＊ ebena 〔形容詞〕 平らな、なめらかな。《「新選エス和」》 … 大事な形容詞です。下例では、-aĵ（観念の具体化されたものを表す）をつけ、名詞にして使っています。Baza E Radikaro では、「突出しているものや穴ぼこがない；高いのも低いのもない；いたるところが（だいたい）同じ高さ（sen elstaraĵoj aŭ kavaĵoj; sen altaĵoj aŭ malaltaĵoj; ĉie je (proksimume) sama nivelo)」です。昨日の laŭdi の用例につづく文章です。 Ili alvenis al ebenaĵo, kaj veturante en la kabrioleto, turniĝis en enirejon. Mallonga veturo laŭ avenuo de pinarboj kondukis al unuetaĝa domo, iom granda kaj blanke farbita. Ĝi kunfandiĝis kun aliaj farmaj konstruaĵoj malantaŭaj. Larĝa verando etendiĝis laŭ la antaŭo kaj unu flanko. Parto de tiu estis vitre enfermita. Mojra veturigis preter la domon kaj en korton. "Mi bedaŭras, ke mi kondukas vin al la domo per la malantaŭa pordo," ŝi diris, "sed la ĉevalino rifuzas stari, kiam ŝi estas tiel proksima al la ĉevalejo." … el "Sur la bordo" （艦長とモイラは平地へやって来た、そして馬車を走らせながら門の方へと向きを変えた。少しの間松並木の小道を走ると、かなり大きな白く塗られた平屋の建物が現れた。その建物は後方に建つ農園の付属の建物によく調和していた。大きなベランダが建物の前部と一方の側に造られていた。ベランダの一部はガラス張りだった。モイラは家の横をとおり、中庭へと馬車を進めた。「裏口から家へ入っていただかなければならないので、申し訳ないのですが」と、彼女はいった。「この雌馬は、馬小屋が近いと立ちどまってくれないのです」）（2004. 4. 8.)
Venu, do, venu! Lasu min ĉirkaŭbraki vin. Ĉu vi sentas vin komforte? Vi devas pardoni al mi, se io ne estas tute kontentiga, sed mi faras ĉion eblan: pli bone mi ne povas.
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （いらっしゃい、だから、いらして！ 私にあなたを抱きしめさせて。快適だとお感じですか？ 完全には満足していないようでしたら、お許しください。でも、私に出来ることは全てしてさし上げているのです。これ以上のことは私は出来ません。）（2011. 3. 8.)
〜ebl〜 〔接尾辞〕 （他動詞の語根につけて受身の可能を示す） kiel eble plej 可能なかぎり。《「新選エス和」》 …重要な接尾辞です。「新選エス和」では訳語の中にこの接尾辞の副詞形が、下例で使われている熟語として記載されています。一昨日の kvazaŭ の用例に続く文章です。
Dum la tago mi laboris senĉese kiel eble plej longe, kaj dum la nokto mi laciĝinta eniris mian ĉambron kaj dormis.
… "Malsata ŝtono" （昼の間は、私はできるだけ長い間休みなく働いた。そして、夜、疲れた私は自分の部屋に入り眠った。）（2005. 11. 25.)
＊ ebria 〔形容詞〕 酔った。《「新選エス和」》 … 重要単語です。Baza E Radikaro では「アルコール類の飲みすぎでうまく振舞えない（ne povanta bone konduti pro troa trinkado de alkoholaĵoj)
」です。下例では -ig（その状態に変わらせる）をつけて動詞形とし過去形で使っています。昨日の digno の用例に続く文章です。
Tamen Lina prenis lin subbrake kaj senvorte puŝis lin en la lifton. Feliĉe ke, krom ili, neniu estis tie, ĉar dum la lifto supren levis ilin, Lina tiel premis sin al li, ke ŝia spiro tute ebriigis lin.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （でも、リナは彼のわきの下をとらえ、一言も話さないでエレベーターへと押し込むようにい彼をつれて行った。彼らの他にはだれもそこにはいなかったのは幸いだった、というのもエレベーターが昇っているあいだ、リナは彼に体をとても強く押しつけてきて彼女の息が彼をすっかり酔わせてしまったのだから。）（2004. 8. 21.)
＊ eduki 〔動詞〕 (iun) @教育する、しつける、教化する。A＜動物を＞しつける、調教する。B [植物] 《古義》栽培する、育種する〔今では kultivi を使う〕。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'educate, bring up, rear' に相当します。下例では受動態過去の語尾 '-it' をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'instrui por la vivo' です。昨日の splenda の用例に続く文章です。
Rigardu atente ĉi tiun foton, bonvolu. Kaj estas bone edukita, tre bone edukita. Kaj komencis antaŭ nelonge, eh! Mi mem, mi neniam alkondukas al ŝi iun ajn. Nur bonaspektajn sinjorojn, kulturitajn. Por ne ŝoki ŝin, povran. Ŝiaj gepatroj mortis recente, ŝi ne estas multe uzita... vi mem vidu! 》
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （この写真をじっくり見てください、どうぞ。良い教育を受けていますし、とっても良い教育をね。ちょっと前に始めたばかりなんですし、ええ！ 私自身も。私は決して誰かれの見境なく彼女のところへ連れて行きはしません。見かけがしっかりした、教育のある人たちだけです。彼女をびっくりさせないようにね、可哀そうな彼女を。彼女の両親は最近亡くなったのです。彼女はまだ日が浅いのです... あなた自身でお確かめを！≫）（2011. 2. 4.)
＊ edzo 〔名詞〕 夫。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro では「儀式（結婚式）か一緒に住むという契約で、女性に結びつけられた男性（viro ligita al virino per ceremonio (geedziĝo) aŭ kontrakto por vivi kune)」です。面白いですね。下例では、-iĝ をつけて「夫になる」とした単語、さらに -in をつけた「妻になる」が出ています。単語が自在に変えられるエスペラントの優れた点です。先週末の jaguaro の用例に続く文章です。
Pol jam ne rememoras, ĉu Lina malaperis aŭ li ne plu serĉis ŝin, sed tiu "poste" neniam alvenis. Pol forlasis la urbeton, kie li naskiĝis, edziĝis... Iu diris, ke ankaŭ Lina edziniĝis, kaj, kun siaj edzo kaj infanoj, ŝi restis loĝi en la urbo, kie iam vivis ankaŭ Pol.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （リナがいなくなってしまったのか、ポルがもう彼女を探さなくなったのか、彼は今やもう思い出せない。でも、あの＜あとで＞は決してやって来なかった。ポルは自分の生まれたその小さな町をあとにし、結婚した...リナも結婚し、夫や子供と一緒に、ポルもかって住んだことのある町にずっと住んでいると、誰かが言っていた。）（2004. 7. 21.)
＊ efekto 〔名詞〕 感銘、印象、心理的効果。《「エスペラント日本語辞典」》 … ランク外の単語です。英国語の 'effect, impression produced' に相当します。下例では対格語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'impreso al vidanto, leganto aŭ aŭskultanto de (parto de) spektaklo, libro,...; impresa kombino de sonoj, lumoj,...' です。昨日の ronĝi の用例に続く文章です。
Liaj afablaĵoj al Mercèdés, la kompato, kiun li ŝajne montris favore al ŝia malfeliĉo, la zorgo, kiun li havis por plenumi ĉiujn ŝiajn plej malgrandajn dezirojn, produktis la efekton, kiun ĉiam produktas por sindonemaj koroj la ŝajno de sindonemo: Mercèdés ĉiam amis Fernand-on per amikeco; ŝia amikeco pligrandiĝis favore al li per nova sento: dankemo.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （彼のメルセデスへの心づかい、彼女の不幸によせているらしい同情の気持、ちょっとした彼女の望みをもすぐ察してやる心づくし、それらは、鷹揚な心の所有者にたいし、見かけの親切がわけなくひき起こすであろうような結果を彼女の上にもひき起こした。メルセデスは、いつもフェルナンを友情をもって愛していた。しかもその（彼女の）友情には、さらにべつの（新しい）感情、すなわち彼にたいする感謝の気持がつけ加わっていた。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 5. 18.)
＊ efektiva 〔形容詞〕 実際の、事実上の、実質的な、本当の。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'real, actual' に相当します。下例では副詞語尾をつけています。Baza E Radikaro では「本当の；見せかけでない；実在の；真実の （vera; ne ŝajna; ekzistanta; reala)」です。先週末の elokventa の用例に続く文章です。
Kiam ŝi konstatis, ke Bart ne intencas plilongigi sian aprobon, ŝi diris:
"Mi scias, s-ro Redman, ke tio estas ĝuste laŭ via gusto. Efektive, mi ĝuas grandan famon inter miaj geamikoj pro mia kapablo por kuirado."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （バートがもう賞賛の言葉をそれ以上長くするつもりはないと見てとって、彼女が口を開いた。「レドマンさん、トルトがまさにあなたのお気に召したとということが私には良く分かります。実際、私の料理の腕前は友人達の間で大変な評判になっているのですよ」）（2009. 9. 15.)
efektiva 〔形容詞〕 実在の、事実上の、正任の。《「新選エス和」》 … 翻訳するのが難しい単語です。「新選エス和」の語義が分かりにくいのかな、と思ったりします。Baza E. Radikaro による同義語は、vera（本当の）、 ne ŝajna（見せかけではない）、 ekzistanta（実在の）、 reala（真実の） です。昨日の emfazo の用例につづく文章です。 La usonano ekrigardis lin. "Nenion ajn. Ĉu vi?" "Efective ne, sed io estis dirita ĉe la konferenco kun la Ĉefa Staboficiro, kiu igis min demandi, ĉu io estas okazonta." "Kion ili diris?" "Io pri nova direktotrova radio iaspeca. Ĉu vi ne eksciis ion?" Dwight skuis la kapon. "Ni havas jam sufiĉe da radio." … el "Sur la bordo" （アメリカ人は彼を見つめた。「何にも。あなたは？」「実際には何も。でも、参謀将校の主任会議で何かが問題になったようで、何があったんだろうと思って質問したのですが」「彼らは何と言っていたのですか？」「何かある種の新しい方向探知用の無線とか。何かご存じないですか？」ドワイトはかぶりをふった。「我々はすでに無線を十分装備しているよ」）（2004. 2. 13.)
＊ efemera 〔形容詞〕 かげろう（虫）の、一日かぎりの、つかの間の。《「新選エス和」》 … きれいな音の単語ですね。例文は昨日の続きです。 "Ho, ĉe mi," diris la eta princo, "ja ne estas tre interese, kaj estas ege malgrande. Mi havas tri vulkanojn. Du aktivajn kaj unu estingitan. Sed oni neniam scias!" "Oni neniam scias," ripetis la geografo. "Mi ankaŭ havas unu floron." "Ni ne notas florojn," diris la geografo. "Kial do? Ili estas la plej bela afero." "Ĉar la floroj estas efemeraj." … el "La eta princo" (「ああ、僕のうちは」と王子さまはいいました。「たいしておもしろいところじゃありません。ちっちゃい、ちっちゃい星なんです。火山が三つあります。活火山が二つと、休火山が一つ。でも、いつ爆発するか分かりませんよ」「いつ爆発するか分からない」と、地理学者がくりかえしました。「花も一つあるんです」「わたしたちは、花のことなんか書かんよ」と、地理学者はいいました。「なぜ？ とっても美しいんですよ」「花というものは、はかないものなんだからね」）（『星の王子さま』から。内藤 訳に少し補足。）（2003.5. 21)
＊ efiki 〔動詞〕 効能がある、効果をあげる、影響を及ぼす。《「新選エス和」》 … 「役に立つ」といった意味で使える、とても「役に立つ」動詞です。名詞だと、「効果」。「逆効果」は、retroefiko だと、「新選エス和」にあります。昨日の betono の用例につづく文章です。 "Mi kredas, ke oni multe ellaboris tion, kaj enmetis instruon pri la lingvo." "Sciencistoj enmetis bildojn de aĵoj kun la nomoj sube. Johano diris, ke oni ankoraŭ okupiĝas pri tio." Li paŭzis. "Almenaŭ estas io por fari," li aldonis. "Tial la saĝuloj ne malutilos al iu." "Bildo de kato nenion efikos," Mojra rimarkis. "Ĉar jam ne restos katoj. Ili ne scios kio estas kato." "Bildo de fiŝo estos pli bona," sugestis Dwight. "F-I-Ŝ-O aŭ eble mevo." … el "Sur la bordo" （「連中はそのことについて大いに工夫をこらし、言葉に関する資料も入れたに違いない」「科学者たちはいろいろな物の絵に名前をその下に書いたものを入れたのです。ジョンが言うには、彼らはいまだにその仕事に取りくんでいるということです」彼は、しばらく黙った。「少なくとも、しておかなくてはいけないことです」と、彼はつけ加えた。「それで、頭のよい連中がばかげたことに時間を無駄にすることがないように」「ネコの絵は何の役にも立たないわ」と、モイラがいった。「だって、もうネコもいなくなるんでしょう。彼らはネコがどんなものか分からないでしょう」「魚の絵の方がいいよ」と、ドワイトがいった。「サ-カ-ナ 、それともカモメかな」）（2004. 2. 28.)
＊ egala 〔形容詞〕 相等しい、一様な、どちらでも同じな。《「新選エス和」》 … mal- をつけて、その反対語を作ります。 Ni esperantistoj povas deziri ke la homoj estu egalaj, sed la reala mondo ĉiam denove devigas nin konsciiĝi pri malegaleco. Foje malfacilas kunagadi al homoj kun tiom malsamaj fonoj: jen iu kiu esperantumas hobie, jen iu kiu serĉas per esperanto kontaktojn al pli riĉa mondo. Kompreneblas, ke tiam estiĝas supozoj pri "rizesperantistoj" kiuj misuzas la idealismon de aliaj. … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)" (私たち、エスペランティストは人びとが平等であることを望んでいるのですが、現実の世界はいつも我々に不平等であることを知るようにとくりかえし強要します。こんなに違った背景を持つ人たちが一緒に行動するのは、時には、難しく思えます。趣味でエスペラントをやっている人がいるかと思えば、もっとお金持ちの国とのつながりをエスペラントを使って探す人もいます。そんな場合に、他人の理想主義を悪用しようとする「エスペラントでお米をかせぐ人」が現れると想像するのも理解できないことではありません。）（2003.9. 11)
＊ egoo 〔名詞〕 [心理] 自我、エゴ。《「エスペラント日本語辞典」》 … ランク外の単語です。英国語の 'ego' に相当します。下例では「正反対」を示す接頭辞 'mal-' と「主義者」を示す接尾辞 '-ist' をつけ、副詞として使っています。Baza E Radikaro では 'egoisto' について 'kiu amas nur sin mem; kiu agas nur por sia intereso, profito, utilo,...' です。昨日の eskapi の用例に続く文章です。
La kompatinda junulino petis, ke mi helpu ŝin, kaj tion mi faras, sinjoro, malegoiste kaj tute senprofite. Nenion pli, sinjoro. Ĉar la kompatindulino tre hontas, ne povas labori sur la straro... Kion mi faru, do?
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （その可哀そうな女の子が私に助けて欲しいと頼んだので私がそうしてるので、旦那さん、献身的に全く儲けなしにね。他意はありませんよ、あなた。なぜって、その可哀そうな女の子はとても恥ずかしがって、路上に出て仕事するなんてできないんです... 私はどうしたらいいんです、それじゃあ？）（2011. 1. 29.)
＊ eĥo 〔名詞〕@こだま、やまびこ；反響；残響、エコー；[電気] 反射波〔レーダなどの〕。A＜転義＞反響、反応；評判。B＜転義＞繰り返し、模倣；模倣者。C〔Eĥo〕[人名] エコー〔[ギリシャ神話]ナルキッソス Narciso に失恋して声だけになった森の精；こだまを象徴〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'echo' に相当します。Baza E Radikaro では「表面からの反発による音の繰り返し (ripetiĝo de sono pro reveno de surfaco)」です。先週末の ĝentila の用例に続く文章です。
"Nur tiel estas eble kompreni la signifon de tiuj ĉi artverkoj. Kredu min, senor; dum tridek jaroj mi laboras tie ĉi en El Prado kaj mi ja scias." La eĥoj de la sinceraj vortoj de la gardisto superbruis eĉ la tranĉan voĉon de la nigra skatolo.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「多分、そんなやり方によってのみ、これらの絵画作品の意味するところを理解することが出来るのでしょう。セニュール、私を信じてください。私は30年間、ここ、プラド美術館で働いてきてよく知っているんです」その警備員の嘘偽りのない言葉の残響は、この黒い箱が発する耳をつんざくような声さえも上回った。）（2007. 11. 27.)
eĥo 〔名詞〕 こだま；反響；f. おおむ返し。《「新選エス和」》f. ＝転義 … 重要単語です。下例では -iĝ をつけて自動詞としています。Baza E Radikaro では「表面からのはね返りで音がくり返すこと（ripetiĝo de sono pro reveno de surfaco)」です。昨日の mola の用例に続く文章です。
"Pol, mi amas vin" -- ridetas Lina kaj sur ŝiajn blondajn densajn harojn, kiel steloj, falas la neĝeroj. "Pol, mi amas vin." En la urba parko, sub la somera stelĉielo ŝiaj vortoj eĥiĝas kiel sub la volvoj de preĝejo.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （＜ポル、愛してるわ＞リナが微笑んでいる。そして、彼女のふさふさとした金髪の上に、星屑のように、雪がパラパラと落ちてくる。＜ポル、愛してるわ＞夏の星空のもと、町の公園の中で、彼女の言葉は教会の丸天井の下にでもいるかのようにこだまする。）（2004. 7. 15.)
＊ ekipi 〔動詞〕(ion(A) + per io(B)) ＜Aに＞＜必要なもの（B)を＞備えつける。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'equip, fit out' に相当します。Baza E Radikaro では「役目、旅行などのため必要なもの全てをある人に持たせる （havigi al iu ĉion necesan por funkcio, vojaĝo,...)」です。昨日の kvazaŭ の用例に続く文章です。
-- Mi estas survoje al Stokholmo, al mia filo. -- Certe vi estas tro laca kaj maforta kaj tro malbone ekipita por nun daŭrigi tien -- diris la viro. -- Eble vi ankaŭ estas malsana. -- Jes, mi estas en malbona situacio -- murmuris la maljunulo -- eĉ ŝuojn mi nun ne havas. -- Tamen mi devas daŭrigi, spite al ĉio.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「私は、ストックホルムへ、息子のところへ行く途中です」「今はそこへ行くのを続けるのには、あなたがあまりに疲れていることは確かだし、弱っているし、その上、装備もとてもひどい状態ですよ」と、その男は言った。「おそらくあなたは病気でもあるから」「ええ、私は良くない状態でしょう」と、老人はくぐもった声で言った。「靴さえ、今は、はいていませんしね」「でも、私は、何が何でも行かなければならんのです」）（2008. 4. 12.)
"Mi supozas, ke jes." La voĉo estis lia, sed ŝajnis al li, ke ĝi venis de tre, tre malproksime. Li certe estis perdita. Sed ankoraŭ restis multe da torto. Li senhezite prenis ankoraŭ unu pecon kaj komencis manĝi kun tiom da ĝuo, kiom li povis alvoki.
Li zorge levis la karmemoran s-ron Tonkins de sur la muro kaj respektoplene kaŝis lin en la ombro malantaŭ la bufedo, kie de tiu momento la Tonkins-suno spertis plenan kaj ĉiaman eklipson.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「そのようですね」声は彼のものだったが、彼にはそれがとてつもなく遠いところから来るように思えた。彼は全く打ち負かされた気分だった。しかし、まだトルトが沢山残っていた。彼はためらうことなく新たに一切れを取ってあらん限りの楽しみをふりしぼって食べ始めた。彼は丁重に壁から愛すべき故トンキンス氏（の写真）を取り外し、彼を尊敬の念をこめて配膳台の奥にしまいこんだ。その時からずっとトンキンス氏なる太陽は皆既日食を経験することになった。）（2009. 12. 17.)
＊ ekrano 〔名詞〕 ついたて、幕、スクリーン、バッフル。《「新選エス和」》 … コンピューター用語となると「画面」ですね。 Pensu unue pri la grandeco de la komputilo. Plej ofte la ekranoj grandas je 14 aŭ 15 coloj diagonale, sed ekzistas ankaŭ malpli grandaj. Se vi planas ofte kunportadi la komputilon, elektu malpli grandan. … el "Monato: oktobro 2003" (まず最初に、コンピューターの大きさを考えましょう。もっとも一般的な画面の大きさは、対角線の長さが 14 から 15 インチですが、もっと小さいのもあります。もし、あなたがコンピューターを持ち運ぶ機会が多いと考えているのなら、より小さいのを選びましょう。）（2003.9. 24）
＊ eksciti 〔動詞〕 興奮させる；そそる；（火などを）かきたてる。《「新選エス和」》 … 下例では -iĝ（その状態が生じることを示す）をつけ「いきりたつ」というような意味で使っています。Baza E Radikaro では「させ始める；呼びさます；注意、好奇心、怒りをかきたてる（ekfarigi; elvoki; ekkaŭzi atenton, scivolon, koleron)」です。昨日の okazi の用例に続く文章です。
Sed kiam Sasivusan ĝuste forveturonta al Kalikato tion ekaŭdis, li ekscitiĝis kaj lia sango bolis. La tutan nokton li ne povis dormi.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （ところが、カルカッタへ出発しようとしていたサシヴサンはそのことを聞いて、腹が立ち、血が騒いだ。一晩中、彼は寝ることが出来なかった。）（2004. 12. 16.)
＊ ekskurso 〔名詞〕 遠足； f. 補論；（話などの）脱線。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'excursion' に相当しますが、エスペラントでは字母 'x' を使いません。Baza E Radikaro では「（長い）楽しみのための、あるいは、探索のための、散策、あるいは、旅行をする (fari (longan) plezuran aŭ esploran promenadon aŭ vojaĝon)」です。昨日の ĵurnalo の用例に続く文章です。
Nu, tiu estis mia unua ekskurso ekster mia hejmo kaj tial la konduto de la sinjoro surprizis min. Foje li ekparolis pri scienco, foje klarigis diraĵon el Vedo*, foje li ankaŭ deklamis persajn versojn. * Malnovega hinda verko. / Tr.
… "Malsata ŝtono" （さて、それは家を離れての私の最初の遠足だった。それで、その男の振る舞いは私を驚かしたのである。彼は、時には、科学を語り、時には「ヴェーダ」にある言葉を説明しはじめ、また時には、ペルシャの詩を朗読するのだった。＊インドの大変古い文学作品（訳者）。）（2005. 10. 29.)
＊ ekspedi 〔動詞〕〔手紙・商品などを〕発送する。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'dispatch, consign' に相当します。下例では未来形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「決まった住所に送る；送り主から受け取り、あて先人へ送る （sendi al difinita adreso; ricevi de la sendinto kaj sendi al la adresito)」です。昨日の parkere の用例に続く文章です。
Petroff kontentigite foriris. De tiu tago Mihok skrupule atentis la horizonton, ĉu ia anglo ne aperos por renversi ĉion? Tiuokaze la leŭtenanta moŝto certe ekspedos lin afrankite al la alia mondo... eble sen kapo. Ĉiutage li promesis novan dekduon da kandeloj kaj pasis longaj monatoj sen notinda okazintaĵo.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （ペトロフは大いに満足して出て行った。その日からミホックは英国人が現れて全部をひっくり返しはしないかと、水平線の方に注意深く目をやって気をつけた。もしそうなったら、中尉閣下は確実に郵便料金を払って彼をあの世に送り出しただろう、もちろん首をはねて。毎日、彼は新しくローソク一ダースを約束し、何も目立った出来事もなく長い月日が過ぎた。）（2008. 10. 31.)
"Ĉu vi esperas eltiri konfeson?"
"Kion mi eltiros, mi ne scias. La sekvon ni povas nur atendi."
"Sed ne multe helpus al ni onidira atesto, ĉu?"
"Mi ankoraŭ ne finis. Antaŭ ol iri al la apartamento, venu ĉi tien, kaj kunkonduku el miaj kolegoj junan Kaŭski-n! Petu al li, ke li alportu sian elektronikan ilaron!"
"Kiel vi deziras. Ekspektu min en duonhoro!"
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「告白を引き出そうとかんがえておられるんですか？」「何が引き出せるか私には分からない。我々に出来ることは結果を待つことだけだ」「でも、噂話のような証言はあまり役に立たないのではないでしょうか？」「まだ私は話を終わっていないよ。アパートへ行く前に、私の同僚のうちにカウスキーという若い奴がいるんだが、彼をここへ連れてきてくれないかな！彼に電気道具一式を持ってくるようにたのんでくれたまえ！」「おっしゃるとおりにします。半時間後に必ず！」）（2009. 4. 25.)
Li konsideras perfekta ĉion, kion mi faras. Vi certe havas tre aĉan opinion pri li, ĉu ne? Tio estas, pri Arturo. Sed lasu min ekspliki, ke vi tute ne pravas. Arturo estas la filo de la pordistino kaj estas fidela al mi kiel hundo, povra junulo.
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （あの人は私のすることは全て完璧だと考えているのです。あなたは間違いなく彼にはとてもひどい考えをお持ちでしょう、そうですね。アーサーのことですよ。でもあなたは完全に間違っているということを私が説明しますわ。アーサーは門番をしていた女性の息子で、私には犬のように忠実な可哀そうな若者です。）（2011. 2. 26.)
＊ eksplodi 〔動詞〕@爆発する、破裂する。A＜転義＞〔感情などが〕爆発する、激発する。B＜転義＞ぼっ発する、突発する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'explode; break out' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「急に、強烈に大きく広がる；（内圧で）急に、強い力で破裂する （subite, forte plivastiĝi; subite, forte diskrevi (pro interna premo))」です。昨日の sputi の用例に続く文章です。
-- Kijo estas tijo ĉi? Mihok iom indiferente rigardis la foliojn. -- Verŝajne gazeto. Petroff eksplodis. -- Nje verŝajne, sed tutje certje ... Sed kija, dijru Mihok, kija gazeto? Mihok eklevis la ŝultorojn, gapis al la folioj, kiujn Petroff minace svingis antaŭ lia nazo.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「（これは何だ？）」ミホックは少しばかり無関心な様子でその紙束を見やった。「おそらく、雑誌です」ペトロフの感情は爆発した。「（おそらく、ではなくて、全く間違いなく...。しかしどんな、ミホック、言ってくれ。どんな雑誌だ？）」ミホックは肩を急に持ち上げ、ペトロフが脅すように彼の鼻先で振り回している紙束をぽかんと口をあけてながめた。）（2008. 10. 23.)
＊ ekspluati 〔動詞〕 @ (ion) 開発する、運営して利益を得る；＜資源や鉱山を＞採掘する、経営する；＜設備・装置を＞稼動する、操業する；＜企業・事業を＞経営する；＜農地や森林を＞開発する、経営する、＜市場を＞開拓する；＜映画などを＞興行する、プロモートする。A (ion) ＜…の＞有効性を引き出す；＜技術・能力や可能性を＞開発する、有効利用する、活用する。B (ion) ＜転義＞自己の目的に利用する；＜自分の有利な点などを＞〔不当に〕利用する；＜他人の弱点などに＞つけこむ。C (iun/ion) ＜人や労働力・利益などを＞搾取する、酷使する；食い物にする。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。こんなに日本語の意味が細かく書かれている単語はめずらしいですね。英国語の 'exploit' に相当します。Baza E Radikaro では「利益が出るように物を使う；（正当なサラリーを払わない）他人の働きで儲け過ぎる （uzi ion tiel, ke estos profito; tro profiti el ies laboro (ne donante justan salajron,...))」です。連休前の simpatio の用例に続く文章です。
Tre embarasite li jam staris sur la piedoj kaj pro plenbuŝo nefacile sukcesis eligi la vortojn:
"Jam tempo estas rekomenci, s-ino Tonkins. Mi ne volas ekspluati vian grandan afablon kaj mi volas fini mian nunan taskon hodiaŭ posttagmeze. Dankon! Mi multe ĝuis la torton!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼はとてもどぎまぎしてしまっていきなり立ち上がったのだが、口に一杯詰め込みすぎてうまく言葉を出せなかった。「もう仕事を再開しなければ、トンキンスさん。私はあなたのご好意に甘えるわけにはまいりません。今日の午後に今の自分の仕事を終えたいのです。ごちそう様でした。トルトはとても美味しかったです」）（2009. 9. 25.)
Kun preskaŭ fanatika entuziasmo ŝi penetrigis longan akran tranĉilon en ĝian koron kun la sama adorado en la okuloj kaj ekstazo, kiuj lumigis la vizaĝon de antikva pastro super buĉoferaĵo sur sanktigita altaro.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （ほとんど狂信的ともいえる熱心さで、目には崇拝の念と恍惚の表情を浮かべ彼女は長くて鋭いナイフをその心臓部に差し込んだ。清められた祭壇上にある生け贄の上に顔を輝かせてかがみ込むいにしえの司祭と同じような目をして。）（2009. 9. 9.)
＊ ekster 〔前置詞〕 ...の外で；...を除いて、...のほかの。《「新選エス和」》 …重要単語です。広辞苑にカタカナ語、「インテリア」の反対語として「エクステリア（外部の意）」が載っています。Baza E Radikaro では「...の中でない；...の間でない（ne en; ne inter)」です。昨日の tago の用例に続く文章です。
Li regajnis liberecon, sed ekster la muroj li havis nenion por fari. Sen hejmo, sen parenco, sen socio -- la granda mondo aperis al li treege malplena.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼は自由を取りもどしたが、壁の外で彼には何もすることがなかった。家もなく、親族もなく、生活を共にする仲間もいない−−この大きな世界は彼には果てしなく空虚なものに見えた。）（2005. 8. 20)
＊ ekstrema 〔形容詞〕@端の、先端の、最果ての；極限の。Aはなはだしい、最たる、極度の、極端な； [政治] 過激な、急進的な。B＜転義＞極限状態の、ぎりぎりの。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'extreme' に相当します。エスペラントでは一字一音の原則があり字母 '-x-' [ikso] を使いません。下例では副詞語尾がついています。Baza E Radikaro では「端の；一番高級な（低級な）；一番重要な（取るに足らない）；（天気、行動、意見...が）一番平均から外れている (ĉefina; plej (mal)altgrada; plej (mal)grava; plej malproksima de la mezo (pri vetero, konduto, opinioj,...)」です。昨日の ŝati の用例に続く文章です。
Tre singarde li iras kiel eble plej ekstreme sur la dekstra flanko de la vojo. Tiel lia vido helpos al li eviti la danĝerojn, kiuj venos de antaŭe, kaj li ne estas en la vojo de la monstroj, kiuj venas de malantaŭe, kaj kiujn li eble ne ĉiam aŭdos.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼は大変用心深く道路の右側の出来るだけ一番端を歩いた。そうすることで彼は前方からやって来る危険を目で見て避けることができ、後方からやって来るやつで、彼がいつも耳で確認するというわけにはいかない怪物どもが通る道に、彼はいないですんだ。）（2008. 1. 23.)
＊ ekvatoro 〔名詞〕 @ [地理] [天文] 赤道。A [数学] [物理学] （球の）赤道。B [動物] 〔分割卵の〕赤道。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'equator' に相当します。下例では語尾を変えて形容詞としています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'imagita ronda linio ĉirkaŭ la tero, same malproksima de la norda kaj la suda polusoj' です。昨日の grupo の用例に続く文章です。
Maljuna maristo, tanita de la ekvatora suno antaŭeniris, rulante inter siaj manoj la restaĵojn de ĉapelo.
- Bonan tagon, sinjoro Morrel! li diris kvazaŭ li forlasus Marsejlon la antaŭan tagon kaj kvazaŭ li alvenus el Aikso aŭ el Tulono.
- Bonan tagon, mia amiko! diris la ŝipekipisto ne malkapablante rideti en siaj larmoj, sed kie estas la kapitano?
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （赤道の陽にやけた老水夫は、見るかげもない帽子を両手でまるめながら進み出た。「今日は、モレルさま。」と、彼は、まるで昨日マルセイユを出て行って、エックスかトゥーロンあたりからでも帰ってきたかのように言った。「今日は。」と、船主は涙のなかにも微笑を禁じえないで言った。「ところで、船長はどこにいるかね？」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 7. 27.)
＊ ekvilibro 〔名詞〕@釣り合い、バランス〔比ゆ的な意味でも用いる〕。A[物理] [化学] 平衡、釣り合い。B [心理] 〔精神的〕安定、平静C [政治] [経済] 均衡。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'equilibrium, balance' に相当します。下例ではこの単語の語幹に受動態過去分詞を作る接尾辞 '-it' をつけ、それに「正反対」を示す接頭辞 'mal-' をつけて形容詞として使っています。エスペラントの造語法の面白い一例です。Baza E Radikaro では「何か、あるいは、誰かが種々の方向から力を加えられているにもかかわらず、
動かない状態 (stato, ke io aŭ iu estas senmova malgraŭ fortoj diversflankaj)」です。先週末の revolvero の用例に続く文章です。
Cunningham estis tro malekvilibrita por kompreni, ke mi ĵus malkaŝis antaŭ ĉiuj, ke li havas pafilon. Mi okulsignis en la direkto al la veturilo, por ke la aliaj sciu, ke la revolvero estas tie.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （カニンガムはあまりに平静を失っていて、私がたった今皆の前で、彼が銃を持っていると暴露したことが全く分かっていないようだった。私は、車の方に目配せして、他の連中にレボルバーがそこにあるということを知らせた。）（2007. 6. 12.)
＊ ekzakta 〔形容詞〕 正確な〔事実そのままの〕、厳密な。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'exact' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'science ĝusta kaj preciza' です。昨日の kverko の用例に続く文章です。
La tuta dua etaĝo estis dediĉita al Maximilien; li havis tie ekzaktan kopiaĵon de la loĝejo de sia fratino, nur la manĝoĉambro estis transformita en bilardan ĉambron, kien li venigis siajn amikojn.
… '51: La familio Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （三階の全部は、マクシミリヤンのためにあてられていた。そこは、妹の住居とまったくおなじ間取りになっていて、ただ食堂だけが球戯室に変えられ、彼はそこへよく友だちをつれてきていたのだった。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。 『モンテ・クリスト伯』 第51章 モレル一家。）（2012. 2. 2.)
Tiumomente la vidvino rekonsciiĝis pro la freŝa aero kaj, tuj konstatinte, ke ŝi kuŝas en la brakoj de Bart, firme alpremiĝis al li en ekzalta konvulsio; ŝi kaptis lian kapon kaj aŭdeble kisis lin.
"Ho, rigardu! Nur rigardu!" kriis unu el la virinoj. "Li kisas ŝin!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （その時、未亡人は新鮮な空気のおかげで意識を取りもどしたが、バートの腕に抱かれていることを即座に気づき、喜びで震えながら彼にしっかりしがみついた。彼女は彼の頭を捕らえ音を立てて彼にキッスした。「あら、ご覧なさいよ！ ただ、見るだけよ!」と、ご婦人方のうちの一人が言った。「彼が彼女にキッスしてるわ！」）（2009. 11. 25.)
＊ ekzameni 〔動詞〕 @ (ion, ĉu) 〔そのものを細かく見て〕検査する、吟味する。A (iun) 〔学業などの達成度や能力を〕試験する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'examine' に相当します。エスペラントでは「一字一音」のルールがあるので字母 '-x-' を使いません。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「詳しく見、調べる；その者が知っていなければならないことを知っているか、出来なければいけないことが出来るか、あるいは、何かがそうでなければいけない状態にあるかを知る （detale rigardi, esplori; provi, ĉu iu scias, kion tiu devus scii aŭ ĉu iu kapablas fari ion, kion tiu devus kapabli aŭ ĉu io estas tia, kia ĝi devus esti)」です。昨日の mikrofono の用例に続く文章です。
"Bonvolu malplenigi liajn poŝojn!" petis Olivero.
Tion inspektoro Ĝerard faris, kaj metis la enhavojn sur la litkovrilon. Olivero ekzamenis ilin kaj elektis malgrandan ŝlosilon, al kiu estis kroĉita etikedo portanta la nomon de loka vendisto de uzitaj aŭtomobiloj. "Vi povos havigi al vi ĉe tiu firmao plenan priskribon de la dua aŭto," li diris al sia marborda kolego. "Mi vetus, ke en ĝi vi trovos la reston de la mono."
＜＜＜＜＜＞＞＞＞＞
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「彼のポケットを空っぽにしてみてくれたまえ！」と、オリヴァーが頼んだ。ジェラルド警視がその通りにし、中身をベッドカヴァーの上に置いた。オリヴァーはそれらを調べてから、
小さな鍵を選んだ。その鍵には地元の中古車販売店の名前があるタグがついていた。「君はこの店で二番目の車の詳細を知ることができるだろうよ」と、彼はその海岸地方からやって来た仲間に言った。「その車の中に君が残りの金を見つけると、賭けてもいいよ」）（2009. 5. 19.)
＊ ekzemplo 〔名詞〕 例、実例、例証；用例；手本、模範。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'example' に相当します。エスペラントでは字母 'x' を使いません。下例では副詞語尾をつけ英国語の 'for example（例えば）' の意味で使っています。Baza E Radikaro では名詞形 'ekzemplo' について「人がまねるべき物；同じものの一つ（もし人がそれを見たら、別のものを想像することが出来る）（iu, kion oni imitu; unu el similaj (se oni vidas ĝin, oni povas imagi la aliajn)」です。昨日の racia の用例に続く文章です。
Sed kiel li aŭ ŝi estus povinta veni tiel silente supren laŭ la ŝtuparo kaj tra la antaŭĉambro? La frapoj nepre aŭdiĝis de la pordo kaj ne ekzemple de la fenestro aŭ la muro, al kiuj oni eble povis kaŝiri pli silente.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （しかし、どうしたらその彼あるいは彼女があのように音もなく階段を登り前室を通り抜けてこられるのだろうか。ノックの音は間違いなくドアをたたいたもので、もっとこっそりと音をたてずに近寄れる、例えば、窓やらや壁からのではなかった。）（2006. 11. 11.)
＊ ekzemplero 〔名詞〕 一冊、一部；類例。《「新選エス和」》 … 大変使いでのある単語です。是非覚えましょう。英国語の coppy, sample に相当します。Baza E Radikaro では「複数の、あるいは、たくさんの同じ、あるいは、同じ種類のものの一つ（一冊の本、一部の専門雑誌、一枚のレコード...）（unu el pluraj aŭ multaj samaj aŭ samspecaj (ekzemplero de libro, revuo, disko...))」です。昨日の ŝerci の用例につづく文章です。
-- Kaj kiel vi kolektas ilin? -- ŝi kuraĝis finfine demandi. La radoj de la vagono per monotona frapado akcentadis la sufokan atmosferon de la kupeo. La ĉielarko ĉirkaŭ la vaportufo vetkuradis kun la lokomotivo antaŭ miaj okuloj. -- Kiel mi kolektas ilin? Simple. Kie ajn mi vidas unu, mi enmetas ĝin en mian kolekton... Kompreneble, nur se mi ne havas ankoraŭ similan ekzempleron.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （「それで、どうやって虹を集めるの？」シタは、とうとう勇気を出してたずねた。ゴトゴトと単調な音をたてる客車の車輪が、車内の雰囲気をさらに息苦しくしていた。蒸気の周りにできた虹が、私の目の前で機関車と一緒にかけっこをしていた。「どうやって虹を集めるのかって？ 簡単さ。私がそれをどこで見ようと、それを私のコレクションに入れるのさ... もちろん、まだそれと同じようなのを持っていない場合にだけね」）（2004. 5. 22.)
＊ ekzerci 〔動詞〕 (iun/ion) ＜人や身体部分を＞訓練する、鍛錬する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'exercise' に相当します。エスペラントでは字母 '-x-' を使いません。下例では「くりかえし行為」などを示す接尾辞 '-ad' をつけ動詞の過去形としています。Baza E Radikaro では「（自分あるいは他人を）実践的なくりかえしによって上達させる （lertigi (sin aŭ alian) per praktika ripetado)」です。昨日の arkta の用例に続く文章です。今日から前回と同じポッツさんの「連夜の恐怖」を始めます。
Interne de siaj mufgantoj li konvulsie ekzercadis la fingrojn, sed iom post iom li konstatis, ke ili fariĝas pli kaj pli malvarmaj, same kiel liaj lacaj kruroj, kiuj ritme defiis la atakojn de la ŝtormo. Kvankam ŝajnis al li, ke la temperaturo daŭre falas, li faris sian eblon turni la pensojn al pli feliĉigaj aferoj, por ne senesperiĝi.
… "Nokto da timo (Bertram Potts)" （自分のミトンの中で彼は震えながら指を動かし続けていた。しかし、リズムを刻んで嵐の来襲に挑戦している疲れきった足と同じように指がますます冷たくなっていくのを少しずつだが彼は認めていた。気温がどんどん下がっていくように彼には思えたが、希望を無くさないために彼は出来るだけもっと楽しいことを考えるようにしていた。）（2010. 4. 10.)
ekzerci 〔動詞〕 (iun/ion) ＜人や身体部分を＞訓練する、鍛錬する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'exercise' に相当します。下例では「場所」を示す接尾辞 '-ej' をつけて「訓練所」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「（自分をあるいは他人を）実践的なくり返しを行って上達させる （lertigi (sin aŭ alian) per praktika ripetado)」です。昨日の termometro の用例に続く文章です。
-- Brrr! Nur dekkvin gradoj... Ekstere estas certe minus dudek kvin... Aperis antaŭ li la ekzercejo. Liaj dentoj ekklaketis. Li ĵetis rigardon al la senfajra forno, alian rigardon al la poŝhorloĝo, vigle tiktakanta sur la apudlita ŝranketo kaj poste, kovrante sin per la lantukego li kuntiriĝis kiel piktuŝita raŭpo sub brasikfolio.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「ブルッ！たったの１５度...外はきっとマイナス２５度だ...」彼の目の前に訓練所が現れた。彼の歯がカチカチと鳴りだした。彼は火のない入っていないストーブに目をやり、ベッド脇の棚の上で忙しくカチカチ言っている懐中時計を見た。それから、大きな毛布をかぶって、キャベツの葉の下にいるところをちょっと触られた毛虫のように身をちぢめた。）（2008. 7. 9.)
＊ ekzisti 〔動詞〕 存在する。《「新選エス和」》 … 英国語の 'exist' に相当し、発音もほぼ同じです。エスペラントは書いてある通りに発音します。Baza E Radikaro では「（世界のどこかに）今、本当に存在する（esti (ie ennla mondo) nun kaj vere)
」です。昨日の profesio の用例に続く文章です。
Ekzistas kialo: pacama Sasivusan neniel volis edziĝi -- kaj gepatroj kun filinoj konsideris tion preskaŭ ne pardonebla signo de lia egoismo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （それには訳があった。争いごとを好まないサシヴサンは少しも結婚しようと思わなかった。娘を持つ親たちはそのことを全く許しがたい利己主義のあかしだと考えたのである。）（2004. 10. 20.)
＊ ekzorci 〔動詞〕 はらい清める。《「新選エス和」》 … 「エクソシスト」の世界である。使う機会はほとんどない単語。 Esperante tute ekzorci la spiriton de Reĝo Davido el la vivo de la nun kvinjara filo, la gepatroj faris vojaĝon al Ateno por montri al Davido la ruinonjn de tute malsama religio. (今は5歳になった息子の、日々の生活に取りついたダビデ王を完全に切り離せるかもしれないと考え、両親は、全く違う宗教の廃墟をデーヴィッド見せてやるために、アテネへ旅行した）（2002.11.28)
Sed en tiu momento la buŝo de Bart estis plenŝtopita kaj vigle manĝis, kaj li ne povis klare respondi, sed li sukcesis eligi:
"Dankon pro la torto."
"Tio sufiĉas, Bart," rapide intermetis Ben kaj al la vidvino daŭrigis:
"Jes, ni ambaŭ multe dankis vin pro viaj tortoj."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （しかし、その時バートは口の中を一杯にして夢中で食べていたので、はっきりした口調で返事をすることができなかった。それでも彼は何とか口に出した。「タルトをありがとう」「それで、十分だ、バート」と、急いでベンが割って入った。そして未亡人に向かって続けた。「そう、俺たち二人はあんたのタルトには本当に感謝するよ」）（2010. 3. 10.)
La junulino elanis ekster la apartamento, sed sur la unua ŝtupo de la ŝtuparo, ŝi trafis viron kun letero en la mano.
- ĉu vi ne estas fraŭlino Juliino Morrel? diris tiu viro kun tre grave markita itala akĉento.
- Jes, sinjoro, respondis Juliino, tute balbutante, sed kion vi volas de mi? Mi ne konas vin.
- Legu ĉi tiun leteron, diris la viro, etendante al ŝi letereton.
Juliino hezitis.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （娘は室（アパート）の外へ飛び出した。だが、階段に足をかけたとき、手に一通の手紙を持った一人の男が目にはいった（男にぶつかった）。「ジュリー・モレルさまではいらっしゃいませんか？」と、男は、強いイタリーなまりで言った。「はい、」と、ジュリーは口ごもりながら答えた。「なにか御用で？ わたくし、存じ上げない方ですが。」「この手紙をお読みいただきましょう。」と、男は手紙を差し出しながら言った。ジュリーはためらっていた。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 11. 8.)
＊ elekti 〔動詞〕@ (ion(A) + el/inter io(B))＜Bの中から＞＜Aを＞選ぶ、選択する。A選挙で選ぶ、選出する。1. (ion)＜役職者を＞選出する。2. (iun)＜人を＞選出する。3. (iun + io, iun + kiel ion)＜人を＞＜役職に＞選出する。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'choose, elect' に相当します。エスペラントでは〔-k-〕の音は -k- とつづります。一方、-c- のつづりは〔-ts-〕と発音します。Baza E Radikaro では「それあるいは別のあれを取る；それあるいは別のあれをする；（投票で）誰（々）がある職務につくかを明確にする (preni aŭ tion aŭ tion alian; fari tion aŭ tion alian; difini (per voĉdonado), kiu aŭ kiuj ekhavos certan oficon)」です。昨日の gorĝo の用例に続く文章です。
Dume, Raffaele, ges-roj Feldman kaj mi elektis kabanojn kaj elpakis niajn dormsakojn. Post duonhoro Mildred malfermis la pordon kaj, vokante al Cunningham, demandis pri la rizo. Cunningham saltis de sur sia sidloko kaj iris kun la ĝinbotelo enmane en la direkto al la kuirejo.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （その間、ラファエルとフェルドマン夫妻、それに私は小屋を選んで、自分たちの寝袋を取り出した。半時間後、ミルドレッドがドアを開けカニンガムを呼んで、お米の様子をたずねた。カニンガムは座席から飛び出して、手にジンのボトルを持ったまま、料理場のほうへ行った。）（2007. 4. 27.)
＊ elektro 〔名詞〕 電気、電力、電流。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'electricity' に相当します。下例では「職業人・専門家」を示す接尾辞 '-ist' をつけて使っています。Baza E Radikaro では 'formo de energio, transportebla per dratoj' です。先週末の egoo の用例に続く文章です。
Iu ja devas helpi ŝin. Jen ĉio, sinjoro, mi garantias al vi. Ŝi restis sola en la mondo, la junulino, kaj mia bonkoreco devigas min helpi, ĉar male ŝi mortus de malsato kaj honto. Mi mem estus multe pli komforte en mia ofico de elektristo.
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （誰かが、実際、彼女を助けなければならないのです。これが全てです、あなた、請け合いますよ。彼女はこの世界で一人ぼっちです、その女の子は。それで私は親切心から助けなければと思ったのです、なぜならそうでないと彼女は恥ずかしさと飢えのために死んでしまうでしょうから。私自身は電気技師としての仕事でもっとずっと、より安楽な暮らしをしようと思えば出来るんです。）（2011. 2. 1.)
＊ elemento 〔名詞〕 @（構成）要素。A〔複数で〕（学習の）初歩、基本。B [物理学] [化学] 元素、= kemia elemento. C [数学] 元（げん）、要素、= ano. D [思想] 〔古代・中世の宇宙論で〕（自然界の）根源的元素；≪転義≫生命の源。E [電気] 〔電池の〕電極版。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'element' に相当します。Baza E Radikaro では「構成部分；全ての物質の構成部分で、混じりけのない（化学的に合成されていない）元になっている物の一つ；ある大変に基本的なもの (konsisitiga parto; unu el la bazaj puraj (ĥemie ne kombinitaj) konsistigaj partoj de ĉio materia; io tre baza)」です。昨日の glori の用例に続く文章です。
Malfacile li stariĝis kaj daŭre puŝis sin tra la dense falanta neĝo. Li paŭzis por krii, sed lia voĉo perdiĝis en la bruego de la ventoblovo. Nenion li povis aŭdi krom la siblado de la senkompata elemento, kiu moke superkriis lin.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （彼はやっとのことで立ち上がった。そして、激しく降ってくる雪をついて前へ前へと歩き続けた。彼は立ち止まって大声で叫んでみたが、その声は吹く風のすざましい音にかき消された。彼の声よりさらに大きくからかうようにビュービューという音をたてる無情な自然の叫び声以外には、どんな音も彼は聞くことはできなかった。）（2010. 4. 23.)
＊ eliksiro 〔名詞〕 エリキジール、万能薬、若返り薬。《「新選エス和」》 … 「エリキジール」って訳しても、誰も何のことか分からないのでは。 Patro kaj Patrino estis tiel bonaj al ŝi, kiel ili povis. Ili lasis al ŝi sian liton kaj mem kuŝiĝis surplanke, kaj Patro iris al kuracisto por ricevi eliksiron. En la unuaj tagoj la malsanulino estis kvazaŭ sovaĝa, nur petis kaj postulis kaj neniam diris dankema. Fine ŝi nur petegis, ke oni portu ŝin el la dometo sur la erikojn, por ke ŝi mortu tie. … el "La mirinda vojaĝo de Nils Holgersson" (お父さんとお母さんは、彼女にできるかぎりのことをしてあげました。彼女に自分たちのベッドを与え、床の上に寝ました。そして、お父さんは万能薬をもらいにお医者さんのところへ行きました。最初のうちは、病人は乱暴で、訴えたり要求するばかりで感謝を述べたことなどありませんでした。でも、最後になって、ヒースの荒地で死ねるように自分を小屋から外へ運び出してくれと、ただただ一生懸命に頼みました。）（2003.5. 28)
Ne tre elokvente esprimita, sed la vidvino estis rave kontenta kaj ŝiaj okuloj brilis kun emocia bonvolo. Li daŭre atakis sian tranĉaĵon.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （大変に雄弁だったとは言いがたいが、しかし、未亡人は満足してうっとりしていたし、彼女の目は感無量の気持ちで輝いていた。彼は自分のトルトをずっと攻撃し続けていた。）（2009. 9. 12.)
＊ elstara 〔形容詞〕 突き出た；飛び抜けた、卓越した。《「エスペラント日本語辞典」》 … 'stari（立っている）' から作った合成語です。'stari' はＡランクの単語です。英国語の 'outstanding, prominent' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では動詞形 'elstari' について 'esti ne en la sama ebeno, surfaco,...; esti klare distingebla (de la fono aŭ de aliaj similaj)' です。昨日の dika の用例に続く文章です。
Konstante instigite de Baggs, Partridge partoprenis en la unuaj vesperoj almenaŭ unu ludon, antaŭ ol enlitiĝi, kio tre kontentigis la ŝakmensan kaptiliston. Ĉi tiu klarigis fine de ĉiu ludo la plej elstarajn erarojn kaj la strategion, tiel ke Partridge vole-nevole rapide progresis. La ludoj, mallongaj en la frua periodo, fariĝis pli kaj pli longaj kun la paso de la vesperoj.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （バグスにくりかえし促されて、パルトリッジははじめのうちベッドに入る前に少なくとも一回はゲームをしたが、それがチェスで頭が一杯のわな師を大変満足させていた。こちらはゲームのあといつも一番目だったミスや戦術を解説するのが常だったので、パルトリッジは好むと好まざるとに関わらずたちまちのうちに上手くなっていった。初めの頃、すぐに終わってしまったゲームが、夜毎にだんだん長くなっていった。）（2010. 7. 31.)
＊ 〜em〜 〔接尾辞〕 （傾向・好み・クセ・能力を示す）。《「新選エス和」》 …下例のように '-i' をつけて動詞としてもよく使われます。「新選エス和」では、「気がある；しがちである」という訳をつけています。先週末の komerci の用例に続く文章です。
La boatgvidisto emis konkuri kun la ŝipo. Li eklevis velon, poste duan velon kaj fine trian malgrandan velon super la dua.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （その船の船頭は蒸気船と競争してやろうという気があった。彼は帆をあげはじめた。ついで、二番目の帆をあげ、ついには、三番目の小さい帆を二番目の上にあげた。）（2005. 4. 12.)
＊ embaraso 〔名詞〕 当惑、困惑、とまどい；当惑させる状況、窮地。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'embarrassment, difficulty, perplexity' に相当します。これらの単語では 'r, s, f' がダブっています。いちいち覚えなければいけないので大変です。下例では語尾を '-a' とし、形容詞として使っています。Baza E Radikaro では「難しい状況；（出来事あるいは言行が原因の）不確実さ (malfacila stato; necerteco (pro okazaĵo aŭ diraĵo)」です。先週末の sekundo の用例に続く文章です。
Por eviti embarasan situacion, mi deturnis miajn okulojn de s-ino Feldman kaj Raffaele kaj hazarde rimarkis, ke ĉe tablo vidalvide al nia, alia paro da okuloj trovis, ke nia nova kolegino estas alloga celpunkto.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （きまり悪い状況をさけるため、私はフェルドマン夫人とラファエルから目をそらした。そして、偶然、私たちに向き合ったテーブルに、私たちの新しい同僚を魅力あるものとして狙いをつけている別の二つの目があるのに気がついた。）（2007. 1. 16.)
＊ embusko 〔名詞〕 待ち伏せ；待ち伏せの場所。《「エスペラント日本語辞典」》 …少し特殊な単語です。下例では語尾に '-i' をつけ動詞として使っています。昨日の afero の用例に続く文章です。
Mi ne iris esplori la aferon: unue mi ja estis en la nokta vestaĵo, due la antaŭĉambro vere estis malagrable malluma. En ĝia nigra angulo povus embuski kiu aŭ kio ajn...
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （私はこの出来事を調べに出かけることはしなかった。第一に、だいたい私は夜着を着ているんだし、第二に、その前室は本当に気持ち悪いほどに暗かった。その暗い隅には何でも、あるいは、どんな連中でもが潜んでいそうだった。）（2006. 10. 26.)
＊ emfazo 〔名詞〕 強調、[文] 力点、[修] 強勢。《「新選エス和」》 … 動詞にすれば「強調して言う」です。n ではなくて m であるのも、強調しておかなくては。昨日の kurba の用例につづく文章です。 "Ho, mi ne farus tion," ŝi diris, kaj tiam staris silente, antaŭ ol aldoni: "Neniu kredas, ke ĉi tiu afero povos okazi al ni. Ĉiuj el ni estas frenezaj pri tio." "Vi ja pravas," li emfaze diris. La alveno de la trinkaĵoj finis tiun konversadon, kaj tiam sekvis lunĉo. Post lunĉo Maria manovris, ke la viroj iru el la domo, tiel evitante infekton al la infano, dum ŝi kaj Mojra lavis la vazojn. Kiam Petro kaj Dwight sidis en faldseĝoj, kaj ambaŭ tenis tason da kafo, Petro petis sian ŝipestron: "Ĉu vi eksciis ion pri nia venonta tasko, Sinjoro?" … el "Sur la bordo" （「ええ、そんなことしませんわ」と、彼女はいった。そして、静かに立ち上がってからつけくわえた。「誰も、それが私たちに降りかかってくるなんて信じていません。私たちみんな、そのことに関しては変なのです」「あなたのおっしゃるとおりです」と、彼は強くいった。飲物がやってきたのでそんな会話はおしまいになり、それから軽食となった。食事のあと、マリアは赤ん坊が感染しないようにと、男たちを家の外にうまく追い出し、モイラと食器を洗い始めた。ピーターとドワイトは共にコーヒーカップを手にし、デッキチェアーに座った。ピーターが艦長にたずねた。「艦長、我々の次の任務について何かご存知ですか？」）（2004. 2. 12.)
＊ emocii 〔動詞〕 (iun) ＜人を＞感動させる、感激させる；わくわくさせる；動揺させる。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'move, stir (the feelings)' に相当します。下例では名詞として使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'forte tuŝi la animon' です。先週末の rajto の用例に続く文章です。
- Nu, se vi ne plu havas monon, vi ne bezonas pagi nin, ni agos kiel tiu kompatinda Faraono, ni restos senmonaj, jen ĉio!
- Sufiĉas, sufiĉas, miaj amikoj, diris Morrel sufokanta pro emocio, iru, mi petas vin. Ni retrovos nin en pli feliĉa momento. Emmanuel, aldonis la ŝipekipisto, akompanu ilin kaj zorgu, por ke miaj deziroj estu plenumitaj.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「お金がないとおっしゃるなら、あっしたちに給金をくだすってはなおお困りでさあ（お払いになる必要はありません）。あっしたちは、あのかわいそうなファラオン号と同じように帆（お金）なしで走りゃ（居れば）すむこってさ！」「もういいかげんにしてもらいたい（もう十分だ、皆さん）。」とモレル氏は感動に息づまる思いで言った。そして「頼むから、帰ってくれ。運が向いたらまた会おうよ。エマニュエル、」と、つけ加えた。「みんなを連れてって、わたしの思いの通るようにしてもらいたい。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 8. 30h.)
emocii 〔動詞〕 感動させる；情を動かす。《「新選エス和」》 …重要単語です。語尾を '-o' にした名詞形が英国語の 'emotion' に相当します。Baza E Radikaro では「魂に強く触れる（forte tuŝi la animon)」です。先週末の rilati の用例に続く文章です。
Nun kiam la boato ekmoviĝis, la arbopintoj de la vilaĝo malaperis, la festena muziko ne plu estis aŭdebla, subte li tiel emociiĝis, ke li ne povis paroli pro vaporo interna; la vejnoj de la frunto pro sangopremo doloris kaj li ne povis klare vidi.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （今、船が動き始め、村の木立の先端が見えなくなり、もはやお祝いの楽の音も聞こえなくなると、急に彼は大いに心が動かされて、内から溢れ出る熱いもののせいで声がでなくなった。血圧のせいで額の静脈がうずき、彼ははっきり見ることも出来なくなった。）（2005. 4. 5.)
＊ enciklopedio 〔名詞〕 百科全書、百科事典・辞書。《「新選エス和」》 … 英国語やカタカナ語につられないように、発音に注意しましょう。「〜ぺディア」とすると、形容詞になってしまいます。昨日の efiki の用例につづく文章です。 "Vi troviĝos en literumaj malfacilaĵoj," diris Mojra, kaj scivoleme turniĝis al Petro. "Kiajn librojn oni konservas?" ŝi diris. "Pri kiel produkti kobaltan bombon?" "Dio malebligu," diris Petro dum ili ridis. "Mi vere ne scias, kion ili faras. Mi opinias, ke ekzemplero de Enciklopedio Britanika estus utila, sed ĝi estas tiel granda. Mi ne scias, sed eble Johano scias, aŭ povas eltrovi." … el "Sur la bordo" （「あなたはつづり字問題に入りこんでしまうわ」と、モイラはいって、好奇心にかられてピーターのほうを向いた。「どんな本を保存するのかしら？」と、彼女はいった。「コバルト爆弾の作り方？」「そんなことがないように祈るよ」と、ピーターが皆と一緒になって笑いながらいった。「私は彼らが何をしているのか本当に何も知らないのです。私としては、「エンサイクロペディア・ブリタニカ」が役に立つと思うのですが、とてもかさ張りますからね。私には、分かりませんが、ジョンなら知っているか、それとも、見つけ出してくれるかも知れません」）（2004. 2. 29.)
＊ enigmo 〔名詞〕謎（なぞ）； [遊戯] なぞなぞ、パズル、クイズ；＜転義＞不可解な事物〔人〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'enigma, puzzle, riddle' に相当します。「クロスワードパズル」は合成語で 'krucvortenigmo' となります。下例では複数語尾と対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「分かりにくい、理解が困難な事柄；特別に分かりにくい言葉遣いで出された質問 (malklara, malfacile komprenebla afero; speciale malklare vortumita demando)」です。先週末の absoluta の用例に続く文章です。
"Temas ĉefe pri tiuj aferoj, kiuj prezentas enigmojn al kleruloj. Mi ankoraŭ ne okupiĝis pri eksterlandaj artverkoj pro lingvaj malfacilaĵoj, kvankam mi provis mian aparaton ĉe kelkaj francaj bildoj kaj kaptis sukplenajn konversaciojn inter pentristoj kaj pozistinoj."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「主として学者たちに謎となっている事柄が主題なのですが。言葉の難しさのせいで、まだ、外国の作品には手をつけていないのですが、いくつかのフランス絵画でわたしの装置を試してみたところ、画家とモデルの間のみずみずしい会話を捕らえましたよ」）（2007. 10. 30.)
＊ enketo 〔名詞〕 @公式な調査。A〔出来事や意見についての〕系統的調査、アンケート。B [法律] 予審、予審尋問；捜査、 = antaŭesploro.《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'inquiry, investigation, survey' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾がついています。Baza E Radikaro では動詞形 'enketi' について「（犯罪などで）公式に調査する；（決まった質問やテーマに関して）広範囲に尋問する （oficiale esplori (pri krimo,...); larĝskale pridemandi (pri difinita demando aŭ temo))」です。昨日の lineo の用例に続く文章です。
La interrompon li estigis pro tio, ke envenis lia edzino. Kisinte lin sur la frunton, "Al kiu vi parolas?" ŝi demandis.
"Al inspektoro Ĝerard. Vi sendube memoras lin. Li venis hieraŭ de la marbordo por fari enketojn pri murdo. kiu tie okazis antaŭ pluraj tagoj."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （彼が電話を中断したのは彼の妻が入ってきたからだ。彼女は額にキッスをして「誰と話しているの？」と、聞いた。「ジェラルド警視だよ。君は彼をもちろん知ってるよね。彼は昨日海岸地方から数ヶ月前にそこで起きた殺人事件のことで捜査をしにやってきたんだ」）（2009. 4. 16.)
enketo 〔名詞〕 証拠調べ、予審、アンケート。《「新選エス和」》 … 発音は「エンケート」で、注意しなくては。それにしても、「聞き込み捜査」といった意味をもつ単語とは。 Rigardante la nunan esperanto-parolantaro oni konstatas ke "lingve subprivilegiitaj homoj" - kiuj scipovas nur la gepatran lingvon - estas tre maloftaj. Laŭ internacia enketo la demanditaj esperantistoj parolis averaĝe 3,3 fremdajn lingvojn, kaj similis la rezulto en germana enketo, kiu montris ke la gemanaj esperantistoj apartenas grandparte al la malplimulto el germanoj kiuj parolas minimume du fremdajn lingvojn. Esperanto do ofte servas ne al tiuj homoj kiuj ne havas alian eblon de rektaj internaciaj kontaktoj, malgrau nia informado. … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)" (今のエスペラントを話す人たちを見てみると、母語のみがやっと話せる「言語的な特権がない人びと」という場合は、とてもまれだということが分かる。国際的な調査によれば、質問されたエスペランティストたちは平均して3.3の外国語を話すという結果であり、同じような結果がドイツの調査でも得られている。すなわち、ドイツのエスペランティストたちの大多数は、最低二つ以上の外国語を話すという少数の集団に属することが示されている。だから、我々の情報とは違って、エスペラントがしばしば、直接的なコンタクトを他の手段では持つことができない人々の手助けになっているということはない。）（2003.9. 18)
＊ entrepreni 〔動詞〕 (ion, -i) 〔大仕事を〕企てる、〔事業を〕興（おこ）す、〔...に〕着手する、乗り出す；〔...しようと〕もくろむ。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'undertake' に相当します。Baza E Radikaro では「重大な大仕事を始める；経済活動の単位（商業、工業などの事業）を組織し指導する (komenci gravan, grandan taskon; organizi kaj gvidi ekonomian unuon (komercan, industrian,... entreprenon))」です。先週末の ripeti の用例に続く文章です。
Mi turnis min al Mildred Feldman kaj demandis, "Ĉu vi, sinjorino, entreprenos kuiri por nia grupo?" "Ho, ne! Ne, s-ro Nielsen," ŝi protestis. "Mi vere ne havas sperton pri kuirado."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （私はミルドレッド・フェルドマンの方を向いてたずねた。「奥さん、あなたは我がグループのために食事を作ってくれますか？」「あら、だめよ。だめだわ、ニールセンさん」と彼女は抗議した。「私は料理をした経験が本当にないの」）（2007. 2. 20.)
"Rigardu ĉi tiun problemon," li petis, "mi ofte penis ĝin solvi sed, nur hodiaŭ sukcesis. Vere ĝi estas pli ol kutime interesa."
Li estis tiel ekscitita, ke Partridge ne povis ne plezurigi lin. Ŝakmato klarigis la problemon kun kreskanta entuziasmo.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「この問題を見てくれ」と、彼が頼んだ。「何度も解こうとして、今日、やっと解けたんだ。いつもとは違って、本当にこいつは好く出来た問題だよ」彼がとても興奮していたので、パルトリッジは彼を喜ばさないわけにはいかなかった。チェックメイト（注：バグスのあだ名）はますます熱中しながら彼にその問題を説明した。）（2010. 7. 10.)
entuziasmo 〔名詞〕 熱狂；狂喜；熱中。《「新選エス和」》 …英国語の 'enthusiasm' に相当しますが、発音がずい分ちがうので注意が必要です。昨日の fermi の用例に続く文章です。
Li ekmemoris ke en brila mateno Giribala alvenis kun amaso da freŝaj "bakulfloroj"*. Li vidis tion, sed li estis okupita pri legado kaj ŝia entuziasmo subite ĉesis. * Bakulo estas granda florarbo hinda. /Tr.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼＜サシヴサン＞は晴れた朝にギリバーラが咲いたばかりのバクラの花をいっぱい持ってやってきたことを思い出した。彼はそれを目にしたのだが、本を読むのに忙しかったし、彼女の情熱も急速にしぼんでしまった。注：バクーロ＜バクラ（ミサキノハナ）＞はインドの花の咲く大きな木です（訳者）。）（2005. 3. 9.)
＊ enui 〔動詞〕 退屈する；あきる。《「新選エス和」》 … 本日よりセケリさんの随筆集から、表題作の全文を毎日少しずつ紹介します。私はこの作品が集中で一番だと思います。さて、enui 、下例では名詞として使っていますが、Baza E Radikaro では、「何も起こらないので、気分がすぐれない（senti sin malbone, ĉar nenio okazas)」です。 La atmosfero en la triaklasa kupeo estis sufoka. Ŝvitodoro ŝvebis en la aero. Kun malŝato mi pensis pri la multaj horoj de vojaĝo kiuj ankoraŭ staris antaŭ mi. Miaj kunvojaĝantoj vigle babilis pri temoj, kiuj eĉ ne por momento povis fiksi mian atenton. Vidalvide de mi, ĉe la kontraŭa flanko de la fenestro, sidis dekjara nigrokula knabino. Sur ŝia vizaĝo ŝajnis al mi diveni la saman enuon, kiun mi mem sentis.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （三等客室の空気は息がつまりそうだった。汗のにおいが漂っていた。私はうんざりして、これから先、まだ何時間も続く旅のことを考えていた。私の同伴者たちは、私には少しも関心の持てない事柄について、熱心に話しあっていた。窓側の席の私の反対側に、私と向き合って10歳の黒い目をした女の子が座っていた。その女の子の顔つきにも、私が感じているような退屈さがあるように私には思えた。）（2004. 5. 14.)
＊ envii 〔動詞〕 うらやむ；ねたむ。 《「新選エス和」》 … 重要単語です。Baza E Radikaro では「他人がちゃんと持っているものを自分が持っていないので悲しむ（malĝoji, ke oni ne havas ion, kion iu alia ja havas)」です。下例の用例をそのまま覚えましょう。昨日の truo の用例に続く文章です。
Jen, Sita, tiu ĉi estas la plej altvalora el ĉiuj miaj ĉielarkoj. Kaj mi devas al vi konfesi, ke por mi ĝi valoras pli ol se mi posedus la brilianton mem. Ĉar, havante la juvelon, mi ĉiam timus ke iu ĝin forŝtelos de mi. Kaj krome, eble neniam mi sukcesus plu per ĝi krei tiel riĉan aron da ĉielarkoj. -- Vere, sinjoro, mi kredas ke vi estas tre riĉa! Mi envias vin.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （「さて、シタ、これが私のコレクションの中で一番高価な虹なんだよ。そして、君に白状するけど、ダイアそのものよりもこっちの方が私には価値があるのだよ。だって、宝石を持っていたら、誰かに盗られやしないかといつも心配していなけりゃいけないだろう。その上、そいつにもう二度とあんなに沢山の虹を作らせることは無理だと思うんだ」「おじさん、本当に、おじさんは大変なお金持ちだと思うわ。私おじさんがうらやましいわ」）（2004. 6. 18.)
＊ epizodo 〔名詞〕 エピソード。《「新選エス和」》 … この単語が副詞で使われると日本語訳が難しくなる。 -Theo Tabris -kaj li etendis la moanon. La aŭtobuso tiumomente haltis. -Yunta Lingar -respondis ŝi tiel flanke, episode, kvazaŭ la nomo tute ne gravus. Ŝajnis tre nature, ke ili samtempe eliras el la aŭtobuso kaj ekmarŝas sur la nokta trotuaro. Ilia vojo havis la saman direkton. -Ĉu vi iras hejmen? -demandis ŝi. -Jes. Kaj vi? -Por labori. -Tiel malfrue? Ĉu tio estas ia... nokta laboro? -Oni povas nomi ĝin tia. (「テオ・タブリスです」と言って彼は手をさし出した。その時バスが停車した。「ユンタ・リンガーです」と、彼女はとてもそっけなく添え物のように、まるで名前なんか少しも重要でないとでもいった返事をした。バスを同時に降り、夜の歩道へと歩を進めたのはとても自然の成り行きに思えた。彼らの行く道は同じ方角だった。「お家へお帰りになるのですか」と彼女が聞いた。「そうです。あなたは」「仕事です」「こんなに遅く。何か...夜のお仕事ですか」「そうとも言えますね」）（2003.1. 27)
＊ epoko 〔名詞〕@新時代。A〔歴史上の〕時代、〔個人や社会生活上特定の〕時期。B [地学] 世〔地質年代区分の単位〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'epoch; age, period' に相当します。英国語ではこの場合 '-ch' を [-k-] と読ませるのですね。Baza E Radikaro では「歴史上、より重大な期間 (pli granda periodo dum historio)」です。昨日の barbo の用例に続く文章です。
"Jes, via inventaĵo superas eĉ la televidon. Per ĝi oni povas akiri donitaĵojn, kiuj pliriĉigos la arthistrion de ĉiu epoko."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「おっしゃるとおりです。あなたの発明品はテレビと比較してさえもその上を行きます。それを使えば、あらゆる時代の芸術上の出来事をさらに豊かにするデータを得ることができます」）（2007. 10. 26.)
＊ epopeo 〔名詞〕 叙事詩、史詩。《「新選エス和」》 … あまり使いでがない専門用語ですね。 Troviĝas du specoj de esperantaj poemoj: la epopeo kaj la ampoemo. Mi konsilas al vi iomete prokrasti la verkadon de epopeo. Se mi rajtas antaŭjuĝi, tiu tasko estas tro pena por vi - por ne paroli pri la estonta leganto. Krome, eldonante epoepon libroforme oni konsumas sufiĉe multe da papero. Ni zorgu pri la minacataj arbaroj de nia terglobo kaj sekve kontentiĝu verkante ampoemojn, ĉar poemo pri amo ja similas la amon mem: ĝi estas afero mallonga. … el "Ĝis revido krokodilido!" (エスペラントの詩は、叙事詩と恋愛詩の二種類があります。私は、あなたに叙事詩を書くのは少しあとにするようにと助言します。予断を許していただくなら、あなたの読者のことは言うまでもなく、それはあなたにはとても大変な仕事になるからです。その上、本として叙事詩を出版すると、大変な分量の用紙を消費します。危機に瀕している私たちの地球の森林のことを考えましょう、そして、恋愛詩を書くことで満足しましょう、というのも、愛についての詩は、愛自身に似ているのです。すなわち、それはとても短いのです。）（2003.6. 15）
＊ erari 〔名詞〕 @間違える、ミスをする。A道に迷う。B〔道徳的に〕道を踏みはずす。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'make a mistake, be wrong; err' に相当します。下例では過去形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「正しくないことをする；（良くないことをしたくないのだけれど）良くないことをする （fari neĝuste; fari malbone (dum oni ne volas fari malbone))」です。昨日の ŝtormo の用例に続く文章です。
"Bone! Sed ŝtormo estas nenio nova. Ne estas necese skribi longan raporton pri vento kaj neĝo. Vento nur blovas, kaj neĝo nur falas!"
Partridge rigardis lin kun surprizo, ĉar li parolis iom amare kun nuanco de kolero. Tamen, Baggs daŭre ridetis, kaj Partridge kredis, ke eble li eraris.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「結構だ！ しかし、雪嵐なんて珍しくもなんともない。風やら雪やらについて長い報告を書く必要はないよ。風はただ吹くだけだし、雪だってただ降ってくるだけなのさ！」パルトリッジはびっくりして彼を見つめた。というのも、彼が少し苦々しげに怒っていることをほのめかすように話したからだ。しかし、バグスはずっと微笑んでいたから、パルトリッジはおそらく自分が間違っているのだろうと思った。）（2010. 6. 12.)
erari 〔動詞〕 道に迷う、誤る。《「新選エス和」》 … 英国語と良く似ていますから、覚えやすいですね。でも、Ｒ の発音ですよ。「間違え」ないように。今日から用例を、来年の入門講習会で使う予定の「ピノキオ」からとることにしました。冒頭は、以下のように始まります。 Estis iam!... Reĝo! - certe diros miaj malgrandaj legantoj. Ne, geknaboj, vi eraras. Estis iam lignopeco. … el "Pinokjo" (むかしむかし... 王様がいました！−と、私の小さな読者諸君はきっと言うでしょうね。残念でした、子どもたちの皆さん。むかしむかし、木の切れっぱしがありました。）（2003.11. 16)
＊ erpi 〔動詞〕 [海] まぐわでならす。《「新選エス和」》 … 特殊な単語です。PIV の説明は以下の通りです。「その目的で作られた道具で土くれを砕き、田畑を引っかく (Skrapi kampon, disrompante terbulojn per tiucela instrumento)」。昨日の ankro の用例につづく文章です。 "Mi eltrovos pir la trajno. Kion vi faros ĉi-matene?" "Mi promesis al via patro, ke mi finos erpi la deklivan kampon." "Mi havas kelkajn taskojn en la domo," ŝi diris, "sed post tio mi venos por ĉirkaŭmarŝi kun vi." "Tio plaĉos al m," li respondis. "Via bovo estas bona laboranto, sed ĝi malmulte faras de konversado."
… el "Sur la bordo" （「汽車のことは調べておきますわ。今朝のご予定は？」「傾斜地の畑のまぐわならしを終わらせると、お父上に約束してます」「私は家の中の仕事があります」と、モイラがいった。「でも、それがすんだら、あなたと一緒に畑をぐるぐる行進しますわ」「それはありがたい」と、艦長はこたえた。「あなたの牛は大変良く働いてくれるのですが、あまり会話がないのです」）（2004. 5. 12.)
＊ escepti 〔動詞〕 (ion) 例外として除外する。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'except, exclude; exempt' に相当します。下例では副詞語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'meti aparte kaj ne konsideri, nombri, priparoli,...' です。昨日の politiko の用例に続く文章です。
- Estas tiel ĉiam, mia kara sinjoro Morrel; estraroj sekvas unu la alian kaj similas; la puna maŝino fabrikita sub Louis la XIV-a daŭre funkcias nun, escepte la Bastilo. La imperiestro ĉiam estis pli strikta rilate la regularon de siaj malliberejoj ol estis la granda reĝo mem; kaj la nombro de la enkancerigitoj, pri kiuj la registroj konservas neniun spuron, estas nekalkulebla.
Tiom da bonvolo forturnus certecojn, kaj Morrel eĉ suspektojn ne havis.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「いや、時代の如何を問いません、モレルさん。政府は次々と変わりますが、どれもこれも似通っています。ルイ十四世の時代に打ち立てられた監獄制度は、ただバスチーユの監獄がなくなったということだけで、あとはそのまま今日までおこなわれています。監獄の規定に関しては、皇帝陛下はルイ十四世にもましてさらに峻厳でおいででした。そして、帳簿に痕跡を残していない収監者の数はかぞえきれないほどあります。」（どんなに悪意を信じようとしても、）これほどの親切らしさを見せられては、おそらく、はぐらかされずにはいられなかったろう。（いわんや）モレルは、いささかの疑いさえも抱いていなかった（わけだから）。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 4. 16.)
＊ esenco 〔名詞〕 本質、真髄、エッセンス、本質的な要素・部分。《「新選エス和」》 … 「星の王子さま」の有名な言葉を、内藤さんの名訳で味わってください。 Kaj li revenis al la vulpo: 《Adiaŭ,》 li diris... 《Adiaŭ,》 diris la vulpo. 《Jen mia sekreto. Ĝi estas tre simpla: oni bone vidas nur per sia koro. La esenco estas nevidebla per okuloj.》 … el "La eta princo" (そして、王子さまは。キツネのところにもどってきました。「さよなら」と、王子さまはいいました。「さよなら」と、キツネがいいました。「さっきの秘密をいおうかね。なに、なんでもないことだよ。心で見なくちゃ、ものごとはよく見えないってことさ。かんじんなことは、目に見えないんだよ」…内藤 濯 訳の「星の王子さま」）（2003.6. 23)
＊ eskapi 〔動詞〕 (ion, el io) @＜危険から＞逃れる、脱出する；≪転義≫＜現実から＞逃避する。A＜人の注意や目から＞抜け落ちる、漏れる。《「エスペラント日本語辞典」》 … ランク外の単語です。英国語の 'escape' に相当します。Baza E Radikaro では 'sukcesi forkuri de danĝero; liberigi sin el katenoj' です。昨日の garantii の用例に続く文章です。
La viro ŝrumpis, rigardis lin kun terura brilo en la okuloj kaj provis eskapi. Sed la alia prenis forte lian brakon. 《Aĥ?》《Vi ludas, ĉu ne? Neniu falis sub miajn ungegojn, sinjoro. Mi, povra, ne havas ungegojn. Mi nur volas malebligi, ke ŝi masatu.
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （その男はひるんだ。目に恐ろしい光を宿らせ彼をじっと見た後、逃げようとした。しかし、相手が強く彼の腕をつかんだ。≪あはぁ？≫≪あなた、遊ぶんでしょう？ 誰も私の毒牙にかかってませんよ、旦那さん。こんな哀れな私が毒牙なんか持っちゃいません。私はただこの子がお腹をすかさないようにと思っているだけですよ。）（2011. 1. 28.)
＊ esperi 〔動詞〕 (ion (+ al/de iu), pri io, ke) ＜（人に／人から）…を、人が…することを＞希望する、願う、期待する。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ａランクの単語です。英国語の 'hope' に相当します。Baza E Radikaro では 'pensi, ke estus bone, se io okazus; antaŭĝoji; kun ĝojo atendi, ke io okazos' です。昨日の diskuti の用例に続く文章です。
Partridge neniam ĉesis esperi, ke venos la tago, kiam neatendite preterpasanta sledo veturos suden, kaj li povos daŭrigi sian vojon al la civilizacio.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （パルトリッジは南へ行くそりが思いがけず通りがかり、文明圏への道を彼が歩み続けることが出来る日が来るという期待を持ち続けることを止めなかった。）（2010. 9. 10.)
esperi 〔動詞〕 希望する、期待する。《「新選エス和」》 … 名詞にし、-et（弱度、小型を示す）をつけました。-ant（〜する人）がつくと「エスペラント」ですね。昨日の akselo の用例に続く文章です。 Kaj la malfeliĉa Ĝepeto ekkuris, malantaŭ li, tamen sen espereto atingi lin, ĉar tiu bubeto Pinokjo saltadis kiel leporo, kaj frapante siajn lignopiedojn sur la pavimo de la strato li faris tian bruon, kvazaŭ dudek paroj da kamparanaj lignoŝuoj marŝus. "Kaptu lin! Kaptu lin!" kriis Ĝepeto. … el "La aventuroj de Pinokjo" (それで、かわいそうなジェペットさんは、彼のあとから走りはじめました。とても追いつけそうにないと知りながらも。だって、そのいたずら小僧のピノキオは、ウサギのように飛びはねていったからです。そして、道路の敷石の上を木靴で走ったので、まるで20人もの農夫たちが木靴をはいて行進しているようなやかましい音を立てました。「やつを捕まえておくれ！やつを捕まえて！」と、ジェペットさんが叫びました。）（2003.12. 24)
＊ esplori 〔動詞〕 @ (ion, ĉu) 〔未知のことを究明するため〕調査する、探求する：A (ion) 探索する、踏査する：B [法律] ＜事件を＞審理する、調査する；＜証人などを＞取り調べる：C [医学] 診断的検査をする：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'investigate, study; explore' に相当します。「研究者、リサーチャー」は 'esploristo' です。Baza E Radikaro では「何か知られないもの、あるいは、隠されているものを明らかにするために注視する（rigardi, por malkovri ion nekonatan aŭ kaŝitan)」です。昨日の vana の用例に続く文章です。
Sed ankaŭ neniu foriris, kaj se mi estus kuraĝa virino, mi kompreneble estus irinta en la antaŭĉambron por esplori tiun nigran, senluman ejon por vidi, ĉu tie estas iu.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （しかも、誰も出て行かなかった。だから、もし私が勇気を持ち合わせた女なら、もちろんのこと、その明かりがなく暗い場所に誰かがいるかどうか見るべく探索をしに、その前室へ私は出かけたことだろう。）（2006. 10. 21.)
＊ esprimi 〔動詞〕 (ion) @〔言葉で〕表現する、言い表す、〔表情やしぐさで〕表出する、示す。A〔式・単位などで〕表す；〔式などが〕表す。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'express' に相当します。下例では名詞に変えています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'vortigi, vortumi; montri per movoj, vizaĝo,... siajn sentojn kaj pensojn' です。昨日の navigi の用例に続く文章です。
Efektive okazis grava bruo en la ŝtuparo; oni tie paŝis tien kaj reen, oni eĉ aŭdis doloran krion.
Morrel leviĝis por malfermi la pordon sed liaj fortoj perfidis lin kaj li refalis sur sian seĝon
Ambaŭ viroj restis vid' al vide, Morrel tremanta per ĉiuj siaj membroj, la fremdulo rigardante lin per esprimo de profunda kompato. La bruo ĉesis, sed oni tamen kredus, ke Morrel atendas ion; tiu bruo havas kaŭzon kaj devas havi sekvon.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （事実、階段のほうに、えらいもの音が聞こえていた。往ったりきたりする足音、沈痛な叫び声さえ聞こえていた。モレル氏は、戸を開けに行こうとして立ちあがった。だが、彼にはそれだけの力がなかった。そしてふたたび、どっかと腰をおろしてしまった。二人はじっと向かいあっていた。モレル氏は全身をおののかせ、客は同情の面持ちで彼を見つめていた。もの音は止んだ。だが、モレル氏は、なにごとかを待ちかまえているらしかった。まさに、原因あっての物おとだった。やがて、結果もあらわれてくるはずだった。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 7. 14.)
esprimi 〔動詞〕 表現する。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例の最初は合成語で、非・不を示す接頭辞 'ne-' をつけ、さらに昨日のこの欄にも出てきた受身の可能を示す接尾辞 '-ebl' をつけ、形容詞語尾と対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「単語にする、言葉にする；自分の感情や考えを、動きや顔などで示す (vortigi, vortumi; montri per movoj, vizaĝo,... siajn sentojn kaj pensojn)」です。
Post semajno mi eksentis neesprimeblan altiron al la palaco. Estis malfacile esprimi mian senton kaj pli malfacile por aliaj kredi tion. La tuta palaco kvazaŭ viva estaĵo komencis engluti kaj malrapide digesti min en sia stomako.
… "Malsata ŝtono" （一週間後、この宮殿に私は表現のしようがない引きつけられるようなものを感じはじめていた。私が感じたものを言葉にするのは難しかったが、そのことを他の人に信じてもらうのはもっと難しかった。宮殿全体がまるで生き物のように私を飲み込み、その胃袋の中で私をゆっくりと消化しはじめていた。）（2005. 11. 26.)
＊ establi 〔動詞〕 創立する、創設する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'establish' に相当します。下例では「行為の具体化されたもの」を示す接尾辞 '-aĵ' をつけ「創設されたもの〔官庁・学校・企業ほかの機関や団体を指すことが多い〕《「エスペラント日本語辞典」》」を意味する名詞として使っています。Baza E Radikaro では「組織、企業などを組織し、整える （fondi kaj aranĝi organizon, entreprenon,...)」です。昨日の bedaŭri の用例に続く文章です。
"Kompreneble! Nu, jen la esencaj faktoj! Antaŭhieraŭ, tio estas en lundo, telefonis je la oka kaj duono matene la direktoro de Reĝa Hotelo. Kiel vi probable memoras, ĝi estas la sola luksa establaĵo en nia urbo. La aliaj loĝejoj, ĉu hoteloj, ĉu moteloj, ĉu apartamentaroj, celas la turistojn de moderaj rimedoj. Sed mi deflankiĝas. Kion la direktoro volis sciigi al ni, tio estas, ke domservistino ĵus trovis en ĉambro virinan kadavron."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「もちろんです！ さて、核心となる事実なんですが。一昨日のこと、すなわち月曜日なのですが、朝8時半にレージャ・ホテルの支配人から電話がありました。あなたもおそらく覚えておいででしょうが、それは私たちの町で唯一の豪華な施設なのです。他の住居といったら、ホテルだろうと、モーテルだろうと、集合住宅だろうと旅行者を当てにした手ごろな価格のものなんです。でも、話が横道にそれました。支配人が私達に知らせようとしたのは、すなわち、ルームサーヴィスの女性がたった今客室で女性の死体を発見した、というものでした」）（2009. 2. 19.)
＊ estingi 〔動詞〕 (ion) @〔火を〕消す、〔火事を〕消火する、〔明かりを〕消す、〔電気器具などを〕消す、...のスイッチを切る。A＜転義＞〔活力のあるものを〕消す、絶やす、消滅させる；〔渇きなどを〕消し去る、きれいさっぱり消し去る、帳消しにする；〔種族や家系などを〕絶滅させる、根絶やしにする。B [医学] 〔機能を〕消滅させる、停止させる。C [化学] 水和する、消和する。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'extinguish, put out' に相当します。Baza E Radikaro では「火をなくする（forigi fajron)」です。先週末の timi の用例に続く文章です。
Nenio, kio estas tiel konsterna, ke ĝi forpelas la loĝantojn de la malriĉaj laponaj kabanoj en la timigan fantoman vintronokton, estingas la fajron en la kameno kaj la lampon sur la tablo -- ?
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （「無」はあまりにも肝をつぶすようなものなので、恐ろしげな幽霊の出没する冬の夜、住人たちを貧しいラップランドの小屋から追いやってしまうのだが、それが暖炉の火や机の上のランプの灯りを消してしまうのか？）（2006. 11. 28.)
＊ estonteco 〔合成語・名詞〕 未来。 … esti (-である）＋ -ont- (能動未来分詞）＋ -ec- (性状を示す）。元日にふさわしい例文のつもり。 Paŭlo: Kiel mi ŝatus esti en UK hodiaŭ kun ŝi, parolante Esperanton kun multaj eksterlandanoj, kiuj fariĝas miaj amikoj! Ho, estonteco! Ne forgesu min! Sinjoro: Via estonteco certe estos bona, Paŭlo. Vi estas bona laboristo. Se vi ne iros al unu kongreso, vi iros al la sekvonta. (パウロ：今、彼女と一緒に世界大会にいられたらどんなに素敵だろう。私の友達になってくれる、たくさんの外国人とエスペラントで話しながら。未来よ、私を見捨てないでくれ！ 男の人：君の未来はきっと良いものだよ、パウロ。君は立派な働き者だよ。次の世界大会に行けなかったとしても、その次のにはゆけるだろうよ）（2003.1. 1)
＊ estro 〔名詞〕 首長、頭目、長官、マスター。《「新選エス和」》 …重要単語です。接尾辞（長を示す）としても良く使われます。例えば 'urbo（町）' と合わせた 'urbestro' は「町長」です。Baza E Radikaro では「指導する、支配する、司会する人（町長、学校長、船長，...）（homo kiu gvidas, regas, prezidas (urbestro, lernejestro, ŝipestro,...))」です。昨日の tuj の用例に続く文章です。
La sevisto respondis: "Mia estro alvokas vin." Al Sasivusan ne plaĉis la rigardo de scivolaj okuloj de pasantoj, kaj tial li ne plu demandis la serviston, sed eniris la veturilon.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （使用人が答えた。「私の主人があなたを呼んでいます」サシヴサンは、通行人に好奇心に満ちた目で見られるのがいやだったので、使用人にたずねることはもうやめにして、乗物の中に入った。）（2005. 8. 26)
Ŝakmato etendis sian grandan manon al Partridge kaj ridaĉis.
"Premu la manon de la nevenkebla arkta ĉampiono -- la ŝakmajstro de la nordo! Vi devos streĉi vian cerbon multe pli forte, mia amiko, se vi volas venkobati min!"
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （チェックメイトは大きな手をパルトリッジに差し出し、下卑た調子で笑った。「無敵の北極チャンピオン、北のチェス名人の手をとってくれ！ もしあんたがおれを打ち負かしたいと思うのなら、我が友人よ、もっと一生懸命あんたの脳をしぼらないと」）（2010. 10. 16.)
etendi 〔動詞〕 （腕などを）のばす；（品物などを）さし出す；ひろげのばす。《「新選エス和」》 … 英国語の spread, extend に相当。Baza E Radikaro では、「まっすぐにする、ひろげる、長くする（rektigi, malvolvi, plilongigi)」です。昨日の nivelo の用例につづく文章です。 "Oni ankoraŭ diras, ke ĝi atingos nin en septembro." "Mi opinias, ke tio estas prava. Ĝi etendiĝas tre egale ĉirkaŭ la tuta mondo. Ĉiuj lokoj en la sama latitudo ricevas ĝin proksimume la saman tempon." "Oni diras, per la radio, ke ĝi jam atingis Rockhampton." La ŝipestro kapjesis. "Kaj ĉe Alice. Ĝi venas egale ĉe la samaj latitudoj." Lia gastiganto ridetis iom senespere. "Ne valoras sin torturi. Ĉu pluan viskion?" "Ne nun dankon." … el "Sur la bordo" （「まだ皆はそいつが9月に我々のところにやってくると言っていますよ」「正しいと思います。世界中に同じように広がっています。緯度が同じ場所なら、だいたい同じ時期にそいつを受け入れることになります」「ラジオで言っていたのだが、ロックハンプトンがすでにやられたとか」艦長はうなずいた。「そして、アリスも。そいつは同じ緯度なら同じようにやってきます」ホスト（の農園主）は少しばかり絶望的になって微苦笑した。「悩んでも何の役にも立ちません。ウイスキーをもう一杯いかがです？」「いや、今のところは、結構です」）（2004. 4. 14.)
＊ eterna 〔形容詞〕 永劫（ごう）の；永久の。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'eternal' に相当します。Baza E Radikaro では「ずっと続いている；始めもなく終わりもない；いつの時点においても；いつも (ĉiam daŭranta; senkomenco kaj sen fino; por ĉiu tempo; ĉiama)」です。昨日の re〜 の用例に続く文章です。
Mi pensis ankaŭ, ke la afero pri nevidebla fontano ŝprucinta kaj pri eterna muziko tamen estas afero, kiun devus priskribi eminentaj poetoj, sed la fakto estas, ke mi ja estas kolektisto de kotonimposto en Boriĉ kaj ke mi gajnas kvarcent kvindek rupiojn monate.
… "Malsata ŝtono" （私はこんな風にも考えた。すなわち、水を噴き上げている目には見えない噴水やら、永遠の音楽やらは、著名な詩人たちが事細かに書く事柄であると。事実は、私はボリッチに住み、月に４５０ルピーを稼ぐ一介の綿税の収税人なのだ。）（2006. 2. 1.)
＊ etoso 〔名詞〕[文学] 〔作品の与える〕精神的ムード、気品、エートス。《「エスペラント日本語辞典」》 …少し専門的な単語です。英国語の 'ethos, atmosphere' に相当します。Baza E Radikaro では「ある団体に存在しているおかげで、あるいは、周囲のおかげで抱く共通の感覚 （komuna sento, pro estado en iu grupo aŭ pro la ĉirkaŭaĵo)」です。昨日の bandaĝo の用例に続く文章です。
La etoso en nia societo komencis fariĝi iom malvarma, kaj tiu situacio aŭguris nur malbonon. Io ne estis en ordo ĉe Cunningham, sed pri unu afero li pravis. Ĉe la sunsubiro ankoraŭ restis proksimume dudekmejla vojo inter ni kaj la kampadejo.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （私たち一行の雰囲気は少し冷たいものになり始めた。そして、そういった状況は、ただ悪の前兆となるだけだった。カニンガムの場合、何か調子が狂っているようだったが、一つの点に関して彼は正しかったのだ。日没の時点で、我々がいる所とキャンプ地との間にはまだおよそ20マイルの道のりがあったのである。）（2007. 4. 4.)
＊ evakui 〔動詞〕 撤退する；明渡す；引揚げる。《「新選エス和」》 … 少しばかり特殊な意味を持つ単語です。下例では、-iĝi をつけて「その状態・結果が生じる」を意味します。昨日の morti の用例につづく文章です。 "Vi estas mararmea oficiro," diris la bienisto, "do vi pli alkutimiĝis al tia afero ol mi." "Ĉu vi evakuiĝus?" demandis la ŝipestro. "Ĉu vi iros alien, kiam ĝi alproksimiĝos? Ĉu al Tasmanio?" "Ĉu mi? Ĉu forlasi ĉi tiun lokon?" demandis la bienisto. "Ne, mi ne foriros. Kiam ĝi alvenos, mi mortos ĉi tie, sur ĉi tiu verando en ĉi tiu seĝo, kun trinko en la mano. Aŭ en mia lito. Mi ne forlasos ĉi tiun lokon." "Mi opinias, ke la plej multaj same sentus, post kiam ili alkutimiĝas al la ideo."
… el "Sur la bordo" （「あなたは海軍の士官ですから」と、農園主はいった。「私よりもこういったことにはずっと慣れておられます」「あなた方は、どこかへ移られますか？」と、艦長がきいた。「そいつが近づいてきた時に、あなた方はどこか別のところへ行かれますか？ タスマニアとか？」「私が、ですか？ この場所を捨てて？」と、農園主はきいた。「いいえ、私は出てゆかないでしょう。そいつがやって来たら、私はここで死にます。このベランダで、飲物を手にしてこの椅子に座ってね。あるいは、自分のベッドでね。私は、ここから出てゆきませんよ」「大部分の人が、この事態に慣れてしまって、同じように感じているのではないかと私は思います」）（2004. 4. 23.)
＊ Eŭropo 〔名詞〕 ヨーロッパ。《「新選エス和」》 …重要単語です。これは固有名詞なので大文字で書きますが、下例では '-an（成員・住民などを示す）' をつけて「ヨーロッパ人」と普通名詞（小文字で書く）としています。Baza E Radikaro では「（大陸の名前）（実際はアジアと一緒になった一つの大陸：ユーラシア）（（nomo de kontinento) (fakte unu kontinento kun Azio: Eŭrazio)）」です。昨日の vaporo の用例に続く文章です。
En la ŝipo estis juna eŭropano -- estro de ŝipkompanio -- kaj malmultaj pasaĝeroj. Inter la pasaĝeroj troviĝis kelkaj el la vilaĝo de Sasivusan.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （船には若いヨーロッパ人−船会社社長なのだが−と、数は少ないが乗客がいた。乗客の中にはサシヴサンと同じ村の人が、数人いた。）（2005. 4. 8.)
＊ evento 〔名詞〕行事、大きな催し物、イベント；＜転義＞社会的関心を集める出来事。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'event' に相当します。発音はカタカナ語と違って＜エヴェント＞です。Baza E Radikaro では「（多数の人にとって）重大な出来事 ((por multaj) grava okazaĵo)」です。昨日の precipe の用例に続く文章です。
"Li certe rakontos al vi pri multaj gravaj eventoj dum la regado de Felipe la 4-a, eventoj neniam registritaj sur la flaviĝintaj, polvokovritaj paperaĉoj, kiujn vi trafoliumas en niaj arkivejoj."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「彼（訳注：ヴェラスケス）はあなたにフェリペ4世が統治した時期に起きた多くの重大な出来事について、必ず話をしてくれるでしょう。あなたが私どもの古文書収蔵庫で頁を繰っているような紙たば、黄ばみほこりをかぶった紙たばの上に、一度も記載されたことがないような出来事についてです」）（2007. 10. 6.)
＊ evidenta 〔形容詞〕 ＜証明の必要がないほど明らかな＞明白な、明らかな。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'obvious, evident' に相当します。下例では語尾を変えて副詞として使っています。Baza E Radikaro では「誰にもはっきりしている；皆に知られている；自明の （klara por ĉiuj; konata al ĉiuj; memkomprenebla)」です。昨日の trunko の用例に続く文章です。
Neniu estis videbla, kaj estis evidente, ke lia savinto sin okupis boncele en alia ĉambro, ĉar la preparado de apetitopika manĝaĵo iom brue daŭris. Post ne longe paŝoj alproksimiĝis kaj profunda voĉo diris:
"Ha, vi vekiĝis."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （誰も見なかったが、彼を救った男が別の部屋で良いことをしようと一生懸命になっているのは明らかだった。なぜなら、食欲をそそる料理を用意する作業が少しばかり大きな音をたてて続いていたからだ。間もなく足音が近づいてきて、低い声があがった。「やあ、君、目が覚めたか」）（2010. 5. 12.)
＊ eviti 〔動詞〕 避ける、身をかわす。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'avoid, restrain, evade' に相当します。「...される価値がある」を示す接尾辞 '-ind' をつけた 'evitinda' は「好ましくない」という意味で良く使われます。Baza E Radikaro では「(できることなら）（危険がありそうなので）誰か／何かのところへ行かない；(できることなら）（好きでないので）誰かと話をしない；(できることなら）何かをしない ((prefere) ne iri al iu/io (pro ebla danĝero); (prefere) ne paroli kun iu (pro malŝato); (prefere) ne fari ion）」です。昨日の gluti の用例に続く文章です。
Inter la personoj kiuj loĝis tri noktojn en tiu palaco, nur Meher Ali eliris kiel frenezulo kaj la aliaj ne sukcesis eviti englutiĝon.
… "Malsata ŝtono" （その宮殿で三夜過ごした者のうちで、ただメヘール・アリだけが狂人となって逃れ出ただけで、他の連中は飲み込まれるのを避け損なったのだ。）（2006. 6. 15.)
＊ ezoko 〔名詞〕 かわかます。《「新選エス和」》 … 山室 訳では、ここのところが「擬餌ばり」となっています。カワカマスを釣るときは擬餌ばりをつかうのでしょうか？ 下の文章は前回の okazi の用例
の続きの文章です。
La Muminfamilio trankvile eniris la domon por serĉi donacojn. La patro elektis sian plej bonan ezokokaptilon, kiu kuŝis en tre bela skatolo. Sur ĝin li skribis "Por Kristnasko", kaj metis ĝin eksteren en la neĝon. La Snorkfraŭlino demetis sian piedringon kaj suspiris iomete, kiam ŝi ĉirkaŭvolvis ĝin per silkpapero. … el "Muminvalo" (そこでムーミン家のものたちは、しずかに家の中に、プレゼントにするものをさがしにいきました。ムーミンパパは、とてもきれいな箱にはいった、いちばん上等のカワカマス用の釣具をえらびました。そして箱の上に「クリスマスさま」と書いて、それを外の雪の上においたのです。スノークのおじょうさんんは、くるぶしかざりをはずして、ちょっとため息をついてから、それをきぬ紙につつみました。（スウェーデン語からの山室 静訳の「擬餌ばり」のところなどをかえてのせました））（2003.11. 2)
＊ fabelo 〔名詞〕@ [文学] おとぎ話、メルヘン、童話。A＜転義＞夢物語、絵空事、たわごと。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'fairy-tale, story' に相当します。下例では副詞語尾をつけています。Baza E Radikaro では「気晴らしの冒険物語で、たいていは大変古い時代のもので、ときには超能力を持った想像上の英雄のもの；信じがたい、あるいは、信用できない話、あるいは、主張 （distra aventura rakonto, ofte tre malnova, pri imagitaj herooj kun foje supernaturaj kapabloj; ne kredebla aŭ ne kredinda rakonto aŭ aserto)」です。昨日の prerio の用例に続く文章です。
Senkoste li ricevos ĝin, kaj estas fabele fekunda tero, kia nenie ekzistas en la malnova lando. Li ĝojas pro la bona ŝanco, sed tamen li hezitas, io retenas lin.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （無料で彼はそれを受け取ることになっていて、古い土地にはどこにも存在しないような、おとぎ話にあるような豊かな土地だ。彼はそんな幸運に喜んだが、彼はためらっている。何かが彼を引き止めている。）（2008. 3. 26.)
Ŝi tiel afable radiis per buŝo kaj okuloj, ke li ne povis ne respondi per larĝa rideto.
"Ne estis necese, ke vi tiel ĝenu vin, s-ino Tonkins. Mi povis facile atendi ĝis proksima semajno -- mia kutima tago." Li konstatis, ke li estas mizera malkuraĝulo.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼女の目や口元に好意がありありと見て取れたので、彼はおおらかな微笑を浮かべて返事をせざるを得なかった。「そんなに気を使われることはありませんよ、トンキンスさん。私、次の週まで、というのは次にお仕事させていただく日ということですが、待つのはたやすいことだったのですよ」彼は自分が哀れな意気地なしだということを認めた。）（2009. 11. 12.)
facila 〔形容詞〕 容易な；くつろいだ；軽やかな。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'facile' に相当します。下例は副詞語尾 '-e' をつけていますが、英国語の副詞は 'facilely' です。正反対を意味する接頭辞 'mal-' をつけた 'malfacila' は「難しい」です。Baza E Radikaro では「簡単に、問題なく出来る (simple, senprobleme farebla)」です。昨日の genuo の用例に続く文章です。
Mia akompanantino facile transpaŝis liajn piedojn kaj per mano flanketenis parton de la kurteno.
… "Malsata ŝtono" （私の同伴の女性は易々と彼の足をまたいで通り過ぎ、手でカーテンの一部を横に開けた。）（2006. 2. 22.)
＊ fago 〔名詞〕 ブナ。《「新選エス和」》 … 下例には、このほかにも木の名前が出てきます。実際の木と単語を結びつけて覚えると忘れないのでしょうが...。昨日の valizo の用例につづく文章です。 "Mi esperas, ke jes," ŝi diris, dum ili supreniris en la kabrioleton, kaj ekiris al la vilaĝo. Preskaŭ tuj li diris: "Jen estas fago! Jen alia!" Ŝi scivoleme lin rigardis. "Estas multaj en ĉi tiu regiono," ŝi diris. "Estas pli malvarmete en la montetoj." Li ravite rigardis avenuon da arboj. "Jen kverko, kiel granda ĝi estas! Mi opinias, ke mi neniam vidis kverkon tiel grandan. Jen estas acero." Li turniĝis al ŝi. "Estas ĝuste kiel avenuo da arboj en malgranda urbo en Usono." … el "Sur la bordo" （「本当だということにしましょう」と、彼女はいった。二人は馬車に乗りこみ、村の方へと出発した。ほとんどすぐに、彼がいった。「あっ、ブナだ！ あちらにもある！」モイラは艦長を不思議そうに見た。「このあたりにはたくさん生えていますわ」と、彼女がいった。「丘のあたりは少し気温が低いのです」彼はうっとりと並木道をながめた。「カシが生えている。何て大きいんだ！ こんな大きいカシは私は見たことがありませんよ。これは、カエデですよ」彼は彼女の方を向いた。「まさにこれはアメリカ合衆国の小都市によくある並木道ですよ」）（2004. 4. 1.)
＊ faifi 〔動詞〕 口笛を吹く、ヒューと吹く・鳴る。《「新選エス和」》 … Sten さんの作品で、fajfi pri io が、語注で「気にしない、世話をしない」というスラングである、とあります。 Veturante de la bieno Braten Roger Svedberg sentas, ke estas tempo lasi la kazon Murdito ĉe Torn por kelka tempo. Plenumi krimenketon kelkfoje similas eduki infanon. Se oni trudas kaj klopodas tro intense, tiam ĝi baraktas kontraŭe kaj ne emas kunlabori, sed se oni dum kelka tempo lasas ĝin, fajfas pri ĝi, tiam foje io povas okazi per si mem. Li decidas lasi la kazon en relativa paco, por ke ĝi maturiĝu kiel bona vino. … el "Falĉita kiel fojno" (ブラテン農園から車を運転しながら、ロガー・スベドベルグは、「トルンの殺された男」はしばらく放っておく時期にきたと感じていた。聞き込みを上手くやるのは、時には子どもの教育に似ている。あまりしつこく踏み込んで世話を焼いたりすると、子どもは反対に暴れて協力しようとしないが、しばらく放っておいてやり無視していると、ひとりでに何かが起きることが時どきある。彼は、良いワインが熟すのを待つように、この事件をそっとしておくことに決めた。）（2003.5. 11)
＊ fajna 〔形容詞〕 純良な、上等な、微妙な、きめの細かい、極細の。《「新選エス和」》 … 英国語の fine に相当します。使いながら覚えましょう。下の用例は、昨日の ezoko の用例に続く文章です。 Kaj la patrino malfermis sian plej sekretan tirkeston kaj elprenis libron kun koloraj bildoj, la solan kloran libron en la tuta valo. Tio kion la Mumintrolo enpakis, estis tiel fajna kaj privata, ke neniu rajtis vidi ĝin. Eĉ ne poste, dum printempo, li parolis pri tio, kion li fordonacis. Poste ili ĉiuj kune sidiĝis en la neĝo kaj atendis la katastrofon. … el "Muminvalo" (それから、ムーミンママは、ママのひみつのひきだしをあけて、色ずりの絵の本をとりだしました。これはムーミン谷で、ただ一さつの色のついた本でした。ムーミントロールのプレゼントは、とてもふんぱつした、ないしょのものでしたから、だれにも見せませんでした。ずっとのちの、春になってからでも、かれはじぶんがプレゼントになにをだしたか、だれにも話しませんでしたっけ。それからみんなは、また雪の中にすわって、こわいものがくるのを、まちかまえていたのです。（スウェーデン語からの山室 静訳をエスペラント訳に合わせ、ほんの少し変えました））（2003.11. 3)
＊ fajro 〔名詞〕 @火。A火事、火災。B＜転義＞激情、熱情。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'fire' に相当します。Baza E Radikaro では「炎を上げて燃えること （brulado kun flamoj)」です。昨日の kondiĉo の用例に続く文章です。
"Bartolomeo. La horoj malrapidas de tago al tago kun turmento kaj ŝajnas, ke la horoj de taglumo estas senfinaj kaj same pri la nokto, kiam la horoj de mallumo daŭras tiel longe, ke ofte mi kredas, ke eterna nokto trafis la mondon, ke neniam plu la suno leviĝos. Vere estas, ke ofte kantas la buŝo, kiam ploras la koro. Sed tio estas afero pasinta. Bartolomeo, ekbrulas fajro en mia animo. Estas nun, ke mia koro parolas kaj volas peti, ke --"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「バートロミューさん。時間は苦しみと共に一日また一日とゆっくりと過ぎて行きます。そして、明るい昼間の時間は果てしなく長く、夜も同じようにです。暗闇の時間が大変に長く続くと、しばしば、永遠の夜が地球を支配し、もはや太陽は昇ってこないかのように私には思われることがあります。口では歌を歌っているのに、心は泣いているというのは本当のことです。でも、それはもう過ぎたことです。バーソロミューさん、私の心に火がともりました。今、私の心が語りかけるのです、そしてお願いしたいのです...」）（2009. 10. 28.)
fajro 〔名詞〕 火；火事； f. 血気、熱。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'fire' に相当します。「用具・装置・手段｣を示す接尾辞 '-il' をつけた 'fajrilo' は「ライター；点火器；発火剤」です。Baza E Radikaro では「炎を上げて燃えること（brulado kun flamoj)」です。昨日の kanti の用例に続く文章です。
'Ho, fajro! La forkurinta papilio revenis por sin mem bruligi! Ĉifoje vi pardonu al mi, bruligu ĝiajn flugilojn -- nu, ĝin tute bruligu.'
… "Malsata ŝtono" （「おお、火よ！ 飛び去った蝶が自らを燃やそうと戻ってきた。今度のことは、お前たち、私を許しておくれ、この羽根を燃やしておくれ。そう、それを全て燃やし尽くしてくれ。」）（2006. 5. 18.)
＊ fako 〔名詞〕 @ (1) 〔戸棚・箱などの内部の〕仕切り〔仕切られた区画のこと〕。(2) 〔格子模様の〕ます、 = ĉelo. (3) 〔列車などの区切られた〕客室、コンパートメント、 = kupeo. A (1) 〔学問・職業などの〕専門（領域）。(2) 〔組織の〕一部門、部、課。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'compartment, pigeonhole; branch, specialization, department; square (on a chessboard)' に相当します。Baza E Radikaro では 'parto de kesto aŭ ŝranko, apartigita per septoj (vandoj) de aliaj fakoj; dividaĵo de surfaco apartigita per linioj de aliaj fakoj, ekzemple de ŝak- aŭ dam-tabulo; temaro por lerni aŭ studi, apartigita de aliaj temaroj; temaro kiun iu lernis aŭ studis (por sia laboro); laboro, por kiu necesas lerni aŭ studi certan temaron' です。先週末の entuziasmo の用例に続く文章です。
"Mi timis, ke tiaj problemoj estas ekster mia fako. Mi jam menciis, ke mi --"
"Ne grave. Ni nun havas multe da tempo ĉi tie -- efektive la tutan vintron. Antaŭ ol forveturi, vi estos tiel sperta kiel mi."
Baggs remetis la figurojn en la skatolon.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「その手の問題は私の専門外だと思うが。もう言ったと思うけど、私は...」「大したことはないよ。ここでは時間がたっぷりあるんだ。実際、丸まる一冬がね。ここを出て行くまでに、あんたは俺と同じくらいに上手くなっているよ」バグスは駒を箱に戻した。）（2010. 7. 13.)
＊ fakto 〔形容詞〕 事実、真相。《「新選エス和」》 … 重要単語です。下例のように副詞語尾をつけて、英国語の熟語 'in fact' に相当する「実際に；実は」の意味でよく使われます。Baza E Radikaro では「疑いようもないこと；確かなこと；照会しうる真実（io, pri kio ne ekzistas dubo; efektivaĵo; kontrolebla veraĵo)」です。先週末の modesta の用例に続く文章です。
Nu, tial tiun tagon li fakte ne havis tempon vidi Giribalan; tiun tagon ŝi ankaŭ ne havis berojn en sia antaŭtuko; ŝi fakte hontetis porti berojn post la okazintaĵo, kiam oni trovis en ŝia antaŭtuko nur semojn de beroj formanĝitaj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （さて、そんなわけで、その日、実際彼はギリバーラに会う時間がなかった。その日、彼女も自分の前掛けの中に果実を入れていなかった。実は、彼女は食べてしまった果物の種だけしか入っていない前掛けをしていたという、あの出来事があって以来、果実を持って行くのが少し恥ずかしかったのだ。）（2005. 2. 9.)
La vetero daŭre malamikiĝis tiel, ke eĉ la hidrargo humile ŝrumpiĝis en sia strikta nesto por eviti la malvarmon. Nigre griza velura mantelo kovris la ĉielon kaj ankoraŭ la temperaturo falis.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （天候はずっと非友好的で、（寒暖計の）水銀さえも窮屈な居場所で寒さを避けてつつましく身を縮めていた。黒灰色のビロードのマントが空を覆い、気温もさらに下がった。）（2010. 9. 14.)
fali 〔動詞〕 落ちる；たおれる；降る。f. 亡びる；陥る。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'fall' に相当します。下例では接頭辞 'de-（分離・起点などを示す）'
をつけています。Baza E Radikaro では「上方から下方へすばやく動く（rapide moviĝi de supre malspuren)」です。昨日の baldaŭ の用例に続く文章です。
De tiu tago Giribala ne plu eliris el sia hejmo. Tial ŝi ne plu ekhavis okazon montri al Sasidada, ke ŝi ne estas ĉagrenita. La pluvosezono plene komenciĝis, la bakulfloraro defalis.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （その日からギリバーラはもう自分の家から外へ出なくなりました。それで、彼女はサシさんに自分がもう心を痛めてはいないということを伝える機会がなくなりました。もうすっかり雨季になり、一面に咲いていたバクラの花も落ちてしまいました。）（2005. 3. 24.)
＊ faldo 〔名詞〕 @折り目〔折った跡〕、折りじわ。A〔各種の〕ひだ。B≪転義≫隠れた部分、ひだ。C [コンピュータ] 〔行末の〕回り込み、折り返し、ラップアラウンド。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'fold' に相当します。下例では「その状態への変移」を示す接尾辞 '-iĝ' をつけ動詞の過去形として使っています。Baza E Radikaro では動詞形 'faldi' について「ある薄いものを二つに、あるいは、数回曲げ片方が他方に重なるようにする （duoble aŭ pluroble fleksi ion maldikan, tiel, ke unu parto ekkuŝas sur alia parto)」です。一昨日の krusto の用例に続く文章です。
Li histerie vokis kaj ŝanceliĝis en direkto al la pordo. Lia lasta memoro estis, ke liaj piedoj kolapse faldiĝis kaj kun strangolita krio li senkonsciiĝis, antaŭ ol atingi la pordon.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （彼は狂ったように叫び、ドアの方へよろけた。彼の最後の記憶は彼の足が虚脱したように崩れ折れたことだった。そして、ドアに到達する前に彼は首を絞められたかのように絶叫し、意識を失った。）（2010. 5. 1.)
＊ falsi 〔動詞〕 @偽造する、＜…の＞まがい物をつくる、模造する、偽作する；＜酒や牛乳に＞混ぜ物をする、 = adulteri （不純物を混ぜる）。A＜文書・数字などを＞偽る、改ざんする；捏造（ねつぞう）する；《転義》＜事実を＞ねじ曲げる、＜意図を＞曲解する、 = tordi （ねじる）。B＜…に＞いかさまの細工をする、＜はかりなどの＞量目をごまかす。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'falsify; counterfeit, forge, fake' に相当します。下例では形容詞語尾を付けています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'fari ion tiel, ke homoj pensas, ke ĝi estas vera, dum ĝi ne estas vera (ekzemple: falsi monon)' です。昨日の gvati の用例に続く文章です。
- Ha! sinjoro, diris Coclès siavice, kion signifas tio, la Faraono?
- Nu, miaj infanoj, diris Morrel levante sin, ni iru por vidi, kaj Dio kompatu nin, se tio estas falsa novaĵo.
Ili malsupreniris; meze de la ŝtuparo atendis S-ino Morrel: la kompatinda virino ne aŭdacis supri.
Post momento ili troviĝis sur la strato Canebière.
Estis homamaso ĉe la haveno.
Tiu tuta homamaso malfermiĝis antaŭ Morrel.
-La Faraono, la Faraono! diris ĉiuj tiuj voĉoj.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「（ああ、）旦那さま!」と、コクレスが（次に入ってきて）叫んだ。「ファラオン号とはいったいどうしたことでございましょう？」「さあ、みんな、」と、モレル氏は立ちあがりながら言った。「さ、（見に）行ってみよう。もしこれがまちがいだったら、神さま、どうかわたくしどもをお憐れみくださいますよう。」一同は階下におりて行った。階段のなかほどのところに、モレル夫人が待っていた。かわいそうに、夫人はあがってこれずにいたのだった（あがってくる勇気がなかったのだ）。モレル氏は、飛ぶようにしてカヌビエールの町へ出た（しばらくすると、彼らがカヌビエール通りにいるのが見られた）。港には、人々が群れを成していたのだが、モレル氏を見ると道を開けてくれた。「ファラオン号だ！ ファラオン号だ！」と、人々は声を揃えて叫んでいた。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2012. 1. 18.)
falsi 〔動詞〕 偽造する；改ざんする；事実を曲げる；混ぜ物をする。 《「新選エス和」》 … 重要単語です。Baza E Radikaro では形容詞形（falsa) について「本物でない；本物に見せかけた（malvera; kvazaŭ-vera)」としています。下例の2番目では、dento（歯）＋ -ar（同種の物の集団）とあわせ合成語で「入れ歯」としています。合成語を作り易いのはエスペラントの利点です。昨日の rando の用例に続く文章です。
Per sia unua movo ŝi elstreĉis la brakon al la nokta tableto, kaj el la glaso kun akvo ŝi elprenis sian falsan dentaron. Dum tiu operacio la ĉielarko malaperis de la plafono. Tuj poste ĝi reaperis vigle ondumanta, sed... sen la serio de montetoj. Jen estis la solvo de mia enigmo: komika ĉielarko de glaso da akvo kaj borderita per falsdentaro! Mia kunvojaĝantino ekridis jam antaŭ la fino de la rakonto. Ŝi divenis la finon kaj ĝi amuzis ŝin. Nun ni kune ridis.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （「母が最初にしたことは、ナイト・テーブルに手をのばして水が入ったコップの中から自分の入れ歯を取り出すことだった。天井にあった虹が、その間、消えたんだ。すぐにまたひどくゆれながら虹は現れたんだが、...今度は山並みがなくなっていたんだ。それでおじさんの謎が解けたんだ。愉快な虹は、コップの水が作っていて入れ歯で縁どられていたんだ！」私と一緒に旅をしているその女の子は話が終わる前からもう笑いだしていた。その子は結末が当たったので、うれしそうにしていた。それで私たちは一緒になって笑った。）（2004. 6. 24.)
"Vi scias, ke mi ne estas fanatike ludema."
"Vi nomas min fanatikulo?"
"Ne, mi volis diri ŝerce, ke mi neniam estis tre fervora pri ŝako."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「私がキチガイの様に遊ぶたちではないということは、知っていると思うが」「俺のことをキチガイだと言うのかい？」「いや、冗談めかして言いたかっただけさ。私が今まで一度だってチェスで一生懸命勝負したことなんかないってね」）（2010. 8. 10.)
＊ fandi 〔動詞〕 （熱で）溶かす、鋳造する。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro では、「液体にする（likvigi)」です。fandodrato で、フューズです (drato 針金）。納得ですね。昨日の gravuri の用例につづく文章です。 "Johano rakontis al mi pri tio, hieraŭ," li diris. "Ŝajnas, ke iu en F.S.I.E.O. sin okupas pri la historio de kio nun okazas al ni. Ili gravuras sur vitra briko, kaj kiam ili fandas unu brikon sur alian, la skribaĵo estas en la mezo de la vitro." Dwight interesite turniĝis sur sia kubuto. "Mi ankoraŭ ne eksciis pri tio. Kion ili faros pri tiuj?" "Oni metos ilin sur la supro de Monto Kosciusko (Koziusko)," diris Petro. "Ĝi estas la plej alta loko en Aŭstralio. Se la mondo iam ajn estos denove enloĝata, iu devos iam iri tien, kaj ĝi ne estas tiel alta, ke ĝi estas neatingebla." … el "Sur la bordo" （「昨日、ジョンがそのことを私に話してくれたのです」と、彼はいった。「FSIEO (科学工業研究所）の誰かが、現在我々が経験していることを記録しているようなのです。彼らは、ガラスのブロックに彫りこんでその上にもう一つブロックを重ね、書いたものがガラスのまん中になるように溶かすのです」ドワイトが興味を示し、振り向いて肘をついた。「私はそのことをはじめて聞きましたよ。彼らはそれをどうしようとしているのです」「コジウスコ山の頂上に置くのです」と、ピーターはいった。「あれはオーストラリアで一番高い場所です。もしこの世界にいつか人がまた住むようになったら、誰かがいつかそこを訪れるはずで、そして、あの山は登れないほど高い山ではないですし」）（2004. 2. 26.)
Ne miru! Mihok havis tre senteman koron kaj ofte eĉ bagateloj kortuŝis lin. Bagateloj, al kiu lia fantazio donis kortuŝan sencon. Jam li estis servinta al dek-dekunu, kiam la ĉerpkulero haltis en liaj manoj kaj longan momenton surprizite li fiksis sian rigardon al la viro, tenanta sian manĝujon. -- Sinjoro Bardy... Ĉu vi... vi?
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" （驚かないで！ ミホックはとても感じやすい心の持ち主だった。だから、よくつまらないと思えることでさえも彼を感動させることがあった。彼の空想力が感動的な意味合いを与える、つまらないことの数々。彼が十人か十一人に配り終えた時、彼の手にするひしゃくの動きが止まり、驚きのあまり長い間彼の視線は料理入れを携えた男に釘付けになった。「バーディーさん... あなたですか... あなたですよね？」）（2008. 12. 27.)
＊ fantomo 〔名詞〕 @幽霊、亡霊：A [転義] 幻影、まぼろし、実体のないもの：B [電気] ゴースト、虚影信号：C [遊戯] ダミー：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'ghost,phantom; dummy' に相当します。Baza E Radikaro では「姿は見えても触れることができない；見せかけだけで
、真実でないもの (figuro videbla sed ne palpebla; io ne vera, nur ŝajna)」です。先週末の supre の用例に続く文章です。
La sekiĝintaj pinkadavroj ĉe mia vojo etendis siajn sekajn ostajn brakojn kiel timigaj fantomoj.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （私が歩いている道に、枯れた松の死骸が恐ろしい幽霊のように干からびた骨ばかりの腕をのばしていた。）（2006. 7. 25.)
＊ fari 〔動詞〕 @ (ion) 〔物や作品を〕作る（el io …を材料に）。A (ion) 構成する；〔ある値に〕なる。B (ion) 〔抽象的な物事や行為を〕おこなう、する。C (ion) 〔すべき事を〕遂行する。D (ion + io/ia) 〔ある物や状態に〕する。E (iel) 行動する、実行する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。訳語が沢山ありますね。重要単語の証拠です。英国語の 'make; do' に相当します。下例では「その状態・結果が生じること」を示す接尾辞 '-iĝ' をつけ「（ある状態に）なる」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「存在させる；生じさせる；形を与える；要素を組み合わせる (estigi; okazigi; doni formon; kunmeti el elementoj)」です。昨日の drinki の用例に続く文章です。
"Cunningham certe fariĝos tiel ebria, ke li baldaŭ forgesos pri la leono, falos de sur la tegmento kaj ekdormos surtere," mi diris.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「カニンガムは間違いなく前後不覚に酔っ払ってしまうだろうから、やがてはライオンのことなど奴は忘れてしまい、屋根から落っこちて地面の上で寝込んでしまうだろう」と私は言った。）（2007. 6. 30.)
＊ farti 〔動詞〕 (iel) ＜…な＞健康状態にある、体の調子が＜…で＞ある。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'fare' に相当します。初学者が早々に習う 'Kiel vi fartas?' でおなじみの単語です。下例では名詞語尾をつけています。Baza E Radikaro では「（良いあるいは悪い）健康状態にある；健康（あるいは病気）あるいは他の状況のせいで（良いあるいは悪いと）感じる （esti en (bona aŭ malbona) sanstato; senti sin (bone aŭ malbone) pro (mal)sano aŭ aliaj cirkonstancoj)」です。昨日の tornistro の用例に続く文章です。
"Mi ne sentas min ankoraŭ en tute bona farto, sed sufiĉe por komenci skribi kelkajn notojn. Baldaŭ mi devos prepari oficialan raporton, antaŭ ol detaloj nebuliĝos"
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「私はまだ完全に回復した状態だとは感じていないのですが、いくつかコメントを書き始めるには十分回復しています。もう少ししたら、詳しいことがぼやけてしまわないうちに、私は公式の報告書を準備しないといけないのです」）（2010. 6. 9.)
Sub la dekstra brako li premis al si faskon da ligno, sub la maldekstra -- pajlaĵon en malnova gazeto, kaj en la manoj li tenis grandan samovaron. Li penadis paŝadi laŭeble senbrue kaj piedpinte.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼は右脇に押しつけるようにして薪の束を抱え、左脇には−古雑誌に包んだ麦わらを抱えていた。そして、彼は両手で大きなサモワール〔訳注：ロシアの湯沸し〕を抱えていた。彼は爪先立ちで歩いて出来るだけ音を立てないようにしていた。）（2008. 7. 12.)
＊ fato 〔名詞〕 宿命〔定まった運命〕、避けられない運命；《転義》不運、不幸。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'fate' に相当します。先週末の trista の用例に続く文章です。
Kiel la ratoj, kiuj, oni diras, iom post iom forlasas ŝipon antaŭe kondamnitan de la fato je pereo en maro, tiel ke tiuj egoismaj gastoj komplete forlasis ĝin en la momento, kiam ĝi levas la ankron, same, ni diris, tiu tuta amaso da komizoj kaj dungitoj, kiuj ĉerpis sian ekzistadon el la domo de la ŝipekipisto, iom post iom dezertis la oficejon kaj la magazenon.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （人の話に、海難に会う運命の船からは、鼠がだんだん去って行って、いざ船が錨を揚げようというときには、こうした得手勝手なお客さまたちはすっかり船からいなくなるということだが、それとおなじく、これまで船主のおかげで（その建屋から）生計を立てていたたくさんの事務員や使用人たちは、いまではすっかり事務所や倉庫を見限って、（だんだんと）去ってしまっていたのだった。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 6. 7.)
＊ fatalo 〔名詞〕 宿命〔定まった運命〕、避けられない運命；《転義》不運、不幸。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'fate' に相当します。下例では形容詞に変えて使っています。先週末の libera の用例に続く文章です。
Coclès do plu resits en sia fatala trankvileco. Nur S-ro Morrel vidis kun teruro, ke se li devus repagi la 15-an la kvindek mil frankojn de S-ro de Boville, kaj la 30-an, la tridek du mil kvincent frankojn da tratoj, por kiuj li profitis, kiel por la ŝuldo al la inspektoro de la malliberejon, prokraston, li fariĝus ekde tiu monato ruinigita homo.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （したがって、コクレスは、依然運命に安んじていることができたのだった。モレル氏だけは、もし十五日にボヴィル氏の五万フラン、三十日に、これも刑務（所の）監察官の分と同じく猶予してもらった三万二千五百フランの手形を支払わなければならなかったとしたら、すでに今月から破産者になってしまっていただろうことを想像して、思わず身ぶるいした（恐怖の念を持って見ていた）。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第30章 九月五日。）（2011. 9. 21.)
＊ faŭko 〔名詞〕@猛獣や大蛇の口；＜転義＞〔ののしって〕人間の口、大口。A＜転義＞ぱっくり開いた恐ろしい穴；〔ほら穴・トンネルなどの〕開口部。B [工学] 〔機械・器具・トンネルなどの〕大きな開口部。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'jaws, mouth' に相当します。辞典には「 'Fermu la faŭkon!（黙れ）' 《注意》非常にきつい言い方なので乱用しないこと」とあります。Baza E Radikaro では「（猛獣の）大きな口；（ほら穴や、岩と岩とに囲まれた）恐ろしげな開口部 (buŝego (de rabobesto); timiga malfermaĵo (de groto, inter rokoj,...)」です。昨日の interveni の用例に続く文章です。
"Fermu vian faŭkon!" muĝis Cunningham. "Foriru kaj lasu min labori!" Li kaptis Jerry ĉe la brako por senarmigi lin, kaj Jerry provis liberigi sin de Cunningham. Dum la interbaraktado -- riĉ! raĉ! -- disŝiriĝis la bela ruĝa-kaj-flava sportĉemizo de Jerry.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「黙れ！」とカニンガムがわめいた。「向こうへ行ってくれ。俺に仕事を任せてくれ！」彼はジェリーの腕をつかんで棒を取りあげた。ジェリーはカニンガムから逃れようとした。争っている間に、ジェリーの赤と黄色がデザインされた素敵なスポーツシャツがビリビリと音を立てて破れた。）（2007. 5. 18.)
Ah, sed mi volas peti favoron de vi. Mi multe amas ĉi tiun junulinon, Josefan. Mi amas ŝin kiel fratinon. Estu delikata. Traktu ŝin afable. Ŝi estas tiel ekskvizita, tiel sentema...》
＊
Ŝiaj palpebloj leviĝis, kiam la pordo malfermiĝis.
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （ああ、でも私はあなたのご好意に甘えたいのです。私はこの若い女の子、ヨセファをとても大切に思っています。私は彼女を私の妹のように愛しています。思いやってください。彼女に優しく接してください。彼女はとても繊細で、感じやすくて...≫
＊
ドアが開いたとき、彼女はまぶたをもたげた。）（2011. 2. 9.)
＊ feo 〔名詞〕 よう精。《「新選エス和」》 … -in（女性を示す接尾語）をつけて「仙女」。フェイノ、私の大好きな単語です。La nuda feinoという、すてきな読み物があります。下の用例は、昨日の paki の用例に続く文章です。 "Amuzis ŝin imagi ilian miregon, ilian cerbumadon kaj supozojn, kaj ŝi sentis sin sufiĉe bonega. Proksimume kiel tiu feino, kiu simple disdonas dezirojn kaj poste forŝvebas." … el "Muminvalo" (「その人たちがおどろいて、あれこれと考えたり、だれがおくってよこしたんだろうと想像したりするすがたを考えることが、おばさんには楽しかったんだってさ。空をとんでいきながら、たちまち人のねがいをかなえてやる妖精みたいじゃないか。」（山室 静訳をそのままのせました。エスペラント訳と少し合いませんが...））（2003.10. 16)
＊ febro 〔名詞〕@熱〔体温が平熱より高いこと〕、発熱。A＜転義＞〔一時的な〕熱中状態、熱狂；…熱、フィーバー、ブーム。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'fever' に相当します。下例では形容詞語尾をつけています。Baza E Radikaro では「あまりに高い、人の体温 （tro alta temperaturo de homa korpo)」です。昨日の lago の用例に続く文章です。
Lia konscio funkcias kvazaŭ li troviĝus en febra sonĝo. Post la irado sur la prerio li revenas al la realo kaj memoras, ke li estas survoje al sia filo en Stokholmo. Li provas per sia tuta volo teni tiun penson, sed baldaŭ ĝi iel malaperas, kaj li denove vagas sur la senfina, timiga prerio.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼の意識はあたかも熱にうなされて夢を見ているような状態だ。その大草原を歩き続けた後、彼は現実に戻り、ストックホルムにいる自分の息子に会いに行く途中だということを記憶にとどめる。彼は全身の力を振り絞ってその思いを手ばなさないようにがんばったが、やがてそれは訳が分からないままに消えてしまい、あの途方もなく広くて恐ろしげな大草原を彼は再びさまよっているのだ。）（2008. 3. 28.)
＊ felo 〔名詞〕 〔毛が生えたままの〕獣の皮、〔あまり加工していない〕毛皮。《注意：服飾用に美しく加工した毛皮は 'pelto', なめし皮は 'ledo' という》《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'hide, skin' に相当します。Baza E Radikaro では「獣の皮膚（毛がついたまま） (haŭto de besto (kun la haroj))」です。昨日の tegmento の用例に続く文章です。
Survoje al sia kabano, Mildred vokis al Paul: "Ne forgesu -- mi serĉas belan sovaĝbestan felon kiel suveniron de Afriko. Bonvolu ne meti tro da truoj en mian leonon."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （自分の小屋へ戻る途中にミルドレッドはポールに声をかけた。「忘れないでね。私、アフリカのお土産としてきれいな野獣の毛皮を探しているの。私のライオンちゃんにあんまり穴を開けないでね」）（2007. 6. 16.)
＊ feliĉa 〔形容詞〕 幸福な；幸運な。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では名詞形にして使っています。第二例目は対格語尾がついています。「不幸な」は、正反対を示す接尾辞をつけた 'malfeliĉa' ですね。Baza E Radikaro では「喜んで満足している；必要なものが全てあるのでうれしい (ĝoje kontenta; ĝoja, ĉar havas ĉion bezonatan)」です。昨日の ritmo の用例に続く文章です。
Mia ĉiama feliĉo revenu
Mia ĉiama malĝojo revenu
Mia ĉiama trezoro donanta feliĉon kaj malĝojon
Revenu en mian koron
Ho, maltrankvilulo, ho, ĉiamulo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （私のいつもの幸せ、帰って来てくれ／私のいつもの悲しみ、帰って来てくれ／幸せと悲しみを与えてくれる、私のいつもの宝物／私の心の中へ帰って来てくれ／おお、心が落ちつかない奴、おお、いつもの常連。）（2005. 9. 9)
＊ femuro 〔名詞〕 @もも〔外もも・内ももを含む〕、太もも。A [昆虫] 腿節（たいせつ）〔昆虫・クモ類の脚の第3節〕。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'thigh' に相当します。下例では対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では 'la parto de la korpo inter la kokso kaj la genuo' です。昨日の frakasi の用例に続く文章です。
"Vi diris ofte, ke ne estas permesite paroli dum ludado."
"Do, fermu vian faŭkon kaj tenu ĝin fermita -- aŭ mi ŝtopos ĝin unu fojon por ĉiam!" kaj li svingis kunpremitan pugnon kiel porkan femuron apud la nazo de la esploristo.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「あなたはよく言うじゃないか、ゲーム中に話すのは許されないって」「じゃあ、あんたの大口をふさいで、しっかり閉じておけよ。さもないと、俺は一発で永久にそいつにふたをしてやるから！」と、彼は豚の脚のような硬く握り締めた拳骨をその探検家の鼻の近くで振り回した。）（2010. 9. 1.)
＊ fendi 〔動詞〕 割る、裂く；f. 細分する；（波などを）切って進む。 《「新選エス和」》f. ＝転義 … 重要単語です。下例では名詞として使っています。Baza E Radikaro ではこの名詞形について「（壁などにできた）狭いが長い穴；（木などの）材質が割れ、あるいは、離れている場所（mallarĝa, sed longa truo (en muro,...); loko, kie diskrevis aŭ disiĝis iu materialo (ligno,...))」です。先週末の flati の用例に続く文章です。
-- Komika? Kiel povus esti ĉielarko komika? Rakontu sinjoro! -- Jen kiel okazis. Mi dormis en la sama ĉambro kun miaj gepatroj, Estis somermeza frumateno. Tra fendo apud la kurteno penetris iom da sunradioj, kiuj inundis la ĉambron per milda oranĝkolora duonlumo. Mi estis kuŝanta surdorse. Subite mi rimarkis sur la plafono kolorajn striojn. Post ioma obsevado mi konstatis, ke temis pri vera ĉielarko, en kiun endesegniĝis vico da montetoj, barante tiel partojn de kelkaj koloroj.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （「こっけいって？ 虹がこっけいだなんて、どうして？ おじさん、話して！」「こんなことがあったんだよ。おじさんが両親と一緒の部屋で寝ていた時のことだ。真夏の朝の早い時間のことだった。カーテンのそばのさけ目から太陽の光が入ってきてて、部屋がオレンジ色のやわらかい光で一杯だったんだ。私は、ベッドに仰向けに寝ていたんだが、突然、天井にカラフルな光の縞があることに気がついたんだ。しばらく眺めて、分かったのだが、それは本当の虹で、小さな丘が並んでいるのが描きこまれているので、いくつかの色がところどころ欠けていたんだ」）（2004. 6. 22.)
＊ fenestro 〔名詞〕 窓。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'window' に相当します。英国語の 'fenestrated' は、建築用語で「窓[開口部]のある」という意味です。Baza E Radikaro では「光を入れるため、あるいは、外を眺めるために壁に開けた穴（ガラスがはまっている）(truo en muro (kun vitro) por tralasi lumon aŭ por trarigardi）」です。先週末の ĉambro の用例に続く文章です。
Tiun vesperon la servisto ankoraŭ ne eklumigis la lampon. Mi malfermis la pordon kaj eniris la ĉambron, kaj tiumomente mi eksentis grandan moviĝon en la ĉambro -- kvazaŭ aro da estaĵoj ĵus finus kunvenon kaj la partoprenintoj komencus eliri -- iu tra fenestro, iu tra pordo kaj tiel plu.
… "Malsata ŝtono" （その晩は使用人がまだ明かりをつけていなかった。私は門を開け、部屋に入ったが、その時、部屋の中で大きな動きが生じたのを感じた。まるで、一団の生物がちょうど会合を終え、その参加者たちが外へ出始めたようだった。ある者は窓から、ある者はドアからといった風に。）（2006. 1. 17.)
＊ fenomeno 〔名詞〕 @現象、事象：A＜転義＞一大現象、特異な出来事；驚くべき事物や人：B[思想] 現象、外象：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'phenomenon' に相当します。ウイリアム・オールドに有名な評論集「エスペラント現象（La fenomeno Esperanto)」があります。Baza E Radikaro では「特に話されたり、名前がつけられたりする自然現象；物理、あるいは、化学の実験中に生じる予想どおりの現象；大変特別な出来事（natura okazaĵo aparte priparolata kaj nomata; io atendebla, kio okazas dum fizika aŭ kemia eksperimento; tre speciala okazaĵo)」です。昨日の anglo の用例に続く文章です。
Estis iaj supernaturaj fenomenoj, kiuj okazis en tiu kastelo. Estis "Poltergeister"*) kaj aliaj neklarigeblaj aferoj, pri kiuj rakontis mia artikolo.
*) "Poltergeister" estas perfortema malica "naturspirito" kiu ofte estas menciata kune kun psikokinetikaj fenomenoj en parapsikologio.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （ある超常現象だった。私が読んでいた論説はポルターガイストおよび他の説明できない事象についてだった。注：「ポルターガイスト」は暴力的な悪意のある自然霊で、しばしば心霊学の分野で心霊力学現象と一緒にして語られる。）（2006. 9. 23.)
＊ fero 〔名詞〕 [化学] 鉄〔原子番号26の元素〕。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'iron' に相当します。「鉄は熱いうちに打て」は 'Forĝu feron dum ĝi estas varmega' です。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では 'plej uzata metalo (Fe)' です。昨日の vento の用例に続く文章です。
"Baldaŭ, Ŝakmato. Mi bezonas ankoraŭ duonhoron, por fini ĉi tiun temon. Mia menso estos tro laca, por verki post la ludo, do, mi devas forĝi feron, dum ĝi estas varmega."
"Mi diros nur jenon: vi malŝparas mian tempon, ĉar ĉiufoje mi devas atendi vin."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「もう少し先だよ、チェックメイト君。私はこのテーマで書くためにまだ30分ほど要るんだ。ゲームの後だと疲れてしまって私の頭は働かないんだ。だから、私は鉄を熱いうちに打たなくてはならんのだよ」「俺が言いたいのはただ一つ、あんたは俺の時間を無駄にしているということさ。俺はいつもあんたを待っていなきゃならんのだから」）（2010. 8. 7.)
fero 〔名詞〕 鉄。《「新選エス和」》 … ついでに金属の名前を覚えましょう。「金」oro 、「銀」arĝento 、「銅」kupro です。今年の夏はメダルの色で騒がしかったのですが、「〜色」とするには、形容詞語尾に変えて 〜a (koloro) とします。昨日の kurteno の用例に続く文章です。
De la kampara vojo, tra la fenestro kun feraj baroj, oni facile povas vidi junulon, kiu sidas sur lito el ligno. La junulo estas sen ĉemizo pro la varma vetero kaj li penadas per la maldekstra mano forigi la varmon kaj forpeli moskitojn per ventumilo el palmofolio.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （その田畑につづく道から、誰もが鉄棒がはめられた窓をとおして、木のベッドに座っている若者をたやすく見ることができる。その若者は暑いのでシャツなしで、左手に持ったヤシの葉っぱで作ったうちわで、一生懸命に蚊を追いやり、暑さを追いやっている。）（2004. 9. 8.)
＊ ferdeko 〔名詞〕 [海洋] 甲板。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'deck (of ship)' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'unu el la horizontalaj ebenoj (plankoj) de ŝipo' です。昨日の maro の用例に続く文章です。
- La kapitano malsupris la lasta, aŭ prefere ne, li ne malsupris, ĉar li ne volis forlasi la ŝipon, ja mi kaptis lin per ambaŭ brakoj ĉirkaŭ la talio kaj ĵetis lin al la kamaradoj, post kio mi saltis miavice. Ja urĝis. Kiam mi ĵus saltis, la ferdeko krevis kun bruo, kiun oni konfuzus kun tiu de vico da ŝipaj kanonoj de kvardek ok.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「船長は最後におりました。いや、おりたというよりおりなかった、船を離れようとしなかったんで。あっしが船長（の腰を）を（両腕で）ひっ抱えて、友だちのほうへほうり出す。それからあっしが飛びおりたんです。間一髪っていうやつで（実際、急ぐ必要がありやした。）、あっしが飛び降りると、甲板は片舷（船の）四十八門の大砲を一度にぶっぱなしたと思われるほどの音をたてて割れちゃいました。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 8. 17.)
＊ ferio 〔名詞〕 祭日、休日。《「新選エス和」》 … 同義語が ripoztago、libertago、festotago、libertempo、のように沢山ありますが、いちばん短いのがこれ。昨日の sobra の用例につづく文章です。 "Diru al mi," diris Mojra. "Kion vi kutimas fari, kiam vi ne laboras? Ĉu ludi golfon? Ĉu velveturigi boaton? Ĉu fiŝkapti?" "Fiŝkapti, ĉefe," li diris. Memoro pri malproksima ferio kun Ŝarona sur la Gaspea Duoninsulo drivis tra lia menso, sed li tuj sufokis ĝin. Oni devas koncentri sian atenton sur la nuneco kaj forgesi la pasintecon. "Estas iom varme por golfludi," li diris. "Komandanto Holmes diris ion pri naĝado." … el "Sur la bordo" (「お聞きしていいかしら」と、モイラがいった。「お仕事がない時は何をしていらっしゃるのですか？ ゴルフかしら？ ヨット？ それとも、魚釣り？」「だいたいは、魚釣りですね」と、彼はいった。ガスペ半島で、ずっと以前にシャローナと過ごした休暇の思い出が頭をよぎったが、彼はすぐそれを抑えこんだ。過去のことは忘れて、現在のみに集中しなければならないのだ。「ゴルフをするには少し暑すぎますね」と、彼はいった。「ホームズ艦長は、何か水泳ぎのことを言ってましたよ」）（2004. 1. 19.)
＊ fermi 〔動詞〕 閉じる； f. 終える。《「新選エス和」》 f. = 転義。 … 重要単語です。「開く」は当然 'mal-（正反対を示す）' をつけて 'malfermi' です。心理学的にも、「閉じて」いる状態が普通の状態なのだそうです。Baza E Radikaro では「（ドアなど）通れないようにする；止めさす、終える（議論、会合などを）（igi netrairebla (pordon,...); ĉesigi, fini (diskuton, kunvenon,...))」です。先週末の polvo の用例に続く文章です。
Kiam Sasivusan estis ferminta tiun libron, li subite sentis la forestadon de Giribala. Li malrapide memoris la okazintaĵon dum la lastaj tagoj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （サシヴサンがその本を閉じたときに、彼は、突然、ギリバーラがいないのに気がつきました。彼は一番最近の日々の出来事のことを少しずつ思い出しました。）（2005. 3. 8.)
＊ fervora 〔形容詞〕 〔人・行為が〕熱心な、熱烈な； (por io) 〔人が〕＜事柄に＞熱心な、熱中している。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。下例では名詞語尾をつけて「情熱、熱烈な信念」の意味で使っています。この名詞形が英国語の 'fervour, zeal' に相当します。Baza E Radikaro では「一生懸命心を込めて努力する（誰かを助けるために、ある事を達成するために、...）） （tre kaj kore penanta (por helpi iun, por atingi ion,...))」です。昨日の konversacii の用例に続く文章です。
Mihok streĉis sian atenton, igis ekfunkcii sian etan fantazion por diveni la signifojn de tiuj misteraj manovroj, kiujn faris kun plena energio kaj fervoro la leŭtenanta moŝto.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （ミホックは注意を集中させ、中尉閣下が全エネルギーを込め情熱をもって行うあの不思議な身動きの意味を推し測ろうと、自分のちっぽけな想像力を駆使した。）（2008. 8. 7.)
＊ festeno 〔名詞〕 宴会。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'feast' に相当します。エスペラント大会でおなじみの「バンケード｣との違いは、「フェステーノ」の方が下例のように「お祝い」の意味が強いようです。Baza E Radikaro では動詞形 'festeni' について、「お祝いのために食べる（feste manĝi)」です。昨日の matura の用例に続く文章です。
En la vilaĝo dum la tago de la edziniĝa festeno la flutmuziko estis aŭdata kaj la saman tagon Sasivusan, ne invitita al la festeno, forveturis al Kalikato.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （村では、お嫁入りのうたげの日に笛の楽の音が聞かれたが、その同じ日、サシヴサンは宴に招かれることもなく、カルカッタへと去っていった。）（2005. 3. 26.)
"Vere, Ŝakmato, mi sentas min tro laca hodiaŭ vespere, por bone ludi. Morgaŭ mi ludos pli bone kaj ni ambaŭ pli multe ĝuos ĝin."
"Morgaŭ vi estos jam mortinta. Estas via movo," li kriaĉis iom delire. "Faru vian movon, vi fetora mefito."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「本当だよ、チェックメイト君、私は今夜はとても疲れているんだ。上手いゲームをするにはね。明日ならもっと上手くやれるし、我々二人とももっとこいつを楽しむことが出来るだろうよ」「明日はあんたはもう死んでるんだ。おまえの動かす番だ」と、少し錯乱状態で彼ははき捨てるように言った。「駒を動かせよ、あんた、くさいスカンクさんよ」）（2011. 1. 13.)
Profitante la neatenditan okazon, la vidvino daŭre kisis lin; tiu nekaŝita spektaklo instigis la saman observeman najbarinon laŭte anonci:
"Jen! Jen! S-ino Tonkins estas denove fianĉino!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （予期していなかった機会に乗じて、未亡人は彼へのキッスを続けた。あの先の物見高いご婦人がその隠しようのない見ものにあおり立られて大声で発表した。「ほら！ ほら！ トンキンスさんはもう一度結婚するのだわ」）（2009. 11. 27.)
Petroff denove interpretis kaj ili decidis, ke dimanĉe triope vizitos la urbon. Mihok sincere ĝojis, sentis sin pli facila, ĉar li estis sur la plej bona vojo malkaŝi ĉion sen fiasko.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （ペトロフがもう一度通訳し、皆は日曜日に三人で街へ行くことを決めた。ミホックは心から喜び、ずっと気が軽くなった。というのも彼は大失敗とならずに全てを打ち明ける一番良い方法をとったからである。）（2008. 11. 21.)
fiasko 〔名詞〕 [演劇・音楽] 立往生；大失敗； [イタリア] フィアスコ（徳利）。《「新選エス和」》 …英国語の 'fiasco' に相当します。Plena Ilustrita Vortaro では「完全な失敗（plena malsukceso)」です。先週末の festeno の用例に続く文章です。
Post la fiasko de la proceso Harakumar malamike pensis pri Sasivusan, ĉar Harakumar firme kredis, ke Sasivusan certe lin malrespektas. Per sia imago li eĉ vidis signon de malrespekto sur la vizaĝo de Sasivusan.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （訴訟が大失敗に終わって、ハラクマールはサシヴサンのことを良く思っていなかった。というのも、ハラクマールはサシヴサンが間違いなく彼のことをさげすんでいると確信していたからである。彼は想像をたくましくして、サシヴサンの顔にさげすみの印を見たとさえ思った。）（2005. 3. 29.)
＊ fibolo 〔名詞〕 フィブラ（えり止）；安全ピン。《「新選エス和」》 … ありふれた家庭用品です。 "La ĉefflegisto diras, ke li iĝis tute kvieta kaj petis skribilaron por leteri al sia patrino, maljuna kaj malsana virino. Por gardi lin bonkonduta ..." "...Vi krome donis al li fibolon?" (「彼は全くおとなしくなって、年老いた病気の母に手紙を書くために筆記具を欲しがった、と看守長は言っています。彼の振る舞いを見守るために...」「...そのほかにも、あなた方は彼に安全ピンを与えた」）（2003.1. 19)
＊ fidela 〔形容詞〕 @忠実な。A正確な。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'faithful' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'kiu ĉiam helpas kaj defendas sian amikon; kiu neniam agas kontraŭ tiu aŭ tio; precize konforma' です。昨日の perfidi の用例に続く文章です。
- Mi scias, sinjoro. Junulo, kiu restis fidela al mi spite tiun misfortunon pasigas parton de sia tempo en altano supre de ĉi tiu domo, esperante veni kaj la unua anonci al mi bonan novaĵon. De li mi eksciis pri la alveno de tiu ŝipo.
- Kaj ĉu ĝi ne estas via?
- Ne, ĝi estas bordoza ŝipo, la Gironde, ankaŭ ĝi venas el Hindio, sed ĝi ne estas mia.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「知っております。わたしが悲境におちても、依然忠実に勤めてくれている一人の青年が、いの一番にわたしのところへよい知らせを持ってきたい一心から、暇をさいて、店の屋上の見張場にいてくれまして。船のはいったことも、その青年から知らされました。」「で、それはお店の船ではないのですか？」「ちがいました。ボルドーの船の、ジロンド号です。やはりインドからきたのですが、わたしの船ではありません。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 7. 9.)
＊ fiera 〔形容詞〕 自尊心の強い、高慢な、自慢の。《「新選エス和」》 … 使える場所が多い、大切な形容詞です。 "Fredrik pozas tiel fiere, kvazaŭ li mem farus ĝin", komentas Timo. "Mi ne faris", diras Fredrik. "Ne la lago. Sed la nomo." Nataŝa dufoje prononcas "N", por kompensi la n-ojn kiujn Fredrik forgesis. Kiam Timo tion faras, Fredrik ĉiam koleras, sed al Nataŝa li permesas korekti. … el "Mistero ĉe nigra lago" (「フレドリックは、まるで自分自身でそれをしたように、いばって胸をはっているよ」とティモがつけ加えます。「ぼくがしたのは」と、フレドリックは言います。「湖、作ることじゃなくて、名前、つけることさ」 ナターシャは、フレドリックがつけ忘れた対格語尾の「N（を）」を二度、代わりに発音します。ティモがそれをすると、フレドリックはいつも怒るのですが、ナターシャが訂正するのは許しています。）（2003.5. 9)
＊ figuro 〔名詞〕@姿。A人物。B〔彫刻・絵画などの〕像。C図、図形、図解。D〔文体上の〕あや、文彩。E〔スケートの〕フィギュア。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'figure' に相当します。Baza E Radikaro では「見える形；象徴的な形；本当の事と考えられている本当ではない事 （videbla formo; simbola formo; neveraĵo konsiderata kiel veraĵo)」です。昨日の ŝtrumpo の用例に続く文章です。
Stranga aspektis la senjaka, nudpieda figuro, kiu ŝanceliĝe sed obstine trenis sin antaŭen plej ekstere ĉe la dekstra rando de la vojo, kun sia korbo en unu mano kaj la betulbastono en la alia. La kapo tremis, li rigardis antaŭ si kvazaŭ nenion vidante.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （片手にかごを、もう一方の手に白樺の枝を杖にしたのを持って、道路の右端の一番外側を前へ前へと身体を引きずるようにして、よろよろとだが、しかし、強情を張って歩いている、上着を着ずはだしの姿は奇妙に見えた。彼の頭は震えていて、前方を見ているのだが、まるで何も見ていないかのようだった。）（2008. 4. 5.)
figuro 〔名詞〕 姿；形；[美術] 像；[数学] 図形；[文法] 転義；f. 人物。 《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'figure' に相当します。略号の f. は 'figuro' の省略だったのですね。形容詞の 'figura' には「図示の」という意味の他に、「比ゆの」という意味もあります。Baza E Radikaro では「目に見える形；象徴的な形；説明のための図；単語を象徴として使う (videbla formo; simbola formo; klariga desegnaĵo; simbola vort-uzo)」です。昨日の plezuro の用例に続く文章です。
Estis kvazaŭ ili ne vidus min. Mi ne estis videbla al ili, kaj same mi ankaŭ ne povis vidi iliajn figurojn.
… "Malsata ŝtono" （まるで彼らは私が見えないかのようだった。私は彼らに見えないし、私もまた彼らの姿を見ることが出来なかった。）（2005. 12. 10.)
＊ fikcio 〔名詞〕 @作りごと、作り話、虚構、仮構。A [文学] フィクション、〔ノンフィクションに対して〕小説。Bみなし事、〔事実のいかんに関係なく〕慣習や協定で定めたこと； [法律] [経済] 擬制、みなし。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'fiction' に相当します。Baza E Radikaro では「考え出されたある物；考え出された物語；本当だと考えられる嘘 （io elpensita; elpensita rakonto; neveraĵo konsiderata kiel veraĵo)」です。一昨日の lunĉo の用例に続く文章です。
Li prenis unu el la libroj. Li demandis al si, kial Silvia elektis detektivromanojn. Li ne kutimis legi fikcion; sed, se tion li estus farinta, li preskaŭ certe seĉus ion malpli proksima al sia metio. Eble ŝi pensis, ke helpos al li elteni la nepran nenifaradon imagitaj spertoj de aliuloj pri la solvado de krimoj. Li komencis legi, sed baldaŭ konsciis, ke lia menso vagadas. Li demetis la libron kaj rigardadis eksteren tra la fenestro. Videbliĝis mallarĝa kaj senhoma etendaĵo de gazonoj kaj arbustoj, preter kiu de tempo al tempo rapidis laŭ la vojo ia veturilo.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （彼は本の山から一冊を手にとった。なぜ、シルヴィアが探偵小説を選んだのか自問してみた。彼は習慣としてフィクションは読まなかった。たとえ読んだとしても、自分の職業からはなるべく離れたものを選ぶということはほとんど確かなことだった。他人が犯罪の解決するのを想像で経験することは、彼が確実に訪れる無為の時間を耐えるのに役立つと、多分、彼女は思ったのだ。彼は読み始めたが、やがて彼の考えが少しもまとまらないことに気がついた。彼は本を置き、窓の外を眺めた。狭くて人気のない芝生や潅木のある庭があって、ときどき、道に沿って何かの自動車が走っていた。）（2009. 2. 13.)
- Mia patro! Mia patro! Je la nomo de la ĉielo, ekkriis la junulo, kial tiuj armiloj?
- Maximilien, respondis Morrel fikse rigardante sian filon, ci estas viro, kaj viro kun honoro; venu, mi tuj diros al ci.
Kaj Morrel supris al sia kabineto per firma paŝo, dum Maximilen ŝanceliĝante sekvis lin.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「お父さん！ お父さん！ どうなすったのです！ このピストル（武器）はなんのためです？」と、青年が叫んだ。「マクシミリヤン、」と、モレル氏は息子の顔を見つめながら答えた。「お前は男だ、恥を知る男だ。くるがいい、わけを話してきかすから。」そして、モレル氏は、しっかりした足取りで、事務室のほうへあがって行った。マクシミリヤンは、よろめきながら（彼のあとに）従った。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 11. 25.)
fiksi 〔動詞〕 固定させる、（目などを）すえる、[写] 定着させる。《「新選エス和」》 … 英国語と同じです。ただし、エスペラントでは X を使いませんので、KS です。下例では、al- をつけたり、-iĝi をつけたり、副詞の語尾をつけたりして自在にこの単語を使っています。副詞の場合、英国語だと fixedly とでもするのでしょうか。エスペラントでは簡単！ 昨日の detekti の用例につづく文章です。 "Tio estas prava. Ĝi povas alfiksiĝi ĉe la antaŭa periskopo, sed mi opinias, ke ili deziras alfiksi du." "Mi opinias, ke ne, Sinjoro. Mi opinias, ke ili deziras alfiksi ĉi tiun umilon anstataŭ la malantaŭan detektilon." La usonano fikse rigardis la fumon leviĝantan el sia cigaredo. Tiam li diris: "Seatlo." "Pri kio vi parolas, Sinjoro?" … el "Sur la bordo" （「確かに相談を受けたよ。そいつは前方の潜望鏡のところに据えつけることは可能だが、連中は二つつけたがっているのじゃあないかな」「そうじゃないと思いますよ、艦長。彼らは、その装置を後部の探知機の代わりにつけたがっているのだと思います」アメリカ人は自分のタバコから上ってゆく煙をじっと見ていた。それから「シアトルだ」と、彼がいった。「何のことですか、艦長」）（2004. 2. 16.)
＊ filo 〔名詞〕息子；＜転義＞子孫。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'son' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「（彼の両親との関係で）男性の子 （vira ido (rilate al liaj gepartoj))」です。昨日の dek の用例に続く文章です。
Sed jen li vekiĝas el siaj pensoj, rigardas kun miro la fremdan pejzaĝon ĉirkaŭ si kaj demandas sin, kial li tie ĉi iras. Poste li rekonsciiĝas, memoras la virinojn kaj la filon.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （しかし、彼は、ほら、自分の思いから目覚め、自分の周りの見慣れない景色をびっくりして眺め、そして、なぜこんな所を歩いているのだと自問している。それから彼は意識を取り戻し、あの女どもや息子のことを意識する。）（2008. 3. 14.)
＊ fini 〔動詞〕@ (ion, -i) 終える、済ます。A (ion) 使い終える、消費し尽くす。B (ion) 〔何かの〕最後を締めくくる。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'finish, end' に相当します。下例では語尾を '-o' にして名詞としています。Baza E Radikaro では「完全にする；もうそれ以上しない；最後の部分をする；止めさせる （igi kompleta; ne plu fari; fari lastan parton; ĉesigi))」です。昨日の filo の用例に続く文章です。
Jen la fino de la kvara tago li sentis sin tre elĉerpita, kaj li komencis timi, ke homoj malhelpos lian pluan iradon, se ili rimarkos lian malforton. Tial li ne kuraĝis peti pri tranoktejo sed serĉis dormlokon en la arbaro.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （四日目の終わりには彼は、ほら見て分かるように、とっても疲れてぼろぼろになったように感じている。そして、ひょっとしたら彼が弱っているのを目にした人は、彼がさらに歩き続けるのを邪魔をするかもしれないということが心配になり始めた。そこで、彼はあえて寝る場所を請うことはせず、森の中に寝る場所を探した。）（2008. 3. 15.)
＊ financo 〔名詞〕 @〔普通、複数で〕，〔国家や団体・企業の〕財源、資金、金融；〔個人の〕金回り、懐具合；金融。A財政、財務、会計。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'finance' に相当します。下例では形容詞にし、複数語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'monrimedoj; stato de en- kaj elspezoj; mon-aferoj' です。昨日の indiki の用例に続く文章です。
- Mi atendos vin, sinjoro, diris Morrel, kaj ĉu oni pagos vin, ĉu mi estos morta.
Tiuj lastaj vortoj estis prononcataj tiom mallaŭte, ke la fremdulo ne kapablis aŭdi ilin.
Oni reskribis la bilojn, oni disŝiris la malnovajn kaj la kompatinda ŝipekipisto trovis sin kun almenaŭ tri monatoj antaŭ si por kunigi siajn lastajn financajn eblecojn.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「お待ちします。」と、モレルは言った。「そして、お支払いできないようでしたら、わたしは生きておりますまい（お支払いするか、私が死んでいるか）。」この最後の言葉は、低い声で言われたので、客にはそれと聞き取れなかった。証書は書き換えられ、古いほうは引裂かれた。そして哀れな船主は、最後の金策のため、少くとも三ヶ月の余裕がもてることになったのだった。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 9. 7.)
＊ fingro 〔名詞〕 指；指幅。《「新選エス和」》 … 英国語と似ていますからすぐ覚えられますね。下例では montr(i)（指し示す）をつけて「人差し指」としています。ここで、指の名前を勉強しましょう。dikfingro（親指）、mezfingro（中指）、ringofingro（薬指）、etfingro（小指）です。dika（太い）、meza（真ん中）、ringo（指輪）、eta（小さい）をつけます。先週末の ebria の用例に続く文章です。
-- Lina... -- Pol provas ekparoli, sed ŝi metas delikate sian montrofingron sur liajn lipojn kaj diras: -- Ne nun, poste, poste...
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （「リナ...」ポルが話しかけようとすると、彼女は自分の人差し指を彼の唇にそっと置いて言う。「今はだめ、あとで、あとで...」）（2004. 8. 24.)
＊ firma 〔形容詞〕@〔構造が〕堅い、堅固な、身の引き締まった。Aしっかり固定された、ぐらつかない。B〔信念などが〕固い、揺るがない、断固とした。【類義語】 definitiva, rezoluta 《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'firm' に相当します。Baza E Radikaro では「（簡単には）揺るがすことが出来ない；（簡単には）押しのけられない；（簡単には）変更できない；水を含まない （ne (facile) skuebla; ne (facile) forpuŝebla; ne (facile) ŝanĝebla; ne akveca)」です。昨日の takto の用例に続く文章です。
Ili ne parolis plu. Nur kiam ili estis tute proksime al la hejmo, diris la filo: -- Patro, vi ne estas kontenta pri mi! La patro marapidigis la paŝojn kaj turnis sin al la filo. Li konservis sian rektan teniĝon, kaj kvankam la kapo tremetis kiel antaŭe, la esprimo de la vizaĝo estis firma kaj forta.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼らはもう話をしなかった。家のすぐ近くまで来たときにやっと息子が言った。「お父さん、あなたは私のしたことに満足していらっしゃらないのですね！」父は歩みをゆるめてから、息子の方を振り返った。彼は背筋をぴんと伸ばしていて、頭は以前のように少し震えてはいたが、顔つきは締まって力があった。）（2008. 6. 14.)
Tiu, kiu forlasus Marsejlon kelkajn jarojn antaŭe, kaj kiu konus la internon de la firmao Morrel, kaj kiu enirus en ĝin en la epoko, kiun ni atingis, tiu trovus en ĝi gravajn ŝanĝojn.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （モレル商会の内部のようすを知っていた人で、幾年か前にマルセイユを去り，いまこうした時期にふたたび立ちもどってきた人があったとしたら、その人はそこに大きな変化を認めずにはいられまい。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 5. 27.)
＊ fiŝo 〔名詞〕 魚。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語が 'fish' で、覚えやすいですね。下例では接尾辞 '-ist（職業人を示す）' と複数語尾 '-j' をつけています。Baza E Radikaro では「ひれとうろこのある皮膚を持ち、泳いで移動する、水中で生活している動物 [鯉、鰊、カワカマス、...] (besto kun skvama haŭto kaj naĝiloj, vivanta en akvo, movanta sin naĝante [karpo, haringo, ezoko,...])」です。先週末の imposto の用例に続く文章です。
Kiam la fiŝistoj ekvidis la alvenantan grandan boaton de policestro, ili laŭtege kriis kaj per manoj montris la liberan vojon.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （漁師たちは警察署長の大きな船がやってくるのを見て、大声で叫んで開放してあるほうの航路を手で指し示した。）（2005. 7. 5)
＊ fiziko 〔名詞〕 物理〔現象・作用など〕；物理学。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'physics' に相当します。Baza E Radikaro では 'scienco pri korpoj kaj tio, kio okazas al ili sen ŝanĝo de ilia molekula strukturo; la materia aspekto' です。下例では副詞語尾をつけ「身体的に、肉体的に」の意味で使っています。先週末の vosto の用例に続く文章です。
"Ni ludu," kriis Partridge, tute senkuraĝigite, bone sciante ke fizike li tute ne havas ŝancon. Ŝakmato puŝis lin furioze sur la seĝon.
"Ne malŝparu mian tempon."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「ゲームをしよう」と、すっかり度胸をなくしてパルトリッジは叫んだ。肉体的には彼に全くチャンスがないことを良く知っていたからだ。チェックメイトは彼を荒っぽく椅子に押しつけた。「俺の時間を無駄にするな」）（2010. 12. 21.)
＊ flagri 〔動詞〕@〔炎が〕ゆらめく。A〔光が〕明滅する、ちらちらする。B〔旗などが〕はためく、= flirti（翻る）。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'flare, flare up' に相当します。Baza E Radikaro では「不安定な、動く光を発する（炎はしばしばゆらゆらする） (eligi nekonstantan, moviĝantan lumon (flamoj ofte flagras))」です。昨日の -ar- の用例に続く文章です。
Kun flagrantaj okuloj li demandis Raffaele: "Kion vi intencas fari? Ĉu vi volas, ke la leono envenu kaj manĝu nin ĉiujn?" "Nur unu sufiĉos por kontentigi tiun leonon," diris Raffaele ridetante.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （落ち着きのない目をして、彼（カニンガム）はラファエルにたずねた。「あんたはどうするつもりなんだ？ ライオンが入ってきて俺たち皆を食べても良いのかい？」「あのライオンを満足さすにはたった一人で十分だろう」とラファエルが笑いながら言った。）（2007. 6. 7.)
＊ flako 〔名詞〕 水たまり。《「新選エス和」》 … こんな簡単な、素敵な単語を私は知らなかった。 La stratlumoj rebrilis en flakoj. (街路の明かりが水たまりに反射していた） (2002.11. 9）
＊ flamo 〔名詞〕炎、火炎。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'flame' に相当します。下例では「傾向・好み」などを示す接尾辞 '-em' をつけて使っています。Baza E Radikaro では「（火に由来する）燃える気体の明るい輝き （hela brilo de brulantaj gasoj (el fajro))」です。昨日の aristokrato の用例に続く文章です。
Kaj Mihok en solena silento publike konfesis sian kulpon, petis indulgon de leŭtenanto Petroff, kiu pro ia neklarigebla sento forgesis pri ĉio ĉirkaŭ si kaj kun vera rusa flamemo li ĉirkaŭprenis sian serviston, kisis trifoje lian buŝon por sigeli la fratecon... Tiel instruis Mihok la anglan lingvon kaj tiel fariĝis Petroff entuziasma samideano.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （そして、ミホックは厳かな静けさの中で公に自分の罪を告白し、ペトロフ中尉の赦しを請うた。中尉は何とも説明のしようがない感情に襲われ自分の周りのこと全てを忘れてしまい、真のロシア人気質である熱しやすさに捕らえられたのか、自分の使用人を抱きしめ三度ミホックの口に接吻し友愛のしるしの封印をした... そんな風にしてミホックは英語を教え、そんな風にしてペトロフは熱烈な同志となったのである。）（2008. 11. 28.)
＊ flanko 〔名詞〕 側；横腹； p. f. 側面、面。《「新選エス和」》 p. = 本義。 f. = 転義。 …重要単語です。下例は、「他の」の意味を持つ形容詞 'alia' との合成語で副詞語尾をつけています。Baza E Radikaro では「右あるいは左、前あるいは後ろの（外側にある）部分、あるいは、表面 (dekstra aŭ maldekstra, antaŭa aŭ malantaŭa (ekstera) parto aŭ surfaco)」です。昨日の vigla の用例に続く文章です。
La akvofluo de Ŝusta tiam estis plej eta kaj malforta. Aliflanke de la rivero la sabloplena bordo brilis pro radioj de la subiranta suno.
… "Malsata ŝtono" （シュスタ（川）の水の流れは、その時は、ほんの少しで弱々しいものだった。川の向こう側は砂が沢山ある川岸で、入日に照らされて輝いていた。）（2005. 12. 1.)
＊ flari 〔動詞〕 @ (ion, ion + ia, ion + -i, ke) 〔無意識の行為者として〕＜においを＞感じる、嗅覚（きゅうかく）で感じる；＜転義＞敏感に察知する。A (ion) 〔意識的な行為として〕＜においを＞かぐ、＜物の＞においをかぐ。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'smell' に相当します。下例では「移出・出所・完成・材料」を示す接頭辞 'el-' を付け「かぎつける、さぐり出す」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「鼻で（においを）感じる (senti (odoron) per la nazo)」です。昨日の tono の用例に続く文章です。
"Verŝajne li elflaris, ke vi preparas kristnaskan verpermanĝon kaj li scivolas pri la menuo," impertinente aldonis Mildred. Cunningam ignoris ŝin.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「たぶん、あれはあなたがクリスマスの晩餐を準備していることをかぎつけたんだわ、そして、どんなメニューが知りたがったのよ」とミルドレッドが人もなげに言った。カニンガムは彼女のことを無視した。）（2007. 6. 1.)
＊ flati 〔動詞〕 なでる；へつらう；よい気持にさせる。 《「新選エス和」》 … 重要単語です。Baza E Radikaro では「ある人を喜ばせようと、大げさに、あるいは、事実を曲げてほめる（troe aŭ false laŭdi por plaĉi al iu)」です。下例では名詞として使っています。品詞の転換が簡単なのはエスペラントの利点の一つです。昨日の envii の用例に続く文章です。
-- Ho, ne, ne diru tion, -- mi rifuzis la flaton kun modesta rideto. -- Eble iam ankaŭ vi povos fari vian propran kolekton kaj fariĝi eĉ pli riĉa ol mi. -- Sed ne kredu, -- mi daŭrigis post ioma paŭzo, -- ke ĉiuj ĉielarkoj el mia kolekto estas altvaloraj. Estas en ĝi ankaŭ kelkaj kiujn mi kolektis nur pro strangeco. Estas inter ili, ekzemple, unu komika ĉielarko.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （「ああ、いや、そんな風に言ってはいけない」私はそっと微笑んでお世辞を止めさせた。「おそらく、シタも自分のコレクションをつづけてるうちに、いつかおじさんよりもっと豊かになっていることだろうからね」「でも、こんな風には考えないでね」私は少し休んでからまた話をつづけた。「私の集めた
虹はみな高価なものばかりだなんてね。なかにはね、ただ風変わりだから集めたというのもあるのさ。そんな中に、例えば、こっけいなものもあるんだよ」）（2004. 6. 19.)
＊ flava 〔形容詞〕 @ 黄色い。A〔Flava〕 [地名] 黄〔の意味〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'yellow' に相当します。「黄河」は 'la Flava Rivero' です。下例では副詞に変えています。Baza E Radikaro では「熟したレモンの色の；金の色に似た色で （kun koloro de matura citrono; kun koloro simila al tiu de oro)」です。昨日の testamento の用例に続く文章です。
La sekvantan tagon Bart alvenis per sia malgranda ŝarĝaŭto al n-ro 1 Matamata Avenuo, flave farbita ligna domo meze de kelkaj arboj kaj koloroplenaj arbustoj. Li premis la butonon sur la pordo de s-ino Tonkins.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （翌日バートは自分の小型トラックで数本の木と彩り豊かな潅木に囲まれた、マタマタ街一番地の黄色のペンキで塗られた木造の家にやって来た。彼はトンキンスさんの門のボタンを押した。）（2009. 6. 4.)
La soldataro konsistas el kvin dungitaj ĥinoj. Ili flegas ok mizerajn ĉevalojn en la staloj kaj ĉiumatene tiras du kanonojn sur la ekzercejon. Krome estas pli ol kvardek komanditaj militkaptitoj por servi ilin kaj kuiri nemanĝeblaĝojn por la oficiraj stomakoj...
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （兵たちは5人の中国人傭兵だ。彼らは馬小屋で8頭の貧弱な馬の世話をし、毎朝、練兵場へ2台の大砲をひきだす。その他に士官らに奉仕し、彼らの胃袋を満たす食べられもしないようなものを料理する、40人以上の率いられた戦争捕虜がいる。）（2008. 8. 29.)
Morrel levis ambaŭ manojn al la ĉielo kun rezignacia esprimo kaj kun sublima dankemo.
- Dankon, Sinjoro, diris Morrel, almenaŭ nur min vi frapas.
Kiom ajn flegma estis la Anglo, larmo humidigis lian palpebron.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （モレル氏は、あきらめと、このうえない感謝の色を浮かべながら両手を高く差しあげた。「ありがたい、ありがたい（神よ）！」（と、モレル氏は言った。）「（少なくとも）損害は（あなたが懲らしめになったのは）私一人だけですんだのだ。」これを聞きながら、冷静にかまえてはいたものの、イギリス人の目蓋は涙でしめっていた。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 7. 21.)
Li iris unue en la ĝardenon, kie la folioj de la pomfloroj nun kuŝis brunaj kaj ŝrumpintaj sur la tero. Li fleksis branĉon kaj proksimigis ĝin al siaj okuloj por esplori la fruktiĝon.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼はまず庭へ出た。そこにはリンゴの花びらが茶色になって干からびて地面に落ちていた。彼は枝をたわめ、実がついているかどうかを調べようと目の近くにそれを持ってきた。）（2008. 7. 3.)
＊ fleksi brakon 〔熟語〕 腕相撲をする。 … 日本語エスペラント辞典で「腕相撲」は、lukto per brako kun kubuto fiksita sur tablo とある。 Estis tablo en la ĝardeno, kaj tie Pipi kaj ŝia patro sidiĝis por fleksi brakon. (庭にはテーブルがあり、ピピとお父さんはそこで腕相撲をしようと座りました） (2002.11.11）
＊ fliki 〔動詞〕 つくらう、とりつくらう。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro には、「きれっぱしを縫ったり糊付けしたりして修繕する（ripari ion, surkudrante aŭ surgluante pecon)」とあります。重要単語です。昨日の strando の用例につづく文章です。 La fraŭlino tuj rimarkis. "Imagu la portadon de tiaj ŝtrumpetoj!" La Komandanto ekrigardis ilin. "Tio estas nur ĉe la pinto," li diris. "Ĝi ne montriĝas." "Nur ĉe la pinto!" ŝi riproĉis, levante lian piedon. "Mi tiel opiniis. Tiu kalkanumo havas multajn truojn." "Sed ili ne montriĝas, kiam mi portas la ŝuon." "Ĉu neniu povas ilin fliki por vi?" … el "Sur la bordo" （お嬢さんはすぐに気がついた。「そんな靴下をはいていらっしゃるなんて！」艦長は穴をちらっと見た。「足の先だけですよ」と、彼はいった。「分かりはしません」「足の先だけですって！」と、彼女は彼の片足を持ち上げてとがめだてた。「思ったとおりよ。かかとにも穴があいています」「でも、それも靴をはけば分かりませんよ」「誰もつくろってくれる人がいないのですか？」）（2004. 3. 7.
＊ flirti 〔動詞〕 @ひらひらする、軽やかに宙を舞う、（旗などが）はためく、（光や炎が）ちらちらする、ゆらめく：A＜転義＞軽薄にふるまう、（特に、男女関係について）浮ついた行動をする：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'flutter; stream; flirt' に相当します。下例では「その行為を表す名詞をつくる」接尾辞 '-ad-' をつけています。Baza E Radikaro では「（蝶が）飛ぶ；（髪や旗が）空中をあちこち動く；長いつきあいを考えないでいちゃつく（flugeti (papilio); moviĝi tien kaj reen en aero (haroj, flago); amindumi ne celante daŭran ligon）」です。昨日の danci の用例に続く文章です。
Ĉu mi detruu la ĵus ricevitan grandan travivaĵon -- la belegan promenadon en la laplanda nokto -- dronigante ĝiajn sorĉajn impresojn per brua muzikaĉo, bagatelaj konversacioj, flirtado --?
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （まさに今手に入れたばかりの大切な体験を私は損ねてしまうのか？ラップランドの夜の美しすぎるあの散歩を。その魔術的な印象の数々を、騒々しい俗っぽい音楽と、つまらない会話や軽薄な振舞いのうちに沈めてしまうことによって。）（2006. 9. 7.)
＊ floro 〔名詞〕 [植物学] 花； f. まっさかり；精華。 《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'flower' に相当します。'l' と 'r' が同時に出てくる単語なので発音練習にもってこいです。下例では複数語尾と目的格語尾がついています。Baza E Radikaro では「植物の一部分で、たいていは色があり、その中に自身の繁殖用装置がある (parto de planto, ofte kolora, en kiu estas ĝiaj generiloj)」です。一昨日の gracia の用例に続く文章です。
Ŝia ridetplena rigardo kvazaŭ ŝprucis al mi. Subite la blovanta vento, alportinte ĉiujn belajn florojn de la arbaro, mallumigis miajn kandelojn.
… "Malsata ŝtono" （あたかも、彼女の微笑みに満ちたまなざしが私に降りそそがれるかのようだった。突然、吹いてきた風が、森の美しい花を全部引き連れてきて、私のロウソクを暗くした。）（2006. 3. 24.)
＊ flugi 〔動詞〕 飛ぶ； f. 飛ぶように走る・過ぎる。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'fly' に相当します。下例では「分離・分散」を示す接頭語 'dis-' をつけて「飛び散る」といった意味で使っています。Baza E Radikaro では「空中を鳥や昆虫のように動く；器具で空中を動く (sin movi en aero, kiel birdo aŭ insekto; sin movi en aero per aparato)」です。昨日の avida の用例に続く文章です。
Kvazaŭ en la strangaj ĉambroj de tiu vasta konstruaĵo subita blovo de la printempa zefiro disflugis la fragmentojn de bela historio, kiun mi povis iom sekvi, sed kies finon mi ne povis atingi.
… "Malsata ŝtono" （まるでこの広い建物の不思議な部屋の数々に春のそよ風が突然吹いてきて、美しい物語の断片をまき散らしたかのようだった。その話に私は少しばかりついてゆくことは出来たが、その話の終わりまでは行き着くことは出来なかったのだ。）（2006. 3. 10.)
＊ fluktui 〔動詞〕 波動する、（潮などが）さし引きする、変動する。《「新選エス和」》 … 専門用語ですね。少々むつかしい。 La fluktuado inter la SAT-membroj estis granda laŭ la Adresaroj; ministoj tiutempe ofte tranlokiĝis kaj ne riĉis. Pri la tempo post 1933 preskaŭ nenio estas konata. Laŭ informo de la lasta ankoraŭ vivanta SAT-membro (nask. 1907) en Gladbeck, kiun mi intervjuis en 1994, okazis ankoraŭ kursoj en la unua fazo de la Hitler-diktaturo. Sed la publiko ne tre interesiĝis pri ili. Ekde 1936 la membreco en esperanto-asocioj estis malpermesita en Germanio. … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)" (住所録によると、SAT会員のあいだでの変動は大きなものであった。当時、鉱夫たちはよく移動があり、それにお金持ちではなかったからだ。1933年以降のことはほとんど何も知られていない。私が、1994年にインタービューした、グラドベックに住んでいるまだ存命の最後のSAT会員（19077年生まれ）が教えてくれたことによると、ヒトラーの独裁が始まった最初の頃にはまだ（エスペラントの）講習会が開かれていたとのことである。しかし、市民はそれらに特に興味を持つことはなく、1936年には、ドイツではエスペラント会の会員になることが禁止された。）（2003.9. 19）
＊ flustri 〔動詞〕 ささやく、さらさら音をたてる、= murmureti 。《「新選エス和」》 … 長谷川テルの著作に "Flustr' el uragano"（嵐の中のささやき）というのがあります。下の用例は、昨日の parenco の用例に続く文章です。 "Ĝojan kristnaskon!" flustris la knutulo timide. "Vi vere estas la unua, kiu pensas, ke Kristnasko estas ĝoja", diris la Muminpatro. "Ĉu vi tute ne timas kio okazos, kiam ĝi venos?" "Ĝi ja estas ĉi tie", murmuris la knutulo kaj sidiĝis en la neĝo kun siaj parencoj. "Ĉu oni rajtas rigardi? Vi havas tiel grandioze belan piceon." … el "Muminvalo" (「クリスマス、おめでと。」と、はい虫ははずかしそうにいいました。「そんなこといったのは、きみがはじめてだよ。」と、ムーミンパパはいいました。「きみはクリスマスがきても、ちっともこわくないのかね？」「もうクリスマスはここにきてるんですよ。」と、はい虫はいって、親類の人たちといっしょに、雪の中にすわりこみました。「見てもいい？ あんたはとってもすばらしいもみの木をもってるのね。」（スウェーデン語からの山室 静訳を参考にして、エスペラント訳を和訳しました））（2003.11. 5)
＊ foiro 〔名詞〕 定期市；見本市、展示即売会、品評会、共進会；博覧会。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'fair, market; trade fair' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'granda komerca kunveno kun multaj vendistoj' です。昨日の laŭdi の用例に続く文章です。
Sed ekde tiu monatfino tiel venke plenumita, S-ro Morrel trapasis tre kruelajn horojn; por fronti tiun monatfinon, li kunigis ĉiujn siajn rimedojn, kaj ĉar li timis, ke la famo pri lia ŝanceliĝanta situacio disvastiĝos tra Marsejlo kiam oni vidos lin sin turni al tiaj rimedoj, li faris vojaĝon al la foiro de Beaucaire por forvendi kelkajn juvelojn apartenantajn al lia edzino kaj filino, kaj parton de sia arĝenta manĝilaro.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （ところが、かくも見事に決済のすんだ月末以来、モレル氏は逆境に沈む（残酷な時間を切り抜ける）ことになったのだった。今月末の用意にと、彼は掻き集められるだけを掻き集めた（あらゆる策を動員した）。だが、自分がそうした窮余の策を取っていることがわかったとき、おそらく自分が逆境にあるという噂が、マルセイユ中に拡まるであろうことをおそれた彼は、単身ボーケールの市へ出かけて行った。それは妻と娘との貴金属（宝石類）と、自分の持っている銀器（銀の食器）の一部を売り払おうと思ってだった。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 6. 11.)
＊ fojo 〔名詞〕 度、回。《「新選エス和」》 … とてもよく使う、大事な単語ですね。下例は mil（千）をつけ、副詞語尾をつけて「千度も」としています。用例は、昨日の mediti の用例に続く文章です。 "Ni devintus prizorgi ankaŭ stelon", flustris la Muminpatrino. "Sed tio ja estas malebla!" Ili rigardis supren al la ĉielo kiu estis malproksima kaj nigra, sed nekredeble plena de steloj, milfoje pli ol somere. Kaj la plej granda el ili troviĝis ekzakte super la pinto de ilia piceo. … el "Muminvalo" (「わたしたち、あれで星をこしらえるとよかったわね。いまじゃ、もうておくれだけど。」ムーミンママは、小さい声でつぶやきました。みんなは空を見あげました。空はまっ黒で、遠くはなれていました。でも、夏よりも千倍も多くの星、信じられないくらいたくさんの星がでていました。そうして、なかでもいちばん大きいのが、あのもみの木のちょうどま上に光っていたのです。（スウェーデン語からの山室 静訳をそのままのせました。プロの訳ですね。））（2003.11. 13)
＊ fojno 〔名詞〕干し草。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'hay' に相当します。下例では「場所」を示す接尾辞 '-ej' をつけ「干し草置き場」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「乾いた、あるいは、乾かした草 (sekiĝintaj aŭ sekigitaj herboj)」です。昨日の cirkonstanco の用例に続く文章です。
Li ankaŭ ricevis permeson tranokti en la fojnejo de ilia ĉevalstalo. Kvankam estis frue en la vespero, li tuj iris tien, ĉar li estis laca kaj volis daŭrigi frue en la venontan mateno.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼はまた彼らの馬小屋の干し草置き場で泊まってもよいという許可も得た。まだ夜も早かったが、彼はすぐにその場所へ行った。というのも、彼は疲れていたし、明日の朝は早く起きて旅を続けたいと思ったからだ。）（2008. 2. 16.)
＊ foko 〔名詞〕 あざらし。《「新選エス和」》 … 動物園にでも行かない限り使わない単語。昨日の例文の続きから。 "Ĉu apud la maro homoj havas tian koksfelon?" "Jes, estas felo de foko, besto, kiu vivas kaj en la akvo kaj sur la tero". (「海辺では皆さんはそんな毛皮の腰巻をしているの？」「はい、あざらしの毛皮です。海でも、陸でも住める動物です」）（2002.12. 22)
＊ folio 〔名詞〕 [植物学] 葉；f. （紙・花びら・金箔などの）薄片。《「新選エス和」》 f. = 転義。 … 下例では -um（語根の意味に関係した新語をつくる）という便利な接尾語をつけ、「ページをくる」という動詞として使っています。この合成語はよく使われますから是非覚えましょう。Baza E Radikaro では「植物の、平らで、木部でなく、飛び出ている部分（しばしば緑色）；紙あるいは薄くて平たい物質の一片（plata, ne-ligna, elstara parto de planto (ofte verda); peco da papero aŭ alia maldika plata materialo)」です。先週末の pruvi の用例に続く文章です。
Sed ŝi ankaŭ ekdeziris legi libron, tiel kiel faras ŝiaj pli aĝaj faratoj. Foje ŝi tenis libron kaj imitis legarton kaj foliumis paĝojn. La presitaj nigraj literoj en vico kvazaŭ staris ĉe la pordego de sekretejo kaj neniel ili respondis al la demadoj de Giribala.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （でも、年上の兄弟たちとと同じように彼女も本を読みたかった。時どき、彼女は本を手に持って読み方のまねをしたり、ページをめくってみたりした。ずらっと並んで印刷された文字は、まるで秘密が隠された場所の大きな入り口に立ちはだかっているかのようで、ギリバーラの質問にはどうやっても答えようとはしなかった。）（2004. 10. 26.)
＊ fonto 〔名詞〕@泉、水源。A発生源、みなもと；[コンピュータ] ソース。B情報源、出所、ソース；出典、典拠。《「エスペラント日本語辞典」》 … Bランクの単語です。英国語の 'spring; source' に相当します。「万年筆」はこの単語とペンを意味する単語をくっつけて作った 'fontoplumo' です。Baza E Radikaro では「ある物が由来する物；地面から水が出てくる場所 (tio, el kio venas io; loko, kie venas akvo el tero)」です。昨日の rondo の用例に続く文章です。
Li ofte klarigis al mi multajn aferojn, kiujn mi ne trovis pritraktitaj en la histriaj dokumentoj, kiujn mi funde esploris, sed li ne ĉiam informis min pri siaj fontoj.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （彼はしばしば私に、一生懸命探しても歴史の資料には見つからなかった色々な事について解説してくれるが、その出所についてはいつも明かしてくれるわけではなかった。）（2007. 8. 22.)
＊ fontano 〔名詞〕 噴水。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'fountain' に相当します。Baza E Radikaro では「水を噴き上げ、撒き散らす装飾装置 (ornama instalaĵo kun supren ĵetiĝanta kaj ŝpurcanta akvo)」です。先週末の ŝtupo の用例に続く文章です。
Antaŭ ducent kvindek jaroj ŝaho Mamud la dua konstruigis la kastelon en ĉi tiu trankvila loko por plenĝui la vivon. Iam, fontano en ĝia banĉambro ŝprucigis rozodoran akvon.
… "Malsata ŝtono" （二百五十年前のこと、シャー・ムーマド二世は人生を最大限楽しむためにこの静かな場所にその城を建てさせた。
その浴室にある噴水は、以前は、バラの香りがする水をまき散らしていた。）（2005. 11. 15.)
＊ for 【T】〔副詞〕@遠くへ。A遠くで、離れて。B無い、消えてしまった。【U】〔間投詞〕去れ、消えろ。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'away, off' に相当します。Baza E Radikaro では「遠くの場所（に／へ）；（もう）ここにない (en/al malproksima loko; ne (plu) ĉi tie)」です。先週末の komuniki の用例に続く文章です。
"Sed atentu! Elparolu klare kaj malrapide, ĉar eble ili ne facile komprenos vian fremdan prononcon de la hispana lingvo." Kaj Don Ramon pafis sin for.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「でも、気をつけてください。はっきりと、しかも、ゆっくり発音するように。というのは、おそらく彼らはあなたのスペイン語の外国式の発音をやすやすと理解するとは思われませんから」それから、ドン・ラモン教授は矢のように飛び出して行った。）（2007. 11. 5.)
＊ forgesi 〔動詞〕 忘れる；なおざりにする。《「新選エス和」》 …必須の単語です。英国語の 'forget' に相当します。下例では語尾 '-int'
をつけ能動過去分詞形として使っています。Baza E Radikaro では「覚えていない；記憶をなくす；じっくり考えない（ne memori; perdi el memoro; ne pripensi)」です。昨日の fiasko の用例に続く文章です。
En la vilaĝo ĉiu daŭre estus forgesinta pri la historio de la insulto -- nur pro la ĉeesto de Sasivusan la memoro daŭris; tiel Harakumar pensadis kaj li eĉ ne emis rigardi al li.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （村では辱めを受けたいきさつを皆がだんだんと忘れ始めることだろうが−−ただ、サシヴサンがいることで辱めの記憶がいつまでも続いていると、ハラクマールはずっと思っていた。それで、彼は彼を見ることさえ避けた。）（2005. 3. 30.)
＊ forĝi 〔動詞〕 (ion) @鍛造する、鍛える。A＜転義＞自分の努力で作り出す。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'forge' に相当します。下例では諺、「鉄は熱いうちに打て（Forĝu feron, dum ĝi estas varmega)」をそのまま使っています。Baza E Radikaro では「火で焼き、打つことで金属に手を入れる （prilabori metalon per fajro kaj frapado)」です。先週末の necesa の用例に続く文章です。
Li salte leviĝis kaj kriis, dum li kuris eksteren:
"Ekpluvas, sinjorino. Mi kredas, ke mi lasis ekstere kelkajn sakojn. Ili devas ne malsekiĝi."
Ŝi sekvis lin, eble por forĝi la feron, dum ĝi estas varmega.
"Ne, ne, Bartolomeo. Lasu ilin. Venu kaj finu vian torton."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼は跳ねるように立ち上がり、外へと駆け出しながら叫んだ。「奥さん、雨が降ってきました。私は袋をいくつか外に出しっぱなしにしたと思います。あれらはぬらしてはいけないんです」彼女が彼の後についてきた。おそらく、鉄を熱いうちに打っておこうとしてだ。「いいえ、そう、バーソロミューさん。そんなの放っておいて。トルトを全部食べにいらっしゃって」）（2009. 10. 20.)
Dume, S-ino Morrel ĉion diris al sia filo.
La junulo bone sciis, ke post sinsekvaj malfeliĉaĵoj, kiuj trafis lian patron, gravaj reformoj estis enkondukitaj en la elspezoj de la firmao; sed li ne sciis, ke la aferoj atingis tian punkton.
Li restis neniigita.
Kaj li subite elanis ekster la apartamento, rapide supreniris la ŝtuparon, ĉar li kredis la patron en la kabineto, sed li vane batis ĉe la pordo.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （こうしたあいだに、モレル夫人は万事を息子に話してきかせていた。青年としては、父親の身に次から次と災難がふりかかった結果、家計に著しい変化の起こったことだけは知っていたものの（会社の支出に重大な改革が導入されたが）、これほどまでとは知らずにいた（事態がそれほどまでになっているとは知らずにいた）。そして、ぼうぜん自失してしまったかたちだった（彼は無力感におそわれた）。彼は、急に室を飛び出すと、足早に階段を上って行った。父が事務室にいると思ってだった。だが、いくら叩いても、なんの返事も聞かれなかった。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 11. 19.)
"Nu, Partridge, mi nun ne estas laca. Vi trovos min pli vigla kaj pli senkompata hodiaŭ vespere. Mi traktos vin senindulge."
"Bone!"
Ekstere la vento ĝemadis kaj intermite skuis la domon, sed tion ne rimarkis la seriozaj roluloj de la kreskanta dramo. Nenio ekzistis krom la ŝanĝiĝanta formacio de la interkroĉitaj korpusoj.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「さあ、パルトリッジ、俺は今は疲れてなんかいないぜ。あんたは今夜の俺がいつもより機敏で情け容赦ないことを知るよ。俺はあんたをこてんぱんにあしらってやるからな」「承知したよ！」外では風がうなり時々小屋を揺さぶったが、そんなことにはこの緊張を増してゆくドラマの真剣な二人の登場人物は気にもとめなかった。がっぷり四つに組んだ軍団の時々刻々と変わるフォーメーション以外に何も存在しなかった。）（2010. 12. 4.)
＊ formiko 〔名詞〕 あり。《「新選エス和」》 … 下例は、負け惜しみの強い職人気質が愉快な一節。その返事も良いですね。使ってみませんか？ 昨日の inciti の用例の続きの文章です。 "Mi instruas kalkuli la formikojn." "Multan sukceson!" "Kio venigis vin al mi, kamarado Ĝepeto?" "La gamboj. Sciu, majstro Antono, ke m venis al vi, por peti komplezon." "Jen mi, por via sevo," respondis la lignaĵisto, kaj ekstaris. … el "La aventuroj de Pinokjo" (「アリに算数を教えているのさ」「そりゃけっこうだね」「なにがあんたをわしのところへつれてきたんだね、ジェペットくん」「両足がね。なあ、アントン親方、あんたにひとつたのみごとがあってやってきたんだがね」「いいとも、なんでもしてあげるよ」と、指物師は答えて、立ちあがりました。（エスペラント訳に合わせるため、杉浦明平訳をほんの少し変えました））（2003.12. 3)
＊ forno 〔名詞〕 @〔熱を加える調理器具〕オーブン、天火；レンジ；こんろ。A〔暖房器具〕ストーブ、暖炉、= stovo 。B〔製鉄などの〕炉。C〔Forno〕 [天文] ろ座。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'furnace, kiln, stove, cooker, boiler' に相当します。下例では 'baki（焼く）' と合わせ合成語としています。Baza E Radikaro では「料理、パン焼き、あるいは、暖房などのために家の中で火を置く場所 （fajrujo en domo, por kuirado, bakado aŭ hejtado")」です。先週末の averti の用例に続く文章です。
"Ha, s-ro Redman," ŝi vokis kaj ŝiaj okuloj lumis de ekscitiĝo, "mi havas por vi hodiaŭ mirindan surprizon. Mi bakis ĉerizo-torton kaj mi deziras, ke vi prenu bele dikan pecon."
El la bakforno ŝi zorge kaj ameme portis inspiran kaj gustotentan frandaĵon, kun reĝina gesto.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「さあ、レドマンさん」と、彼女は呼びかけた。彼女の目は興奮して輝いていた。「わたし、今日はあなたにびっくりするようなすばらしいものを用意していますのよ。サクランボのタルトを焼いたのです。どうぞ、分厚く切ったのを
うまくお取りくださいね」彼女はパン焼き用のオーブンからそっとていねいに心を奮い立たせ食欲をそそる一品を女王様のような手つきで取り出した。）（2009. 9. 8.)
＊ fornelo 〔名詞〕 調理がま；レンジ。《「新選エス和」》 … 日常よく使われる家庭用語。 "Sed tio povos daŭri iom da tempo. Mi unue formetos la potojn de la fornelo. Bruligi manĝaĵojn estus peko." (「でも、それには少し時間がかかるわ。まず、ポットをレンジからおろすわ。食べ物を燃やしてしまうのはいけないことだもの」）（2002.12. 14)
＊ forta 〔形容詞〕 @力がある。A強固な、頑丈な、丈夫な。B激しい、強度の。C強力な。D (en io) ＜物事に＞優れている、うまい。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ａランクの単語です。英国語の 'strong' に相当します。下例では「手段」を意味する接頭辞 'per-' をつけ「力ずくの、暴力的な」という意味の形容詞とし、それを名詞に変えて使っています。よく使われる合成語です。Baza E Radikaro では 'tre kapablapor puŝi, tiri, levi, rezisti; posedanta siajn ecojn en granda grado' です。昨日の promeni の用例に続く文章です。
"Estas bone, ke vi venis propravole," grumblis Baggs, kun lia voĉo transirante en incitiĝeman tonon. "Ne plaĉas al mi perforto. Ni komencu."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「あんたが自分ですすんでやって来たのはいいことさ」とバグスは不平を言った。彼の声は怒りを含んでいた。「暴力は俺は嫌いだからな。さあ、始めようか」）（2010. 8. 19.)
forta 〔形容詞〕 強い；じょうぶな；激しい；[音声学] 強勢の；= fortika (堅固な）；[文法] 強変化の。《「新選エス和」》 …基本単語です。「弱い」は 'malforta' です。Baza E Radikaro では「押したり、引いたり、持ち上げたり、抵抗したりする能力が高い；自分の能力を高度に保持している（tre kapabla por puŝi, tiri, levi, rezisti; posedanta siajn ecojn en granda grado)」です。昨日の 〜em〜 の用例に続く文章です。
La ventomovo en la veloj fariĝis forta kaj la velstango tremis. Ondigante ĉirkaŭen la boat freneza dancadis kaj fine kiel ĉevalo sen brido antaŭen kuregis.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （帆にうける風の動きが強くなって、帆柱が震えた。あたりに大きな波を上げながら、その狂ったような船は踊りつづけ、とうとう、くびきから解かれた馬のように前方へ猛スピードで進んでいった。）（2005. 4. 13.)
＊ fortika 〔形容詞〕 @堅固な、強固な、頑強な、頑丈な。Aゆるぎのない、確固とした。B城壁で固めた、要塞化した。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'robust, sturdy' に相当します。Baza E Radikaro では「強固な、抵抗性の、簡単には傷つかない (firma, rezista, malfacile difektebla)」です。昨日の kombi の用例に続く文章です。
Raffaele Gabrielli, unu el la plej malnovaj anoj de la Instituto, estis mezaĝa fortika viro, persista fraŭlo, al kiu, tamen, neniam mankis kunulinoj. Li venis el Italio antaŭ pli ol dudek jaroj kiel juna pentristo kaj facile adaptiĝis al la afrika ĉirkaŭmedio.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （ラファエル・ガブリエリはこの研究所の一番古い連中の一人で、中年のがっしりした頑固な独身男だが、かといって決して同伴してくれる女性に困るということはなかった。彼は二十年以上も前に若い絵描きとしてイタリアからやって来て、やすやすとアフリカの生活環境になじんでしまった。）（2006. 12. 30.)
＊ foti 〔動詞〕 (ion) 写真にとる、撮影する、= fotografi(写真を撮る）。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'photograph' に相当します。下例の2番目の例は「用具・装置・手段」などを示す接尾辞 '-il' をつけ「カメラ」の意味で使っています。Baza E Radikaro では 'fotografi' について「光で絵（写真）を成す（foti ともする） (fari bildojn (fotografaĵojn = fotojn) per lumo (ankaŭ: foti))」です。昨日の ĉesi の用例に続く文章です。
"Sendube estas iu sovaĝbesto, unu el tiuj, kiujn ni vidis hodiaŭ posttagmeze," diris Jerry. "Ĉu Friedrich Schmidt ne rakontis, ke ili ofte vizitas la kampadejon, kaj oni povas foti ilin deproksime. Mi iros alporti mian fotilon kaj ekbril-lampon."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「間違いなく、私たちが今日の午後見た野獣のうちのどれかさ」とジェリーが言った。「奴らはキャンプ場を時々襲うし、やつらをすぐ近くから写真に撮ることもできると、フリードリッヒ・シュミットが言わなかったかね。私のカメラとフラッシュを取って来るよ」）（2007. 5. 25.)
＊ fotelo 〔名詞〕 ひじかけいす、= brakseĝo. 《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'armchair; stall (in theatre)' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'seĝo kun apogiloj por la brakoj; krakseĝo' です。昨日の kardino の用例に続く文章です。
Samtempe malfermiĝis la dua pordo kaj aperis la junulino, pala kaj kun la vangoj inuditaj de larmoj.
Morrel leviĝis tute tremanta kaj apogis sin sur la brakapogilo de la fotelo, ĉar li ne kapablus stari. Lia voĉo volis demandi, sed li ne plu havis voĉon.
- Ho! mia patro, diris la junulino kunigante siajn manojn, pardonu al via infano, ke ŝi alportas malbonan novaĵon!
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （同時に第二の戸があいて、娘が、顔青ざめ、涙に頬を濡らしながら姿をあらわした。モレル氏は、おののきながら立ちあがり、椅子の腕木に身を支えた。立っていようにもいられなかったというわけだった。ようすをたずねてみようとしても、その声さえも出なかった。「ああ、お父さま！」と、娘は両手を合わせて言った。「おゆるしください、いやなしらせをお耳に入れなければなりませんの！」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 7. 16.)
＊ cifera fotilo デジ（タル）・カメ（ラ）。 … cifero (数字）。 foti（写真にとる）＋ -il- (道具）。もっと他の言い方もあると思う。 Jes, fotografado ne estis rapida en la 20-aj jaroj de la 20-a jarcento! Kia kontrasto kun modernaj ciferaj fotiloj, per kiuj oni ricevas fotobildon tuj post butonpremo, eĉ sen filmo! Se la bildo al vi plaĉas, vi memorfiksas ĝin kaj elŝutas en vian komputilon. (そうです、20世紀の20年代では写真ができあがるまでに時間がかかったのです。昨今のデジカメとくらべたら大変なちがいです。シャッターを押してから、すぐに写真が見られるのですから、しかもフィルムなど使わずに。それで、写真が気に入ったら記憶させて、パソコンに保存しておけばいいのですから）（2002.12. 24)
Ambaŭ policistoj dummomente silentis, pripensante, laŭ kiu vojo la enketo povas nun antaŭiri. Parolis Olivero. "Por kontroli pri tio ni bezonos foton. Bedaŭrinde tion mi ne havas. Vi povus peti al li, ke li permesu al vi fotografi lin. Se li rifuzus, vi eble sukcesus havigi al vi juĝan rajtigilon."
"Mi provos." Tomaso Ĝerard stariĝis. "Mi iros rekomenci la laboron."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （警視二人とも、今はどの方面の調査を前へ進めたらよいのかを考えて、しばらくの間黙っていた。オリヴァーが口を開いた。「それを調べるには写真がいるよ。残念ながら私はそいつを持ってはいない。君は彼に写真をとる許可を得たいと頼めるだろう。彼が断わるようなことがあったら、おそらく君は令状をうまく手に入れることが出来るだろうよ」）（2009. 4. 8.)
＊ fotokopii 〔合成語・動詞〕 コピーする、複写する。 … foto (写真）＋ kopii（複写する）。「新選エス和」には、fotokopio に、「焼付け」のみがある。日進月歩の時代です。 "Ĉu mi povas fari fotokopion de tiu ĉi artikolo?" ŝi demandis. "Kompreneble, se vi havas la bezonan moneron." Tion Diana enmetis, unue lokinte la etenditan ĵurnalpaĝon sur la vitron. Elruliĝis sufiĉe klara kopio de la artikolo. (「この記事をコピーしてもいいですか」と彼女は聞いた。「もちろん。コインを持っていればね」 まず、ガラスの上に広げた新聞を置いてから、ダイアナはコインを入れた。十分に鮮明なその記事のコピーがするすると出てきた）（2003.3. 16)
-- Nu haroŝo... i pa francuski? (Nu bone kaj france?) Mihok iom pripensis la demandon, esploris en siaj memoroj. Kie li vidis francon? Ah, jes! En la modgazetoj ĉe lia majstro. Certe tiuj bildoj figuris francojn, ĉar la gazeto venis el Parizo. -- Da, da! -- li respondis post ioma konsidero.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「（そう、それは結構。で、フランス語は？）」ミホックは質問の意味をちょっとばかり考えってから、自分の記憶をたどってみた。どこでフランス人を見たのだろう？ ああ、そうだ！ 親方のところに置いてあったモード雑誌でだ。確かにあの絵はフランス人の姿だった。だって、あの雑誌はパリから送られてきたのだから。「（ええ、はい！）」彼は少し考えてから返事した。）（2008. 9. 17.)
＊ frandi 〔動詞〕 (ion) おいしく味わう、堪能（たんのう）する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'relish a delicacy' に相当します。下例では過去形の語尾を付けています。Baza E Radikaro では「ある物を楽しみで、味が良いから、空腹だからという理由でなく食べる （manĝi ion por plezuro, pro la bona gusto, ne pro malsato)」です。昨日の el- の用例に続く文章です。
"Kiel li, mi volas diri, ke neniam en la vivo mi frandis tiel bongustan ĉerizo-torton. Ni pensos pri vi, kiam vi estos survoje hejmen. Monstro? Ho, ne nomu min monstro, sinjorino. Mi volas meriti la monon, kiun Bart pagis al mi, por protekti lin. Kaj ankoraŭ unu afero, s-ino Tonkins. Bart ne plu vizitos vin, por labori. Trovu alian ĝardeniston. Ni ambaŭ deziras al vi -- kaj al li ankaŭ -- bonan ŝancon."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「彼と同じだが、俺だってこんな美味しいサクランボのタルトはこれまでの人生で一度も味わったことがないと言いたいね。あんたが家に帰る途中にいる時、俺たちはあんたのことを思っているだろうよ。怪物だって？ ねえ、奥さん、俺のことを怪物呼ばわりしないでくれよ。俺はバートが守ってくれと言って支払ったお金の価値だけのことはしたいと思ったんだ。それにもうひとつ言っておくよ、トンキンスさん。バートはこれからはもうあんたの所へ行って働くことはない。別の庭師を探してくれ。俺たち二人とも、あんたに、そしてその庭師にも、幸運が訪れますようにと祈るよ」）（2010. 3. 11.)
"Mi deziras, ke ĝi estu la lasta -- almenaŭ por hodiaŭ vespere."
Baggs per granda pugno batis la supron de apuda kesto kaj preskaŭ frakasis la dikan lignon.
"Fermu vian buŝaĉon," li konsilis kun minacaj okuloj.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「私としてはこれが最後であって欲しいね、少なくとも今夜のところは」バグスは近くにあった箱の天板を大きなこぶしで殴りつけたので、その厚い板はもう少しで割れてしまうところだった。「そのいやらしい口を閉じろ」と、脅すような目で彼は忠告した。）（2010. 8. 31.)
＊ frapi 〔動詞〕 @軽く打つ、たたく：A＜音を立てて＞たたく、ノックする；音をたててぶつかる：B印象を与える、＜注意などを＞引く、＜感情が>襲う：C＜病気や不幸などが＞襲う、見舞う：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'strike, hit; knock; tap' に相当します。下例では「小・短など」を示す接尾辞 '-et' をつけています。Baza E Radikaro では「手、あるいは、何か他の物で強くさわる（forte tuŝi per mano aŭ io alia)」です。昨日の knari の用例に続く文章です。
Sed mi aŭdis nenion de tio. Nur tri malpezajn sed tre klare aŭdeblajn frapetojn sur la pordo. Mi estas tiel certa, ke estas iu kolegino, ke mi eĉ nenion diris, nur atendis ŝian envenon.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （しかし、私はそういったものは何も聞かなかった。ただ、軽いけど、はっきり聞こえるドアをそっとたたく三つの音だった。私は誰か同僚の女性がいると確信していたので、私は何も言うこともなく、ただ、彼女が入ってくるのを待っていた。）（2006. 9. 28.)
＊ frato 〔名詞〕 兄弟。《「新選エス和」》 …重要単語です。兄か弟かはぼかして訳すか、文脈から判断します。下例では他所へ出ている兄弟ということで「弟」と思われます。ちなみに、「姉妹」は '-in（女性を示す）' をつけた 'fratino' です。Baza E Radikaro では「同じ両親から生まれた男の子孫（他の子孫とのからみで）（vira ido de la samaj gepatroj (rilate al alia ido))」です。先週末の iri の用例に続く文章です。
Lia frato havis okupon en la centra provinco kaj malofte vizitis la hejmon. Fakte la frato konstruis sian hejmon tie kaj kun familio vivadis tie.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼の弟は中央県に仕事を持っていて、故郷へはめったに帰らなかった。それどころか、その弟はそこに自分の家を建て、家族と一緒にずっとそこで暮らしていた。）（2005. 8. 16)
"Lerta ruzo! Sed ĉu ne eblis ĝisspuri tiun s-ron Braŭn?"
"Bedaŭrinde ne! Estis trovita la fraŭdo nur en la normala monata akordigo de kontoj en la banko. Jam tiam Braŭn vendis la akciojn kaj malaperis."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「巧妙な策略ですね！ でも、そのブラウンという男を最後まで追いかけることは出来なかったのですか？」「残念ながら、そうなんだ。銀行の毎月の通常の帳尻あわせでようやくのことにその詐欺が見つけられたんだ。すでにその時には、ブラウンは株を売って消えていたんだ」）（2009. 3. 3.)
＊ defraŭdi 〔合成語・動詞〕 （人を）かたる、抜き取り詐欺をする。《「新選エス和」》 … de（分離・起点・源などを示す）＋ fraŭdi（詐取する）。 Kio?... Nu, iusence jes! Probablas, ke la ŝtelinto estas neniu alia ol la supoza viktimo mem... Jes! Ŝi pretendas nun al alia nomo sed, laŭ foto publikigita en tiu tempo en La Heroldo, ŝi estas ĝuste tiu, kiu ĉimatene uzis preskaŭ identan rimedon por defraŭdi... (何？... ああ、そうとも言える。おそらく、盗んだ奴は、まさに被害者とされた者以外にはありえないんだ... そうだよ。その女は、今、ほかの名前をかたっているんだが、当時のラ・ヘロルドに載った写真からすると、その女が、まさに今朝、ほとんど同じ手口を使って詐欺をはたらいたんだ...）（2003.3. 17)
＊ fraŭlo 〔名詞〕 @ 独身男性。A [歴史] 高位の貴族に仕える若い貴族の子弟。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'bachelor' に相当します。下例では「両性を同時に示す」接頭語 'ge-' をつけています。この接頭語をつけた単語は必然的に複数語尾 '-j' がつきます。Baza E Radikaro では「まだ結婚していない男性 (viro ne (jam) edziĝinta)」です。先週末の frazo の用例に続く文章です。
"La seksa vivo de afrikaj gefraŭloj," tuj respondis s-ro Feldman. Lia edzino iom ruĝiĝis, Raffaele palpebrumis du-tri fojojn, Nevins lascive lipmienis, kaj Friedrich Schmidt unuglute fortrinkis tutan glason da viskio.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「アフリカに住む未婚の男女の性生活です」と、フェルドマン氏がすぐに答えた。夫人は少し赤くなり、ラファエルは二度、三度とまばたきし、ネヴィンスは挑発するかのように口をゆがめ、フリードリッヒ・シュミットはグラスのウイスキーを一息に飲み干した。）（2006. 12. 19.)
＊ frazo 〔名詞〕 @ [言語学] 文。A慣用句；〔内容の空虚な〕言葉。B [音楽] 楽句、フレーズ。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'sentence; phrase' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'vortoj kune farantaj eldiron ("Li sidis tie, kiam ŝi eniris kaj mi salutis ŝin." kaj "Jen mi!" estas frazoj)' です。昨日の grimaco の用例に続く文章です。
- Dankon, miaj amikoj, dankon, ekkriis sinjoro Morrel tuŝita ĝis la koro, ĉar vi ĉiuj estas bonaj koroj, sed prenu, prenu, kaj se vi trovos taŭgan dungadon, akceptu ĝin, vi estas liberaj.
Tiu lasta parto de la frazo havis mirindan efekton sur la dignajn maristojn. Ili rigardis unu la aliajn kun konsternita mieno. Penelon, al kiu mankis aero, preskaŭ glutis sian tabakmaĉaĵon pro tio, feliĉe li ĝustatempe atingis sian gorĝon per la mano.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「ありがとう、諸君、ありがとう！」と、心の底まで感動してモレル氏が叫んだ。「君たちはみんなやさしい心をもっておいでだ。だが、遠慮なく（是非）取っておいてもらいたい。そして、好い口が見つかったら、どうか他へ勤めてもらいたい、これからみんなは自由なのだ。」この終わりの文句は、健気な水夫たちのの上に驚くべき印象を与えた。彼らはとほうにくれた面持ちで互いに顔を見合わせていた。息づまるような思いのペヌロンは、すんでのことに噛煙草を呑み込むところだった。運よく指（手）が咽喉へとどいた。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 8. 25.)
frazo 〔名詞〕 @ [言語学] 文。A慣用句；〔内容の空疎な〕言葉。B [音楽] 楽句、フレーズ。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'sentence; phrase' に相当します。'frapi（たたく）' と合わせた 'frapfrazo' は「キャッチフレーズ」です。Baza E Radikaro では「複数の単語、一緒になって完全な言葉となる (pluraj vortoj kune farantaj kompletan eldiron)」です。昨日の mendi の用例に続く文章です。
Nevins interpunkciis siajn frazojn per glutetoj el sia glaso. "Ili intencas pasigi unu jaron en Orientafriko por esplori kelkajn aspektojn de la vivo de la indiĝenoj. Momente mi forgesis precize, pri kio temas via reserĉ-projekto," diris Nevins, turnante sin al la geedzoj.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （ネヴィンスは、自分のグラスから少しずつ飲みながら、途切れ途切れに話した。「彼らは先住民の生活をいろいろな面から調査する目的で、東アフリカで一年間過ごすつもりだ。あなた方の研究テーマが何についてだったか、いま、私は正確には思い出せないでいる」と、ネヴィンスは夫妻の方に顔を向けながら言った。）（2006. 12. 16.)
＊ fremda 〔形容詞〕 @外国の、 = alilanda. A他人の。B未知の、見知らぬ、初めての。C無関係な；関心を持てない。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ａランクの単語です。英国語の 'foreign, strange; extraneous' に相当します。下例では「語根の示す属性を持つ人・物」を示す接尾辞 '-ul' をつけ「外国人、見知らぬ男」の意味で使っています。対格語尾がついているのもあります。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'nekonata; de alia loko; neprora' です。昨日の kreditoro の用例に続く文章です。
Vespirante Emmanuel vokis Coclès-on. Coclès aperis kaj la junulo ordonis al li konduki la fremdulon al S-ro Morrel.
Coclès paŝis antaŭe kaj la fremdulo sekvis lin.
Sur la ŝtuparo oni renkontis belan fraŭlinon aĝantan dekses aŭ deksep jarojn, kiu rigardis la fremudulon kun malkvieteco.
Coclès ne rimarkis tiun esprimon de la vizaĝo, kiu tamen ŝajnis ne eskapi al la fremdulo.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （エマニュエルは、微笑みながら（チクショウと言いながら： Esp 版）コクレスを呼んだ。コクレスが出てきた。青年は、客をモレル氏のもとに案内するように言いつけた。客は先へ立って歩いて行くコクレスの後からついて行った。階段の途中で、二人は十六、七の美しい娘とすれちがった（出会った）。娘は不安げに客の姿をながめていた。客はその表情を見て取った（見逃さなかったようだ）。だが、コクレスは、それに気がつかないでいたのだった。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 6. 17.)
fremda 〔形容詞〕 他国の；無縁の；未知の。《「新選エス和」》 … 重要単語です。合成語の 'fremdlando' が「他国、外国」として、'fremdlingvo' が「外国語」として良くつかわれます。Baza E Radikaro では「知られていない；別な場所の；自分のものでない。(nekonata; de alia loko; nepropra))」です。昨日の regi の用例に続く文章です。
La afergvidisto tremante kaj memorante preĝvorton "Durga"* vizitis la tendon de la sahibo. Sahibo (la administristo) eliris el la tendo kaj laŭte demandis kun fremda akcento (bengale): "Kial vi insultis mian balaiston?" ((*"Durga" estas patrindiino. En danĝero oni eldiras la nomon. Tiu kredo ankoraŭ ekzistas en Hindujo. /Tr.))
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （実務監督官は震えあがり、「ドゥルガ」＊というお祈りの言葉を思い出しながら、サヒボのテントを訪れた。サヒボ（長官）はテントから出てきて、外国なまりのベンガル語で「なぜ、お前は私の掃除人を侮辱したのだ」と大きな声で問いただした。（(＊「ドゥルガ」は、母神。危険に遭遇したときその名前を唱える。この信仰はまだインドで行われている。／訳者))）（2004. 12. 8.)
＊ freneza 〔形容詞〕 @〔人が〕気が狂った、気がふれた。A〔人が〕われを忘れた；熱中した。B〔もの事が〕常識をはずれた。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'mad, insane' に相当します。Baza E Radikaro では 'perdinta la prudenton; mense malsana' です。昨日の heroldo の用例に続く文章です。明日でこの短編小説は終わりです。
La freneza lumo estingiĝis en liaj okuloj kaj li mallaŭte ripetis:
"Ŝakmato en la Arkto -- Ŝakĉampiono de la Mondo!"
Brilvizaĝe li levis la falintan duonkonscian viron.
"Mi bedaŭras, ke mi ekkoleriĝis, Partridge. Tio sonis bele -- 'Ŝakmato en la Arkto -- Ŝakĉampiono de la Mondo!'"
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （あの狂気の光が彼の目から消え、彼が小さな声でくり返した。「北極のチェックメイト氏、チェスの世界チャンピオン！」顔を輝かせ彼は半ば意識を失って倒れている男を抱き上げた。「腹を立てて悪かったなあ、パルトリッジ。なかなかいいぜ、＜北極のチェックメイト氏、チェスの世界チャンピオン！＞ってタイトルのことだが」）（2011. 1. 21.)
freneza 〔形容詞〕 気違いの、狂乱の、気違いざたの。《「新選エス和」》 … 「新選エス和」によると、-um（他の接尾辞ではあらわせない新語をつくる）をつけた動詞の意味は「ぼける」だそうです。エスペラントを勉強して、ぼけないようにしましょう。昨日の varti の用例につづく文章です。 Ili daŭre planadis sian ĝardenon por la venontaj dek jaroj. Tiel la mateno rapide pasis. Kiam Mojra kaj Dwight revenis el la preĝejo, ili ankoraŭ laboris. Maria petis ilian opinion pri la planado de legoma ĝardeno. Baldaŭ Petro kaj Maria eniris la domon, la unua por verŝi trinkojn, kaj la alia por pretigi lunĉon. La fraŭlino ekrigardis al la usonano. "Iu estas freneza," ŝi kviete diris. "Ĉu estas mi aŭ ili?" "Kial vi diras tion?" … el "Sur la bordo" （二人は10年先の庭のプランをしばらくの間考えていた。そんなふうにして、朝の時間がたちまちのうちに過ぎていった。モイラとドワイトが教会から帰ってきた時にも、彼らはまだ庭の手入れをしていた。マリアは野菜畑の計画を話し、二人にどう思うか聞いた。やがて、ピーターとマリアは家に入った。ピーターは飲み物をつくりに、マリアは軽食を用意するために。若い女性の方がアメリカ人をチラッと見た。「誰かがおかしいんだわ」と、彼女が静かにいった。「私か、あの二人が」「どうしてそんなことを言うのですか？」）（2004. 2. 10.)
＊ freŝa 〔形容詞〕 @新鮮な。A新規の。B生き生きした、元気な。C鮮やかな、生なましい。D [音楽] 〔ジャズが〕クールな、抑制の効いた。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'fresh' に相当します。下例では副詞の語尾に変えて使っています。Baza E Radikaro では「新しく、若く、悪くならない （nova, juna, ne malboniĝinta)」です。先週末の maŝo の用例に続く文章です。
Estis tagmeze la sekvantan tagon. La vidvino Tonkins sciis, ke estas lia kutimo manĝi hejme tiuhore kaj ŝi alvenis kun freŝe bakita ĉerizo-torto kaj lia salajro. Ŝi rifuzis eniri, ne volante sin trudi, ŝi diris, en lian manĝohoron.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （翌日の午後のことだった。未亡人のトンキンスさんは彼がその時間に家で食事をする習慣であることを知っていた。それで、彼女は焼きたてのサクランボのトルトと給料を持ってやって来た。彼の食事の邪魔をしたくないと言って彼女は家に入るのを断った。）（2009. 11. 10.)
freŝa 〔形容詞〕 新鮮な；真新しい；新規の。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では接頭辞 're-（再・復・帰・改新を示す）' をつけ、さらに接尾辞 '-ig（その状態へ変わらせる）' をつけて動詞としています。カタカナ語の「リフレッシュさせる」に相当します。Baza E Radikaro では「新しくて、若々しくて、悪くなっていない (nova, juna, ne malboniĝinta)」です。先週末の ŝranko の用例に続く文章です。
Tiu sceno tuj refreŝigis lin kaj forigis la premon de la vivo pasiginta en malliberejo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （その情景は瞬時に彼を新鮮な気持ちにし、刑務所で過ごした生活に由来する重苦しさを消し去った。）（2005. 9. 21.)
＊ frezifloro 〔合成語・名詞〕 フリージア。《「新PIV」》 … frezio でも良さそう。今日も花の名前。 La menestrelo mire rigardadis. La princino Saralinda estis alta, kaj ŝi portis freziflorojn en la nigra hararo kaj serenecon buntan kiel ĉielarkon. La buŝo aspektis kiel rozo, la brovo kiel blanka siringo. Ŝia voĉo sonis kiel malproksima muziko, kaj la okuloj brilis kiel kandeloj en paca nokto. (吟遊詩人はおどろいてじっと見続けた。王女のサラリンドは背が高く、黒髪にフリージアの花をさし、おだやかさの中にも虹のような彩りを漂わせていた。バラのような口もとで眉は白いライラックのようだった。王女の声は遠くから聞こえてくる楽の音のようであり、目は平和な夜にともるろうそくのように輝いていた）（2003.2. 5)
Vi povas eniri, jes. Tiu ĉi pordo, ja. Kaj al mi donu nenion. Kiam vi finos, vi povos pagi al ŝi mem. Sed ne trompu ŝin, bonvolu, ŝi estas tiel bona. Vi vidos, ke mi ne friponas. Venu, venu.
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （入ってくださって結構です、はい。このドアです、ええ。そして、私には何も渡さないで。終わったら、彼女自身にお払いください。でも、彼女をだまさないでください、お願いです、彼女はそれほど純情なのです。あなたは私がいかさまを働かなかったということがお分かりになるでしょう。さあ、さあ。）（2011. 2. 8.)
Diris la vizitanto, "Vi pravas. Mi ja ŝtelis la monon de la banko, helpate de tiu friponino Laŭra. Kiel, kompreneble vi scias. Estis bela la ruzo, ĉu ne? Mi gajnis nete preskaŭ ducent mil dolarojn. Kaj vi havas neniun ereton da pruvo kontraŭ mi." Memkontente li rigardis la inspektoron. Tiu ankoraŭ ne moviĝis. Bedel daŭrigis, "Estis aranĝite, ke Laŭra luu apartamenton ĉi tie, for de la metropolo, kaj ke post prudenta intertempo mi kuniĝu kun ŝi. Bone! Sed ŝi fariĝis tro postulema. Ŝi avidis multekostajn vestojn kaj fiornamaĵojn. Ŝi voli aĉeti novan aŭton. Ni komenci kvereli."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （その訪問客は続けた。「あんたは正しいんだ。実際、俺はあの女ペテン師のラウラに手伝ってもらって、あの銀行の金を盗んだんだ。どうやってかは、勿論あんたは知っている。見事な腕前ではないかね？ 俺はまるまる20万ドルほどを手に入れたんだ。そして、あんたには私を捕らえる証拠としてほんのこれっぽっちもないんだ」自分にすっかり満足して彼は警視をじっと見つめた。警視のほうといえば、今もまだ動こうともしなかった。ベデルは続けた。「ラウラが首都から遠く離れたここにアパートを借りるようにと決めてあったんだ。そして、相当な時期をおいてから俺は彼女と一緒になることになっていたんだ。結構ではないか！ ところが、あの女は必要以上にあれこれ要求するようになったんだ。値のはるドレスや下らん装身具が欲しいと言うんだ。あいつは新車を買いたがった。俺たちはけんかをおっぱじめたんだ」）（2009. 5. 9.)
＊ fronto 〔名詞〕 前面、正面；[軍] 前線、戦線。《「新選エス和」》 … 英国語の front と同じですが、英国語の場合は名詞、形容詞、副詞、動詞のすべてが同じ front です。下例のエスペラントでは、-a をつけて形容詞としています。先週末の ĉerpi の用例につづく文章です。 Mi ekmemoris pri kelkaj leteroj kun diverslandaj poŝtmarkoj, kiujn mi havis en la poŝo, kaj pensis, ke per ili mi povus ĝojigi la knabinon. -- Ĉu vi kolektas ion, Sita? -- Kolekti?... Ne, nenion mi kolektas, -- ŝi respondis. Silento. Mi ekserĉis alian temon por vivteni la konversacion. -- Kaj ĉu vi kolektas ion, sinjoro? Kion vi kolektas? La fronta atako de Sita frapis min neatendite.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （私は、いろいろな国の切手が貼られている何通かの手紙をポケットに持っていることを思いだし、それらでこの女の子を楽しませることができるかもしれないと思った。「何か集めている、シタ？」「集める？ いいえ、何にも集めていないわ」と、彼女はこたえた。沈黙。私は、会話を続けるために別の話題を探した。「で、おじさんは何か集めているの？ 何を集めているの？」思いがけず、シタは真正面から私を攻撃してきた。）（2004. 5. 18.)
-- Mi ne scias, -- konfesis sincere Mihok. -- Vi nje scijas, Mihok, nje scijas? -- kriis Petroff kaj kunfrapis la manojn. -- Angla gazeto, Mihok, angla gazeto... Nun vi scijas. Sub la haŭto de Mihok la frosttremo komencis kaŝludon.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「分かりません」と、正直にミホックは白状した。「（君が知らない、ミホック、知らないだって？）」ペトロフは叫び、手を打ち合わせた。「（英国の雑誌、ミホック、英国の雑誌だよ。さあ、君は分かっただろう）」ミホックの皮膚の下では恐怖の震えが見え隠れし始めた。）（2008. 10. 24.)
＊ froti 〔動詞〕 摩擦する。《「新選エス和」》 … 下例では、kun（共同動作を示す）をつけて動詞にしています。エスペラントでは、基本単語から語いをいっぱい増やせます。用例は、昨日の majstro の用例に続く文章です。 Kiam majstro Ĉerizo ekvidis la lignopecon, li tre ekĝojis, kontente kunfrotis la manojn, kaj murumuris duonlaŭte: "Ĉi tiu ligno venis ĝustatempe: mi uzos ĝin por fari el ĝi piedon por tablo. … el "La aventuroj de Pinokjo" (サクランボ親方は、その木片を見て、とても喜び、満足げに手をこすり合わせました。そして、「こいつはちょうど良いときにやってきたもんだ。これでテーブルの足をつくってやろう」と小声でつぶやきました。）（2003.11. 19）
＊ frunto 〔名詞〕 [解剖学] 前頭、ひたい。 《「新選エス和」》 … 体の部分の名前で、重要単語といえます。Baza E Radikaro では「顔の前面上部、目と毛髪との間（supra antaŭa parto de vizaĝo, inter okuloj kaj hararo)」です。昨日の bankedo の用例に続く文章です。
Sed la plej valora juvelo troviĝis sur la frunto de la krono. Ĝi estis brilianto granda kiel juglando. Neniam mi sonĝis eĉ pri io simila. Jam mi ne memoras ĉu ĝia nomo estas Kohinor aŭ Orlov, aŭ io alia, sed mi estas certa, ke ĝi estas unu el la plej grandaj briliantoj ekzistantaj en la mondo.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （「でも、一番高価な宝石は王冠のひたいにあたるところにあったんだ。それは胡桃ほどの大きさのダイアだった。私は、そんなのは夢でさえ見たこともなかったよ。その名前がコヒノールだったか、オルロフだったか、あるいは、もっと別の名前だったかはもう覚えていないけど、確かなことは、そいつはこの世に存在する一番大きなダイヤの一つだったということさ」）（2004. 6. 15.)
＊ frustri 〔他動詞〕 （期待などを）くじく、欲求不満を起こさせる。《PIV;「新選エス和」になし》 …下の例文では -ad- をつけて名詞にしている。すなわち、フラストレーション。 Li tuj ĉagreniĝis pri la bruego, kaj larmoj de frustrado verŝiĝis de liaj malgajaj okuloj. (とたんに彼は騒がしさにイライラし、何もできないらだたしさから、彼の寂しそうな目に涙が浮かんだ） (2002.11. 7）
＊ fuĝi 〔動詞〕〔危機から〕逃れる。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'flee, ran away' に相当します。現在形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「（危険なので）逃げる (forkuri (pro danĝero))」です。昨日の pulmo の用例に続く文章です。
La maljunulo ridetas. Dum dudek jaroj li ne forlasis sian hejman paroĥon, sed nun la horizonto per ĉiu paŝo fuĝas kaj ŝanĝiĝas. Estas agrable ankoraŭ unu fojon rigardi la mondon. Li eĉ sentas en si malfortan revibron de junaĝa aventuremo.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （老人は微笑んでいる。この20年、彼は自分の家の教区を出たことがなかったが、今や、一歩また一歩と歩むにつれて水平線が遠ざかり、変化している。世界をもう一度見てみるのもいいものだ。彼は、自分の体の中に若い頃の冒険好みの習性がかすかながらも再び震えだしたのを感じさえしている。）（2008. 1. 17.)
＊ fulmo 〔名詞〕 稲妻、不意打、ひらめき、天罰。《「新選エス和」》 … 下例では、-frapi（たたく）をつけ、さらに受動形とし、「〜された人」を意味する単語としました。エスペラントの独壇場です。昨日の ŝovi の用例に続く文章です。イタリアでは、恐怖を表す色は「青緑」？ これで、第１章が終わり、次から、ジェペット爺さんが登場する第２章に入ります。 Ĉi-foje la kompatinda majstro Ĉerizo falis sur la plankon, kiel fulmofrapito. Kiam li remalfermis la okulojn, li trovis sin sidanta sur la planko. Lia vizaĝo ŝajnis aliiĝinta, kaj eĉ la nazopinto, kutime ruĝa, fariĝis nun verde blua pro granda timo. … el "La aventuroj de Pinokjo" (今度こそ、かわいそうなサクランボ親方は雷に打たれた人のように、床に倒れてしまいました。ふたたび目を開けたとき、親方は床の上にしりもちをついていました。あまりの怖さに親方の顔は変わってしまい、いつもは赤い鼻のてっぺんさえ、今や、あお緑色に変わっていました。）（2003.11.28)
＊ fumo 〔名詞〕 煙；湯気。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro では「火が燃える時に空中に出される暖かい空気やガスや汚物（varma aero, gasoj kaj malpuraĵoj kiuj de fajro iras en aeron)」で、簡単に言い換えができない重要単語です。下例（動詞の現在分詞形）のように動詞形は「喫煙する」という意味でも使えます。先週末の haŭto の用例につづく文章です。
Post longa sendorma horo mi decidis eliri el la tendo. Ekstere mi trovis mian amikon Georgon, sidantan sur ŝtono. Fumante li observis la naturon. Estis plenluma nokto. La luno kvazaŭ grandega lanterno pendis super la proksima glaciejo, banante la rokecan pejzaĝon per blua mistera lumo. La ĉielo surhavis milojn da steloj. Ĉiuj brilegis tiel grandaj, kiajn mi ankoraŭ neniam vidis ilin. La altaĵa aero estis pura pro la maldenseco kaj sekeco. La videblo estis senfina.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （長時間寝むられずにいた私はテントの外へ出ることにした。外には、友人のジョージが石の上に座っていた。彼はタバコをすいながら大自然を眺めていた。大変に明るい夜だった。月がまるで巨大なランタンのように近くの氷河の上にかかっていて、神秘的な青い光を岩ばかりの景色の上に注いでいた。空には何千もの星が輝いていた。どの星も、私が今までに一度もみたことがないほどに、非常に明るく輝いていた。高地の空気は、希薄な上に乾燥しているので、澄みわたっていた。視界は果てしなく広がっていた。）（2004. 6. 8.)
＊ fundo 〔名詞〕@〔海・川などの〕底、水底。A〔物の〕底；底面。B奥。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'bottom' に相当します。下例では 'kaldrono（大なべ）' と合わせ合成語としています。Baza E Radikaro では「開口部、あるいは、入口から最も遠い部分；（川、井戸、洞穴などの）もっとも深い部分 （parto de io, plej malproksima al ĝia malfermaĵo aŭ al ĝia enirejo; plej profunda parto (de rivero, puto, groto,...))」です。昨日の sitelo の用例に続く文章です。
-- Post duonhoro la supo estos bongusta -- li deklaris kun ioma fiero. -- Ni atendos dek minutojn, por ke la denso de la supo restu sur la kaldronfundo. La grasan supron ni singarde ĉerpos en sitelojn kaj poste la superfluan akvon ni elverŝos sur la korton. Denove ni miksos la denson kun la grasa supro, kunboligos ilin kaj la supo fariĝos bonega.
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" （「半時間後にはスープは美味しくなっているよ」と、彼は少し威張って宣言した。「スープの具が大なべの底に沈むまで10分待つんだ。上に浮いた脂肪の部分を注意深くバケツに組みとってから、上部の水の部分を中庭に捨てるんだ。具の部分に、再び、油の上の部分を混ぜ、一緒に沸騰させればスープはすばらしい味になるよ」）（2008. 12. 13.)
fundo 〔名詞〕 @（海・川などの）底、水底：A（物の）底；底面：B奥：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'bottom' に相当します。'f' を 'h' に変えた 'hundo' は「犬」で、日本人の耳にはほとんど同じに聞こえるので注意が必要です。Baza E Radikaro では「物の一部分で、開口部あるいは入り口から一番遠くにある；（川・井戸・ほら穴などの）一番深い部分 （parto de io, plej malproksima al ĝia malfermaĵo aŭ al ĝia enirejo; plej profunda parto (de rivero, puto, groto,...))」です。昨日の statuo の用例に続く文章です。
Sed en la lunbrilo . . . Kontraŭ la lunlumigita ĉiela fundo konturiĝis siluete la sekaj pinbranĉoj nigraj kaj graciaj kvazaŭ desegnitaj de artista krajono.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （しかし月明かりの中では... 月に照らされた夜空の底を背景に、黒く優雅な枯れた松の枝がシルエットのように描かれていた。まるで画家の鉛筆で描かれたように。）（2006. 8. 19.)
＊ fundamento 〔名詞〕 @ [建築] 土台、基礎。A〔一般的に〕基本、基礎。B〔la Fundamento de Esperanto〕 [エスペラント] 『エスペラントの基礎』〔言語としてのエスペラントの不可侵の原則を定めた文献で、1905年の第一回世界エスペラント大会で承認された〕。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'foundation(s)' に相当します。Baza E Radikaro では 'masonaĵo en tero kiel bazo de konstruaĵo; la firma bazo de io' です。昨日の kriĉi の用例に続く文章です。
Ĉirkaŭ la tria horo de la mateno la kriegado fariĝis tiel surdiga, ke ambaŭ viroj ne povis dormi. Ŝajnis, ke ĉiuminute la skublovado disigos la kabanon de la fundamento kaj transformos ĝin en balonon por nova neregata destino. La du viroj certe ne volis tiel abrupte fariĝi spaco-vojaĝistoj kaj entrempreni neatenditan aventuran karieron.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （朝の3時ごろ、風のうなりは耳をつんざく様になって、二人の男は寝るどころではなくなった。どの瞬間にも暴風が土台から小屋を引きはがしそうに思え、小屋を新たな支配不能な運命に身をまかす風船に変えてしまうのではないかと思われた。二人の男はもちろんそんなに突然に宇宙航行者になって、予期せぬ冒険の経歴を積もうとは思っていなかった。）（2010. 11. 3.)
＊ funebro 〔名詞〕 @哀悼；〔死去や不幸に対する〕嘆き。A服喪；葬式。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'mourning' に相当します。下例では語尾を変えて副詞にしています。Baza E Radikaro では 'malĝojo pro morto; malĝojo pri mortinto' です。昨日の fali の用例に続く文章です。
Unu matenon la vento lamentadis pli funebre ol kutime ĉirkaŭ la muroj de la domo kaj pli fortiĝis kun la paso de la horoj. La intermitaj puŝventegoj ululadis kiel venĝemaj furioj, kiu skuis la murojn en pasiaj paroksismoj de kolero. Pli ol unufoje Partridge maltrankvile levis la rigardon al la pordo.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （その日の朝、その小屋の壁の周囲では風がいつもより陰鬱にうめき声をあげ、時間が経つにしたがってますます激しく吹きつけた。突風が執念深い鬼女のように間歇的にうなり、怒りの激情期には壁を揺さぶった。一度ならずパルトリッジは不安そうに目を上げて戸口を見やった。）（2010. 9. 15.)
＊ funkcio 〔名詞〕@機能、働き、役目。A〔社会や組織における〕職、地位。B [数学] [コンピュータ] 関数。《「エスペラント日本語辞典」》 … Bランクの単語です。英国語の 'function' に相当します。 下例では語尾を変えて動詞として使っています。Baza E Radikaro では「誰か（あるいは、何か）がするサーヴィス、仕事、行為（給仕の仕事は料理屋や飲み物を運ぶこと；会計の役目は支払いを入金すること；鼻の機能は呼吸をし、匂いを嗅ぐこと；時計の役目は（正しい）時間を示すこと） (servo, laboro, agado, kiun iu (aŭ io) faru. (la funkcio de kelnero estas alporti manĝaĵojn kaj trinkaĵojn; la funkcio de kasisto estas enkasigi pagojn; la funkcio de la nazo estas spiri kaj flari; la funkcio de horloĝo estas montri la (ĝustan) horon))」です。昨日の ŝargi の用例に続く文章です。
"Krome, eĉ se ĝi havus kartoĉojn, ĝi ne povus funkcii. La mekanismo estas tute rustiĝinta, kaj la ellasilo apenaŭ moviĝas. Ĝi estas nur peco da fatraso!" Li ĵetis ĝin en la tornistron.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「さらに言えば、たとえカートリッジが入っていても、こいつは役に立たなかっただろう。メカニズムが完全に錆びついていて、引き金はほとんど動かない。こいつはただの一つのガラクタにすぎない」彼はそれをリュックに投げ入れた。）（2007. 7. 20.)
Li ĝustigis sian seĝon tiel furioze, ke Partridge vere ektimis. Kaj tiu sento ne malaperis, kiam, kelkajn minutojn poste, li renkontis la rigardon de Baggs, kies okuloj ankoraŭ ĵetis akran minacon. Li sciis, ke la manuskripto tiuvespere ne plu povos kateni lian atenton, kaj ke estus pli saĝe ne prokrasti la komencon de la ludo.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （彼がとても荒っぽく椅子を元に戻したので、パルトリッジは本当に怖くなった。そして、その気分は数分後に相変わらず険しい脅すような目つきをしているバグスと視線を合わせたときにも消えなかった。今夜はもう自分の注意を原稿に繋ぎとめておくことはできない、それよりもゲームを始めるのを遅らさない方がより賢明だと彼は悟った。）（2010. 8. 17.)
Mi transdonas al li la rudron, kaj mi malsupreniras; la akvo jam altis tri futojn tie. Mi revenas kriante: Ek al la pumpiloj! Ek al la pumpiloj! Ha! jes, jam estis tro malfrue! ni eklaboris; sed mi kredas, ke ju pli da akvo ni ĉerpis, des pli estis da ĝi.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （（あっしが）舵を渡して降りてって見ると、もう水は三フィートもある。あっしは、ポンプだ、ポンプだってどなりながらかけあがった。が、手遅れでした。作業をはじめた。が、掻い出せば掻い出すほど、水かさは増してくる。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 8. 10.)
