plantoj aŭ aĵoj, similaj laŭ iu(j) eco(j) (laŭ iu ordigo))」です。昨日の unu の用例に続く文章です。
Li ekvidis nian kunveturanton -- la sinjoron -- kaj la sinjoro eniris en tiun vagonon de unua klaso.
… "Malsata ŝtono" (その男は私たちの連れ、例の紳士をチラと見た。そして、その紳士はその一等車の車両に入っていった。)(2006. 6. 24.)
- La Faraono! li ekkriis, la Faraono!
- Nu kio? La Faraono! Ĉu vi frenezas, Emmanuel? Vi ja bone sciis, ke ĝi pereis.
- La Faraono! Sinjoro, oni signalas la Faraonon! La Faraono eniras en la havenon.
Morrel refalis sur sian seĝon, fortoj forlasis lin; lia inteligenteco rifuzis klasifiki tiun sinsekvon de nekredeblaj, eksteroridinaraj, fabelaj eventoj.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" (「ファラオン号です!」と、彼は叫んだ。「ファラオン号です!」「なんだと? ファラオン号だと! お前どうかしてはいないか、エマニュエル? (お前はそれが)沈没したことを知ってるじゃないか。」「ファラオン号です、ファラオン号の入港を知らせています(ファラオン号だと知らせています)。ファラオン号が(港に)はいってきます。」モレル氏はまたもや椅子に腰を落した。力が抜けきっていたからだった。彼の頭では、こうした信じ難い、未曾有の、物語にでもありそうな事件の連続を、どう考えていいかわからなくなっていたのだった。:山内義雄氏のフランス語からの訳(岩波文庫)による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2012. 1. 14.)
* klasika 〔形容詞〕@古典の、古典的な、クラシックな。A [芸術] 古典主義の、古典派の。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'classic, classical' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「(文芸、美術)古い作品だがまだ読む、知られる価値がある;(行動)最新のやり方ではなく、よく試されているあまり新しくはない方法で ((literaturo, arto:) verko malnova, sed ankoraŭ leginda, koninda; (farmaniero:) ne laŭ plej moderna maniero, sed laŭ malpli nova maniero bone elprovita)」です。昨日の dialekto の用例に続く文章です。
-- Je mia Dio, mi tre ŝatus paroli ankaŭ tiun lingvon, sed mi pensis, oni devas scii unue la klasikan, la aristokratan, kaj poste la popolan... ĉu ne, leŭtenanto moŝto?
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (「神に誓って申しますが、私もまたその言葉を是非とも話したかったのですが、まずはクラシックな貴族の話す言葉を知り、そのあとで大衆の話す言葉を知るべきだと私は考えたのです。そうは思われませんか、中尉閣下?」)(2008. 11. 15.)
* klavo 〔名詞〕@〔鍵盤楽器の〕鍵(けん)。A〔タイプライター・コンピュータの〕キー。B〔機械類の〕ボタン、キー。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'key' に相当します。Baza E Radikaro では「楽器(ピアノなど)、タイプライター、あるいは、その他の機器を作動させるために押すバネがついた小さい板、あるいは、ボタン (plateto aŭ butono kun risorto, kiun oni premas por funkciigi muzikinstrumenton (pianon, ...), skribmaŝinon, aŭ alian aparaton)」です。昨日の nigra の用例に続く文章です。
Ankaŭ ĝi havis aperturon kun lenso, sed ĝi similis pli al radioaparato, ĉar ĉe unu flanko estis enŝovebla anteno kaj sur la dorso ciferplato, diverskoloraj butonoj, ŝaltiloj kaj klavoj.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" (それもまた(訳注:カメラと同じように)レンズがついた開口部があるが、でも、ラジオにもっと似ていた。なぜなら、片側には押し込めることが出来るアンテナがあり、背部には文字盤、種々の色がついたボタン類、スイッチ類、そして、キーの類があったからである。)(2007. 9. 5.)
* kliento 〔名詞〕 @顧客、常連客。A〔弁護士・公証人などの〕依頼人;〔かかりつけの〕患者。B [コンピュータ] クライアント。C [歴史] 〔貴族に対し〕平民。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'client, customer' に相当します。下例では複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「同じ専門家のところに、いつものように確かなサーヴィスを求めてやってくる人(弁護士、医者の顧客);同じ売主からいつものように確かなものを買う人(売店のお得意さん);奉仕される人;買い手 (iu, kiu kutime por certaj servoj venas al la sama profesiulo (kliento de advokato, kuracisto); iu, kiu kutime certajn aferojn aĉetas de la sama vendisto (kliento de vendejo); servato; aĉetanto)」です。昨日の ĉarpenti の用例に続く文章です。
Ĉiusemajne li pasigis du-tri tagojn ĉe kelkaj bonhavaj domoj kaj liberajn matenojn kaj posttagmezojn ĉe pli modestaj lokoj. Ĉar translokiĝis unu el liaj posttagmezaj klientoj, li nun serĉis anstataŭanton.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" (毎週、彼は2,3日を暮らし向きの良い数軒の家で、そして、気ままな朝や昼下がりをより慎ましやかな場所で過ごしていた。昼過ぎからのお得意さんの一人が引越ししたので、彼は今その代わりを探していたのだ。)(2009. 6. 2.)
* klimato 〔名詞〕 @気候。A風土、風潮。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'climate' に相当します。「エアコン」は 'klimatizilo' です。一緒に覚えておくと便利です。Baza E Radikaro では「その場所の多年にわたる平均的な天候 (la meza vetero en iu loko dum multaj jaroj)」です。昨日の konduki の用例に続く文章です。
"Tiel ili povos samtempe konatiĝi kun la pejzaĝo, klimato, flaŭro, faŭno, indiĝenoj -- nu, en malmultaj vortoj, ili mergiĝos en la ĉirkaŭmedio kaj kulturo de la gegiono."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" (「そんなやり方で彼らは風景やら、気候やら、植物相、動物相、原住民たちを、同時に知ることができるだろう。手短に言えば、彼らはこの地方の周囲の環境と文化にどっぷりつかることになる」)(2007. 1. 19.)
* klini 〔動詞〕 (ion) 傾ける、(下へ)たわめる。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'tilt, incline' に相当します。下例では 'kapo(頭)' と合わせて合成語とし、動詞の過去形としています。Baza E Radikaro では「片方の端が他方のそれよりも低くなるように置く;片側を上げもう一方の側を下げる (meti ion tiel, ke unu fino estu malpli alta ol alia fino; levi unu flankon kaj malevi la alian flankon)」です。昨日の trakti の用例に続く文章です。
-- Aha, tiel vi pensis -- diris la maljunulo. -- Nu ja, vi ja povis pensi ankaŭ tiel. Sed ĉu mi ne ankaŭ petis vin veni hejmen? La filo kapklinis. - Tion vi faris, certe.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" (「ああ、そんな風にお前は考えたのか」と、老人が言った。「なるほど、実際、お前はそうも考えることが出来るわけだ。だけど、私はさらにもう一度家に来るように頼んだのではなかったかね?」息子はうなずいた。「確かに、お父さんはそうされましたよ」)(2008. 5. 30.)
klini 〔動詞〕 傾ける;f. 〜する気にならせる。 《「新選エス和」》 f. =転義 … 重要単語です。Baza E Radikaro では「一方の端が他方よりも低いように何かを置く;片方を上げ、反対側を下げる;曲げる;斜めにする(meti ion tiel, ke unu fino estu malpli alta ol alia fino; levi unu flankon kaj mallevi la alian flankon; fleksi; oblikvigi)」です。昨日の vera の用例に続く文章です。
Ni klinis nin trans la fenestro, kaj mi indikis per la fingro al la ĉielarko, kiu fidele akompanis ankoraŭ la vaportufon sub la lokomotivo. Kiam Sita rimarkis ĝin ŝi ekkriis pro ekscitiĝo. -- Ĉu ĝi plaĉas al vi, Sita?... Ĉu vi ne kredas, ke ĝi taŭgus por komenci vian kolekton per ĝi?
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" (私たちは窓から身をのりだして下のほうを見た、そして、私は機関車のはき出す蒸気の上にまだしぶとくついて来る虹を指さした。シタは虹を見つけ興奮して叫び声を上げた。「気にいったかい、シタ? この虹で君のコレクションを始めるっていうのも悪くないと思わないかい?」
)(2004. 6. 26.)
* kloako 〔名詞〕 下水だめ;下水管;(悪徳の)巣。《「新選エス和」》 … 転義で訳すか、そのまま訳すか? Theo laboris nur pri "blankaj", pri puraj aferoj en la urbo, pri ili li verkis en la gazeto -Leski ĝuste kontraŭe. Kaj lia kolego bone fartis en tiu kloako, kaj videble li tute ne timis. (テオは、街の「明るい」出来事、清らかな出来事についてだけを仕事とし、それらについて新聞に記事を書いた。レスキは、まさに正反対であった。そして、彼の同僚はその下水だめの中にいてうまくやっていたし、その仕事を全く恐れていないということは明らかだった)(2003.1. 31)
* klopodi 〔動詞〕 尽力する、奔走する。《「新選エス和」》 … 「不安にかられながら、世話をする」「成功するために、なんでもする」(PIV) だそうです。単語を覚えるために、なんでもしましょう。昨日の plendi の用例に続く文章です。 "Mi jam komprenas," li tiam diris, kaj klopodis ridi kaj rearanĝi la perukon; "estas klare, ke mi nur imagis la voĉeton, kiu diris 《oĥ》! Ni reiru labori!" Kaj ĉar granda timo lin ekregis, li provis kanteti, por sin kuraĝigi. … el "La aventuroj de Pinokjo" (それから、「もう分かったぞ」と、親方は言いました。そして、無理して笑い、かつらをなおしました。「《うぅーん》というかすかな声が聞こえたと思っただけだ、ということがはっきりしたよ。さあ、仕事だ」そして、ずうっとあまりにも怖かったので、親方は元気を出すためにちょっと歌ってみたりしました。)(2003.11. 26)
* knabo 〔名詞〕 @男の子、少年。A〔親しみをもって〕成人男性。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'boy' に相当します。下例では「女性を示す」接尾辞 '-in' をつけて「少女」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「若い男性 (juna viro)」です。昨日の analizi の用例に続く文章です。
Subite la vizaĝo de Don Ramon radiis, kaj li enmanigis la skatolon al mi. Mi ne povis kredi, kion mi aŭdis. Diversajn voĉojn ... jen viran ... je virinan ... jen knabinan.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" (突然、ドン・ラモン教授の顔が喜びに輝いた。そして、彼は私にその箱を手渡した。私は、自分が耳にしたことを信じられなかった。いろいろな声が、男の声、女の声、少女の声が聞こえてきた。)(2007. 10. 19.)
* knali 〔動詞〕〔むち・風船・銃などが〕パチッ [パン] と音を立てる。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクにも入らない単語です。英国語の 'bang, explode, detonate' に相当します。'l' と 'r' がちがう 'knari(きしみ音をたてる)' と混同しないように。下例では 'pafo(発射)' と合わせ名詞としています。先週末の spuro の用例に続く文章です。
"Li certe ne eliris pro timo al la leono, kaj ne sonis iu pafknalo," diris Raffaele. "Li devas ankoraŭ esti ie en la kampadejo."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" (「彼はあのライオンが怖いので決して外へは出ていないし、どんなピストルの発射音もしていない」と、ラファエルが言った。「彼はまだこのキャンプ場のどこかにいるはずだ」)(2007. 7. 10.)
* knari 〔動詞〕 きしみ音を立てる:《「エスペラント日本語辞典」》 …英国語の 'creak, squeak' に相当します。下例では「小・短など」を示す接尾辞 '-et' をつけています。昨日の laŭta の用例に続く文章です。
La frosta tero kaj speciale la ligna ŝtuparo faris sufiĉe laŭtan bruon, kiam oni paŝis sur ili, kaj ankaŭ la ligna planko de la antaŭĉambro knaretis sub la homaj paŝoj.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" (凍った地面と、特に、木の階段は人がその上を歩くとかなり大きな音を立てた。そして、前室の木の床もまた人が歩くと足元で小さくきしみ音をたてた。)(2006. 9. 27.)