＊ damaĝi 〔動詞〕損害・被害・損傷を与える。《「エスペラント日本語辞典」》 …少し特殊な単語です。下例では語尾を '-o' とし、名詞として使っています。対格語尾もついています。英国語では名詞も動詞も同じ 'damage' です。カタカナ語の「ダメージ」ですね。昨日の instrumento の用例に続く文章です。
Cunningham, sensobtuzite descendis por esplori la damaĝon. Starante ĉe la vojrando kun vitropecoj en la mano, li informis nin, ke rompiĝis la maldekstra reflektoro.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （意識がぼんやりしたままカニンガムは損傷を調べようと車を降りた。彼は、ガラスの破片を手にして路肩に突っ立ち、左のバックミラーが壊れたと私たちに告げた。）（2007. 3. 24.)
"Scienco! Kiu bezonas sciencon ĉi tie? Se vi sentas vin tiel obstina, daŭrigu. Sed, memoru, ne tro longe disperdu mian tempon."
Li returnis sin al la ŝaktabulo kaj aŭdeble murmuris:
"Mi ne intencas atendi la tutan damnan nokton!"
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「科学だと！ ここで誰が科学なんかがいるんだ。もしあんたがそんなに頑固でいたいのなら、そうすればいいだろう。しかしなあ、覚えておいてくれよ、俺の時間をあまり長いこと無駄にせんでくれ」彼はチェス盤の方へ向きなおって聞こえよがしにつぶやいた。「俺はクソ一晩中待つつもりはないんだ！」）（2010. 8. 14.)
＊ danci 〔動詞〕 @踊る、ダンスをする：A踊るような・飛び跳ねるような動作をする：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'dance' に相当します。下例では「場所を表す名詞をつくる」接尾辞 '-ej-' をつけています。Baza E Radikaro では「音楽に合わせて（歩いたり、（小さく）飛んだりして）動く（sin movi (irante aŭ salt(et)ante) laŭ muziko）」です。昨日の distanco の用例に続く文章です。
Mallonge mi pripensis, ĉu ankaŭ mi iru en la dancejon. Ne! Mi decidis, mi ne iru. Kial?
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （ほんのちょっとの間私もダンスをしているところへ行こうかと思った。いやだ！私は行かないことに決めた。なぜかって？）（2006. 9. 6.)
＊ danĝero 〔名詞〕 危険、危険な状態。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'danger, peril' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'kio povas esti malbona; kio povas kaŭzi malfeliĉon; kio povas eĉ kaŭzi morton' です。昨日の peticio の用例に続く文章です。
- Kaj ĉu vi zorgus pri la enmanigo de tiu peticio, sinjoro?
- Kun la plej granda plezuro. Dantés eble estis kulpa tiam; sed li estas senkulpa hodiaŭ, kaj estas mia devo redoni liberecon al tiu, kiun mia devo devis tiam enkarcerigi.
Tiamaniere Villefort antaŭmalebligis la danĝeron de ne tre probabla enketo, sed ebla, kiu nepre faligus lin.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「では、そういう嘆願書をとどけることをおひき受けいただけましょうか。」「喜んで。ダンテス君はあの時有罪でした。だが、いまは無罪です。自分が義務として投獄したものを、自由にしてやること、それもまた自分の義務にちがいありません。」こうしてヴィルフォールは、まさかとは思いながら、ひょっとするとやられかねない調査、万一そういうことをされたら自分がまったく窮地に陥りかねない調査をさせないため、（うまく）先手を打ったのだった。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 4. 20.)
danĝero 〔名詞〕 危険。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'danger' に相当します。発音は書いてあるとおりで＜ダンジェーロ＞。英国語の発音にひきずられにように。Baza E Radikaro では「悪いことになりそうなこと；不幸の原因になりそうなこと；死さえも引き起こしかねないこと（kio povas esti malbona; kio povas kaŭzi malfeliĉon; kio povas eĉ kaŭzi morton)」です。昨日の detrui の用例に続く文章です。
Ili kutimis viziti kaj akiri konsilon pri leĝo dum tempo de danĝera situacio. Tiuj, kiuj estis kaptitaj de la policestro, ankaŭ estis bone konataj al Sasivusan.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼ら（漁師たち）は、危険な状況であった時代にはよく訪ねてきて法律上の助言を求めたものだった。警察署長に捕らえられた連中もまた、サシヴサンはよく知っていた。）（2005. 7. 22)
＊ dato 〔名詞〕 日付、年月日。《「新選エス和」》 … 重要単語です。英国語の 'date' に相当しますが、こちらの発音はカタカナ語になっている「デイト」ですね。Baza E Radikaro では「(年）月、日で示された日にち：2000年8月27日（tago montrita per (jaro,) monato kaj numero de la tago: 2000-08-27)」です。一昨日の sugesti の用例に続く文章です。
Sahibo bone komprenis, ke ne estas facile ŝanĝi la opinion de la trankvila sinjoro, kaj diris: "Bone, B a b u, ni rigardu la aferon." Tion dirinte, la ĉefadministristo fiksis daton por la proceso kaj forveturis aliloken.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （サヒボ（長官）はこのもの静かな男の意見を変えるのは容易ではないという事が良く分かったので、「よろしい。この件がどうなるか見てみることにしようよ、君。」と言った。そう言ってから、主席の長官は裁判の日取りをきめ、別の場所へと出かけて行った。）（2004. 12. 25.)
＊ daŭri 〔動詞〕続く、継続する；存続する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'last; continue' に相当します。下例では形容詞の語尾をつけ「継続する、持続的な」の意味にしています。Baza E Radikaro では「より長い時間存在する、あるいは、起きる；（前も）後でも存在する、あるいは、起きる；止めない （ekzisti aŭ okazi dum pli longa tempo; ekzisti aŭ okazi ankaŭ (antaŭ kaj) poste; ne ĉesi)」です。昨日の franco の用例に続く文章です。
-- I toje pa angliski? (Kaj ankaŭ angle?) Mihok embarasiĝis. Nun jam li tute ne komprenis la leŭtenantan moŝton, sed por daŭra pripensado li ne havis tempon, ĉar okuloj kvazaŭ trapikis lin. Li rapidis do respondi. -- Dadada! -- Ĉto dadada? (Kio jesjesjes?) -- Niĉevo! (Nenio!) -- Ĉto niĉevo? -- Niĉevo dadadada njet! (Nenio jesjesjesjes ne!)
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「（で、英国語は？）」ミホックは当惑した。今やもう彼は中尉閣下が何を考えているのか全く理解できなかった。しかし、じっくり考えてみる時間はなかった。なぜなら、目が彼を刺し貫いているかのようだったからだ。彼はだから急いで返事した。「はいはいはい！」「（はいはいはいって？）」「（何でもありません！）」「（何でもありませんって？）」「（はいはいはいはい。いいえ、何でもありません！）」）（2008. 9. 18.)
daŭri 〔動詞〕 続く；長もちする。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では副詞語尾をつけて使っています。Baza E Radikaro では名詞形 'daŭro' について「時間の量的な表現、その間に何かが起こっている（kvanto da tempo, dum kiu io okazas)」です。昨日の kudri の用例に続く文章です。
Malrapide ŝi plektis kaj kiam ŝi finis la laboron kaj estis tempo por ŝia reveturo al la hejmo, ankaŭ tiam Sasivusan daŭre legis. Giribala postlasis la girlandon sur la ligna lito kaj kun malĝojo foriris.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼女が時間をかけてゆっくりと編み、花環作りを終え家に帰る時間が来たのに、サシヴサンはまだずっと本を読み続けていました。ギリバーラは花環を木のベッドの上に残し、悲しみを抱いて帰って行きました。）（2005. 3. 11.)
- Venu, venu, diris Maximilien, mi volas esti via enkondukanto; homon kiel vin ne devas enkonduki servisto, mia fratino troviĝas en sia ĝardeno, ŝi forprenas velkiĝintajn rozojn; mia frato legas siajn du ĵurnalojn la Gazetaro kaj la Debatoj, je ses paŝoj de ŝi, ĉar ĉie kie oni vidas S-ino Herbault, sufiĉas rigardi nur je kvar metroj, S-ro Emmanuel tie troviĝas kaj reciproke, kiel oni diras en la Politeknika lernejo.
… '51: La familio Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「どうぞ、どうぞ（いらっしゃい、いらっしゃい）、」と、マクシミリヤンが言った。「（わたしが）御案内いたしましょう。あなたのようなお方の御案内を召使まかせにはできませんから。妹は、庭で、しぼんだ薔薇の花を落しております。義弟はすぐそばで（妹から六歩離れたところで、二つの新聞、すなわち）『プレッス（ガゼターロ）』と『デバ』を呼んでおります。じつは、妹（エルボー夫人）のおります四メートル以内のところには、きっとエマニュエルがおりますので。そして、理工科学校で申しますように、その『逆』も成り立ちますので。」：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。 『モンテ・クリスト伯』 第51章 モレル一家。）（2012. 2. 7.)
＊ decembro 〔名詞〕 12月。〔月の名はエスペラントの初期には大文字で始めることが多かったが、現在では小文字で書くことが多い〕《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'December' に相当します。Baza E Radikaro では「一年の最後の月で、11月と1月の間 （lasta monato de la jaro, inter novembro kaj januaro)」です。昨日の botelo の用例に続く文章です。
"Jes, la dato de nia geedziĝo, kompreneble. Kiel eble plej frue, mia kara. En decembro, ĉu?"
"Ne -- ne eble, s-ino Tonkins."
"S-ino Tonkins! Vi devas nomi min Matilda. Tonkins estas afero de la pasinteco. Mi estas preskaŭ s-ino Redman! Kiel bele tio sonas. S-ino Redman! Vi ne aspektas tre gaja, mia amo. Kial? Kio estas?"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「ええ、もちろん私たちの結婚式の日取り。出来るだけ早いほうがいいわ、あなた。12月では、どう？」「いや、むりです、トンキンスさん」「トンキンスさん！ あなたは私のことをマチルダと呼んでくださらなくては。トンキンスなんて、もう昔のことよ。私はもうレドマン夫人といっても良いくらいなんだから！ 何て良い音でしょう。レドマン夫人！ あなた、あまり楽しそうに見えないわ、ねえ。どうして？ 何かあったの？」）（2010. 1. 16.)
＊ deci 〔動詞〕@ (al/ por io) 礼儀にかなっている；ふさわしい、似合う。A〔無主語〕 (-i (+al/ por iu), ke (+al/ por iu)) 礼儀にかなっている；ふさわしい。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。下例のような形容詞形 'deca' が英国語の 'decent, fitting, proper, seemly' に相当します。Baza E Radikaro では「状況に適合している；貸し手を尊重し、それに適合している (esti konforma al la situacio; esti konforma al ŝuldata respekto)」です。昨日の kelka の用例に続く文章です。
Kaj se ili fariĝos vere konsternitaj kaj maltrankvilaj, tio estos nur iom da deca rekompenco por ilia konduto. Li ripozis unu horon en tiu loko. Antaŭ la foriro li tranĉis al si bastonon el betuleto.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （そして、もし本当に彼女らがびっくりし不安になったとしても、それはただ彼女らの振る舞いに対するほんの少しばかりのそれに似合ったお返しなのだ。彼はその場所で一時間休んだ。出発に先立って白樺の小さな木を切り取って自分用の杖にした。）（2008. 2. 7.)
＊ decidi 〔動詞〕 決心する；決定する。《「新選エス和」》 … 重要語です。英国語の decide に相当しますから、覚えやすいこともあり、また、発音や綴りに注意しなければならないこともあり... Baza E Radikaro では、「もうこれ以上討論せず＜そうあれ＞、＜そう起これ＞と言う；熟考のあと自分の考え、あるいは、意思を決める（ne plu diskuti, sed diri: 'tiel estu', 'tiel okazu'; fiksi sian opinion aŭ volon, post konsiderado)」です。昨日の verŝi の用例につづく文章です。 "Sed Melburno estos la lasta granda urbego, ĉu ne?" "Tiel ŝajnas je la momento." Ili silente sidis dum iom da tempo. "Kion vi faros?" finfine diris la paŝtisto. "Ĉu vi movos vian ŝipon?" "Mi ankoraŭ ne decidis tion," la ŝipestro lante respondis. "Eble mi ne devos decidi. Mi havas superan oficiron, Kapitano Shaw en Brizbano. Mi ne supozas, ke li moviĝos, ĉar lia ŝipo ne povas moviĝi. Eble li sendos al mi instrukciojn. Mi ne scias." … el "Sur la bordo" （「しかし、メルボルンが最後の大都市なのですね」「今のところそのようです」彼らはしばらく黙って座っていた。「あなたはどうされるのですか？」と、とうとう農園主が口を開いた。「艦を移動されるつもりですか？」「私は、まだそのことを決めてはいません」と、艦長がゆっくりと答えた。「おそらく、私が決められないでしょう。ブリスベーンに上司のショー大佐がおられます。おそらく彼が何か指令を出されるでしょう。私には分かりませんが」）（2004. 4. 16.)
＊ dediĉi 〔動詞〕 捧げる；献じる。《「新選エス和」》 … 楽しい文章に出会ったので... -Interreto? Mi ne povas trovi tempon por okupiĝi pri ĝi, ja la tutan liberan tempon mi dediĉas al Esperanto. (インターネットだって？ 私にはそんなことやってる時間はないよ。自由になる時間はすべてエスペラントに捧げてるんだから）（2002.12. 26)
＊ defendi 〔動詞〕 (ion + kontraŭ io) @守る、防衛する、防御する。A擁護する。B [法律] 弁護する；〔被告が〕防御する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'defend' に相当します。Baza E Radikaro では「攻撃あるいは脅しに対抗し何かをする （fari ion kontraŭ atako aŭ minaco)」です。昨日の nazo の用例に続く文章です。
Ĝis tiu punkto Ben aŭskultis silente, por taksi ŝian forton, sed, kiam ŝi lerte evitis lian alsalton kaj sin turnis al Bart, li devis senprokraste deflankigi tiun rektan eksieĝon, bone sciante, ke Bart ne kapablas sin defendi.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （その時まで、彼女の勢いがどれほどのものか見極めようとベンは黙って聴いていた。彼女が見事に彼の不意の攻撃をかわしてバートの方に話を持ちかけると、彼はバートが自分を守ることができないということが良く分かっていたので、ただちに一途な包囲攻撃をやめなければならなくなった。）（2010. 2. 19.)
＊ dedukti 〔動詞〕 演繹（えき）する。《「新選エス和」》 … 三段論法のようなやり方で推理する場合に使います。 La kara leganto en Irano, Japanio aŭ Kalifornio tuj deduktas: tertremo! Sed vi forgesas -- aŭ pli ĝuste, mi forgesis informi vin -- ke mia urbo situas meze sur tio, kion geologoj en sia ĵargono nomas "la Fenno-Skandia Pra-roka Ŝildo". Tio estas enorma, milkilometra plato el granito, kie tertremoj proksimume tiel oftas, kiel glacimontoj sur la Amazona rivero. … el "Mondoj" (イラン、日本、あるいは、カリフォルニアにお住まいの親愛なる読者の方ならすぐにお分かりでしょう：地震だ！ でも、あなたはお忘れになっています--もっと正確に言えば、私が言い忘れたのですが。私の町は、地質学者が専門用語で「フェンノ・スカンディア・プラロック・シールド」と名づけたものの上に位置しているのです。それは数千キロメートルもの巨大な花崗岩のプレートで、そこでは地震などというものは、およそアマゾン川に浮かぶ氷山のようにめずらしいものなのです。）（2003.5. 17)
＊ definitiva 〔形容詞〕 @決定的な、最終的な。A [法律] 終審の、 =senapelacia（控訴なしの）。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'definitive, definite, final' に相当します。下例では対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「もはや変えられない；最後の、最終的な変更のあと （ne plu ŝanĝebla; post la lasta, fina ŝanĝo)」です。昨日の decembro の用例に続く文章です。
Lia mizero klare montriĝis sur lia vizaĝo. Li ne povis ignori la doloron, kiu boris lian koron kaj li respondis malrapide:
"Ho, mi estas tre feliĉa, s-ino Ton -- Matilda -- tre feliĉa, sed pri la dato -- fiksi definitivan daton -- tio estas tre -- tre malfacila, ĉar mi jam promesis al la kolonelo kaj al s-ro --"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼が惨めだと考えていることは彼の顔を見れば分かった。自分の心をえぐっている痛みを彼は無視することは出来なかった。それで、彼はのろのろと返事した。「ええ、私はとても幸せです、トン − マチルダさん − とっても幸せなんですが、日取りということは − 日取りを決めてしまうということは − それはとても − とても難しいです。というのも、私はすでに大佐や他の人との約束がありますし...」）（2010. 1. 19.)
Se Morrel estus pli ruza persono aŭ kun pli da konoj pri tiu afero, li certe trovus stranga, ke la substituito al la reĝa prokroro degnas respondi pri tiuj temoj tute fremdaj al lia fako; kaj li sin demandus kial Villefort ne resendas lin al la enkarcerigaj registroj, al la malliberejaj estroj, al la departementa prefekto.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （もしモレルがもっと慧敏で、かつこの事件について、も少し目があいていたとしたら、検事代理が自分の管掌とは縁のないこの件について答弁しようとするのを見て、こいつ怪しいと睨んだにちがいなかった。そして、なぜヴィルフォールが、囚人名簿を見に行けと言わないのか、なぜ監獄長とか、県知事にたずねるように言わないのか、ちょっと不審に思ったにちがいない。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 4. 7.)
＊ deĵori 〔動詞〕 当直する。《「新選エス和」》 … nokta（夜の） deĵoro とすると、「夜勤」になります。 Kio estas tio? De kie ĝi venis? Ĝis antaŭ nelonge ŝi estis malgaja, sola en la mondo. Kaj nun? Nun denove ŝi havis iun, por kiu ŝi povis pensi, zorgi, malgraŭ ke tiu ĉi estaĵo troviĝas tute malproksime. Kiel okazis tio? Tute hazarde! Unu nokton ŝi estis deĵoranta. Kiel ordinare, Esperanta revuo kuŝis malfermita antaŭ ŝi. Sed ŝi ne legis ĝin, ŝi pensis pri sia amata fratineto, kiu antaŭ nelonge forpasis. Kiel bela ŝi estis! Kiel bona! (これは何なんだろう。どこからやってきたのだろう。ちょっと前まではこの世の中で一人ぽっちだと落ちこんでいた。それが今はどうしたことだろう。今や、その存在は全く遠いものであるけれども、ふたたび思いをはせ心を配るべき人を、彼女は持つことができたのだ。どうしてそんな風になったのだろう。全くの偶然なのだ。ある晩、彼女は当直だった。いつものように、彼女の前にはエスペラントの雑誌が開いて置かれていた。でも、彼女はそれを読んではいなかった。彼女はしばらく前になくなった大好きだった妹のことを考えていた。彼女の美しかったことといったら。あんなにも優しかったのに）（2003.3. 29)
＊ dek 〔数詞〕@〔基数の〕十。A十の、十個の。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'ten' に相当します。下例では 'jaro（年）' とあわせた合成語 'jardeko（十年）' として使っています。複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「10 （10; dudek: 20; dek du: 12)」です。昨日の veni の用例に続く文章です。
Dume vagas ankaŭ liaj pensoj, tra pli ol sep pasintaj jardekoj en la hejmlando kaj en malproksima okcidento. Tiam foje okazas, ke li tute forgesas la kaŭzon kaj celon de sia irado kaj dum horoj estas for en siaj memoroj.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （その間、彼の思いも、過ぎ去った70年以上にまつわる自分の故郷でのことや遠い西洋でのことなどをめぐってずっとさまよっていた。そんな時には、しばしば自分が何ゆえに、また、何のために歩いているのかを完全に忘れていて、何時間も自分の思い出の中に逃避していた。）（2008. 3. 13.)
＊ dekduo 〔合成語・名詞〕 ダース。《「新選エス和」》 … dek（10）＋ du（2）。 "Jes, mi rememoras. Ili venis de granda magazeno en la urbocentro. Estis ja je mia rekomendo ke sinjoro Hadda estis mendinta ilin. Mi estis vidinta ilin en montrofenestro. Ili estis vendataj po dekduo." (「はい、思い出しましすよ。それらは市の中心部にある大きなお店のものですわ。実は、ハッダさんがそれらを注文なさったのは私がおすすめしたからです。私はそれらをショーウィンドーで見たんです。ダースで売られていました」）（2003.1. 18)
- Nu! diris Emmanuel, li eĉ kvindek mil ne havas en la kaso.
- Kaj kio do okazos?
- Okazos, ke se hodiaŭ, antaŭ la dek unua via patro ne trovos iun, kiu helpos lin, je tagmezo via patro estos devigata deklari sin bankrota.
- Ho! Venu! Venu! ekkriis la junulino fortrenante la junulon kun si.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「ところが、」と、エマニュエルは言った。「金庫には一万五千フランと（さえ）ないのです。」「そうすると、いったいどんなことになりますの？」「今日十一時までに、お父さまに力を貸す人がやってこなかった場合、おひるには、お父さまはいやおうなしに破産の申し出をなさらなければなりません。」「おお、では（早く）いっしょにきて！」と、娘は青年を引っぱりながら叫んだ。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 11. 18.)
deklari 〔動詞〕 宣言する、明言する、（税などを）申告する。《「新選エス和」》 … ちょっともたいぶって「云う」時に。 "Savu min", ŝi petis, "savu min!" Mi respondis per la devo ktp, sed tion ŝi evidente ne komprenis. Mi deklaris al ŝi, ke la leĝo ne ŝercas en tiaj okazoj - "La leĝo?" Ŝi mienis nur senkomprene. - Mi konsilis al ŝi konfidi sin al la patrino: poste tiu parolos kun Paĉjo, kaj estos geedziĝo. - "Ho, ne, mia fianĉo havas nenion, kaj Patro neniam pardonus min." Ili ne estis gefianĉoj, ŝi diris "fianĉo" nur pro manko de alia vorto, "amanto" estas romana vorto kiu sonas maldece en parolo. - "Savu min, ĉu vi ne havas kompaton! Mi ne scias kion fari, mi ĵetos min en la riveron!" … el "Doktoro Glas" (「助けて」、彼女は頼んだ「私を助けて」私は、義務だとか、何だとかと答えたが、彼女は明らかにそれが何のことか分からなかった。私は、彼女にこんな場合法律は冗談ごとで済ましてくれはしない、とおごそかに言った。「法律だって」彼女は、全然分からないという顔をした。私は、お母さんを信頼して打ちあけなさい、お母さんがお父さんに話してくれて、結婚することになるのでは、と助言してみた。「ああ、だめです。私のいいなずけは何も持っていません。父は、決して私を許してはくれないわ」彼らは、婚約者同士ではなかった。彼女は、他の言葉を知らなかったので「いいなずけ」と言ったのだった。「恋人」はロマンの中で使われる単語で、この場合、話し言葉で使うのはためらわれた。「私を助けてください。可哀想だと思わないのですか？どうしたらいいのか分からないわ、川へ身を投げるかもしれない」）（2003.7. 12)
＊ deklivo 〔名詞〕 坂、斜面。《「新選エス和」》 … 上り坂は suprenira 〜、したがって、下り坂は malsuprenira 〜 です。坂のてっぺんは、la supro de la 〜 。昨日の inversa の用例につづく文章です。 Dum ili galopis rapide laŭ la strato Mojra diris: "Ĝi estas iom vigla ĉi-matene. Baldaŭ la deklivo malakcelos ĝin. Ne plaĉas al mi tiaj malbenindaj bitumitaj vojoj." La usonano alkroĉiĝis al sia sidejo dum ili kuregis el la urbo kun la ĉevalino glitanta sur la glata surfaco, kaj li demandis al si, kiel la virino povas tiel malbone veturigi ĉevalon. … el "Sur la bordo" (通りに沿って速歩で走らせながら、モイラがいった。「今朝は、この馬はちょっと元気が良すぎますわ。やがて坂道になったら、アクセルをゆるめるでしょう。この乗り心地の悪い舗装道路、私は嫌いです」アメリカ人は雌馬が平らな道を足を滑らせながら町を離れて駆け出したとき、自分の座席にしがみついていた。なんとこの女性は馬の御し方がまずいのだろうと思いながら。）（2004. 1. 25.)
＊ dekstra 〔形容詞〕 右の；右翼の。《「新選エス和」》 … 当然、「左の」は maldekstra ですね。ネオロギズモでは、liva といいます。ついでに頭の片隅に！ エスエス辞典ではどう説明するのでしょう。Baza E Radikaro では「（人間の場合：）心臓がない側（エスペラントは左から右に書く）（(ĉe homo:) ne je la flanko de la koro (Esperanton oni skribas de maldekstre dekstren))
」です。昨日の fero の用例に続く文章です。
Cetere li per la dekstra mano tenas libron kaj atente ĝin studas. Sur la vojo apud la hejmo troviĝas knabineto vestita per sario kun kolorita borderaĵo kaj ŝi portas kelkajn nigrajn berojn en sia antaŭtuko.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （そのうえ、彼は右手で本を持ちそれを注意深く勉強している。家の近くの路上に、色どりのあるふちかざりがついたサリーをまとった女の子がいる。彼女は前掛けに少しばかりの黒いベリーを持っている。）（2004. 9. 9.)
＊ dekuma nombro-sistemo 10進法。 … dek (10）＋ um (新語を作る便利な接尾語）。昨日に続いてもう一つ um を使った単語の例。専門用語としては、decimala がある。 La dekuma nombro-sistemo regas ĉi-tie. (ここでは10進法が使われている） (2002.11. 6）
Mihok plenumis sian taskon. Ĉio estis en ordo. Li paŝis al la lito, delikate tuŝis la leŭtenantan moŝton. Delikate, sed ne en feliĉa momento.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （ミホックは自分の仕事を終えた。全てがきちんと整っていた。彼はベッドの方へ歩いて行き、中尉閣下に優しく触れた。優しくといったって、幸せな瞬間なんてものではない。）（2008. 9. 2.)
＊ deliro 〔名詞〕 せん妄症状、狂乱。《「新選エス和」》 … 昨日と同じ、エロシェンコの作品からです。 Triumfe pasis la vicoj heroaj. "Deliro, infano, ne ploru, ne estu malĝoja! Aŭskultu la marŝon heroan, aŭskultu trumpetajn signalojn!" "Sed, panjo, aŭskultu, tra marŝo solena aŭdiĝas la sonoj malĝojaj, tra kantoj heroaj aŭdiĝas plorado senkonsola. Iu do ploras, iu do plendas, kiu li estas? Aŭskultu!" (英雄たちの行列が次々に勝ち誇って通り過ぎて行った。「一時的な目まいです、おさな子よ、泣かないで。悲しまないで。英雄たちの行進に耳をかたむけなさい。トランペットの音を聞きなさい」「でも、お母さん、お聴きください。盛大な行進のうちにも悲しみの声が聞こえます。英雄たちの歌を通りぬけて、なぐさめようのない泣き声が聞こえます。だから、誰かが泣いているのです。誰かが訴えているのです。あれは誰なのでしょう。お聴きください」）（2003.2. 13)
＊ demandi 〔動詞〕 質問する；意見を求める。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'demand' は「要求する」という意味で、この意味のエスペラントは 'postuli' です。英国語が得意の人は最初のうち注意が必要です。Baza E Radikaro では「あることを知るために誰かに何かを言う (diri ion al iu por ekscii ion)」です。昨日の ĝardeno の用例に続く文章です。
Li nenion demandis, sed laŭ la gvidado de la servisto li eniris la domon.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼は何も聞かずに、使用人の導くままにその家に入っていった。）（2005. 9. 16.)
＊ densa 〔形容詞〕 濃い；濃密な；密生した；密集した；[写真] 焼き過ぎの。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'dense; condensed' に相当します。「正反対」を示す接頭辞 'mal-' をつけた 'maldensa' は「薄い」です。Baza E Radikaro では「一箇所に沢山の構成要素がある；構成要素間に空気、あるいは、水が少ない (kun multe da eroj en unu loko; kun malmulte da aero aŭ akvo inter la eroj)」です。昨日の ĉe の用例に続く文章です。
En la densa mallumo de la ĉambro mi klare sentis, ke iu virino sub la lito kaj sur la tapiŝo kuŝas renverse kaj per siaj manoj ŝi altiras siajn proprajn harojn kaj el ŝia hela frunto sango elfluas.
… "Malsata ŝtono" （その部屋の深い闇の中で、一人の女性がベッドの下のじゅうたんの上に上向きに横たわっていて、自分の手で自分の髪の毛を引き抜き、彼女の白い額に血が流れているのが私にははっきりと感じとれた。）（2006. 5. 26.)
＊ dento 〔名詞〕 @歯。A [工学] [機械] 〔くし・のこぎり・歯車などの〕歯、フォークの叉（また）。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'tooth; cog, prong' に相当します。「歯医者」は 'dentisto' で、英国語とほとんど同じです。Baza E Radikaro では「口の中にある物で、それでかじったりかんだりする；フォークや櫛で細く突出している物；歯車で突き出ている物 （unu el la aĵo en la buŝo, per kiuj ni mordas kaj maĉas; maldikaj elstaraĵoj de forko, kombilo,...; elstaraĵoj de dentrado)」です。昨日の flegi の用例に続く文章です。
Bah, kia vivo? Pli profite estus eltiradi la dentojn de pacemaj veantoj en Petrograd ol ĉi tie tremadi por la propra vivo kaj ĉiutage prepariĝi por subitaj atakoj de bolŝevikoj... Kion fari? Jes, rifuĝi, sed kiel kaj kien?... Kaj ĉi tiuj dungitaj ĥinoj kaj komanditaj militkaptitoj eble...
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （あーあ、何て人生なんだ？ こんな所で自らの人生におののき、毎日、ボルシェビイキどもの急襲に備えているよりも、ペトログラードで歯痛で嘆いている温厚な人たちから歯を引っこ抜いていた方がもっと利益が得られるのに。どうしたら良いのだ？ そう、逃げ出すのだ、しかし、どうやって、そして、どこへ？そして、これらの中国人や率いられた戦争捕虜はおそらく...。）（2008. 8. 30.)
＊ denunci 〔動詞〕 告発する、密告する、摘発する。《「エスペラント日本語辞典」》 … ランク外の単語です。英国語の 'denounce; inform against' に相当します。下例では語尾を変えて名詞としています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'anonci iun ĉe polico,..., pro sia persona intereso' です。先週末の korto の用例に続く文章です。
Jen kiel Dantés dum la Cent-Tagoj kaj post Varterlo, restis en malliberejo forgesita, se ne de la homoj, almenaŭ de Dio.
Danglars komprenis la tutan signifon de la bato, per kiu li frapis Dantés-on vidante Napoleonon reveni en Francion: lia denunco cele trafis, kaj kiel ĉiuj homoj kun sufiĉa amplekso al krimo kaj kun meza inteligenteco pri la ĉiutaga vivo, li nomis tiun strangan koincidon dekreto de la Providenco. … '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （こうしてダンテスは、百日政治とワーテルローとの間、人からはいざ知らず、少なくとも神からは忘れられ、獄中に呻吟し（留まり）つづけなければならなかった。ナポレオンがフランスへ帰るのを見たダングラールは、自分のダンテスに与えた一撃が、どれほどの意味をもってくるだろうかを見て取った。彼の告訴は、まさに事実をついていたのだ。そして、悪事にかけては相当な腕を持っていながら、普通の生活にあまり頭の働かなかった彼は、この不思議な偶然の一致をもってただ≪主の思召し≫と呼んでいた。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 5. 10.)
＊ dependi 〔動詞〕 依存する；従属する。《「新選エス和」》 … 重要語です。英国語の depend に相当します。混同しないよう発音に注意。Baza E Radikaro では、「何かにぶら下がる；誰かの意思、あるいは、能力に屈する；何かの成り行きでそういう状態にある（pendi de io; esti subigita al ies volo aŭ povo; esti la konsekvenco de io)」です。昨日の decidi の用例につづく文章です。 "Ĉu vi moviĝus, se dependus de via decido?" "Mi ankoraŭ ne decidis tion," la ŝipestro denove diris. "Estas malmulte da profito el tio. Preskaŭ kvardek procento el mia ŝipanaro amikiĝis kun Melburnaj knabinoj - pluraj jam edziĝis. Imagu, ke mi moviĝus al Hobarto. Mi ne povus kunirigi ilin, kaj ili ne povus vojaĝi tien alimaniere, kaj eĉ se ili povus, ili ne havus lokon, kie loĝi. Ne estus profite apartigi homojn de iliaj virinoj nur por kelkaj tagoj." Li ekrigardis rikane. "Ĉiukaze, ili eble rifuzus veni. La plej multaj probable dizertus." … el "Sur la bordo" （「もし、あなたが決めても良いことになったら、艦を動かされますか？」「私は、まだそのことは決めていません」と、艦長はくりかえし言った。「そうしたとしても、あまり良いことがありません。船員の40％近くがメルボルンの女性たちと仲良くなって、その多くのものが結婚したいます。ホーバート（タスマニア）へ、移動するとしましょう。私は、彼女たちを船に乗せることはできません。彼女たちがそこへ行く他の手段はありません。もし、行けたとしても住む場所を見つけられないでしょう。わずかに、三日のために女性と離れ離れにさせても何の益もありません」彼は、ひややかな笑みを浮かべて農園主を見つめた。「いずれにしても、彼らはおそらく行くのを断るでしょう。多分、大多数のものが脱走するでしょう」）（2004. 4. 17.)
＊ deponi 〔動詞〕 @預ける。A供託する。B〔沈殿物、おりが〕沈むままにする、堆積（たいせき）させる。C [コンピュータ] ロールアウトする、データを退避する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'deposit, entrust' に相当します。下例では語尾を '-o' に変え名詞としています。Baza E Radikaro では「期間を決めてある物をある者の保護下に置く；お金を銀行に、あるいは、ある条件下に置く （lasi ion ĉe iu por dumtempa gardado; meti monon en bankon laŭ certaj kondiĉoj)」です。昨日の kubuto の用例に続く文章です。
"Interesege! Kion vi eltrovis?" "Preskaŭ nenion utilan. Tamen mi retroiru! Kiam estis farita la fraŭdo, ŝi laboris kiel teknikistino en la komputora departemento de la ĉefsidejo de la banko. Iu enmetis en la sistemon instrukcion transpagi al ĉiu el dudek kontoj en diversaj filioj po dek mil dolarojn. Tio estas, ensume ducento mil dolarojn. Ĉiu el tiuj kontoj estis establita dum la antaŭa semajno per malgranda depono."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「非常に面白い！ あなたがたは何か見つけましたか」「役に立つようなものはほとんどありません。でも、振り返ってみましょうか！ 詐欺が行われた時、彼女は首都の銀行のコンピュータ部でテクニシャンとして勤務していました。何者かが複数の支店の二十の口座全てに一万ドルずつ振り込むようにとの指示をシステムにもぐりこませました。すなわち、全部で二十万ドルです。それらの口座の全てはその前の週にお金を少し預金して作られたものでした。）（2009. 2. 28.)
"Virino ne povas fidi ĉiun, kiu venas. Mi estas tre kontenta pri via laboro, kaj mi estas certa, ke vi bele transformos la ĉirkaŭaĵon de la domo. Jam de longe deprimis mian spiriton la herbaĉoj -- ili tiel rapide kreskas, ĉu ne? -- kaj la longaj malhelaj branĉoj de la arboj."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「女性はやってくる人を全て信用することはできません。わたしはあなたのお仕事に大変満足していますし、家の周りをきれいに模様替えしてくださると信じています。ずっと前から雑草に心を痛めていました−なんて早くのびるんでしょうね、雑草って−それにあの木の長い黒々とした枝にも」）（2009. 8. 11.)
＊ destini 〔動詞〕 @ (iun + -i, iun + ke -u, al iu + -i, al iu + ke -u) 〔人が〕〔…することを〕運命づける。A (ion + por io) 〔物事を選んで〕〔目的・用途に〕割り当てる、指定する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'destine; dispose, ordain; doom, fate' に相当します。下例では名詞にして対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「事前にある物の目的、機能、あるいは、用途を決めておく；ある人の人生を前もって決める （antaŭe fiksi la celon, funkcion aŭ uzon de io; antaŭe fiksi la vivon de iu)」です。昨日の asigni の用例に続く文章です。
"Vere, sed mi ne tute kulpas. Soleca virino ne kapablas ĉion fari," kaj ŝi detale kaj tremvoĉe listigis la veplenan destinon, kiun heredis kompatinda virino, kies adorata vivkunulo subite aniĝi al tiu anĝela kantistaro, kiu, onidire, gloras la Eternulon ĉirkaŭ la trono per harpo kaj voĉo. Certe ĝojkantis la ĉielo pro tiu multmerita noveveninto.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「ほんとうに。でも、すべて私が悪いわけではないのですわ。一人暮らしの女性があらゆることをするのは無理ですから」それから、彼女は声を震わせて詳しく苦労に満ちたさだめ数々を並べ立てた。それは愛していた同伴者が突然あの天使の歌手達の一団に加わったおかげで可哀想な彼女に降りかかったさだめであった。彼らは、聞くところによると、玉座を取り巻いて竪琴と歌声で主をたたえていると言う。天上ではいろいろと役に立つ新入りを迎え、間違いなく喜びの歌を歌っていることだろう。）（2009. 6. 13.)
＊ detala 〔形容詞〕 @ 詳しい、詳細な、細かな。A小売の。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。名詞形 'detalo' が英国語の 'detail; retail' に相当します。下例では語尾を変えて副詞にしています。'vendejo（売店）' と合わせた 'detalvendejo' は「小売店」です。Baza E Radikaro では名詞形について「細片、物の小さな部分 (ero, malgranda parto de io)」です。昨日の afabla の用例に続く文章です。
Mi pli detale rigardis la nove alvenintojn. Jerry Feldman estis tridekjarulo, malaltstatura kaj kalviĝanta. Ekkreskinta barbo kadris lian aknoplenan vizaĝon.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （私は新任者の二人をより細かく観察した。ジェリー・フェルドマンは30歳で、背が低く禿げはじめていた。伸びだしたあごひげが彼のにきびの多い顔を縁取っていた。）（2006. 12. 21.)
＊ detekti 〔動詞〕 検波する、探知する、検出する。《「新選エス和」》 … 英国語と同じです。ただし、C と K を間違えないように。接尾語の -il は、装置、手段を示します。昨日の preciza の用例につづく文章です。 "Ĉu ili deziras, ke ni eltrovu la lokon de radiosignalo?" "Mi vere ne scias, Sinjoro. Okazis, ke mi demandis al Johano, ĉu la radioaktivan detektilon ni povus movi al la antaŭa periskopo, por ke la afero povu alfiksiĝi ĉe la malantaŭa periskopo. Johano diris, ke li opinias, ke jes, sed li diskutos tion kun vi." … el "Sur la bordo" （「連中は我々に無線信号の場所を見つけて欲しがっているのだろうか？」「私は本当に知らないのです、艦長。それを潜望鏡の後部に取り付けるために、無線方向探知機を潜望鏡の前部に取り付けなければならないのか、ジョンに聞いた時に分かったのです。ジョンは、そのとおりだが、あなたとそのことを相談すると言ってました」）（2004. 2. 15.)
＊ detrui 〔動詞〕 破壊する；全滅させる；打破する；台なしにする；（火などを）消す。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では接尾辞 '-it（受動過去分詞を示す）' をつけて「壊された」としています。Baza E Radikaro では「力で壊す；完全に駄目にする；無しにする（per forto malkonstui; komplete difekti; neniigi))」です。昨日の per の用例に続く文章です。
La fiŝistoj, kies reto estis detruita, apartenis al sama regiono sub sama z a m i n d a r o.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （網が破られた漁師たちは同じザミンダーロ（大地主）のもとで同じ地方に属していた。）（2005. 7. 21)
＊ devi 〔動詞〕@ (-i) 〔義務・必要性〕…しなくてはならない、…するべきだ、…であるべきだ。A (-i) 〔推論・運命などからの結論〕＜…する、…である＞に違いない、＜…する、…である＞はずだ。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'must, have to, be obliged to' に相当します。下例では「その動作をさせること」を示す接尾辞 '-ig' をつけ、さらに現在分詞受動態の語尾 '-at' をつけ「強制された、義務付けられた」の意味の形容詞として使っています。対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「必要上、あるいは、強い意志を持って、あるいは、命令されたのでしないではいられない （ne povi ne fari, pro neceseco aŭ forta volo, aŭ pro ordono)」です。昨日の kajero の用例に続く文章です。
La kajero kaj krajono malebligas la devigatan trompon. Li decidis konfesi, ke lia angla scio egalas la nulon, sed en la lasta momento rigardante la bizonstaruran leŭtenanton li rememoris pri la revolvero kaj rezignis.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （ノートと鉛筆は無理やりさせられているごまかしを出来なくしてしまう。彼は自分の英国語の知識はゼロだと告白しようと決心したが、最後の瞬間になって野牛のような中尉を見てあの拳銃の事を思い出し、止めにした。）（2008. 10. 10.)
＊ dezerto 〔名詞〕 @荒野、荒地、荒れ野；≪転義≫ひと気のないところ。A砂漠。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'desert' に相当します。Baza E Radikaro では「どんな植物もほとんど育たない大変乾燥した土地の地域 （regiono kun tre seka tero, kie preskaŭ neniuj plantoj kreskas)」です。昨日の strio の用例に続く文章です。
Li estis sola en la blanka dezerto. Persekutita de malbona ŝanco kaj pereiga superforto, li sola restis -- liaj kamaradoj unu post unu jam cedis al la multepromesaj brakoj de la morto.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （彼はその白い砂漠の中でたった一人だった。悪運と滅ぼさんばかりの強大な力に責めさいなまれ、彼一人が生き残った。彼の仲間たちは一人また一人とすでに多くを約束してくれる死の腕に身をゆだねていた。）（2010. 4. 15.)
dezerto 〔名詞〕 砂ばく、荒野。《「新選エス和」》 … デザートが deserto でしたね。 《Mi demandas min,》 li diris, 《ĉu la steloj brilas por ke ĉiu povu iam retrovi la sian. Rigardu mian planedon! Ĝi estas ĝuste super ni... Sed keil malproksime ĝi estas!》 《Ĝi estas bela,》 diris la serpento. 《Kial vi venis ĉi tien?》 《Mi havas malfacilaĵojn kun certa floro,》 diris la eta princo. 《Ha!》 diris la serpento. Kaj ili silentis. Fine la eta princo reparolis: 《Kie estas homoj? Oni estas iom soleca en la dezerto...》 《Oni estas soleca ankaŭ inter homoj,》 diris la serpento. … el "La eta princo" (「ぼく、じぶんに聞いてみるんだ」と、かれはいいました。「星が光っているのは、みんながいつか、じぶんの星を見つけるためなのかなあって。ぼくの星をごらん。ちょうど、真上に光っているよ...。だけど、なんて遠いんだろう！」「美しい星だなあ」と、ヘビがいいました。「なぜここへきたの？」「ぼく、ある花といざこざがあってね」と、王子さまがいいました。「ふーん」と、ヘビがいいました。ふたりはだまりました。「人間たちは、どこにいるの」と、王子さまは、やっとまたいいだしました。「砂漠って、すこしさびしいね...」「人間たちのところにいたって、やっぱりさびしいさ」と、ヘビがいいました。…内藤訳の「星の王子さま」を、ほんの一部改変した。）（2003.6. 16)
＊ deziri 〔動詞〕 欲する；望む；願う。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'dezire, want, wish' に相当します。Baza E Radikaro では「何かを持ちたい；何かをしたい；何かを楽しみたい（voli havi ion; voli fari ion; voli ĝui ion)」です。昨日の nek の用例に続く文章です。
Sasivusan denove veturis kun siaj valizoj al Kalikato. Tie li havis nek okupon, nek certan celon; tial li deziris veturi laŭ la rivervojo anstataŭ per la fervojo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （サシヴサンはいくつかのトランクを持って再びカルカッタへ出発した。カルカッタでは仕事もなければ、ちゃんとした目的もなかったので、鉄道でなくて船で行こうと思った。）（2005. 6. 11.)
＊ dio 〔名詞〕 神。《「新選エス和」》 … 必須単語です。下例のように文中でも大文字で書くということでは必ずしもないようです。Baza E Radikaro では「最上位に位置する存在者、あるいは、存在物（人間ではない）（plej supera estulo aŭ estaĵo (nehoma))」です。昨日の gramatiko の用例に続く文章です。
Nur dio sciis, kiom Giribala komprenis, sed la tuto plaĉis al ŝi. Ŝia kompreno kaj nekompreno kune kreis iun bildon al ŝi. Silente kun larĝe malfermitaj okuloj ŝi kutimis aŭskulti ĉion kaj foje ŝi faris demandon, kiu tute ne rilatis al la realaĵo, kaj foje ŝi transiris al tute alia temo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （ギリバーラがどれだけ分かっているのかは、ただ神のみが知るばかりだが、そんなこと全体が彼女の気にいっていた。自分が理解していることも、理解していないことも一緒になったある種の絵のような物を彼女は創りだしていたのである。彼女はいつも、静かに、大きく目をみひらき、彼の言うことは全てじっと聴き、時には質問するのだった。その質問は今話題になっていることに全く関係がなかったり、時には、全く別な話題に移ったりしたが。）（2004. 11. 10.)
＊ Dio 〔名詞〕 神。 《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では女性を示す接尾辞 '-in' をつけ「女神」としています。大文字にする必要は、必ずしもありません。Baza E Radikaro では「最上級の、自然を超越した存在者、存在物 (plej supera, supernatura estulo aŭ estaĵo)」です。昨日の blovi の用例に続く文章です。
Nu, mi ekpensis, ke eble la Diino de liriko kaj fantazio favoris min pro la terura trankvileco de la loko!
… "Malsata ŝtono" （そこで、多分、抒情詩とファンタジーを司る女神が恐ろしいほど静かな場所に住んでいるので私に恩恵を与えてくれたのだ、と私は考えた。）（2005. 12. 27.)
＊ diablo 〔名詞〕@悪魔、魔神、魔王。A＜転義＞悪者、いたずらっ子。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'devil' に相当します。下例のように副詞語尾にし、間投詞で「ちくしょう！」の意味でよく使われます。Baza E Radikaro では「悪の超自然人（物） （supernatura estulo aŭ estaĵo de malbono)」です。昨日の semajno の用例に続く文章です。
"Diable!" mi kriis. "Dum la vojaĝo hodiaŭ, dank' al Cunningham, ni tute forgesis halti en vilaĝo por aĉeti kokinon."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「しまった！」と私は声を上げた。「カニンガムのおかげで、今日、ドライブの途中で村に車をとめてメンドリを買うのを私たちはすっかり忘れてしまっていた」）（2007. 4. 7.)
Li mem ne konjektis, ke tiom da kuraĝo nestas en li. Kun rideto li daŭrigis. -- La sinjoro lernis la amerikan dialekton de la angla lingvo, dum ni parolas la kalasikan lingvon de la londona aristokrataro. Jen la diferenco...
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （彼自身自分の中にそんなにすごい大胆さが眠っていたとは思いもしなかった。微笑を浮かべて彼は続けた。「その男性は英語のアメリカ方言を学ばれたのです。ところが、私たちが話すのはロンドンの貴族階級のクラシックな言語なのです。そこに違いがあるのです...」）（2008. 11. 14.)
＊ dialogo 〔名詞〕@対話、会話；〔小説などの〕会話の部分。A [文学] 対話体の作品；対話劇。B [演劇] 〔演劇・映画の〕せりふ。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'dialogue' に相当します。Baza E Radikaro では「会話（特に、文学や演劇での） （interparolo (precipe en literaturo aŭ teatro))」です。昨日の gubernio の用例に続く文章です。
La dialogo inter leŭtenanto Striĉkov kaj Mihok estis do interpretata de li. -- De kie vi konas tiun viron, kiun vi alparolis? -- Li estis mia instruanto en Berezovka. Li estas tre bona homo kaj artisto. -- Ĉu li partoprenis en la ruĝa revolucio? -- Onidire li eĉ devus esti mortinta, ĉar nia samlandano Forbat, kiu estis komandanto de ruĝa regimento, varbita el militkaptitoj, kondamnis lin kaj liajn aktorojn al mortpafo pro rifuzo servi kiel frontteatristoj.
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" （ストリチコフ中尉とミホックとの会話は、だから、彼が通訳した。「お前が話しかけたあの男とお前はどこで知り合ったんだ」「彼はブレゾフカで私の先生だったのです。彼はとても良い人で芸術家です」「彼は赤色革命に参加したのか？」「噂では、彼は死ぬことにさえなっていたそうです。なぜなら、戦争捕虜の中から勧誘されて赤色連隊の司令官になった私たちの同胞のフォルバットが、前線慰問俳優として働くのを拒否したということで、彼と彼の俳優たちに銃殺を命じたからです」）（2009. 1. 15.)
＊ diamanto 〔名詞〕 [鉱物学] ダイヤモンド。 《「新選エス和」》 …専門用語です。ついでですが、「金」は 'oro'「銀」は 'arĝento' です。Plena Ilustrita Vortaro では「純粋な炭素だけからなる鉱物で、立方体形成系にしたがって結晶、大変固く、良く輝き、透明で、無色、あるいは、多彩な色を持ち、宝石として使われる (mineralo el pura karbono, kristaliĝinta laŭ la kuba sistemo, ege dura, tre brila, travidebla, sen- aŭ divers-kolora, uzata kiel juvelŝtono)」です。先週末の figuro の用例に続く文章です。
La riverfluo estis trankvila kiel antaŭe, tamen ŝajnis al mi, ke la neprofunda akvofluo maltrankviliĝis pro batado de multaj manoj kun ornamoj; la virinoj ridetante ŝprucigis akvon unu sur alian kaj pro naĝado kaj piedbatoj estiĝis en la aero akvogutoj kvazaŭ diamantoj.
… "Malsata ŝtono" （川の流れは前と同じように静かだったが、浅瀬の川の流れは飾りをつけた沢山の手で打ちつけられて波だっているように私には思えた。女たちは笑いながら互いに水をかけあい、泳いだり、足を打ちつけたりするので、ダイヤモンドかと思うような水滴がいくつも空中にはねていた。）（2005. 12. 13.)
＊ diferenci 〔動詞〕 異なる。《「新選エス和」》 … 英国語（difference) と名詞形はよく似ていますが、英国語は 'f' がダブリます。こんなのもちゃんと覚えないといけない民族語の習得は大変です。Baza E Radikaro では「量が、あるいは、何らかの特性が同じでない（esti malsamaj laŭ iuj ecoj, aŭ laŭ kvanto)
」です。昨日の horizonto の用例に続く文章です。
Denove ni trovas la knabineton ĉe la sama fenestro kun ferbaroj kaj interne en la ĉambro la juna sinjoro sidas. La diferenco montriĝas en tio, ke la knabineto ne havas berojn en sia antaŭtuko kaj la sinjoro ankaŭ ne havas libron en sia mano. Sed ankaŭ pli serioza kaj profunda diferenco ekzistas.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （私たちは、再び、その少女があの鉄の格子のある窓のところにいて、若者がその部屋の中に座っているのを目にします。それには、少女の前掛けにはベリーがなく、若者ももう本を手にしていないという違いがあります。でも、まだもっと重大な、大きな違いもあります。）（2004. 9. 23.)
Tuj poste venis la bofratino kaj salutis lin en la sama maniero, nur kun pli da reteniĝo. La maljunulo nenion respondis, nur murmuris ion, kio apenaŭ havis difinitan sencon.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （すぐその後で、義理の妹もやって来てより控えめにだが同じやり方で彼にあいさつした。老人は何もこたえず、ただほとんどちゃんとした意味を持たないような何ごとかをぶつぶつつぶやいただけだった。）（2008. 6. 20.)
＊ digo 〔名詞〕 堤防、土手；ダム、堰（せき）。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'dike; embankment' に相当します。下例では「せき止める」という意味の動詞にしています。Baza E Radikaro では「（水流を制御したり、洪水を防ぐための）水辺あるいは水中にある防壁 （barilo en aŭ apud akvo (por reguligi akvo-fluon aŭ por preventi inundon)」です。先週末の destini の用例に続く文章です。
Pli ol unufoje li penis digi ŝian lamentadon, sed pli facile estus tiumomente ŝtopi la impeton de Niagaro. Li sentis grandan faciliĝon, kiam fine ŝi delikate per naztuketo frapviŝetis la okulojn, profunde ĝemetis, kaj demandis:
"Kiam vi povos komenci, s-ro Redman?"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （一度ならず彼は彼女の泣き言を止めようとしたが、その時は、ナイアガラの滝を止める方がより簡単に思われた。彼女がとうとうハンカチでそっと目を押さえ、大きなため息をつきながら「いつから始めていただけます、レドマンさん？」とたずねた時に、彼はやっと救われた気持ちになった。）（2009. 6. 16.)
＊ digno 〔名詞〕 品位；尊厳；面目。《「新選エス和」》 … 英国語の dignity に相当します。下例では副詞形にしています。昨日の adoleska の用例に続く文章です。
Pol planis, ke ĉivespere ili kune vespermanĝos, ke li rakontos digne pri sia vivo, pri sia respondeca profesio kaj dume li kaŝe ĝuos la admiron en ŝiaj grandaj bluaj okuloj.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （ポルの計画は、今夜は彼女と一緒に食事をし、自身の生活やら、責任ある仕事やらを誇りを持って語り、その間、こっそりと彼女の大きい青い目に浮かぶ賞賛を楽しもうというものだった。）（2004. 8. 20.)
＊ dika 〔形容詞〕 @厚い。A太い、太った。B〔数量副詞を伴って〕…の厚さがある、…の太さがある。C大粒の。D [化学] 〔液体が〕濃い；粘性がある。E [印刷] 太字の。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'thick; stout, fat; bold (type)' に相当します。'dika fingro' は「親指」です。下例では「その状態への変移」を示す接頭辞 '-iĝ' をつけ動詞とし、その過去形として使っています。Baza E Radikaro では '(kun pli granda ol kutime) mezuro en neĉefa direkto (kiel libro povas esti dika aŭ maldika, dum longo kaj larĝo estas samaj)' です。昨日の vintro の用例に続く文章です。
La neĝo dikiĝis, ĝis la du viroj fariĝis malliberuloj sub la senkompata minaco de la ŝanĝiĝanta sezono. Ekstere estis mortige froste, sed interne estis komforte varme.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （雪が深まり、その二人の男たちは変わりやすい天候がもたらす情け容赦ない威嚇の下での囚われ人となってしまった。外は死ぬかと思うほど凍えていたが、中は暖かく快適だった。）（2010. 7. 30.)
＊ dikfingro 〔合成語・名詞〕 親指。《「新選エス和」》 … dika（太った）＋ fingro（指）です。下例では、これに -uj（容器・果樹・国などを示す）がつきました。 Poste, Skrimiro klinis sin, metis sian manon al la grundo kaj prenis sian ganton, kiun li la antaŭan tagon metis tie, kaj vidu! Tiu ganto, nun montriĝis, estis ĝuste tiu domo, en kiu mi kaj miaj kunuloj estis pasigintaj la nokton. La koridoro, en kiu ni eniris kiam la tero komencis tremi, estis la dikfingrujo de la ganto. … el "Mokrokalvo" (その後、スクリミーロはかがんで地面に手をつき自分の手袋を手にとりましたが、それは彼が前の晩にそこへ置いたもので、そして、見てください！ その手袋は、今、分かったのですが、私と仲間がその中でひと晩を過ごしたまさにその家だったのです。地面が震えはじめた時に入りこんだ廊下は、その手袋の親指が入る場所でした。）（2003.9. 1)
＊ dikti 〔動詞〕 @ (ion) 書きとらせる、口述筆記させる。A (ion + al iu) 〔命令的に〕押し付ける。B (ion + al iu, ke -u) 指図する。《「エスペラント日本語辞典」》 … ランク外の単語です。英国語の 'dictate' に相当します。下例はその過去形です。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'diri ion, por ke iu alia skribu ĝin' です。昨日の ambicio の用例に続く文章です。
Tiam Villefort diktis peton, en kiu, pro bonega celo, ne eblis dubi, li pligrandigis la patriotismon de Dantés kaj la servojn de li faritajn al la bonapartisma afero; en tiu peto, Dantés fariĝis unu el la plej aktivaj agentoj de la reveno de Napoleono; estis evidente, ke vidante tian leteron, la ministro devis tuj rekoni la meritojn de Dantés, se oni tion jam ne faris.
Finskribinte la peton, Villefort laŭte legis ĝin.
- En ordo, li diris, kaj nun fidu min.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （ヴィルフォールは、嘆願の筋を書きとらせた。そこにはもちろん、りっぱな動機からのダンテスの愛国の至情、ボナパルトのためにつくした功労の数々などが誇張して並べたてられていた。嘆願書のなかでのダンテスは、ナポレオンの復位にもっとも働いたものの一人とされていた。こうした嘆願書を受け取ったとして、もしそれまでに償いがされていなかった場合、大臣が即座に明断をくだすであろうことは火を見るよりも明らかだった。嘆願書が書かれると、ヴィルフォールはそれを高い声で読みあげてから、「けっこう。」と、言った。「このうえはわたしにすっかりおまかせください。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 4. 23.)
"Ha! Ha! Ha!" li nun ridaĉis. "Vi troviĝas en dilemo, mia ambicia amiko. Vi opiniis ke vi povas superruzi la majstron, ĉu ne? Sed vi tro esperis. Rapidu. La ludo estos baldaŭ finita. Vi nur malŝparas tempon."
Estis vere.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「ハッ、ハッ、ハッ！」彼は今度はいやらしい笑い声を立てた。「あんたはジレンマに陥ったな、おいらの勇ましいお友だちは。あんたはこの名人を出し抜けると思ったんだろうな、ちがうかい？ でもな、期待しすぎだよ。急ぎな。この勝負はもうすぐ終わりだ。あんたはただ時間を無駄にしているだけなんだから」本当だった。）（2010. 11. 16.)
＊ diligenta 〔形容詞〕＜絶えず努力する＞勤勉な。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'diligent, hard-working' に相当します。Baza E Radikaro では「仕事するのが好きな (laborema))」です。昨日の salono の用例に続く文章です。
"Nu," flustre daŭrigis Don Ramon, "per diligenta studado oni povas kompreni grandan parton de la enhavo de artverko, sed ĉiam kaŝas sin de ni plej esencaj informoj. La arthistroiistoj ofte mencias tiujn mankojn kun rezignacio."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「さて」と、ドン・ラモン教授は小声で続けた。「たゆまぬ研究の結果、私たちは芸術作品の多くの部分を理解することが出来るようになりました。しかし、一番重要な核心部分の情報は常に私たちには隠されたままです。美術史研究者たちはそれらの欠けた点については、しばしば、あきらめの口調で語ります」）（2007. 10. 3.)
＊ dimanĉo 〔名詞〕 日曜日。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'Sunday' に相当します。エスペラントでは「曜日」は文中で小文字になります。下例では前置詞省略のための '-n' をつけています。Baza E Radikaro では「土曜日と月曜日の間にある曜日 （tago de la semajno, inter sabato kaj lundo)」です。先週末の fripono の用例に続く文章です。
Li rigardis kun brovoj kuntiritaj la policiston. "He!" li diris. "Ne endormiĝu! Mi ankoraŭ ne finis."
Olivero palpebrumis kaj ŝajne nur per peno tenis malfermitaj la okulojn.
Rekomencis la blondharulo, "Dimanĉon pasintan, dum mi forestis, Laŭra malaperis. Malaperis ankaŭ la mono. Per detektivado mi eltrovis, ke ŝi veturis per aerlinio al la marbordo. Mi sekvis en ŝia aŭto. Pro ŝiaj elspezemaj gustoj mi sciis, ke estas nur unu hotelo, en kiu ŝi loĝus."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （彼はその警視を眉をひそめじっと見た。「ヘイ！」と、彼は言った。「寝るなよ！俺はまだ話終わってないんだ」オリヴァーは目をしばたたいた。やっとのことで目を開けているんだというように見えた。その金髪の男は再び話し始めた。「先週の日曜日、俺が家を空けている間にラウラは消えたんだ。お金もなくなっていた。俺は探偵の真似事をして、あの女が空路で海岸地方へ行ったことを見出したんだ。俺は奴の車で跡を追ったのさ。あの女の浪費趣味を考え、俺は奴が泊まりそうなホテルがたった一つしかないことを知ってたんだ」）（2009. 5. 12.)
La okuloj de Partridge jam vitrece rigardaĉis en la nigriĝon de la senkonscio kaj en tiu histeria momento subite trafulmis lian cerbon dinamika mensogo. … "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （パルトリッジの目はすでにうつろになって意識が薄れる中で視野が暗くなった。そして、その気が狂わんばかりの刹那に彼の頭の中にダイナミックな嘘が突然ひらめいた。）（2011. 1. 19.)
Post tio li konfesis, ke li diplomate piediris kun ŝi kelkajn fojojn en la parko sen sukceso. Sed, kun la paso de ta tagoj, ŝajnis al Bart, ke lia ambasadoro fariĝas pli kaj pli tombe muta kaj elturniĝema -- pli kaj pli pensema. Estis evidente, ke Ben lojale luktas kun la problemo kaj plurfoje volas paroli, sed atendas la ĝustan momenton.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （そう言ったあとで、外交官のような手並みを発揮しようと何度か彼女と一緒に公園を歩き回ったがうまくいかなかったと、彼は打ちあけた。しかし、彼の大使閣下はだんだんと墓地のように静かになり、話題をそらすようになり、そして、ますます考え込むようになった。ベンがその問題と忠実に格闘していて、何度も話したそうにしているが、それにふさわしい時期を待っているということは明らかだった。）（2010. 3. 18.)
＊ diri 〔動詞〕 (al iu + ion, al iu + ke) @言葉を口に出す。A＜知識・情報・意見・考えなどを＞言う、述べる。B〔文書などに〕書かれている。C〔命令表現と共に〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'say, tell' に相当します。下例では 'vero（真実）' と合わせて合成語とし、副詞語尾をつけ「本当は、実を言うと」の意味で使っています。とてもよく使われる合成語の副詞です。Baza E Radikaro では「単語を口にする；口で言うことで知らせる （elbuŝigi vortojn; buŝe sciigi)」です。昨日の klini の用例に続く文章です。
-- Sed vi ja komprenas, vi havis mem laboron, ne estas facile forlasi sian laboron por forveturi. Certe li povos iomete atendi, mi pensis. Mi veturos, tuj kiam mi povos. Jes, verdire mi intencis veturi hejmen dum somermezo. Se vi estus atendinta nur kelkajn semajnojn...
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「でも、お父さんもお分かりのように、ご自身仕事があるし、家出をするために自分の仕事を簡単には投げ出せませんよね。きっとお父さんはもう少し待ってくれると私は考えたのです。その時が来たら私はすぐ車で出かけたでしょう。そう、実を言うと私は夏も半ばになったなら車で故郷に戻るつもりだったのです。ほんの二、三週間待っていただいていたら...」）（2008. 5. 31.)
diri 〔動詞〕 いう；述べる；告げる。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'say; tell' に相当します。Baza E Radikaro では「言葉を口にする；口で知らせる (elbuŝigi vortojn; buŝe sciigi)」です。昨日の poŝto の用例に続く文章です。
Mi diris, ke estas neeble por mi loĝi ĉi tie. La saman tagon mi foriris el tiu kastelo kun mia havaĵo.
… "Malsata ŝtono" （私は、ここに住むことは私にはできないと言った。その同じ日に、私は自分の荷物をまとめてその城を後にした。）（2006. 4. 28.)
＊ direkto 〔名詞〕@方向、方角、方位。A方針。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'direction' に相当します。下例では動詞とし、その過去形として使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'tien, kien iu/io iras; vojo irota [norden, dekstren, rekte antaŭen,...' です。昨日の tero の用例に続く文章です。
- Mia bona Coclès, diris Morrel kun akcento, kies esprimon ne eblus redoni, ci restos en la antaŭĉambro. Kiam tiu sinjoro, kiu jam venis antaŭ tri monatoj, ci scias, la komisiito de la firmao Thomson kaj French venos, ci anocos lin al mi.
Coclès ne respondis; li kapsignis, iris por sidiĝi en la antaŭĉambro kaj atendis.
Morrel refalis sur sian seĝon; liaj okuloj sin direktis al la mura horloĝo: restis al li sep minutoj, jen ĉio; la montrilo iris nekredeble rapide; ŝajnis al li, ke li vidas ties movon.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「コクレス君（わたしの大切なコクレスさん）、」と、モレル氏はなんとも名状しがたい声で言った。「君は控えの間にいてほしい。三ヶ月前にきたことのある方が、それ、君も知っているだろう、トムスン・アンド・フレンチ商会の代表者の方がお見えだったら、わたしに取次いでくれるのだ。」コクレスは答えなかった。彼はうなずいて、控えの間へ行って待っていた（。それがすべてだった）。モレル氏はふたたびどっかと椅子に腰をおろした。彼は柱時計（壁にかかっている時計）の方へ目を向けた。まだ七分余裕があった。針は、想像できない（信じられない）ほどの速さで進んでいた。彼には、針の進みが目に見えるような気持ちだった。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 12. 23.)
direkti 〔動詞〕 (方向・目的へ）向ける；指導する；指示する；= stiri（操縦する）。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では 'ŝipo（船）' をつけ、語尾に '-ist（職業人を示す）' をつけて合成語としています。Baza E Radikaro では「ある方向、あるいは、目的に向かう、あるいは／かつ、行かせる（turni kaj/aŭ irigi al iu direkto aŭ celo)」です。先週末の momento の用例に続く文章です。
Kial la ŝipdirektisto tion faris, nun estas malfacile diri. Ni ne komprenas ĉiam la pensmanieron de regantaj eŭropanoj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （なぜその船長がそんなことをしたのか、今となっては言うのは難しい。支配者であるヨーロッパ人の考え方を、私たちはいつも理解することができないのだ。）（2005. 4. 19.)
＊ direktoro 〔名詞〕 管理者、理事；〔局・部・所・学校などの〕長、長官；取締役、重役；〔劇場の〕支配人、〔撮影所などの〕所有者；事務局長〔組織により雇用者側の長を指し、経営者側の長 (estro) と対比させて使うことがある〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'director, manager' に相当します。Baza E Radikaro では「職場、学校などの長 (estro de laborejo, lernejo,...))」です。昨日の stabo の用例に続く文章です。
Antaŭ ses monatoj mi venis al Kenjo por fari geologiajn esplorojn sub la aŭspicioj de la Orientafrika Esplorinstituto, kies direktoro estas Hubert Nevins.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （六ヶ月前、私は東アフリカ探索研究所の後援で地質学的調査をするためにケニヤに来ていた。その研究所の所長がヒューバード・ネヴィンスだった。）（2006. 12. 7.)
＊ dis〜 〔接頭辞〕 （分離・分散を示す）。 《「新選エス和」》 …重要な接頭辞です。下例では「その状態へ変わらせること」を意味する接尾辞 '-iĝ' をつけた 'disiĝi' の過去形とし「別れた」という意味で使っています。Baza E Radikaro では「[複数の、あるいは、沢山の方向へ]；[複数の、あるいは、沢山の断片が生じるように]（分配する、追い払う、散らす、めった切る...）([al pluraj aŭ multaj direktoj; tiel, ke ekestas pluraj aŭ multaj pecoj] (disdoni, dispeli, disigi, distranĉi,...）」です。昨日の konstrui の用例に続く文章です。なお、今回でこのタゴールの作品は終了です。明日からはエスペラント原作短編小説を取りあげます。お楽しみに。
Mia parenco -- la teozofo -- ne opiniis same kaj tial ni disiĝis unu de la alia por ĉiam. Julio 1896.
… "Malsata ŝtono" （私の親類の男は、神智学者なのだが、＜私と＞意見を異にした。それで、私たちは永久にお互い別れ別れになった。1896年7月作。）（2006. 6. 30.)
＊ disciplino 〔名詞〕 規律、訓練、しつけ。《「新選エス和」》 … だいじな単語ですが、発音が難しいですね。「訓練」が必要です。下例では、-ad-（術、方法、能力などを示す）がついています。 Antaŭ kelkaj jaroj troviĝis en elementa lernejo de iu Vestrogotia paroĥo eta instruistino nepriskribeble bona kaj bela. Ŝi talentis same pri instruado kiel pri disciplinado, kaj la infanoj tiel amis ŝin, ke ili neniam volis iri al la lernejo ne sciante siajn taskojn. Ankaŭ la gepatroj tre kontentis pri ŝi. Nur unu sola homo ne komprenis, kiel bona ŝi estis, kaj tiu estis ŝi mem. Ŝi pensis, ke ĉiuj aliaj estas pli saĝaj kaj lertaj ol ŝi, kaj ŝi malĝojis, ke ŝi ne povas fariĝi kiel ili. (何年か前に、ヴェストロゴティア教区の小学校に言いようのないほどに善良で美しい、小柄な先生がいました。彼女は教育の面でもしつけの面でも有能でしたので、子ども達はこの先生がとても好きで、宿題の準備をしないで学校へ行くことは決してありませんでした。両親も彼女には満足していました。彼女がどんなに素晴らしいかを知らない人がたった一人いましたが、それは彼女自身でした。彼女は、他の人は皆、自分より器用で頭が良いと考えていましたので、自分が他の人のようになれないのを哀しく思っていました）（2003.4. 13)
＊ disko 〔名詞〕 @円盤、円盤状のもの。A [音楽] レコード、音盤（CDも含む）。B [電気] [コンピュータ] 〔磁気記録用などの〕ディスク。C [スポーツ] 円盤。D [数学] 円板〔円の内部〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'disc; discus; dial; disk' に相当します。下例では「ダイアルを回す」という意味の動詞にし、能動態現在形の語尾 '-ant' をつけています。Baza E Radikaro では「丸くて、平たい物（円盤、音盤、コンピュータ用のディスク...） (ronda, plata objekto (ĵet-disko, son-disko, komptila disko...))」です。昨日の karakterizi の用例に続く文章です。
Fingrumante la butonojn kaj diskante la ciferplaton, Don Ramon denove direktis la oblongan skatolon al la pentraĵo, aldonante pluajn sciigojn.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （ボタン類を指でいじり、数字板を回しながら、そして、さらにいくつかの解説を加えながら、ドン・ラモン教授はもう一度その長方形の箱をあの絵の方に向けた。）（2007. 10. 16.)
Partridge sciis, ke Ŝakmato estas preta tion fari je la plej eta provoko kaj diskrete silentis. La ludo pli longe daŭris ol kutime, sed Ŝakmato gajnis kiel ĉiufoje, sed nur post multe da cerbumado kaj videblaj gutoj da ŝvito. Sed venko estas venko kaj tio estis la celo de Ŝakmato.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （パルトリッジはチェックメイトがほんの些細な挑発でそれをしかねないことを知っていたので、慎重にだんまりを決め込んだ。ゲームはいつもより長引いたが、チェックメイトはいつものように勝ちを収めた。しかし、何度も熟考を重ね、目に見えるほどの汗のしずくをたらした上でのことだった。それでも、勝ちは勝ちで、それこそがチェックメイトの目的だった。）（2010. 9. 2.)
Partridge sin ĵetis fervore en sian manuskripton, kiu bone progresis. Tamen, li okaze ĝuis liberan tempon kun la problemoj en la ŝaklibroj kaj de tempo al tempo la du viroj sukcesis pace pasigi diskutadon rilate strategion kaj tiel plu.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （パルトリッジは熱心に原稿書きに取り組み、はかどり具合は上々だった。けれども、彼は時には自由時間に本に載っているチェスの問題を相手に楽しんでいた。そして、時々、二人の男は戦術に関したことやらその他のことやらに関して平和裏に意見を戦わせていた。）（2010. 9. 9.)
diskuti 〔動詞〕 討論する；議論する。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'discuss' に相当します。同じ [-s-] の発音でも 's' が一つだったり、二つだったり。Baza E Radikaro では「意見を交換しながら、話し合う（interparoli, interŝanĝante opiniojn)」です。昨日の korpo の用例に続く文章です。
Ĉiu el ili diris: "Sinjoro, vi invitas nin al danĝero!"
Post longa diskuto ili tamen konsentis paroli veron antaŭ la juĵisto.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼らは皆、口をそろえていった。「旦那、あなたは私ども全員を危険な目に合わせるんですよ」 だけど、長いこと話し合った後、裁判官の前で真実を話すことに彼らは同意した。）（2005. 7. 28)
＊ disponi 〔動詞〕@ (pri/ je io) ＜人の＞処遇を決める、＜物事の＞処理方法を決める。A (ion) 〔ある目的のために〕＜物を＞自由に使える。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'have one's disposal, have available' に相当します。下例では名詞として使っています。Baza E Radikaro では「ある物を自分の好きなように使うためにそれを所有する (have ion por uzi ĝin laŭ sia volo)」です。昨日の provizi の用例に続く文章です。
-- Mi tamen trompis ilin, la kanajlinojn! -- li murmuris kontente kaj karese rigardis la enhavon de la korbo. Dum multaj jaroj li ne havis tiom da manĝaĵo por laŭplaĉa dispono.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「でも、俺は奴らを、あの性悪女どものことだが、出し抜いてやったんだ」と、彼は満足げにつぶやき、そのかごの中身をいとおしむように見やった。長い間、彼は自分の気が向くまま好きなように食べられるそんなにたくさんの食料品を持ったことがなかった。）（2008. 2. 1.)
"Ne flamiĝu, Ŝakmato! Donu al mi ŝancon. Vi ĵus bezonis kvin minutojn."
"Vi mensogas!"
"Mi ne volas disputi."
"Bone por vi, aŭ mi puŝus viajn dentojn tra via gorĝo."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「そんなにカッカしないで、チェックメイト君！ 私にもチャンスをくれたまえ。いま、あなたは5分使ったんだ」「嘘をつくな！」「私は言い争いをしたくない」「そりゃ結構だ、さもないと俺はあんたの歯を喉に押し込んでやっただろうから」）（2010. 10. 6.)
＊ distanco 〔名詞〕 @距離：A（比較的遠い）距離、隔たり：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'distance' に相当します。Baza E Radikaro では「どれほど近いか遠いか（kiom proksime aŭ malproksime）」です。先週末の centro の用例に続く文章です。
Feliĉe la distanco estis sufiĉe longa, ke ne aŭdiĝis ĉi tie la muziko kaj bruo, tute ne harmoniantaj kun la majesta laplanda nokto.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （幸いなことに十分距離が離れているので、ここではラップランドの荘厳な夜にそぐわない音楽や騒音が聞こえなかった。）（2006. 9. 5.)
＊ distri 〔動詞〕 @気を散らせる、注意をそらせる。A気晴らしをさせる、気をまぎらわせる；楽します。B≪古義≫分離する、 = disiĝi. 。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'entertain, divert; distract' に相当します。下例では名詞にしています。Baza E Radikaro では 'deturni la spiriton, la atenton; amuzi; gajigi' です。先週末の ŝuldi の用例に続く文章です。
Li stariĝis, formetis siajn dokmentojn, kaj sidiĝis ĉe la tablo.
"Estas bone por vi ĝui iom da distro," pacige komentis Baggs, etendante olivbranĉon. "Vi tro skribas."
La ludo komenciĝis. Ŝakmato estis tre bonhumora kaj multe ŝercis, sed kiam la taktiko de Partridge fariĝis pli kaj pli ĝena, lia sinteno tute ŝanĝiĝis, kaj, kiel kutime, li koleriĝis pro detaletoj.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （彼は立ち上がって、記録文書を片付け、テーブルに座った。「あんたにとって少し気晴らしをするというのは良いことだよ」オリーブの枝を差し出しながら、バッグスは穏やかに言った。「あんたは書いてばっかりだ」ゲームが始まった。チェックメイトは大変にご機嫌で冗談を頻発していたが、パルトリッジの戦術がだんだんと悩ましくなってくると、彼の態度は一変し、いつものようにほんの些細なことに腹を立てた。）（2010. 9. 22.)
＊ distriĝema 〔形容詞〕 気を散らしやすい。 … distri（注意をそらせる）＋ -iĝi-（その状態が生じる）＋ -em-（傾向、好みを示す）。訳しにくい単語です。 Li estis distriĝema dum la tuta tago. Liaj farendaj laboroj neniel progresis. Antaŭ liaj okuloj senĉese aperis la vizio pri la vespera solena manĝo: la supo estos orkolora, etaj grasokuloj troviĝos sur ĝia supraĵo, la tranĉaĵo de karoto kaj brasiko ege bongustos kun la hepatbuloj ... La salivo preskaŭ eliĝis el la buŝo de la frandema juna edzo. Kiel malrapide pasas la tempo! … el "La dorsosako de panjo Rut'" (彼は、一日中気が散ってしかたがなかった。しなければならない仕事は少しもはかどらなかった。彼の目の前には厳かな夕食の場面が絶えず現れた。スープは金色をしていて、表面に小さい目のような油滴が浮かび、ざっくりと切ったニンジンとキャベツはレバーのかたまりと一緒になってとってもおいしいだろう...美食家の若い夫の口からほとんどツバがこぼれそうだった。なんと時間のたつのが遅いことだろう！）（2003.4. 24)
＊ distribui 〔動詞〕 (ion + al iu) 配る、分配する；割り当てる；配達・配送する；配布・配給・配信する；〔流通業者として〕販売する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'distribute' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'disdoni, disporti, dissendi, disvendi' です。先週末の ŝirmi の用例に続く文章です。
Tiam ŝalupo venis al li, akceptis lin enen kaj kondukis lin al riĉe rigita jaĥto, sur kies ferdekon li elanis per marista lerteco; de tie li ankoraŭfoje rigardis Morrel-on, kiu ploris pro ĝojo, distribuis korajn manpremojn al la homamaso kaj dankis per svaga rigardo tiun nekonatan bonfarulon, kiun li ŝajnis serĉi en la ĉielo.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （漕ぎよせてきた一艘のボートに迎えられたこの男は、りっぱな装飾を施した一艘のヨットまで送らせて行った。彼は、海員のように身軽に、ヨットの甲板に飛びあがった。彼はそこから、も一度モレル氏の姿をながめていた。モレル氏は、喜びの涙をこぼしながら、群衆の一人一人と親しく握手をしてまわり、見知らぬ慈善家のほうへ向かって、おぼろな眼ざしで感謝をあらわしていたのだった。彼は、その人を、どうやら天の一方にもとめてでもいるらしかった。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2012. 1. 24.)
＊ distrikto 〔名詞〕 [政治] 行政区；管区；（選挙・教育などの）区；地方。《「新選エス和」》 … 英国語の 'district' に相当。「関西地方」は 'kansaja regiono' です。Baza E Radikaro では「特別な行政単位としてのテリトリー（たいていは、別の行政区をさらに分けたもの）（teritorio kiel aparta administra unuo (ofte subdividaĵo de alia administra teritorio))」です。先週末の advokato の用例に続く文章です。
Estis nun necese por Harakumar puni kaj venĝi iun malobeeman lutenanton. Do li deziris falsajn leĝprocesojn -- ne unu, sed multajn en diversaj juĝejoj en diversaj distriktoj kontraŭ tiu lutenanto por bone venĝi lin.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （ハラクマールは、いま、言うことを聞かない借地人の一人に罰を与え、かたきを討つ必要があった。そこで、彼は事実を曲げた訴訟を起こそうと思った−−徹底的にその借地人打ちのめすために、一件の訴訟などでなく、いろいろな地方の裁判所で何件も起こそうというのだった。）（2004. 11. 16.)
Sur la divano, ŝia beleco estis rava, tute ne kontraŭdiris la antaŭe montritan foton, kiu prezentis ŝin -- strange -- en la sama pozicio, sternita sur ruĝa, longa seĝo, en nur nokta, travidebla ĉemizo kaj kun palpebroj mallevitaj, kvazaŭ ŝi dormus.
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （長いすの上でその女の美しさはうっとりするほどだった、先ほど見せられた彼女が写っている写真に全く嘘はなかった、奇妙なことに、全く同じポーズで赤い長いすの上に横になっていた、透けて見えるネグリジェだけで、両まぶたを閉じ、まるで眠っているかのようだった。）（2011. 1. 25.)
＊ diveni 〔動詞〕(ion, ĉu) @推測する。A言い当てる；〔謎（なぞ）などを〕解く。B占う、=sortodiveni（運命を予言する）。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'guess; guess right' に相当します。Baza E Radikaro では「知識なしに理解し、解く (kompreni, solvi sen scio)」です。昨日の bildo の用例に続く文章です。
"Jes ja," ridetante respondis Don Ramon. "Oni bone konas la rolantojn, kaj unu - du arthistoriistoj riskis diveni, kial la ganda majstro faris tiun pentraĵon. Eĉ infano povas trovi la reĝon kaj reĝinon en la spegulo sur la malantaŭ la muro."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「実に、その通りです」と、ドン・ラモンは笑いながら答えた。「皆さんは役を果たしている人たちのことを良くご存知です。しかも、美術史家の一人、二人は、なぜこの巨匠がこんな絵を描いたかについてあえて危険を冒して推測さえしています。小さな子だって壁の後ろにかかっている鏡に映っている王様と王女様を見つけることができますから」）（2007. 8. 30.)
＊ diversa 〔形容詞〕 多種多様な。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'diverse, different, various' に相当します。Baza E Radikaro では「種々の異なる性質を持った（kun malsamaj ecoj)」です。昨日の suspekti の用例に続く文章です。
Giribala pro ĉagreno estis disŝirinta sian lernolibron, sed la sekvantan tagon ŝi kolektis diversajn objektojn por donaci kaj ŝi estis frue elironta el la hejmo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （ギリバーラは恨めしさのあまり自分の教科書をバラバラに破ってしまったが、でも、次の日には彼女は贈り物をしようと色んな物を取り揃え、朝も早いうちに家を出ようとしていた。）（2005. 3. 18.)
＊ dividi 〔動詞〕@ (ion) 分ける、分割する。A (ion) 分け合う、共有する、 = kundividi（共有する）。B (ion(A) per io(B)) [数学] ＜Ａ＞を＜Ｂ＞で割る、 = onigi（割り算する）。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'divide; share' に相当します。下例では名詞として使っています。Baza E Radikaro では「ばらばらにする；（分配するために）全体を部分にする；（計算で：8/2=2）；他の人（たち）とある物を一緒に持つ（だから、各人が一部をもつ） （disigi; fari parton el tuto (por disdoni); (en kalkulado: 8/2=4); kun alia(j) homo(j) havi ion (ĉiu do parton))」です。昨日の porcio の用例に続く文章です。
En simplan keston kuŝis centoj da lignaj kuleroj, jam uzitaj de kelkcentoj da manĝantoj. Striĉkov ordonis denove purigi la manĝujojn kaj la kulerojn, poste li forrapidis dirante, ke post dek minutoj komenciĝos la divido de la supo.
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" （質素な箱に、すでに数百人によって使われた何百もの木のさじが入っていた。ストリチコフは料理を入れる入れ物とそれらのさじをもう一度洗うように命令してから、10分後にはスープの分配が始まるだろうと言ったあと、急いで出て行った。）（2008. 12. 20.)
＊ do 〔副詞〕 では、だから、そこで。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'so, therefore, then' に相当します。初学者のうちは英国語の 'do' につられて＜ドゥ＞と発音しやすいので注意。Plena Ilustrita Vortaro de E では同意語として「その場合に；ますます (tiam; des pli)」が載っています。昨日の halti の用例に続く文章です。
Neniu troviĝis. Do, mi ankaŭ ne sukcesis konsoli. Kia granda malĝojo! Kia granda pentado!!
… "Malsata ŝtono" （誰もいなかった。だから、私も同様なぐさめることができなかった。何という大きな悲しみなのだろう！ 何という深い悔い改めなのだろう !!）（2006. 5. 31.)
＊ doktoro 〔名詞〕 @博士、博士号所有者。A〔博士号を持つ人への呼びかけ。略記： d-ro〕先生。B医者。≪注意：呼びかけも含めて、「医者」の意味で doktoro を使うのは誤用なので避けること。正しくは kuracisto :
Sinjoro Kuracisto! 「先生!」≫《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'doctor' に相当します。Baza E Radikaro では「大学で学び最終的な学位記を得た人；「博士」の称号を得るために後にさらに科学的な本を書いた人 （iu, kiu studis en universitato kaj ekhavis finan diplomon; iu, kiu poste ankoraŭ verkis sciencan libron por ekhavi la titolon "doktoro")」です。昨日の inĝeniero の用例に続く文章です。
Profesie li estas ja simpla dentisto, eĉ ne doktoro... la kapitano estas notario, la ... Eble la kolonelo? Ne! Tute ne! Li havas kolbasfabrikon en Udinsk... Kial ≪bataliono≫? Tridekses oficiroj, kunpelitaj de revoluciaj ventegoj, jam estas bataliono?
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （実際、彼は職業としては単なる歯医者で、博士ですらなかった。大尉は公証人だし、あれも... たぶん大佐は？ いや違う！ 絶対違う！ 彼はウディンスクにソーセージ工場を持っているのだ... なぜ≪大隊≫なのだ？ 革命の大嵐によって一まとめに追いやられた36人の士官がまだ大隊と言えるのか？）（2008. 8. 28.)
＊ dokumento 〔名詞〕 @〔研究・調査などの〕資料、文献、記録、ドキュメント。A〔証拠となる〕書類、文書；証書。B [コンピュータ] 文書、ドキュメント。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'document' に相当します。エスペラントでは '-c-' は [-k-] と発音します。Baza E Radikaro では「公式の書類、書き物；何かを証明し、あるいは証言するために使われる書き物 （oficiala papero, skribaĵo; skribaĵo uzata por pruvi aŭ atesti ion)」です。先週末の cedi の用例に続く文章です。
"Jen via nefinita torto kaj teo, s-ro Redman. Bonvolu, mi petas, tion fini hodiaŭ en la budeto, ĉar ni bezonas la tablon por dokumentoj. Mi tre bedaŭras, Bartolomeo!" La lastan vorton ŝi dolĉe murmuretis nur por liaj oreloj.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「あなたがまだ食べ終えていないトルトとお茶です、レドマンさん。どうか、今日のところは小屋でお食べになってください。というのも、私たちは資料を広げるテーブルが要るのです。とても残念ですわ、バーソロミューさん！」その最後の一言を彼の耳もとで小さな声で優しく彼女はささやいた。）（2009. 11. 3.)
＊ dolĉa 〔形容詞〕 甘い；(感触・音などが)快い；(気質などが）やさしい。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'sweet; gentle' に相当します。音楽用語として「ドルチェ（dolce; 甘美に）」があります。「正反対」を示す接頭辞 'mal-' をつけた 'maldolĉa' は「にがい」です。Baza E Radikaro では「砂糖、蜜などのような味がする (kun gusto kiel de sukero, mielo,...)」です。昨日の pendi の用例に続く文章です。
Ankaŭ tre dolĉa ridado aŭdiĝis en la blovanta vento -- la sono de rido iom post iom altiĝis kaj fine malaperis ĉe la malleviĝanta suno.
… "Malsata ŝtono" （とても快い笑い声も吹いてきた風と一緒になって聞こえてきた。その笑い声は少しずつ高く上っていって、ついには沈み行く太陽にあわせて消えてしまった。）（2006. 4. 4.)
dolĉa 〔形容詞〕 @〔味覚〕甘い：A〔その他の感覚〕甘い：B〔心に感じる〕甘い、優しい：C〔水が〕塩分がない：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'sweet; (water) fresh; gentle' に相当します。Baza E Radikaro では「砂糖、蜜などのような味を持った（kun gusto kiel de sukero, mielo,...)」です。昨日の revuo の用例に続く文章です。
Ili estis sufiĉe interesaj por pasigi la tempon ĝis venos la dolĉa dormo.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （甘い眠りが訪れるまでの時間をすごすのにそれらは（拙注：雑誌）結構面白かった。）（2006. 9. 21.)
＊ dolori 〔動詞〕 痛みを感じさせる；痛む。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'be painful; hurt' に相当します。日本人には発音が区別がしにくい 'l' と 'r' が含まれていますので読む時には注意が必要です。下例では名詞語尾に変え、｢苦痛；悲しみ」といった意味にしています。Baza E Radikaro では、その名詞 'doloro' について「（ひどい倒れ方をした時に、切り傷をつくった時に、...）非常に悪い（と体に感じる）感じ (tre malbona (korpa) sento (kiam oni forte falas, tranĉas sin,...)」です。昨日の vojo の用例に続く文章です。
La pordoj de malplenaj ĉambroj de la kastelo pro blovado kvazaŭ ekploris pro doloro.
… "Malsata ŝtono" （人気のない沢山あるお城の部屋のドアのどれもが嵐のせいで、痛がってまるで泣いているかのようだった。）（2006. 5. 24.)
＊ doni 〔動詞〕@ (ion (+ al iu)) 与える、渡す、あげる、提供する〔普通は無償だが、有償のこともある〕。A (ion(A) + por io(B)) ＜Ａを＞＜Ｂの対価として＞渡す、交換する、= interŝanĝi. B (ion) 〔そのものの役割・結果として〕生み出す、作り出す、もたらす、= naski. C (sin + al io) ＜身を＞＜あることに＞ささげる、献身する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'give; impart, confer' に相当します。下例では「方向」などを示す接頭辞 'al-' を伴って「付け加える」といった意味の動詞として使っています。Baza E Radikaro では「持たせる；手渡す；手放す (havigi; enmanigi; mal-preni)」です。昨日の vojaĝi の用例に続く文章です。
-- Imagu, kvin horoj sufiĉus por tiu distanco, por kiu mi nun bezonos mi ne scias kiom da tagoj. Sed li rezignis kaj aldonis: -- Sed estas egale. Kaj estas interese ankoraŭ unu fojon migri en la mondo tute libera.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「考えてもみてくれ。自分でも分からないが今や何日もかかるその距離を（訳注：汽車なら）5時間もあれば十分なんだから」しかし、彼はあきらめて、次のようにつけたした。「でも、同じようなものだ。それに、もう一度世界を全く自由気ままに放浪してみるのも面白いさ」）（2008. 1. 26.)
La sekvantan vesperon la vidvino reaperis kun korbo. Estis Ben, kiu leviĝis unua, kiam aŭdiĝis frapo sur la pordon.
"Ne sinjorino, vi ne povas vidi lin sola. Jes, mi scias, ke la domo apartenas al li, sed, vi jam scias, ke li pagas min, por paroli kaj agi lianome. Tamen, envenu, mi petas."
S-ino Tonkins ne perdis momenton.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （翌日の夜、未亡人が籠を抱えて再びやって来た。ドアをノックする音が聞こえると、真っ先に立ち上がったのはベンだった。「だめだ、奥さん、あんたは彼と二人きりで会うことはできない。そう、この家は彼のものだということは分かっているが、すでにご承知のように彼は私に金を払って、私が彼の代わりに話したりふるまったりするようにしたんだ。それはそれとして、どうぞ家にお入りを」トンキンス夫人は一瞬たりと無駄にしなかった。）（2010. 3. 2.)
＊ donaci 〔動詞〕 寄贈する、進呈する。《「新選エス和」》 … 辞書では、〜o 「プレゼント」ではなく、動詞の方が見出し語です。 En mia vespera promeno mi vidis gesinjorojn. La edzinon mi tuj rekonis. Ne tre multaj jaroj pasis de kiam mi dancis kun ŝi en baloj, kaj mi ne forgesis, ke ŝi, ĉiufoje kiam mi vidis ŝin, donacis
al mi sendorman nokton. Sed pri tio ŝi sciis nenion. Tiam ŝi ankoraŭ ne estis virino. Virgulino ŝi estis. Ŝi estis vivanta revo: la revo de viro pri virino. … el "Doktoro Glas" (夕方の散歩で、私はあの夫婦を見かけた。女性が誰かはすぐ分かった。舞踏会で彼女と踊ってからまだ何年もたってはいなかったし、彼女を見かけた日はいつも眠られぬ夜を過ごさなければならなかったことを、私は忘れはしない。でも、そのことを彼女は何も知らない。当時は、彼女はまだ一人前の女性ではなく、処女であった。彼女は、夢の存在、すなわち、男性が女性に対して描く夢の存在であった。）（2003.7. 14)
＊ dorloti 〔動詞〕 甘やかす、ちやほやする。
《「エスペラント日本語辞典」》 … ランク外の単語です。英国語の 'pamper, pet; cherish (a hope etc)' に相当します。下例では過去形の語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'tro permeseme agi al iu' です。昨日の resti の用例に続く文章です。
Kiam la gepatroj vivis, ĉio malsamis. Ili ne estis riĉaj, kompreneble. Paĉjo estis agento en firmao de maŝinimportistoj, kaj gajnis bone sian vivon. Li ne permesis, ke io manku al ni, al panjo kaj mi. Kvankam ŝi, povra, multe laboris kaŭze de mi. Ŝi dorlotis min.
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （両親が生きていた時は全てが違っていました。二人はお金持ちではありません、もちろん。父は機械輸入会社の代理人で、暮らしを立てるだけの立派な収入がありました。私たち、母と私に、何かが欠けるということを許しませんでした。母は貧しかったのですが私のために一生懸命働きました。母は私を甘やかしました。）（2011. 2. 23.)
＊ dormi 〔動詞〕 p. f. 眠っている。《「新選エス和」》 p. = 本義。f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'dormant（休止状態にある）' や 'dormitory（寄宿舎）' と関連があります。下例では未来時制にしています。Baza E Radikaro では「（夜間）行動せず、不活発な状態にある；何もしないで目を閉じて横になっている (ne agadi, esti neaktiva (dum nokto); kuŝi senage kun fermitaj okuloj)」です。昨日の loĝi の用例に続く文章です。
Li tamen diris ke mi povos resti tie dum tago, sed neniam dum nokto. Sed mi ne atentis tion. La servistinoj diris, ke ili servos min en la palaco, sed neniam dormos tie dum nokto.
… "Malsata ŝtono" （とはいっても、彼は昼間は私がそこに居てもいいだろうと言った。だが、夜間は絶対駄目だと。しかし、私はそんなことは気にしなかった。女中たちは昼間は宮殿で私の世話をするが、夜は決してそこで寝ないと言った。）（2005. 11. 19.)
＊ dorso 〔名詞〕 @〔人間や動物の〕背中；[医学] 背部。A〔物の〕裏側。B〔物の〕背（にあたる部分）；背中状の部分。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'back' に相当します。英国語の 'dorsal fin' は「背びれ」です。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「人間：体の後ろの部分；四足動物：体の上部 (homoj: malantaŭa parto de la korpo; kvarpiedaj bestoj: supra parto de la korpo)」です。先週末の projekto の用例に続く文章です。
Nevins aldonis la bonan novaĵon, ke Raffaele, kiu konas la teritorion kiel la dorson de sia mano, jam konsentis esti la ĉiĉerono de la grupo.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （ネヴィンスは、その地域を自分の手の甲のように熟知しているラファエルが、すでにそのグループの観光ガイド役をすることに同意しているという素敵なニュースをつけ加えた。）（2007. 1. 23.)
＊ doso 〔名詞〕 ブリキ缶。《新「PIV」にもなし》 … 「缶ビール」は、他の言い方もあると思いますが、ステンさんのをひとまず。 Dum ilia patrino sunbanas sin, la infanoj naĝas kaj poste elpetas galciaĵojn. Sinjoro Schulze elfosas la unuan bierdoson el aro, kiu bedaŭrinde sufiĉos nur por la unua semajno de lia libertempo. Tiun saman semajnon li bezonos por forgesi la ĉiutagan urĝon de la laborjaro kaj adaptiĝi al feria ritmo. Ĉi-printempe li kromlaboris pli multe ol kutime, kaj nun li permesis al si komenci la libertempon unu semajnon pli frue ol normale. … el "Falĉita kiel fojno" (母親が日光浴をしている間に、子どもたちは海で泳ぎ、そのあと、アイスクリームをねだった。シュルツ氏はパッケージから缶ビールを一つ取りだしたが、残念なことに、そのパッケージでは休暇の最初の一週間もつかもたないかだった。その同じ一週間が、まず、働きづめだった一年の毎日の忙しさを忘れ、次に休暇のリズムに合わせるのに必要だった。この春は、彼はいつもより余計に残業をしたので、今回、普段よりも一週間早く休暇に入ることを自分に許したのだった。）（2003.6. 22)
＊ dosiero 〔名詞〕 @一件書類；身元調査書類、ファイル〔の中身〕。A [コンピュータ] ファイル。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'dossier, file (paper; computer)' に相当します。下例では複数語尾がついています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'kolekto da interrilatantaj skribaĵoj pri io/iu' です。昨日の duelo の用例に続く文章です。
Villefort tiam malfermis dikan registron lokitan en apuda fako, ekuzis tablon, de la tablo li transiris al dosieroj, kaj , turnante sin al la ŝipekipisto:
- Ĉu vi estas tute certa ne erari, sinjoro? li diris al li kun sia plej normala mieno.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （ヴィルフォールは、手近のケースのなかにあった大きな帳簿を開き、ついでテーブルのところへ行き、テーブルから訴訟記録のあるところへ移って行った。そして、船主のほうをふりかえりながら、「たしかにお思いちがいはありませんな？」と、いかにも何げないようすでたずねた。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 4. 6.)
dosiero 〔名詞〕 [法律] 一件書類；身元調査書類。《「新選エス和」》 … 「新選エス和」（1963年改定版発行）の訳語は、一見、専門用語のように思えますが、カタカナ語の「ファイル」に相当する単語で汎用されていて、今や、コンピューター用語でもあるのはご存知のはず。先週末の somnambulo の用例に続く文章です。
Li elprenas polvan dosieron, trafoliumas ĝin enue kaj ŝajnigas, ke li laboras ion. Lina... Ĉu ŝi vere telefonis, aŭ en tiu ĉi krepuska antaŭtagmezo li sonĝis efemeran strangan sonĝon. Sala vento kvazaŭ flirtigus liajn harojn kaj Pol vidas sin kiel dekokjara knabo sur la bordo de la maro. Apud li, en kurta, somera robo, staras Lina. La mara vento levas iom ŝian robon kaj diskrete montras ŝiajn fortajn femurojn bronzkolorajn pro la suno.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （彼はほこりまみれのファイルを取りだし、うんざりしながら頁をめくり何か仕事をしている様なふりをする。リナ...。潮風が彼の髪を乱したのだろうか、ポルは18歳の少年として自分が海岸に立っているのを見る。彼の横には短い夏のドレスを着たリナが立っている。海から来る風が彼女のドレスを少し持ち上げ、日に焼けてブロンズ色になった彼女のひきしまった足をわずかばかり人目にさらす。）（2004. 7. 13.)
＊ doti 〔動詞〕 @ (iun) ＜人に＞持参金を付ける。A (iun + per io) 《転義》＜人に＞＜才能などを＞授ける、与える、恵む。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'endow' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では名詞形 'doto' について 'havaĵo, kiun edz(in)o alprotas okaze de geedziĝo; kvalitoj, donitaj al iu de la naturo' と説明しています。昨日の silko の用例に続く文章です。
Sur unu flanko troviĝis la trato je ducent okdeksep mil kvincent frankoj.
La trato estis pagita.
Sur la alia flanko estis diamanto granda kiel avelo, kun tiu tri vortoj skribitaj sur malgranda pergamena peceto:
" Doto de Juliino."
Morrel irigis sian manon sur la frunto: li kredis sonĝi.
En tiu momento la horloĝo aŭdigis dek unu batojn.
Sonorilo vibris por li kvazaŭ ĉiu frapo de la ŝtata martelo vibrus sur lia propra koro.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （中には（一方の側には）、二十八万七千五百フランの手形が入っていた。手形は支払済みになっていた。さらに（もう）一方には、はしばみの実ほどの大きさのダイアモンドがあり、それには『ジュリーの婚資』と羊皮紙の小片に（三つの単語で）記したものが添えられていた。モレル氏は額に手を当てた。そして、夢ではないかとあやしんだ（思った）。ちょうどそのとき、柱時計が十一時を打った。彼にとって、その音は、（一つ一つがあたかも）心臓に響く鋼鉄の鎚のように思われた。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2012. 1. 11.)
Ŝi laŭte ekploris histerie, kaj, starante ĉe la pordo, kriis al Bart:
"Ni geedziĝos en decembro, Bart. Morgaŭ aĉetu ratvenenon kaj donu al via amikaĉo malavaran dozon. Mi bedaŭras, ke mi ne metis strikninon en lian torton!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼女は大きな声でヒステリックに泣き出した。そして、戸口に立ってバートに向かって叫んだ。「私たちは12月に結婚するのよ、バート。明日、猫いらずを買ってきてあなたのいかれた友達にケチらずにたっぷりな分量を盛ってやって。彼のタルトにストリキニーネを入れておかなかったのは本当に残念だわ」）（2010. 3. 12.)
＊ dramo 〔名詞〕 @戯曲、脚本；劇、演劇。A＜転義＞劇的事件、劇的な事柄。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'drama' に相当します。下例では対格語尾 '-n' がついています。Baza E Radikaro では「演劇作品；大変に感動的な出来事 （teatra verko; tre emociiga okazaĵo)」です。昨日の ekzameni の用例に続く文章です。
Estis ĉirkaŭ la sepa vespere. Sidis Silvia Vikeri apude, rakontante pri la briĝludo, kiun ŝi ĝuis tiun posttagmezon. Olivero aŭskultadis pacience. Li ankoraŭ ne menciis la dramon, kiu okazis apud lia lito dum la sama tempo.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （夕方の7時ごろだった。シルヴィア・ヴィケリがそばに座ってその日の午後にブリッジで楽しかったことを話していた。オリヴァーはじっと我慢して聴き入っていた。その同じ時間に彼のベッドの脇で起きた劇的な出来事を彼はまだ話していなかった。）（2009. 5. 20.)
＊ draŝi 〔動詞〕 打穀する、ぶんなぐる。《「新選エス和」》 … 「初めから終わりまで」を示す接頭語 tra- をつけると、下例のような意味になるのでは。 Sufiĉe frue mia patro ekinstruis al mi la internacian lingvon. Bedaŭrinde mi ne estis diligenta lernanto. Mi ankoraŭ kun tremo de abomeno memoras la grizeverdan kajeron kiun li uzadis kiel lernolibron. Mi neniam penetris pli ol la unuan ĉapitron, sed ĝin mi devis tradraŝi ripetitajn fojojn, ĉar paĉjo estis obstina kiel kapro. Ankoraŭ mi memoras ĝiajn "tio estas tablo", "tio estas poto", "tio estas spongo". … el "Denaska kongresano kaj aliaj noveloj" (十分に早くから、私の父は私に国際語を教え出しました。残念なことに、私は勤勉な生徒ではありませんでした。今でも父が教科書として使った灰緑色のノートを思い出すと、私は嫌悪で体がふるえます。私は、第一章から先へは進むことは決してありませんでしたが、それをすっかり理解してしまうという苦行を何度も繰りかえさなければなりませんでした。お父さんは、ヤギのように頑固だったのです。私は、今でもそれに書いてあった「それは机です」「それはポットです」「それはスポンジです」という文を覚えています。）（2003.6. 7)
Unu tagon li fortranĉis kelkajn altajn branĉojn, kiuj preskaŭ atingis la telefonajn dratojn, kiam la vidvino anoncis, ke la posttagmeza teo estas preta. Kiel kutime li lavis la manojn kaj eniris la manĝoĉambron, kie atendis la teo kaj freŝe bakitaj kukoj. Ŝi havis konfideman humoron.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （ある日、彼がほとんど電話線に届きそうになるまで伸びた長い枝をニ、三本切っていると、未亡人のトンキンスさんがやって来て、午後のお茶の用意ができたと告げた。いつものように手を洗って食堂に入ると、お茶と焼きあがったばかりのケーキが待っていた。彼女は信じきった様子で上機嫌だった。）（2009. 8. 18.)
＊ drinki 〔動詞〕 @飲酒する、深酒をする。A〔アルコール飲料を〕飲む。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'drink, booze' に相当します。「場所」を示す接尾辞 '-ej' をつけた 'drinkejo' は「飲み屋」です（この意味で 'trinkejo' も使われる。Baza E Radikaro では「（頻繁に、あるいは、大量に）アルコール飲料を飲む ((tro ofte aŭ tro multe) trinki alkoholaĵojn)」です。昨日の armi の用例に続く文章です。
"Male, se li portas pistolon, atentu! Li ne celas bonon. Krome, ne plaĉas al mi, ke tiu Cunningham drinkas."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「それとは反対なのだが、もし彼がピストルを持っているのなら注意してくれ。彼は良かれとは考えてはいない。それに、あのカニンガムが飲みすぎているというのも私には気に入らない」）（2007. 6. 29.)
＊ drivi 〔動詞〕 漂流する、吹き流される。《「新選エス和」》 … 英国語圏の人は、「ドライブ」とかん違いするかもしれませんね。下例では、-ant- は、「現在分詞」を作る接尾語。それに、副詞の語尾がつきました。 Mi dormetis maltrankvile, daŭre drivante inter sonĝoj kaj vekiĝo. Dum mi tremis je la sojlo de la dormo, mi konfuziĝis pro la sensaĵo de tiu eta korpo kontraŭ la mia, simila kaj tamen malsimila al mia propra infano. Mi ne povis klare difini miajn emociojn rilate al ŝi. Unuflanke mi jam amis ŝin, kaj konsolis min la tuŝo de ŝia varma buŝeto kiu suĉis de mia mamo. Samtempe mi deziregis malkovri, ke per ia miraklo la bebo kiun mi tenas en miaj brakoj montriĝu esti ne tiu de Petronia sed tamen la mia. … el "La ŝtone urbo" (ずっと夢とうつつの間を漂いながら、私は不安な気持ちでウトウトしていました。眠りの入り口で私が震えている間じゅう、その小さな体が私の体に与える感覚が、私のほんとうの子供のそれと同じようであって同じでないということで、私は混乱していました。その女の子に対する私の感情をはっきりさせることは出来ませんでした。一つは、私がすでに彼女を愛していたからであり、私の乳を吸う彼女の暖かい小さな口に触られることで私が慰められていたからです。同時にまた、私は、何か奇跡が起きて、私が腕に抱いている赤ん坊がペトロニーアのでなくて、私の息子であることが分かるというようなことを心から望んでいました。）（2003.8. 24)
Drole! Ofte mi agas tiel, sentakte. La gepatroj mortis la pasntan jaron. Samtempe. En aŭtoakcidento. Mi restis tute sola... Ah, sed ĉu mia historio interesas vin? Mi ne volas tedi vin plu. Venu.
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （おかしなことですわ。たびたび私はそんな風にふるまうことがあります、気がきかなくて。父と母は昨年亡くなりました。同時に。自動車事故で。私は全く一人とり残されました... ああ、でも、私の生い立ちなんて面白いですか？ これ以上あなたを退屈させたくありませんわ。さあおいでになって。）（2011. 2. 17.)
＊ droni 〔動詞〕 p. f. おぼれる；難破する；f. 紛れる。《「新選エス和」》 p. = 本義。f. = 転義。 …重要単語です。下例では '-ant（現在分詞能動を示す）' をつけています。Baza E Radikaro では「水の中に沈む（そして、それが原因で死ぬ）（subakviĝi (kaj pro tio morti))」です。昨日の droni の用例に続く文章です。
Kiam la eŭropano estis pafinta kaj la boato dronanta, ĝuste tiam la plezurboato de Sasivusan atingis la lokon de tiu okazintaĵo. Sasivusan klare vidi ĉion. Li rapidigis sian boaton kaj savis la vivojn de tiuj sur la boato.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （そのヨーロッパ人が銃を撃って船が沈んだ時、まさにその時に、サシヴサンの乗っていた観光船はその事件が起きた場所を航海していた。サシヴサンは全てをはっきりと見ていた。彼は自分の乗っていた船を急がせてその沈んだ船に乗っていた人びとの命を救った。）（2005. 4. 23.)
＊ du 〔数詞〕@〔基数の〕二。A二つの、二個の。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'two' に相当します。最初の例は形容詞語尾をつけ序数詞にしたもの、二番目の例は「分数を示す」接尾辞 '-on' をつけたものです。典型的な時間の聞き方、答え方が出ています。Baza E Radikaro では「二 (2)」です。昨日の enigmo の用例に続く文章です。
Kun satirusa mieno li komencis ridkluki, sed ĉesis kaj abrupte demandis, "Kioma horo estas?" "La dua kaj duono."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （サテュロスのような顔つきになって、彼はクックッと笑いだしたが、やめて、出し抜けに「何時です？」と聞いた。「二時半です」）（2007. 10. 31.)
＊ dubi 〔動詞〕 (pri io) (ion, ke/ĉu) 疑う。≪類語比較≫ 対象についての容疑に dubi は否定の含みあり、 suspekti は肯定の含みがある。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ａランクの単語です。英国語の 'doubt' に相当します。下例では仮定法の語尾をつけて使っています。Baza E Radikaro では 'ne eatas certa; ne scii, ĉu io estas vera aŭ nevera, bona aŭ malbona; ne estas certa, ĉu io okazos aŭ ne' です。昨日の elektro の用例に続く文章です。
Kun pli da sekreco, pli da profito, kaj neniu farus al mi tiaspecajn demandojn, neniu dubus, ke mi estas deca persono. Sed, kion fari? Mia koro estas mola kiel mielkuko, tuŝiĝas facile, kaj rigardu, estimata sinjoro, jene mi garantias, aŭskultu, inter nin, malkaŝe, rektaparole, profitu de la ŝanco, eh!
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （もっと安全でもっと利益があって。だから、誰も私にその類の質問はしないし、誰も私がふさわしい人間であるということを疑ったりはしないでしょう。でも、どうしたらいいんです？ 私の心は蜜菓子のようにもろくて、簡単に影響を受けてしまいます。それで、ご立派なあなた、ご覧なさい、これからのことは保証します、聞いてください、私たちの間だけのことで、こっそりと、じかにお話しているんです、この機会をお見逃しなく、ええ！）（2011. 2. 2.)
dubi 〔動詞〕 疑う、危ぶむ。《「新
選エス和」》 … 「疑いもなく（sendube）」大事な単語です。
La jugoslavia diktatoro Tito foje estas menciata
kiel esperantisto aŭ subtenanto. Laŭ Simo Miloeviĉ la
"esperantisteco de Tito postulas fundan priesploron, ne ĉar ĝi estus
duba, sed ĉar ĝi meritas pli da
dokumentiteco". Tito en 1953 akceptis delegacion esperantistan kaj "tiam
surprizis la delegacion per du frazoj en la Internacia Lingvo: 'Mi ĉion
komprenis. Mi lernis Esperanton en la malliberejo'". Sed kial
Milojeviĉ opiniis ke lia esperantisteco "meritas" priesploron, se
laŭ li ĝi ne estas duba? … el "Esperanto
sen mitoj (dua eldono)" (ユーゴスラヴィアの独裁者、チトーはエス
ペランティストであったとか、エスペラントの支持者であったとかいわれることがあ
る。シモ・ミロエヴィッチ氏は、「チトーがエスペランティストであったということ
に関しては、詳しく調べる必要がある。疑わしいというのではなくて、もっと記録を
集める価値があるから」という。チトーは、1953年にエスペランティストの代表団を
受け入れたが、「その時、国際共通語で＜私はすべて理解できる。私は刑務所にいた
ときにエスペラントを勉強した＞との二つの文章を述べて、代表団を驚かせた」とい
う。でも、なぜミロエヴィッチ氏は、氏によれば疑わしいところはないというのに、
チトーがエスペランティストであったことについては詳しく調べる＜価値がある＞と
いうのであろうか。）（2003.9. 30)
Evidente Villefort pli preferus, en duelo, submetiĝi al la pafo de sia kontraŭulo je dudek kvin paŝoj, ol aŭdi tiun nomon pafiltuŝe, tamen li ne emociiĝis.
"Tiamaniere, diris sin mem Villefort, oni ne povos akuzi min, ke mi faris el tiu arestado aferon strikte personan"
- Dantés? li ripetis, Edmond Dantés, vi diras?
- Jes, sinjoro.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （ヴィルフォールとしては、こうした名前を鼻に突きつけられる（銃で撃たれたように聞く）よりは、むしろ決闘を挑まれ、二十五歩距てた向こうから相手の弾を見舞われるほうがどれほど気が楽だかわからなかった。だが、彼は眉毛一本動かさなかった。《この調子なら、》とヴィルフォールは思った。《あの青年逮捕の一件も、どうやら個人問題によるものという非難を受けずにすむらしいぞ。》「ダンテス？」と彼はおうむがえしに言った。「エドモン・ダンテスとおっしゃいましたな？」「そうです。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 4. 5.)
＊ dum 〔前置詞〕 ...の間・時間に。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'during, while' に相当します。下例では副詞語尾をつけて、「一方では；しばらく；仮に；ところが反対に」といった意味で良く使われる単語に代えています。Baza E Radikaro では「同時に (en la sama tempo）」です。昨日の stacio の用例に続く文章です。
Nu, tiel rapide ĝi alvenis!! Mi rapide ordigis mian havaĵon kaj la trajno dume atingis la stacion.
… "Malsata ŝtono" （さて、汽車はそんなにも早くやって来てしまった!! 私は急いで自分の荷物をまとめた。そして、汽車はその間に駅に到着した。）（2006. 6. 22.)
＊ dungi 〔動詞〕 雇う、雇用する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'engage (employee); hire' に相当します。下例では「正反対」を意味する接頭辞 'mal-' をつけ「解雇する」の意味の動詞とし、それに現在形の語尾をつけて使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'fari kontrakton kun homo, ke tiu laboros kontraŭ pago' です。昨日の frazo の用例に続く文章です。
- Kiel, sinjoro Morrel, li diris per strangolita voĉo, kiel, vi maldungas nin! Vi do estas malkontenta pri ni?
- Ne, miaj infanoj, diris la ŝipekipisto, ne, mi ne malkontentas pri vi, tute male. Ne, mi ne maldungas vin. Sed kion fari? Mi ne plu havas ŝipon, mi ne plu bezonas maristojn.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「なんですって、モレルさん！」と、彼は苦しそうな声で言った。「なんです、あっしたちに暇を出そうっておっしゃるんですか！ じゃ、あっしたちがお気に入らねえっていうわけですかい？」「いいや、（わたしの子供たち）」と、船主は言った。「気に入らないどころのさわぎじゃない（まったくその反対だ）。わたしは、君たちに暇を出そうと言うのじゃない。だが、なんともしょうがないじゃないか、わたしにはもう船がないんで、乗組員がいらなくなったというわけなんだ。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 8. 26.)
dungi 〔動詞〕 雇う。《「新選エス和」》 … 「解雇する」は、当然、下例のように「正反対を示す mal- 」をつけます。Baza E Radikaro には、「働いた分に対して支払うという契約を人と結ぶ（fari kontrakton kun homo, ke tiu laboros kontraŭ pago)」とあります。dungi とひとことで言いたいですね。昨日の fliki の用例につづく文章です。 "Oni maldungis multajn ŝipanojn sur la 'Sydney' lastatempe," li diris. "Maristo ankoraŭ ordigas mian liton, sed li estas tro okupata por fliki miajn ŝutrumpetojn. Tia afero neniam sukcesas sur ŝipo, ĉiukaze. Okaze mi mem flikas. Plejofte mi forĵetas kaj akiras aliajn." "Vi perdis ankaŭ butonon de via ĉemizo!" "Ankaŭ tio ne montriĝas," li egalanime diris. "Ĝi estas ĉe la malsupro, sube de mia zono." … el "Sur la bordo" （「最近、＜シドニー号＞ではたくさんの船員を解雇したのです。と、彼はいった。「船員がまだ私のベッドを片付けてくれますが、彼は忙しすぎるので私の靴下までは手がまわりません。いずれにしても、船上での生活では、そういったことはうまくいったためしがありません。時には、私が自分でつくろったりするのですよ。たいていは、放り捨てて別のを手に入れるのです」「シャツのボタンもとれていますわ」「これだって、分かりはしません」と、彼は平気な顔でいった。「バンドの下の、こんなところですから」）（2004. 3. 8.)
dungi 〔動詞〕 雇う。《「新選エス和」》 … 重要単語です。下例では、-it（過去の受動分詞形）をつけ、名詞にして使っています。昨日の ebena の用例につづく文章です。 Viro nomita Luo, la sola dungito sur la bieno, alpaŝis por helpi ŝin pri la ĉevalino, kaj ŝia patro venis renkonten. Ŝi prezentis Dwight-on al ambaŭ, kaj ili lasis la ĉevalinon kaj kabrioleton al la prizorgo de Luo, kaj eniris la domon por renkonti ŝian patrinon. Poste ili kolektiĝis sur la verando por sidi en la varma vespera suno kaj trinki antaŭ la verpermanĝo. El la verando ili povis rigardi kamparan pejzaĝon super ondumantaj paŝtejo kaj arbaroj kun distanca vidaĵo de ebenaĵo malsupra. Denove li komentis pri la beleco de la pejzaĝo. … el "Sur la bordo" （農園のただ一人の雇い人であるルオが、雌馬の世話をしようと彼女のところへ近づいてきて、また、彼女の父親も二人に会いにやってきた。モイラはドワイトを二人に紹介し、馬と馬車の世話をルオに任せ、彼らは母親に会おうと家に入った。そのあと、彼らは集まってベランダに座り、暖かい夕日を浴び、夕食の前の飲み物を楽しんだ。ベランダから、彼らは波うつ牧草地や下方に広がる平地と遠くの森といった田園風景を眺めることができた。艦長はここでもまた景色がすばらしいといった。）（2004. 4. 9.)
＊ duŝo 〔名詞〕 シャワー；注水。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'shower; douche' に相当します。下例では 'larmo（涙）' と合わせ合成語とし対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「体に水を噴出させること（温水（冷水）シャワー） （ŝprucigo de akvo sur korpon ((mal)varma duŝo))」です。昨日の rato の用例に続く文章です。
"Vi volas liberiĝi."
"Kiam ŝi ploris, mi sentis, ke mia koro ..."
"Ne estas grave, kion via koro sentis. Mi antaŭdiris, ke ŝi malŝtopos larmoduŝon, sed vi ne helpis min. Vi forgesis oscedi. Ĉiuokaze mi savis vin de ŝi hodiaŭ vespere. Mi ne estas certa, ĉu ŝi kuraĝos reveni. Se jes, ŝi revenos kun donacoj. Atentu tion! Kiu donacon prenas, tiu sin katenas, do, estu preta!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「君は自由になりたいのだろう」「彼女が泣いた時に私は自分の心臓が...」「君の心臓がどうなろうと、大したことじゃない。彼女が涙のシャワーの元栓を開くだろうと、俺は前もって言っておいたんだが、君はちっとも協力してくれなかったな。君はあくびをすることを忘れていたぜ。いずれにしても、今夜のところは彼女から俺は君を救ってやれた。彼女が勇ましくもまたやって来るかどうか俺には分からん。もし、来るなら彼女は贈り物を持って来るだろう。そいつには注意をしなくちゃ！ 贈り物を受け取る奴は、自分に手かせをはめてしまうと言うぜ。だから、心積もりをしといてくれよ！」）（2010. 2. 27.)
