＊ ja 〔副詞〕 〔関連する語句の直前に置く〕まったく、まさに。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'indeed' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では '[oni scias]; "ne, ne"; (li ja diris tion: oni scias, ke li diris tion (eĉ se iuj diras, ke li ne diris tion))' です。昨日の stoika の用例に続く文章です。
Ja tiun junulon la patrino kaj fratino alvokis helpe al si por subteni ilin en tiu grava cirkonstanco, en kiu ili antaŭvidis baldaŭ trovi sin.
Ili ne eraris pri la graveco de tiu cirkonstanco, ĉar momenton post la eniro de S-ro Morrel en la kabineton kun Coclès, Juliino vidis tiun lastan eliri pala kaj tremanta kaj kun vizaĝo tute emociigita.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （（まさに）母と妹とは、いま自分たちの身に起ころうとしている重大事に臨んで、なにかの頼りになってもらおうと、彼を呼びよせることにしたのだった。事態の重大性という点について、彼女たち（の考えかた）は誤っていなかった。なんとなれば、モレル氏がコクレスと事務室にはいってしばらくすると、ジュリーは、コクレスが色青ざめ、おののきながら、血相変えて（動揺して）出てくるのを見たからだった。第30章 九月五日。）（2011. 10. 14.)
＊ jaguaro 〔名詞〕 [動物名] ジャガー。《「新選エス和」》 … 発音は「ヤグアーロ」ですから注意を。英国語 (jaguar) は「ジャギュア」のような発音だと聞いています。昨日の alaŭdo の用例に続く文章です。
En la somera nokto trankvile dormas stratoj, domoj, homoj. Lina malfermas la fenestron kaj Pol, silente kiel jaguaro, enŝteliĝas en ŝian etan ĉambron, sed sub la torento de la kisoj, ŝi denove ĝeme kaj peteme flustras: "Pol, ne nun, poste, poste..." ＊ ＊ ＊
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （夏の夜、街や家々や人々は静かに眠っている。リナが窓を開ける。ジャガーのように音をたてずに、ポルが彼女の小さな部屋に忍び入る。でも、激しくキッスが浴びせられるのに、またも彼女は困ったように、訴えるようにささやく。＜ポル、今はだめ。あとで、あとで...＞）（2004. 7. 17.)
- Kaj nun, diris la nekonata viro, adiaŭ boneco, humaneco, dankemo... Adiaŭ al ĉiuj sentoj, kiuj florigas koron!... Mi anstataŭis Providencon por rekompenci la bonulojn... Dio venĝema nun lasu al mi sian lokon por puni la malbonulojn!
Je tiuj vortoj li signis, kaj kvazaŭ ĝi atendus nur tiun singalon por foriri, la jaĥto tuj elanis sur la maro.
= = Fino de la ĉapitro 30 = =
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「では、」と、見知らぬ男は言った。「なさけよ、人道よ、恩義よ、さようなら... 人の心を喜ばす（人の心に花を咲かせる）すべての感情よ、さようなら！ ...私は善人に報ゆるため、神に代わっておこなった... さて、いまこそは復讐の神よ、悪しき者を懲らすため、御身に代わっておこなわしめたまえ！」こう言って彼は合図をした。と、この合図を待っていたとばかり、ヨットはたちまち（海へと）すべり出した。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2012. 1. 25.)
＊ jako 〔名詞〕 [服史]ジャック、[服]背広、上衣。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro では、「上半身（肩から腰まで）を覆う外側に着る服、前部で閉じることができる、袖がある（ekstera vesto, fermebla je la antaŭa flanko, kun manikoj, kovranta la supran parton de la korpo (de la ŝultroj ĝis la koksoj)」です。昨日の gruzo の用例につづく文章です。 Li deprenis sian jakon, metis ĝin en la kabrioleton, kaj malbutonumis la kolumon de sia ĉemizo. Dum ili piediris supren laŭ la deklivo, la panoramo malvolviĝis malantaŭ iliaj dorsoj, kaj de tempo al tempo li turniĝis por admiri la larĝan vidaĵon de la ebenaĵo etendiĝanta al la maro de Portfilipa Golfo dek ses kilometrojn for. Ili daŭrigis, veturante sur la ebenaĵoj kaj antaŭirante sur la deklivaj partoj dum duona horo. … el "Sur la bordo" （彼は上着をぬぎ、それを馬車に放りこみ、シャツのカラーのボタンをはずした。二人が坂道を登るにつれて後方にパノラマが広がり、時どき彼は振りむいて、16キロ先にあるポートフィリップ湾までつづく広々とした光景を楽しんだ。二人は半時間ほど、平地では馬車に乗り、坂道では馬の先に立って歩いた。）（2004. 4. 4.)
＊ jam 〔副詞〕 もう、すでに。@〔多少とも以前からその状態にある〕。A〔常識的判断より早く〕。B〔そんなに長く〕。C〔以前に、先立って〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'already, by now' に相当します。下例では上記のAに相当しますね。Baza E Radikaro では「後でなく、今すでに；その時でなく、もっと前に （(ne poste, sed jam nun; ne tiam, sed jam pli frue))」です。先週末の hotelo の用例に続く文章です。
Antaŭ la tagiĝo de nia vojaĝo, Raffaele jam estis ĉe mi. Ni trinkis kafon kaj pritraktis la safari. Mi demandis lin pri lia opinio rilate Cunningham.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （我々の出発する日の夜明け前に、すでにラファエルは私の所に来ていた。私たちはコーヒーを飲み、サファリのことを話しあった。私はカニンガムについてどう思っているかを彼に聞いてみた。）（2007. 2. 27.)
"Matilda kaj mi unue pasigos ses semajnojn en Aŭstralio post la geedziĝo. Ni revenos al Wellington, kie ŝi deziras, ke mi aranĝu mondvojaĝon. Ni kune vizitos Britujon kaj Eŭropon, Usonon, kaj Japanujon, antaŭ ol reveni al Nov-Zelando. Tio estos nur komenco de nia nova vivo."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「マチルダと俺は結婚したあとまずオーストラリアで６週間過ごすんだ。俺たちはウエリントンに戻ったあと、そこで彼女の希望にしたがって俺は世界旅行の手配をするんだ。俺たちはニュージーランドに戻ってくるまでに、一緒に英国、ヨーロッパ、アメリカ合衆国、そして、日本を訪れるんだ。それが俺たちの新生活のほんの手始めなんだ」）（2010. 3. 24.)
＊ jaro 〔名詞〕@年。A〔任意の日から数えて〕…年、1年間。B年度、学年。C〔複数で、歴史または人生の〕時代。D歳、年齢。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'year' に相当します。下例では 'cento（百）' と合わせ「百年」という意味の合成語とし、複数語尾をつけています。Baza E Radikaro では「365日か366日、太陽の周期 (365 aŭ 366 tagoj, sunciklo)」です。先週末の evento の用例に続く文章です。
"Sed kiel eblas interparoli kun homoj, kiuj mortis antaŭ tri jarcentoj?" mi demandis kun skeptika tono. "Ĉu per spirtismo?" "Ne, per tiu ĉi aparato."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「でも、どうやって3百年も前に死んだ人たちと会話をすることが出来るのですか？」と、強い疑念を持っているという調子で私はたずねた。「心霊術ですか？」「いいえ、この装置でです」）（2007. 10. 10.)
＊ jasmeno 〔名詞〕 ジャスミン。《「新選エス和」》 … カタカナ語につられて、発音を間違えそうです。 Mia konscio fariĝas pli klara. Mi sentas, ke mi estas nuda, kaj ke vira voĉo mallaŭte sonas apud mi en mia kara internacia lingvo. --Ŝajnas, ke li rekonsciiĝas, doktoro. --Vi pravas, Antono. Nun plilaŭtigu la muzikon, kaj puŝu lian liton direkte al la jasmenbedo. Mi volas, ke li vekiĝu tute nature kaj feliĉe. … el "La estonto dependas de ni" (私の意識はよりはっきりしてきた。私は、自分が裸であることが分かった。そして、私のそばで低い男の声がした。私の大好きな国際語で話していた。「先生、彼が目覚めたようですよ」「お前の言うとおりだ、アントン。じゃあ、音楽をもう少し大きくして、彼のベッドをジャスミンの花壇の方に押して行ってくれ。彼が、全く自然に、幸せのうちに目覚めるようにしたい」）（2003.5. 24)
＊ jen 〔間投詞〕 ＜注意を引きつけるはたらき＞ ほら、ここに。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'look! here is, here are; there is, there are' に相当します。昨日の kokono の用例に続く文章です。
Pasis du-tri tagoj dum kiu Partridge regajnis sian sanon. Plejparte li vestite ripozis sur la lito, sed okaze li marŝis eksteren. La unuan okazon Baggs vokis al li:
"Ne forgesu, ke ni bezonas kiel eble plej multe da brulligno, por trapasi la vintron. Ofte la frosto tranĉas intense. Vi certe trovos falpecojn jen kaj jen."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （パルトリッジが健康を取りもどすのに、２、３日かかった。ほとんどの時間、彼は服を着たままベッドの上で休んでいたが、時には外へ出て歩いてみた。初めて外に出たとき、バグスが彼に呼びかけた。「この冬を越すために俺たちには出来るだけ沢山の薪がいるということを忘れんでくれ。しばしば寒さが身を切るように酷いことがあるんだ。あんたは間違いなくあちこちで落ちた枯れ枝を見つけられるよ」）（2010. 6. 30.)
＊ jes 〔間投詞〕 @〔相手の発言・質問を肯定する〕はい、ええ、そう。A〔自分自身に対して〕そう。B〔呼びかけに答えて〕はい、何でしょうか。C〔軽い疑いを含んだ相づち〕ふうん、それで。D〔動詞の前にはさんで強調〕まさにそうする。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'yes' に相当します。エスペラントでは 'y' を使いません。下例では、'kapo（頭）' と合わせ、「うなずく」と言う意味の動詞とし、その能動態現在形にしています。Baza E Radikaro では「＜確認＞（来ます？はい、行きます）([konfirmo] Ĉu vi venos? Jes, mi venos.)」です。昨日の vulkano の用例に続く文章です。
Kapjesante iom distrite, mi komencis pensi pri pli interesaj fenomenoj ol vulkanoj, kiam la drinkraŭka voĉo de Nevins, mendante ankoraŭ unu vicon da tirinkaĵoj, elŝiris min el mia revado.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （私は少しばかり上の空でうなずいて、火山よりももっと興味深い現象を考え始めていた。その時、もう一巡飲み物を注文するネヴィンスの酔ってしわがれた声がして、それが私を夢想から引き離した。）（2007. 1. 26.)
＊ ju 〔副詞〕 〜 pli ...すればするほど。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro では ju ... des の説明として例文を三つ載せています。「食べる人が多ければ多いほど、分け前は少なくなる；人が多いほど、楽しみも多くなる；子供が増えれば、それだけ世話がかかる（ju pli multaj estas la manĝantoj, des malpli grandaj estas la porcioj; ju pli da homoj, des pli da plezuro; ju pli da infanoj, des pli da zorgoj)
」です。昨日の ekzisti の用例に続く文章です。
Ju pli oni kaŭzis suferon al li, des pli li fariĝis nevidebla kaj longe pasigis tempon en sia hejma ĉambro. Li kutimis sidi sur ligna lito kune kun binditaj libroj en angra lingvo, kaj laŭ deziro li elektis libron kaj legis; fakte tio estis lia sola okupo kaj malofte li zorgis eĉ hejman aferon.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （皆が彼を苦しめれば苦しめるほど、彼は人前に出なくなり自分の部屋で長い時間を過ごすようになった。彼はいつも木のベッドに座って英語の綴じ本を手にしていた。そして、気ままに本を選んで読んでいた。実際、それが彼の唯一の仕事で、家事をするのさえまれな事であった。）（2004. 10. 21.)
ju 〔副詞〕 〜 pli ...すればするほど。《「新選エス和」》 … この単語、エスペラントの初級講座を済まされた方は、よくご存知でしょう。 des pli と呼応して「...すればするほど、ますます...」という構文を作ります。下の文章はその典型例です。昨日の observi の用例に続く文章です。 Tiam, post la okuloj li tajlis la nazon; sed apenaŭ li faris ĝin, ĝi komencis kreski: ĝi kreskis, kreskadis, kaj dum kelkaj minutoj ĝi fariĝis nazego, ne ema finiĝi. La malfeliĉa Ĝepeto klopodis retranĉi ĝin; sed ju pli li tranĉadis kaj mallongigadis ĝin, des pli impertinente ĝi kreskis. … el "La aventuroj de Pinokjo" (それから、おじいさんは目の後に鼻を彫りました。ところが、鼻は出来あがるやいなや伸びはじめました。どんどん伸びて、数分後には巨大な鼻になってしまい、伸びるのがやみそうにありません。かわいそうなジェペットさんは、一生懸命それを切りとりました。でも、おじいさんが、その鼻を切って縮めようとすればするほど、ますますしつこく伸びるのでした。）（2003.12. 17)
＊ jugo 〔名詞〕 @（牛につける）くびき。A [歴史] 〔古代ローマで降伏した敵をくぐらせた〕槍門（そうもん）、やりぶすま。B≪転義≫拘束、束縛、圧制。C [電気] 継鉄、ヨーク〔磁気材料〕；〔ブラウン管・ＣＲＴの〕偏向ヨーク。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'yoke' に相当します。下例では対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「動物の首の上につける木片で、それでくびきなどをつなぐ；人の肩の上に置いた物を運ぶための木片（その両端に縄がぶら下がっている） （ligna peco sur la kolo de besto por ligi jungaĵon; ligna peco portata sur ŝultroj de homo por porti objektojn (je ŝunuro pendantajn de ĝiaj ekstremaĵoj)」です。昨日の kalejdoskopo の用例に続く文章です。
Ĉu setus saĝe, kateni sin kaj izoliĝi volonte de pli vigla vivado kaj treni ĉenojn de edzeco ĉirkaŭ la parcelo de la torto-baka ruzulino ĉe n-ro 1 Matamata Avenuo? Ne, ne, milfoje ne! Li devas nun rifuzi la jugon kaj sentime ekiri kun levita kapo.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （より生き生きした生活を捨て、進んでかせをつけ孤立し、タルトを焼くことが大好きなずるがしこい女性が住む区画、マタマタ街一番地の周辺を結婚という鎖を引きずって歩くのは果たして賢明なのだろうか？ いや、絶対違う。何千回もノーだ。彼は、今や、くびきを拒否し恐れることなく頭を上げて進み出すべきだ。）（2010. 1. 9.)
＊ juglando 〔名詞〕 くるみ。《「新選エス和」》 … 木の名前を覚えよう。 La ĉiutaga promendao vole-nevole ĉiam kondukas la Maljunulon al juglandarbo. Ĝi staras inter du kvaretaĝaj modernaj domegoj. Sed li ne vidas la domegojn, ĉar en lia memoro la arbo estas apud la belega dometo, en kiu li naskiĝis. Li memoras la tagon, kiam la avo plantis la arbidon. (毎日の散歩はその老人をいつも否応なしにくるみの木へと導いた。その木は4階建てで近代的な二つの巨大な建物の間にたっていた。しかし、彼はその大きな建物を見てはいなかった、というのも彼の記憶の中では、その木は自分の生まれたとても美しい小さな家の近くにたっていたから。彼はおじいさんがその若木を植えた日のことを覚えていた）（2003.2. 1)
＊ juĝi 〔動詞〕 [法律] 裁判する；さばく；判断する；[スポーツ] 審判する。《「新選エス和」》 … 重要単語です。下例では '-ist（職業人・常習者を示す）' をつけて「裁判官」、'-ejo（常用・常態の場所を示す）' をつけて裁判所としています。接尾辞の本領発揮です。Baza E Radikaro では「誰かが有罪か無罪かを言う、あるいは、決める：誰か／何かが良いか悪いかを言う、あるいは、決める（diri aŭ decidi, ĉu iu estas kulpa aŭ ne; diri aŭ decidi, ĉu iu/io estas bona au ne)」です。昨日の sezono の用例に続く文章です。
La legantoj jam scias kial studado de jurlibro kaj antaŭpruvo de parolado por Sasivusan estis vana. La jurproceso kontraŭ la administristo subite finiĝis. Harakumar dume fariĝis honora juĝisto en la juĝejo de sia distrikto.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （すでに読者の皆さんは、サシヴサンがなぜ法律の本を勉強しても、演説の練習をしても無駄なのかをご存知です。長官に対する訴訟は突然終わってしまいました。一方、ハラクマールは自分の住んでいる地域の裁判所の名誉判事になりました。）（2005. 3. 2.)
＊ juki 〔動詞〕かゆくさせる、かゆくなる、むずむずする。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'itch' に相当します。下例では仮定の語尾 '-us' をつけています。Baza E Radikaro では「皮膚にまるで広範囲に少しかまれたような印象を与えそれを掻きたいと感じさせる （doni impreson al la haŭto, kvazaŭ multaj piketoj, pro kio oni sentas bezonon sin grati)」です。昨日の kosti の用例に続く文章です。
Olivero ĝisis kaj lasis sin malstreĉiĝi. Post kvin minutoj li dormis. Kiam poste venis lia edzino, li estis ankoraŭ senkonscia. Ŝi restis apud la lito nur plurajn minutojn, antaŭ ol eliri sen veki lin.
* * *
Dum la nokto li spertis inkubsonĝojn kaj intermite vekiĝis, ŝvitante. Tamen je la enveno tra la fenestro de la matena sunlumo li sentis sin refreŝigita. Se nur lia damninda korpo ne tiom jukus!
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （オリヴァーはまた明日にと言い、緊張を解いた。5分後には彼は眠っていた。彼の妻がやってきたときには彼はまだ昏々と眠っていた。彼女は彼を起こすことなく、ニ、三分間ベッドのそばにいたあと部屋を後にした。 * * * 夜中に彼は夢でうなされ、寝汗をかき何度も目を覚ました。しかし、窓から朝の日の光が差してくると彼は体に力がみなぎっているのを感じた。呪うべき体がそんなにかゆくなければだが。）（2009. 3. 19.)
＊ juna 〔形容詞〕 若い；おさない。《「新選エス和」》 … 必須の単語です。Baza E Radikaro では「年少の（de malgranda aĝo）」です。下例では -ec（性質・状態を示す）をつけて「青春（新選エス和）」としています。
Pol elspiras. Delonge li ne estis tiel maltrankvila. Nesenteble, ŝtele, kvazaŭ en li, revenis la juneco, kaj en lia koro ie kvazaŭ vekiĝis kaj ekflamis la fajro de la amo.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （ポルは深い息を吐いた。長いことこんなに心が乱されたことはなかった。あたかも、気がつかないうちに、こっそりと、彼の中に若さが戻ってきたようで、彼の心のどこかがめざめ、愛の炎が燃えはじめたようだった。）（2004. 8. 3.)
＊ juro 〔名詞〕 法。《「新選エス和」》 … -ist（職業人・常習者）をつけると、「法学者」です。関連した用語の juĝisto（裁判官）、advokato（弁護士）も覚えましょう。昨日の trejni の用例につづく文章です。 "Ĉu ĝi estas apud la maro?" Li kapjesis. "Naĝado, velado kaj fiŝkaptado. Tiel estis, kiam mi estis knabo." "Kiom aĝa estas vi nun, Dwight?" "Mi estas tridektri-jara. Kiom aĝa estas vi?" "Kia malĝentila demando! Mi estas dudekkvar-jara." Ŝi paŭzis. "Ĉu ankaŭ Ŝarona venis el Westport?" "Iel," li diris. "Ŝia patro estas juristo en Nov-Jorko, kaj loĝas en apartamento en Okcidenta 84-a Strato, apud la parko, sed li havas someran domon en Westport." … el "Sur la bordo" （「そこは海に近いのですか」彼はうなずいた。「水泳とヨットと魚釣り。子供の時はそんなふうでした」「ドワイトさん、今、おいくつなの？」「33です。あなたはおいくつです？」「まあ、すばらしく無作法なご質問ですわ。24歳です」彼女はちょっと間をおいた。「シャーロンさんもウエストポートのご出身ですの？」「ある意味では」と、彼はいった。「彼女の父親はニューヨークで法律関係の仕事をしていて、公園の近くの西84番街のアパートに住んでいますが、夏の別荘をウエストポートに持っているんです」）（2004. 3. 4.)
＊ justa 〔形容詞〕 @公正な、正義の。A正当な、道理のある。B適正な、的確な。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'just, fair, equitable' に相当します。下例では「語根の示す属性を持つ人」を示す接尾辞 '-ul' をつけて「正義の士」の意味で使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'faranta egale bone al ĉiuj homoj' です。先週末の aŭgusto の用例に続く文章です。
Sed, kontraŭ ĉiuj supozoj, kiam la 31-an de aŭgusto alvenis, la kaso kiel kutime malfermiĝis. Coclès aperis malantaŭ la krado, kvieta kiel la justulo de Horacio, ekzamenis per la sama atento la dokumenton, kiun oni prezentis al li, kaj de la unua ĝis la lasta elpagis la tratojn per la sama akurateco. Eĉ venis du repagoj, kiujn antaŭvidis S-ro Morrel, kaj kiujn elpagis Coclès per la sama akurateco kiel la tratojn, kiuj estis personaj al la ŝipekipsto. Oni plu komprenis nenion kaj oni prokrastis, kun la eltenemo propra por la profetoj pri malbonaj novaĵoj, la bankroton por la fino de septembro.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （ところが、人々の予想に反し、八月三十一日になると、支払いはいつものようにはじめられた（会計の窓口はいつものように開いた）。コクレスは、ホラチウスの作品の中の裁判官のように落ちついた姿を金網（格子）の向こうに見せ、差し出される書附を相変わらず念入りに調べ、同じ正確さで、手形を全部（一番目のものから最後のものまで）支払っていった。しかも、モレル氏の予想していた返済金が二口もあったが、コクレスは、船主個人の手形と同様、その支払いをもきちんとすませた。もう何が何やらわけがわからなかった。だが、悪い噂を触れ歩く人々（預言者）特有の執拗さで、破産は九月末日まで延びたにすぎないと取沙汰されていた。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第30章 九月五日。）（2011. 10. 4.)
justa 〔形容詞〕 合法的な；正義の；公平な。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では接尾辞 'mal-（正反対を示す）' をつけ「非合法の」という意味に変えています。英国語の 'just', 'fair' に相当します。Baza E Radikaro では「すべての人が等しく良いように行う（faranta egale bone al ĉiuj homoj)」です。昨日の koni の用例に続く文章です。
Do, Sasivusan laŭleĝe estis punita kaj oni ne povas diri ke tio estis maljusta. Tamen la puno estis iom tro severa.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （それで、サシヴサンは法に従って罰せられ、皆は、それが間違っていると言うことが出来なかった。しかしながら、その罰は少しばかりきびしすぎた。）（2005. 8. 5)
＊ justico 〔名詞〕 [法律] 司法（権）、司法部；法務。《「エスペラント日本語辞典」》 … ランク外の単語です。英国語の 'administration of the law, justice' に相当します。下例では形容詞語尾をつけています。先週末の heredi の用例に続く文章です。
- Bonege, ekkriis Morrel kun sia bona kaj simpla sincereco, vi plezurigas min tiel parolante al mi kaj mi bone aŭguras pri la sorto de Edmond.
- Atendu do, reekparolis Villefort foliumante novan registron, mi memoras: li estas maristo, ĉu ne, kiu edzinigis Kataluninon? Jes, jes ho! Mi memoras nun, la afero estis tre grava.
- Kiamaniere?
- Vi scias, ke elirinte el mia hejmo, oni kondukis lin al la maliberejoj de la justica palaco.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「けっこうです！」と、モレルはいつもの人のいい淡白さで答えた。「そういうふうにお話いただければわたしも嬉しいです。これでエドモンの身の上にも、まあ善い運が出るというものでして。」「ちょっとお待ちください。」と、ヴィルフォールは別の帳簿を繰りながら言った。「わかりました。海員ですな、カラロニヤ村の娘を嫁にもらった？ そうそう、やっと思い出しました。非常に重大な事件が起こりました。」「なんとおっしゃる？」「ご存知でしょう、わたしのところから出るなり、あの男は裁判所の監獄につれて行かれました」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 4. 12.)
- Jes, kaj?
- Nu! Mi raportis al Parizo; mi sendis la paperojn, kiujn oni trovis ĉe li. Tio estis mia devo, kion fari... kaj ok tagojn post lia arestado la malliberulo estis forveturigita.
- Forveturigita? ekkriis Morrel, sed kio do okazis al la kompatinda knabo?
- Ho! Retrankviliĝu. Oni verŝajne forkondukis lin en Fenestrelles, en Pignerol, sur la insulojn Sainte-Marguerite, tion oni nomas eksterlokigi, laŭ la administracia ĵargono: kaj iun belan tagon vi vidos lin reveni por ekkomandi sian ŝipon.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「そうでした、それで？」「それでですな。わたしはパリへ報告を出し、あの男の持っていた書類を送っておきました。わたしとしてはそうしなければならなかったのでした･･･すると、拘引から八日たって、囚人は奪い出されてしまいました。」「奪い出された？」と、モレルは叫んだ。「いったいあの男をどうするつもりだったんでしょう？」「いや御安心ください。たぶんサント・マルグリット群島のピニュロルにあるフネストレルへつれて行かれたものでしょう。その道の言葉で言えば国外追放というやつですな。近いうちにでも（ある晴れた日に）、ひょっこりあなたの船の船長になりに帰ってくるにちがいありませんよ。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 4. 13.)
＊ ĵaruza 〔形容詞〕 (pri io) @嫉妬深い、ねたみ深い。A〔大事なものを〕熱心に守っている。
《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'jealous' に相当します。下例では副詞の語尾に変えています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'sentanta doloran timon, perdi ion aŭ iun (kaj pro tio ne ŝatanta, ke iu alia interesiĝas pri tio aŭ tiu' です。昨日の suferi の用例に続く文章です。
Nun, ekzemple, dum vi senvestiĝas, la povra Arturo, en la alia flanko de tiu pordo, ronĝas siajn ungojn malespere kaj ĵaruze. Ĵaruze, jes, ĵaruze. Arturo pensas, ke ne, sed mi scias, ke li amas min. Li freneze enamiĝis en min.
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （今、例えば、あなたが服をお脱ぎになっているとき、あの可哀そうなアーサーはそのドアの向こう側で自分の爪を噛んでいるのです、絶望して、嫉妬して。嫉妬して、そう、嫉妬してです。アーサーはそうではないと考えているのでしょうが、私は知っているのです。彼が私を愛していることを。彼は狂わんばかりに私を恋しているのです。）（2011. 3. 2.)
＊ ĵaŭdo 〔名詞〕 木曜日。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'Thursday' に相当します。下例では共に前置詞省略の '-n' をつけています。Baza E Radikaro では「曜日で水曜日と金曜日の間にある （tago de la semajno inter merkredo kaj vendredo)」です。昨日の nesto の用例に続く文章です。
Kiel kuraĝe! Kiel fortike!
"Bone, mia kara. Proksiman ĵaŭdon mi atendos vin, sed ne estos necese labori post via alveno. Proksiman ĵaŭdon ni finaranĝos la daton kaj ankaŭ la detalojn pri festeneto kaj tiel plu!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （なんと勇ましいことだろう！ なんと確固とした信念だろう！ 「そうしましょう、あなた。次の木曜日、お待ちしていますが、でも、来られてもお仕事なさる必要はありませんわ。次の木曜日、私たちで最終的な日取りを決め、さらにささやかな披露宴のあれやこれややその他のことなどを決めましょう」）（2010. 1. 22.)
Ŝi levis la okulojn kaj eligis ĝojan ekkrion.
- Maximilien, mia frato! ŝi ekkriis.
Ĉe tiu krio, S-ino Morrel alkuris kaj ĵetis sin en la brakojn de la filo.
- Mia patrino, diris la junulo alterne rigardante S-inon Morrel kaj ŝian filinon, kia estas la afero kaj kio do okazas? via letero timigis min kaj mi tuj alvenas.
- Juliino, diris S-ino Morrel signante al la junulino, iru kaj diru al cia patro, ke Maximilien ĵus alvenis.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （彼女は仰向いて見た。そして歓喜の叫びをあげた。「マクシミリヤン兄さま！」と、彼女は叫んだ。この叫びを聞くと、モレル夫人はかけよって、息子の腕の中に身を投げた。「お母さん、」と、青年はモレル夫人と（彼女の）娘とをかわるがわる見ながら言った。「どうしたというんです、なにごとが起こったんです？ お手紙を見てびっくりして、大急ぎでやってきたんです。」「ジュリーや、」と、モレル夫人は、青年のほうをしめしながら言った。「お父さまに、マクシミリヤンが（たった、今、）まいりましたと、申しあげてきて。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 11. 5.)
ĵeti 〔動詞〕 投げる；（目・腕・頭などを）グッと向ける；（悲嘆などに）落とし込む。《「新選エス和」》 … 重要単語です。下例は語尾を変えることで動詞と名詞に使い分けています。エスペラントの優れた点です。Baza E Radikaro では「力で空間を隔てた遠くへ運ぶ（per forto tra aero meti malproksimen)」です。昨日の nobla の用例に続く文章です。
La ŝtonosimilaj semoj de beroj posedas certan kvaliton -- nome oni ja povas ĵeti multajn; se la unua, dua, tria ĵeto malsukcesas, la kvara povas atingi deziratan lokon. Nu, Svarna povas esti imagfiguro, sed Giri jam promesis akompani ŝin kaj tial la knabineto ne povis longe resti tie. Ŝi devis sin movi, alie oni povus dubi pri la ekzisto de Svarna.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （石に似た果実の種はちゃんとした役割を持っている。すなわち、次から次へと沢山の種を投げることが出来る。もし、最初に投げた種も、二番目の種も、三番目の種もだめであっても、四番目のが望む場所に届く。さて、スヴァルナは想像上の女の子なのだが、でも、ギリが彼女のところへ行くとすでに約束したのだから、ギリはそこに長くとどまっているわけにはゆかなかった。彼女は場所を変えなければならなかった。でないと、他の人がスヴァルナの存在を疑うだろうから。）（2005. 2. 19.)
＊ ĵetkubo 〔合成語・名詞〕 さいころ。《「新選エス和」》 … ĵeti（投げる）＋ kubo（立方体）、からできてます。 En la profunda pordega volbo gardistoj, vestitaj per buntaj, pufaj vestoj, kun longtenilaj halebardoj apud si, ludis per ĵetkubo. Ili pensis nur pri la ludo kaj ne atentis la knabon, kiu rapidis preter ili. Trans la pordego li trovis vastan placon, pavimitan per grandaj, ebenaj ŝtonaj slaboj. Ĉirkaŭe staris altaj, belaj domoj, kaj inter ili malfermiĝis longaj, mallarĝaj stratoj. … el "La mirinda vojaĝo de Nils Holgersson" (大門の丸天井の奥の方で、いろどり鮮やかな、ふっくらとした服を着た門番たちが、長い柄があるほこを脇に置いて、さいころを投げて遊んでいました。彼らは、遊びに夢中になっていて、横を急いで通り抜けた少年に気がつきませんでした。大門を通り抜けたところに、彼は、大きな平らな敷石で舗装された広大な広場を見つけました。そのまわりには、高い美しい建物がたくさん建っていて、その建物の間に長いせまい通りがありました）（2003.4. 26)
＊ ĵuri 〔動詞〕 @ (per io) 〔聖なるものにかけて〕誓う、宣誓する。A (al iu + pri io, ion + al iu) ＜人に＞＜事を＞誓って約束する、誓約する。B (al iu + ke) ＜人に＞＜…すると＞誓う、宣誓する、誓約する； (-i) ＜…する＞決意をする。C断言する、請け合う。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'jury' に相当します。下例では現在形で使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'alvoki iun aŭ ion sanktan kiel atestanton pri la vereco de io; promesi ion tiel' です。昨日の tipo の用例に続く文章です。
- Fraŭlino, diris la fremdulo, vi iun tagon ricevos leteron subskribitan... Simbad la Maristo... Vi skrupule faros tion, kion diros al vi tiu letero, kiom ajn stranga ŝajnos al vi la rekomendo.
- Jes, sinjoro, respondis Juliino.
- Ĉu vi promesas al mi fari tion?
- Mi ĵuras al vi.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「お嬢さん、」と、客は言った。「いつか…船乗りシンドバッド…と署名した手紙がお手許に届くでしょう。その手紙に書いてあることをいちいち（細心の注意を払って）御実行なすってください、いささかご不審なお頼みかもしれませんが。」「はい。」と、ジュリーは答えた。「実行すると約束なすってくださいますか？」「誓います。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 9. 9.)
＊ ĵuri 〔動詞〕 誓う、宣誓する。《「新選エス和」》 … 「証人として誰かを呼んで、あることについて約束する」（Baza Esperanta Radikaro) だそうです。用例は、昨日の aserti の用例に続く文章です。 Kiam la interbatiĝo finiĝis, majstro Antono trovis la flavan perukon de Ĝepto en siaj manoj, kaj Ĝepeto rimarikis, ke li havas la grizecan perukon de majstro Antono en la buŝo. "Redonu mian perukon!" diris majstro Antono. "Kaj vi la mian, kaj ni restarigu la pacon." Kiam ĉiu reprenis sian propran perukon, la du maljunuletoj premis la manojn unu al la alia, kaj ĵuris resti bonaj amikoj por la tuta vivo. … el "La aventuroj de Pinokjo" (けんかがおわったとき、アントン親方はジェペットさんの黄いろいかつらをかかえており、ジェペットさんは指物師のごま塩まじりのかつらを口にくわえていました。「わしのかつらを返しておくれ」と、アントン親方がわめきました。「それならあんたもわしのを返しておくれ、そして仲なおりしよう」二人のじいさんは、めいめいのかつらを取りもどしたあとで、握手をして、一生仲のいい友だちでいようとちかいました。（杉浦民平 訳））（2003.12. 7)
＊ ĵurnalo 〔名詞〕 日刊新聞；日記；[商業] 仕わけ帳。《「新選エス和」》 …重要単語です。Baza E Radikaro では「日々新聞；毎日の（あるいは、もっと頻繁な）ニュース報告；日々の収支をつけた会計用紙、あるいは、会計帳 (ĉiutaga gazeto; ĉiutaga (aŭ pli ofta) raporto pri novaĵoj; konto-folio aŭ -libro pri ĉiutagaj en- kaj elspezoj)」です。昨日の konspiri の用例に続く文章です。
Antaŭe ni vivis tute trankvilaj, ĉar ni sciis nenion pri tiuj aferoj. Fine nia nova konato kun signifoplena mieno diris: "Ekzistas en ĉiel' kaj sur la tero pli da aferoj -- Horacio -- ol tio, kio aperas en la ĵurnaloj".
… "Malsata ŝtono" （これまでは私たちはそんなことは何も知らなかったので全く安心して暮らしていた。最後に、私たちのその新しい知り合いは意味深長な顔つきで「この天と地の間には、おお、ホレイショーよ、新聞に載っていることよりももっと沢山のことがあるのですよ」と言った。）（2005. 10. 28.)
＊ ĵus ＜直前の時間を指す＞〔副詞〕たった今、今さっき。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'just, just now' に相当します。辞書では《注意》として「いくら近くても過去のことであり、現在を指す 'nun（今）' との違いに注意」とある。Baza E Radikaro では「ほんの少し前 (antaŭ mallonga tempo)」です。昨日の porko の用例に続く文章です。
Lia pantalono estis tute malsekiĝinta. Mildred diris nenion. Verŝajne tio, kio ĵus okazis, ne estis la unua samspeca atenco, kiun ŝi travivis, kaj ŝi ja bone sciis, kiel reagi.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （彼のズボンはびしょぬれだった。ミルドレッドは何も言わなかった。多分、今さっき起きたことは、彼女がこれまでに経験したその種の危害では、それが初めてというわけではなかった。だから、彼女はどう対処したら良いかを、実に、よく知っていた。）（2007. 5. 10.)
