ライン


今日の単語 (B)
メール アイコン
メール
トップ アイコン
トップ

* babili 〔名詞〕@おしゃべりする、雑談する。A (ion) 〔...について〕べらべらしゃべる。B [コンピュータ] チャットする;オンライン会話する。《「エスペラント日本語辞典」》

… Bランクの単語です。英国語の 'chat, chatter, babble' に相当します。Baza E Radikaro では「(あまり)重大ではない事柄について話す (paroli pri ne (tre) seriozaj aferoj)」です。昨日の renomo の用例に続く文章です。
 "Nu," li demandis, fingromontrante al la figuroj, "ĉu vi scias, pri kio ili babilas, la infantino Margarita en la antaŭo, ŝiaj du ĉambelaninoj apude, la nanaoj Mari Barbola kaj Nicolasito, kaj nia amiko Diego, kiu metis ankaŭ sin en la scenon?"  … "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)"
 (「さて」と、彼は人物たちを指差しながらたずねた。「彼らがどんなおしゃべりをしているかあなたは知っていますか? あの前景にいる幼女のマルガリータ、そばにいて彼女に仕えている二人の女官たち、小人のマリ・バルボラとニコラシート、そして、この場面に自身もまた登場している我々の友人のディエゴ(訳注:ヴェラスケスのこと)が」。)(2007. 8. 25.)

* bagatelo 〔名詞〕 つまらない事・物。《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'trifle; bagatelle' に相当します。「傾向・好み」を示す接尾辞 '-em' をつけた 'bagatelema' は「つまらない事・物にかかずらう」です。下例では「観念の具体化されたもの」を示す接尾辞 '-aĵ' がついています。Baza E Radikaro では「些細な事; つまらない事 (malgrandaĵo; malgravaĵo)」です。昨日の nepre の用例に続く文章です。
Eĉ mia oficado ŝajnis sensignifa -- ĉio moviĝanta ĉirkaŭ mi ŝajnis al mi nur bagatelaĵo.  … "Malsata ŝtono"
 (私の職務さえ意味のないものに思えてきた。私の周りで動いている物は全てほんのつまらない事に私には思えた。)(2006. 5. 10.)

* baki 〔動詞〕 @<パン・菓子などを>〔天火や窯(かま)で〕焼く、<肉を>表面がカリカリになるまで天火で焼く;<陶磁器などを>〔窯で〕焼く。A≪転義≫<作品などを>作る、こしらえる。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'bake, cook in an oven' に相当します。下例では語尾 '-it' をつけ受動態過去形とし、形容詞語尾と対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「かまどの中で高熱をかけ食物(あるいは何か他のもの)を用意する (pretigi manĝaĵon (aŭ ion alian) en forno per varmego)」です。昨日の pia の用例に続く文章です。

 "Jes, mi estas certa, ke jes."
 El la bak-forno ŝi portis nove bakitan ĉeriz-torton, kiu bele kuiriĝis dum la neatendita ekscito. Ŝi zorge metis ĝin sur la tablon kun la konscia fiero de artistino, kiu scias, ke ŝi kreis buŝmalsekigan majstraĵon.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「ええ、きっとそうだと思います」オーブンから彼女は焼きたてのサクランボのトルトを運んできた。それは思いがけない大混乱の間に見事に焼きあがっていたのだ。口に唾液を生じさせる傑作を作ったのだと確信している芸術家の尊大さをにじませて、彼女はそれを細心の注意を払ってテーブルの上に置いた。)(2009. 12. 11.)

* balai 〔動詞〕 掃き清める。《「新選エス和」》
… 日常生活でよく使う重要単語です。Baza E Radikaro では「茎や糸で出来た道具(ほうき)でゴミを押しやる(per ilo el tigoj aŭ fadenoj (balailo) forŝovi malpuraĵojn)」です。先週末の ordo の用例に続く文章です。
La ĉeesto de policistoj、gardistoj, kuiristo, hundo, ĉevalo, ĉevalgvidisto kaj balaisto kaŭzis sensacion en la vilaĝo. Kiel ŝakalo laŭdire sekvas tigron, tiel vilaĝknaboj ege scivloemaj kolektiĝis ĉirkaŭ la tendaro de la administro.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (警官、護衛、料理人、イヌ、馬、御者、そして、掃除人が一緒について来たということで、村では大騒ぎになった。虎の後をジャッカルがついて行くと言われているが、好奇心で一杯の村の子供たちが長官のテントの周りにそんな様子で集まった。)(2004. 11. 23.)

* balasto 〔名詞〕 バラスト、底荷、重荷。《「新選エス和」》
… 「新PIV」には、役に立たないもの、余計なもの、という意味も記載されている。
 Ĉe tia abundo, la vorto kompano, kiun ekzemple de Diego uzas en sia traduko de la verko de Jack London Norda Odiseado, aperas absurda balasto. Kial devigi la leganton traserĉi glosaron aŭ vortaron, se la saman sencon eblas esprimi per la normala lingvo?
 (デ・ディエゴがジャック・ロンドンの『極北の地にて(邦題:原題は、An odyssey of the north)』の翻訳で使った、例えば、kompano という単語は、(上に述べたように)たくさんの言い方があるので、馬鹿ばかしいほどに余計なことに思える。なぜ、読者に、グローサリや辞書を調べさせなければならないのだろうか、同じ意味を普通の言葉で表現できるというのに)(2003.3. 7)

* balanci 〔動詞〕 上下に揺る、揺さぶる。《「新選エス和」》
… 同じ「ゆする」ですが、skui の場合は、横に振ります。したがって「ノー」の時です。「イエス」の時は balanci です。昨日の aspekti の用例につづく文章です。
 "Ĉu vi matenmanĝis?"
 Ŝi balancis la kapon. "Mi havis brandon, kaj mi havos pluan, antaŭ ol mi denove eniros tiun veturilon."
 Petro montris maltrankvilon. "Sed ĉu vi ne manĝis?"
 "Manĝi? Ĉu lardon kaj ovojn, kaj tian rubaĵon? Mia kara infano, mi estis ĉe festeto de Symes hieraŭ vespere. Matena manĝo vomigus min."
 Ili turniĝis kaj kune marŝis renkonte al la trajno. … el "Sur la bordo"

 (「朝ごはんは食べた?」彼女はうなずいた。「ブランデーを飲んだわ。あの乗り物に乗る前にもう一杯いただくつもりよ」ピーターは不安になった。「じゃあ、食べていないんだ」「食べるって? ベーコンや、卵とかといったくだらない物のこと? ねえ、お馬鹿さん。昨日の夜は、サイムズの家でパーティーがあったの。朝ごはんなんか食べたらもどしてしまうわ」ふたりは、汽車を迎えようとならんで歩きだした。)(2004. 1. 8.)

* balbuti 〔動詞〕@ [医学] どもる。A<転義>〔子どもなどが〕片言(かたこと)を言う;〔緊張して、語学が下手で〕口ごもりながら話す、たどたどしく話す。B (ion) <言葉を>たどたどしく言う。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'stammer, stutter' に相当します。下例では「移出、出所など」を表す接頭辞 '-el-' をつけ、過去形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「(意図しないのに)中断したり、繰り返したりして話すのが困難である (malfacile paroli kun (ne volitaj) interrompoj aŭ ripetoj ("b-balb-buti"))」です。昨日の inteligenta の用例に続く文章です。

Li montradis al diversaj objektoj de la ĉambro kaj lenovoĉe demandis, pensante, ke la tono plialtigita helpas en la interpretado.
 -- Pa germanski... pa francuski... pa angliski?
 Mihok iom post iom ekkomprenis pri kio temas kaj tiam elbalbutis la lastan frazon de sia rusa lingvoprovizo.
 -- Ja nje znaju! (Mi ne scias!)  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (彼は部屋にある色々な物を次々に指し、声の調子を高くすれば解釈しやすいだろうと考えライオンの吠えるような声で質問した。「ドイツ語では? フランス語では? 英国語では?」ミホックはだんだん何が問題になっているのかが分かってきた。それで、自分が覚えているロシア語の最後の一つを口に出した。「(私は知りません!)」)(2008. 9. 20.)

  balbuti 〔動詞〕 どもる、とつとつと話す、回らぬ舌で話す。《「新選エス和」》
… murumuri(つぶやく、ぶつぶついう)と使い分けが必要。
 Memkompreneble mia Esperanto estas ankoraŭ iom balbuta, mi penas eltrovi la ĝustajn vortojn kaj ne ĉiam sukcesas. (Nur post kelkaj tagoj mi malkovros kun kontento, ke mia konversacio preskaŭ nekredeble plifluigis kaj vortiriĉiĝis).
 (明らかに私のエスペラントはまだとつとつとしていて、正しい単語を見つけるのに苦労をし、それにいつも成功したとはいえない。(2、3日後になって、ほとんど信じられないくらいにより流暢に会話ができ、語いも増えたことが分かり、やっと私は満足することになる))(2003.3. 5)

* baldaŭ 〔副詞〕やがて、まもなく、しばらくして。【類語】 post ne longe 《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'soon' に相当します。Baza E Radikaro では「しばらくして (post mallonga tempo)」です。先週末の interŝanĝi の用例に続く文章です。

 -- Nu, kiel vi komprenas, mi devas reiri kiel eble plej baldaŭ, kaj ĉar vi nun feliĉe revenis kaj ĉio estas kontentige aranĝita, mi devos veturi postmorgaŭ. Oni ne devas perdi tro multajn laborhorojn.
 -- Jes, mi komprenas. Sed eble vi revenos dum somermezo. Ŝajnas al mi, ke vi ion diris pri tio.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (「うーん。お父さんもお分かりのように、私はなるべく早く帰らなければならないのですよ。それに、お父さんも幸せ一杯で戻られたし、万事、とてもうまく片づいたので、私はあさってには車で帰ろうと思っています。仕事の時間をそんなに沢山割くわけに行きませんから」「ああ、分かるよ。でも、真夏の頃には帰ってくることは出来るよな。お前がそんなことをチラッと言ったと思ったが」)(2008. 6. 11.)
  baldaŭ 〔副詞〕 まもなく。《「新選エス和」》
…必須の単語です。下例では語尾 '-a' をつけて形容詞として使っています。Baza E Radikaro では「しばらく後で(post mallonga tempo)」です。先週末の tro の用例に続く文章です。
Harakumar riproĉis ŝin kaj diris: "Ne iru al la hejmo de via Sasidada, vi eniru vian ĉambron." La patro memorigis sian filinon pri baldaŭa ebleco por ŝi veturi al la hejmo de la bopatro kaj riproĉis ŝin pro ŝia manko de natura virineca hontemo.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (ハラクマールは彼女をとがめ、「お前のサシさんの家へ行ってはいけない。お前の部屋に入りなさい」と言った。父親は自分の娘に、義理の父親となる人の家をそのうち車で訪ねることになることを思い出させ、女性としての自然な恥じらいに欠けていると小言をいった。)(2005. 3. 23.)

* bandaĝo 〔名詞〕包帯。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'bandage' に相当します。Baza E Radikaro では「布か何かそれに似たもので、それを傷の上に、あるいは、損傷を受けた体の部分の周りに置く (tuko aŭ io simila, kiun oni metas sur vundon aŭ ĉirkaŭ rompitan korpoparton)」です。先週末の plendi の用例に続く文章です。
 "Cunningham, se vi ne tenas vian buŝon fermita, vi baldaŭ bezonos bandaĝon ankaŭ por ĝi!" minacis Raffaele sen forpreni siajn okulojn de la vojdirekto.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (「カニンガム、もし君の口をしっかり閉じていなかったら、そのうち、それにも包帯が必要になるぜ」と、進行方向から目をそらすことなくラファエルが脅した。)(2007. 4. 3.)

* banko 〔名詞〕 @〔金融機関としての〕銀行。A〔資金以外をあつかう〕銀行。B [法律] 〔ゲーム・かけの〕親元の前のかけ金の山。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'bank' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾をつけています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'ŝtata aŭ privata entrepreno okupiĝanta pri financo (mon-aferoj) (pruntoj, ĉekoj, akcioj)' です。昨日の bankroti の用例に続く文章です。

 La tuta monato forpasis en nekredeblaj streboj far Morrel por kunigi ĉiujn liajn monajn fontojn. Antaŭe, liajn bilojn, kun kiu ajn limdato, oni prenis kun fido, kaj ili eĉ estis dezirataj. Morrel do provis negoci bilojn je naŭdek tagoj, kaj li trovis ĉiujn bankojn fermitaj. Feliĉe Morrel havis mem kelkajn enspezojn, je kiuj li povis kalkuli; tiuj enspezoj okazis: Morrel do troviĝis ankoraŭ kapabla fronti siajn devojn kiam alvenis la fino de julio.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (その月いっぱい、モレル氏は資金調達にあらんかぎりの奔走をした。昔だったら、彼の手形は、日附けがどうであろうと、信用して引受けてもらえ、むしろ相手から、望みさえされたものだった。ところがいま、九十日払いの手形で取引しようとした彼は、銀行という銀行から拒絶された。幸いモレル氏自身引きあてのできる入金があり、その金がはいって来たため、七月末も、約束を履行することができたのだった。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第30章 九月五日。)(2011. 9. 23.)

* bankedo 〔名詞〕宴会、晩餐(ばんさん)会、懇親会。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'banquet' に相当します。昨日の tereno の用例に続く文章です。

 Kaj post tiu esprimita intenco de Ben, ili sin dediĉis al buŝbrua bankedo, dank' al la donacoj de s-ino Tonkins.
 Okazis tiu vizito, kies celo estis elpeli la fiksitan ideon, kiu kampadis tiel obstine en ŝia kapo. Rilate la rezulton Ben ne diris multon, nur ke la geedziĝo ŝiaparte restas ankoraŭ firma.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (そして、ベンがそんな風に今後のことを話したあと、二人はトンキンス夫人のおかげで手にした贈り物を音をたててほおばっての宴会となった。彼女の頭に頑固に巣食う固定観念を追い払うための訪問がなされた。その結果について、ベンは、彼女の方では結婚することをまだ固く信じているということ以外、多くを語らなかった。)(2010. 3. 17.)

  bankedo 〔名詞〕 宴会;会食会;[軍] =pafŝtupo(発射台)。 《「新選エス和」》
… 英国語の banquet に相当します。エスペラント世界大会の恒例の行事の一つです。新PIV では「多くの参加者と一緒にする会食、たいていは同じ団体員や同じ目的を持った人たちの(komuna manĝo kun multaj partoprenantoj, plejofte samkorporacianoj, samcelanoj, ks)」です。先週末の ŝlosi の用例に続く文章です。
 El la planko, meze de la ĉambro, ekleviĝis kvarangula kolono. Kiam ĝi leviĝis ĝis la alteco de niaj brustoj, subite la metalaj vandoj de la kofro sur la supro de la kolono malfermiĝis lasante libera vitran skatolon. Kaj en ĝi kronon.
 Jes, vere, tie estis antaŭ niaj okuloj la ora kronego de la imperiestro, plena de brilaj juveloj. La plej belaj rubenoj kaj safiroj viciĝis unu apud la alia. Kaj pluraj perloj je grandeco neniam vidita.
 Kia bankedo por la okuloj!  … el "Kolektanto de ĉielarkoj"

 (「部屋の中央の床から四角の大きな柱が持ち上がってきたんだ。私たちの胸の高さまでせりあがり、その柱の上には箱がのっていたんだが、突然、その金属の隔壁が開いてガラスのケースが出てきたんだ。そして、その中に王冠があったんだ。そうなんだ、本当なんだよ、そこに、私たちの目の前に皇帝がいただく大きな金の王冠が置かれていたんだ。それには目もくらむような宝石が一杯くっついていたんだ。最も美しいルビーやサファイアがくっつきあって並んでいるんだ。沢山の真珠はといったら、かって見たこともないような大きさだったよ。何たる目の保養だったことだろう!」)(2004. 6. 15.)

* bankroti 〔動詞〕 @ [法律] 破産する。A〔計画などが〕失敗する、壊滅する、破綻(はたん)する。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'go bankrupt' に相当します。下例では名詞に変え、対格語尾をつけています。昨日の fatalo の用例に続く文章です。

 La opinio de la tuta komerco en Marsejlo estis, ke pro la sinsekvaj malfeliĉoj, kiuj superŝutis lin, Morrel ne kapablos elteni. La miro estis do granda kiam oni vidis lian finon de monato plenumitan kun lia kutima akurateco. Tamen la fido pro tio ne revenis en la mensojn, kaj oni unuanime prokrastis ĝis la fino de la venonta monato la bankroton de la kompatinda ŝipekipisto.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (マルセイユの商業界全体の意見は、モレル氏は次から次へと悲運に苦しめられている結果、とうてい持ちこたえられまいということだった。したがって、いつものとおりきちんと月末の支払いがすまされたのを見たとき、その驚き大きかった。だが、それで人々の心に信用が立ちもどったわけではなく、不幸な船主の清算書提出(破産)がただ来月末まで延びただけのことだというのにすべての人々の意見が一致した。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第30章 九月五日。)(2011. 9. 22.)

* bari 〔動詞〕 道をふさぐ。f. 妨げる。《「新選エス和」》
… Baza E Radikaro では「通行を妨げる、不可能にする(malhelpi, malebligi trairon) 」です。昨日の konduti の用例に続く文章です。
Ĉu ne estas kruele bari tiun vojon! Ŝi ja revenis por lin renkonti! Tio fariĝis klara ankaŭ al la sinjoro kaj tial kiam ŝi ruĝiĝante emis forkuri, la sinjoro tiam kaptis ŝian manon.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (その(仲直りをしようとの)道をとざしてしまうなんて残酷なことではないか! 彼女は、実際、彼に会うために戻ってきたのだ。そのことは若者にもはっきり分かっていたので、彼女が顔を赤らめて逃げだそうとしたとき、その若者は彼女の手をつかまえた。)(2004. 9. 30.)

* barakti 〔動詞〕 @もがく、あがく、じたばたする。A苦闘する、奮闘する。B〔主語は抽象物〕。〔頭や心に〕生じようとする、成立しようと悪戦中である。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'flounder, thrash about, struggle ' に相当します。下例の前者は副詞語尾に変えて、後者は「くりかえし行為」などを示す接尾辞 '-ad' をつけ名詞として使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'forte skui sin, forte movi siajn brakojn kaj krurojn; pene defendi sin' です。先週末の konsulti の用例に続く文章です。

 Dum la tuta nokto de la 4-a al la 5-a de septembro, S-ino Morrel restis kun la orelo gluita kontraŭ la vando. Ĝis la tria matene, ŝi aŭdis la edzon, kiu barakte paŝis en la ĉambro.
 Nur je la tria li ĵetis sin sur la liton.
 Ambaŭ virinoj kune pasigis la nokton. Ekde la antaŭa vespero ili atendis Maximilien-on.
 Je la oka, S-ro Morrel eniris en ilian ĉambron. Li estis kvieta sed la nokta baraktado vidiĝis sur lia pala kaj laca vizaĝo.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (九月四日から五日にかけての一夜(一晩中)、モレル夫人はじっと戸(仕切りの壁)に耳を押しつけていた。午前三時まで、夫がいらいらしながら室のなかを歩いているのが聞こえていた。三時になって、夫ははじめて床についた。二人の女はいっしょに夜明かしを(夜を過ご)した。そして(前の晩から)、マクシミリヤンのくるのを心待ちにしていた。八時に、モレル氏は二人の室にはいってきた。彼は落ちついていた。だが、前の晩の興奮のあとは、蒼ざめた、何かようすのちがった(疲れたようすが)顔にありありと読まれていた。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2011. 11. 1.)

* barbo 〔名詞〕@〔あご・ほおの〕ひげ;〔やぎなど動物の〕ひげ。A〔知性・おとな・男性の象徴としての〕ひげ。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'beard' に相当します。下例では「とがった(pinta)」と合わせ合成語を作っています。対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「男性の口の下に生えるひげ (hararo sub la buŝo de viro)」です。昨日の boji の用例に続く文章です。
 "Ĉu vi nun kredas, ke artverko vere povas paroli?" demandis Don Ramaon, ridetante kaj karesante sian blankan pintbarbon.
 Mirfrapite, mi preskaŭ ne povi eligi vortojn por respondi.  … "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)"

 (「あなたは芸術作品が語りかけることが出来るということを、今や、信じられるでしょう?」とドン・ラモン教授が自分の白いとがったあごひげをなぜながら笑顔でたずねた。あまりの不思議さに仰天して、私は返事の言葉をほとんど返すことができなかった。)(2007. 10. 25.)

* baseno 〔名詞〕 @水盤、大たらい;ため池。A [海洋] 船だまり、ドック〔防波堤または水門で高潮や波風をさえぎられた港内の部分〕。B [地理] (川の)流域。C [地学] 集積盆地。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'basin (fountain, lake, harbour, river), pool' に相当します。下例のニ番目では「微量・小型」などを示す接尾辞 '-et' をつけています。昨日の grafo の用例に続く文章です。

 La veturiloj por halti antaŭ la enirejo, devis turniĝi por eviti akvon elŝprucantan el baseno el rokoj, lukso, kiu ekscitis multajn ĵaluzojn en la kvartalo, kaj kiu estis la kialo, pro kiu oni nomis tiun domon la Eta Versailles.
 Ne necesas diri, ke en la baseneto manovris aro da ruĝaj kaj flavaj fiŝoj.
'51: La familio Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (馬車が玄関まで行くまでには(入り口の前で止まるためには)、練石細工の(岩を組んでできた)池から吹きあげる小さな噴水のしぶきを避けるため、まわってゆかなければならなかった。この池のすばらしさ(贅沢さ)は、その界隈の人々をずいぶん羨ましがらせたもので、家は、そのために『小ベルサイユ』の名で呼ばれていた。池のなかには、赤、黄の魚が、無数に泳ぎまわっていたことはあえてつけ加えるにおよぶまい。:山内義雄氏のフランス語からの訳(岩波文庫)による。 『モンテ・クリスト伯』 第51章 モレル一家。)(2012. 1. 27.)

* bati 〔動詞〕 @〔人が手や道具を使って〕<人や動物・物を>打つ、殴る、たたく。A〔人がある目的のために〕<物を>たたく、打つ;攪拌する。B〔物が〕<物に>打ちつける、ぶつかる、当たる。C<楽器などを>たたく;〔時計が〕<時を>打つ。D〔天罰などが〕<人を>打つ。E打破する、= venkobati(撃ち破る)。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'beat, strike' に相当します。下例では複数語尾をつけています。Baza E Radikaro では「強い打撃を何回も与える (doni multajn fortajn frapojn)」です。先週末の inspekti の用例に続く文章です。この短編小説は終わりました。明日からはJ・バギーさんの短編小説を紹介します。お楽しみに。

 Poste li levis sin kaj malrapide kaj kvazaŭ en pripensoj direktis sin al la lignejo. Li eniris tie, kaj post kelkaj minutoj eksonis batoj de hakilo. -- fino --  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (それから彼は立ち上がり、まるで何かをじっと考え込んででもいるようにたきぎ置き場の方へゆっくりと歩きだした。彼はそこへ入って行った。しばらくすると、斧で木を割る音がし始めた。)(2008. 7. 8.)

  bati 〔動詞〕 打つ;ぶつ。《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'beat, strike' に相当します。「復・帰」などを示す接頭辞 're-' をつけた 'rebati' は「反撃する」という意味で良く使われます。Baza E Radikaro では「沢山の強い打撃を与える (doni multajn fortajn frapojn)」です。先週末の akra の用例に続く文章です。
Foje ŝi kolereme fortiras brustornamaĵon kaj batas la bruston kaj tra la fenestro la blovanta vento eniras en la ĉambron kaj malsekigas ŝin.  … "Malsata ŝtono"
 (時どき、彼女は怒り狂って胸飾りを引きちぎり、胸をぶつ。そして、窓からは吹き荒れる風が部屋に入り込み、彼女をぬらす。)(2006. 5. 30.)

* batali 〔動詞〕 @ (kontraŭ iu) <人と>闘う、争う、格闘する、戦闘する。A (kontraŭ io) <危険などと>闘う。B<(kontraŭ io)><抽象物に対して>戦う;<(por io)><抽象物のために>闘う。《「エスペラント日本語辞典」》
… Bランクの単語です。英国語の 'battle, fight' に相当します。下例では名詞とし複数語尾をつけています。Baza E Radikaro では 'uzi forton kontraŭ iu (malamika); interbatiĝi' です。先週末の elstara の用例に続く文章です。

 Partridge mem komencias senti la eksciton de la bataloj kaj Baggs devis enfokusigi sian tutan atenton, por ne riski malgajnon. Li fariĝis ekkolerema kaj tiu spirito de malharmonio daŭris longe post la fino de la ludo, kaj ofte ĵetis nubon sur la sekvantan tagon.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (パルトリッジ自身、勝負に興奮を覚えるようになったし、バグスは負けるというリスクを犯さないよう全神経を集中しなければならなくなった。彼は怒りっぽくなった。そして、そんな不穏な心はゲームを終えた後も尾を引き、しばしば次の日までも暗雲を投げかけた。)(2010. 8. 3.)

* bazo 〔名詞〕 @基底部、基礎、土台;根拠; [建築] 基礎、柱脚、橋脚。A根拠。B [政治] 〔党・組合の〕一般活動家層、底辺。C [軍事] (軍事)基地、根拠地。D [植物] [菌類] [藻類] 基部。E [数学] [工学] (1) 底辺。;(2) 〔対数の〕底(てい)。(3) 〔線形空間の〕基底。(4) 基線。F [化学] 塩基。G [電気] 〔トランジスタの〕ベース。H [医学] 底。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'base, basis' に相当します。Baza E Radikaro では「物の下部;物の下にあるそれを支える物;その上に何かが立てられる、その物;考えの主要な部分 (malsupura parto de objekto, kiu portas ĝin; objekto sub objekto, kiu portas ĝin; tio, sur kio io estas konstruita; la ĉefaj punktoj de pensado)」です。昨日の agi の用例に続く文章です。

"La tagon post ŝia vizito kun la tortoj, mi vizitis ŝin kaj klarigis la tutan aferon. Ni konsentis, ke estas via natura timemo antaŭ virinoj, kiu estas la bazo de via konfuziĝo kaj necerto. Do, ni aranĝis ĉi tiun mallongan scenon, por ke Matilda aŭskltu ĉion. Jen ĉio, Bart!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「彼女がタルトを持ってきた次の日、俺は彼女を訪問し全体の事情を説明したんだ。俺たちは同じ意見だったよ。君は女性を前にすると生まれつき怖がってしまうことが原因で、君が混乱し確信がもてなくなっているんだとね。そこで、このちょっとしたお芝居を仕組んだんだ。マチルダさんがすっかり聞いてしまえるようにね。全てはこのとおりさ、バート!」)(2010. 4. 3.)

* bedo 〔名詞〕 [農業] 床(とこ)《注意:この語には「寝床、ベッド」(lito)の意味はない》。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'flower-bed; vegetable-patch' に相当します。下例では 'floro(花)' と合わせ「花壇」の意味で使っています。昨日の branĉo の用例に続く文章です。

Iom kolere Bart rapide reĵetis la rubon disemise en la budeton kaj komencis labori ĉe florbedo apud la stratpordeto for de la fenestroj. Post ne longe li aŭdis paŝbruojn sur la gruza vojeto kaj s-ino Tonkins aperis.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (少し腹を立てたバートは急いでガラクタを小屋の中へバラバラともう一度投げ出し、窓から遠く離れた道路に面した小さな戸口近くにある花壇での作業を開始した。しばらくして砂利道を歩んでくる足音を彼が聞いたと思ったら、トンキンスさんが現れた。)(2009. 6. 24.)

* bedaŭri 〔動詞〕 @ (ion, ke) <…であることを>残念に思う、<失ったものを>惜しむ、悼む。A (ion, ke) <態度やしてしまったこと、しなかったことなどを>後悔する、悔いる。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'regret; be sorry about' に相当します。下例では副詞にして使っています。Baza E Radikaro では「『それがそんな風に起きてしまったことは良くない』と言う、あるいは、考える (diri aŭ pensi: "estas malbone, ke tio okazis tiel")」です。昨日の murdi の用例に続く文章です。

 "Nu, ankoraŭ ne estas multo, kion mi povas diri. Mi esperas, ke post unu-du tagoj... " Li frotetis al si la vangon. "Sed je la unua vido povis viaj kolegoj aldoni nenion al tio, kion mi jam konstatis."
 Olivero Vikeri mienis bedaŭre. "Mi estas certa," li diris, "ke ili faros sian eblon."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (「でも、私がお話できることはまだ多くないのです。一、二日あとなら、と思っています」彼は頬をそっとなでた。「しかし、第一印象ではあなたの同僚の方々が私がすでにつかんでいることに付け加えることは何もお持ちでないと思いました」オリバー・ヴィケリは残念そうな顔つきをした。「私は彼らがベストを尽くすと確信していますよ」と、彼は言った。)(2009. 2. 18.)

  bedaŭri 〔動詞〕  惜しむ;残念に思う。《「新選エス和」》
…重要単語です。下例では接尾辞 '-ind(...される価値がある意を示す)' をつけ、さらに副詞語尾をつけています。日常会話でも「残念ながら...」という意味で下例の派生語はとてもよく使われます。Baza E Radikaro では「"それがそんな風に起きてしまったのはまずい"と考える、あるいは、言う(diri aŭ pensi: "estas malbone, ke tio okazis tiel")」です。昨日の metodo の用例に続く文章です。
 Bedaŭrinde Sasivusan estis devigata suferi multe, pli multe ol tio, kion oni suferas en malliberejo. Tamen kvin jaroj pasis for.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (不幸なことに、サシヴサンは刑務所で人が苦しまなければならない以上にひどく苦しんだ。とはいえ、5年が過ぎ去った。)(2005. 8. 18)

* beko 〔名詞〕@ [動物] [鳥類] 〔鳥・カメ類・カモノハシの〕くちばし。A [植物] 突起、嘴状(しじょう)突起。B [工学] 先端。《「エスペラント日本語辞典」》
… Cランクの単語です。英国語の 'beak, bill; nib; (gas) burner; mouthpiece' に相当します。下例では 'flava(黄色い)' と合わせ合成語とし、さらに「性質」を示す接尾辞 '-ec' をつけ名詞とし、対格語尾をつけています。「エスペラント日本語辞典」には 'falvbeka' に転義として「未熟な」との訳語を載せ、<ひよこのくちばしが黄色いことから>と解説しています。Baza E Radikaro では 'firma (ofte pinta) buùo de birdo' です。昨日の plumbo の用例に続く文章です。

 En tiu vespero ili kune ludis. Okazis neniu spektakla flamiĝo fare de Ŝakmato, kiu ludis kun sia kutima lerto. Sed en la fino de la tria kaj lasta ludo, li ne povis ne frapeti bonhumore la dorson de Partridge kaj pike diri:
 "Vi bone faris -- konsidere vian flavbekecon."
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (その夜二人は一緒にゲームをした。チェックメイトに見ごたえのある感情の爆発は全く起きなかった。彼はいつもの巧妙さをもってゲームをしていた。しかし、最後のゲームとなる第三ゲーム目が終わった時、彼は上機嫌でパルトリッジの肩をとんとんとたたき辛らつな一言を言わないではいられなかった。「あんたは良くがんばったよ−まだくちばしが黄色いのになあ」)(2010. 10. 30.)

* beni 〔動詞〕@ (ion (+per io)) 〔神などが〕祝福する、恵みを与える。A (ion) 〔聖職者が〕<人・物に>神の恵み〔加護〕を祈る。B (ion) 感謝を込めてたたえる、心から喜ぶ。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'bless' に相当します。下例では「正反対」を示す接頭辞 'mal-' をつけ「のろう」という意味の動詞とし、受動態過去形の語尾 '-it' をつけ、さらに形容詞語尾をとっています。Baza E Radikaro では「誰かのために神の恵みを願う (peti favoron de dio por iu)」です。昨日の fuĝi の用例に続く文章です。

 Sufiĉe longa estas la vojo antaŭ li, longa por sepdeksesjara kadukulo. Se li nur havus iom pli da forto. Li havas najbarojn, pli ol okdekjarajn, kiuj estas fortaj kaj viglaj kiel sesdekjaruloj. Kial ĝuste li estas malbenita per tia kadukiĝo.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (彼がこれから行く道は、76歳の年寄りにはとても長い。彼にもう少しだけで良いから力があったらいいのに。彼の近所には80歳を過ぎた人たちが住んでいるが、彼らは皆60歳ぐらいの人のように強くて活発だ。まさに彼が、何ゆえこんな老いにのろわれることになったのだろうか。)(2008. 1. 18.)

* benzino 〔名詞〕 [化学] ベンジン〔石油を蒸留して得られる沸点30ないし150℃の範囲の混合物;ガソリン〔揮発油でエンジンの燃料用、工業用のいわゆる「ベンジン」を含む〕。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'petrol, gasoline' に相当します。「ガソリンスタンド」は 'benzinstacio' です。Baza E Radikaro では「(自動車などの)エンジンの燃料として使われる燃えやすい混合液 (miksita likvo brulema, uzata kiel brulaĵo en motoro (de aŭto,...))」です。昨日の sako の用例に続く文章です。
"Kaj ne forgesu pri benzino. Por esti sekuraj, supertaksu ĉiujn kvantojn. Mi skribos leteron al John, la gardisto de la kampadejo."  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (「そして、ガソリンを忘れないで。安全のために、全ての量を多めに見積もるように。私は、キャンプ場を管理しているジョンに手紙を書いておくよ」)(2007. 1. 31.)

* besto 〔名詞〕  @ 〔人間以外の〕動物、獣(けだもの)。A(転義)〔けなして〕残酷な人、けだもののような人。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'animal, beast' に相当します。「ペット」は 'hejma besto'、「野生動物」は 'sovaĝa besto' です。Baza E Radikaro では「自分である場所から他の場所へと移動できる生き物(人でなく、植物でもない);(人と獣は動物です)(vivanta estaĵo povanta movi sin de unu loko al alia (ne homo, ne planto); (homoj kaj bestoj estas animaloj)」です。昨日の migri の用例に続く文章です。
 Ĉu eble estis iu besto, kiu kaŭzis la frapojn? Iu birdo, ekzemple la pego, kiu frapas arbojn? Sed la pego ja ne ĝenerale flugas nokte, kaj kiu birdo nun cetere flugas en tia nigra frosta nokto?  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (ひょっとするとドアのノックの原因になるような何か動物がいたのだろか? なんらかの鳥、例えば、木を突っつくキツツキのような鳥が? しかし、実際、キツツキはふつう夜は飛ばない。そして、ましてや、今、あの真っ暗で凍える夜にどんな鳥が飛ぶというのか?)(2006. 11. 16.)

* betono 〔名詞〕 コンクリート。《「新選エス和」》
… 「鉄筋コンクリート」は、fer(鉄)- か ŝtal(鋼)- を前につけて合成語とします。日本語と同じやり方です。昨日の fandi の用例につづく文章です。
 "Nu imagu tion. Ili vere faras tion, ĉu?"
 "Tiam Johano diris, ke ili konstruas betonan kelon tie. Simile kiel en la piramidoj."
 Demandis Mojra: "Kiel longa estas ĉi tiu historio?"
 "Mi ne scias, sed mi opinias, ke ne tre longa. Ili same faris per la paĝoj el libroj fermitaj inter glacioj."
 "Sed ĉi tiuj estaĵoj, kiuj poste venos" diris la fraŭlino. "Ili ne scios legi nian lingvon. Eble ili estos bestoj." … el "Sur la bordo"

 (「でも、ちょっと想像してみて。彼らは本当にそんなことをしているのかしら」「ジョンは、その時、彼らがそこにコンクリートで地下倉を造っていると言ってました。ピラミッドの中にあるようなのを」モイラがきいた。「その記録って、どれぐらい長いものなの?」「知りませんが、そんなに長くはないと思います。彼らはガラス板の間にはさんだ本の頁にも同じようなことをしたのです」「でも、あとからやって来る生き物は、」と、そのお嬢さんがいった。「私たちの言葉の読み方を知らないでしょう。その生き物はおそらくけものかもしれないわ」)(2004. 2. 27.)

* betulo 〔名詞〕 [植物] カバノキ(属の総称);白樺(しらかば)。《「エスペラント日本語辞典」》
…専門用語です。北欧の小説を読んでいると良く出てくる木の名前です。英国語の 'birch' に相当します。下例では 'folio(葉)' とあわせ合成語としています。複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「白い、あるいは、白い斑点のある皮を持つ木 (arbo kun blanka aŭ blankmakula ŝelo)」です。昨日の marŝi の用例に続く文章です。

 Estis bela mateno kun klara ĉielo kaj varma sunlumo. La aero estis plena de odoro de betulfolioj, arbopingloj kaj floroj, kaj la arbaro resonis de birdovoĉoj.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (空は澄み、太陽が暖かく照りつける美しい朝だった。大気は白樺の葉や、針葉樹、花々の匂いに満ちていて、森は鳥の鳴き声がこだましていた。)(2007. 12. 21.)

* bezoni 〔動詞〕 @ (ion) (...を)要する、入用とする、〔主語(人・物事)にとって〕(...が)要る、必要である:A (-i) (...することを)要する、〔主語(人・物事)にとって〕(...することが)必要だ:《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'need, require' に相当します。Baza E Radikaro では「なしでは(存在)できない(ne povi esti aŭ fari sen)」です。昨日の nun の用例に続く文章です。
 -- "Envenu!" mi kapablis krii; la ŝlosilo ja estis eksterflanke en la seruro, do la vizitonto bezonis nur enveni.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (「入ってきて!」と私は叫ぶことができた。鍵は外側の錠前の中に入っているのだから、訪問しようとしている人はただ入ってくるだけよかった。)(2006. 10. 14.)

* biciklo 〔名詞〕 自転車。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'bicycle' に相当します。下例では能動態現在の語尾 '-ant' をつけ副詞語尾に変えて分詞副詞として使っています。Baza E Radikaro では「足で動かす二輪の乗り物 (du-rada veturilo funkciigata per piedoj)」です。昨日の subtrahi の用例に続く文章です。昨日からポッツさんの短編『サクランボのタルト(Ĉerizo-Torto)』です。

 Post iom da serĉado li trovis ĝin inter la branĉetoj de la rosmareno, kien ĵetis ĝin biciklante livero-knabo, kiu indiferente distribuis la ĵurnalojn post la lerneja periodo.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (少し探して、それを彼はローズマリーの小枝の間に見いだした。学校の時間が終わってから新聞を無頓着に配る配達の少年が、自転車に乗りながらそれをそこへ投げ込んだのだ。)(2009. 5. 27.)

* bieno 〔名詞〕〔田舎の私有の〕地所、農場《注意:単なる農地、耕地は 'agro, kultivejo' という》。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'estate, land' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「田園の私有地、たいていは広い (kampara posedaĵo, ofte granda)」です。昨日の vagabondo の用例に続く文章です。

 Plejparte estas arbaro sur la flankoj de la ŝoseo, sed li preterpasas ankaŭ kelkajn bienojn. Li tamen renkontas neniun konaton kaj neniu ŝajnas rimarki lin. Kompreneble li povus ion inventi por klarigi sian fruan promenon, se iu demandus. Sed estas ankoraŭ pli agrable, se neniu scias, ke li foriras.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (車道の脇は大部分が森だったが、彼はいくつかの農場のそばも通った。彼は、しかし、誰も知った人には出会わなかったし、彼に気がついた人は誰もいないように思われた。もちろん、誰かがたずねれば、彼は早朝の散歩をうまく言い逃れることはできたに違いないだろうけれども。でも、彼が逃げ出したことを誰も知らなければ、それに越したことはなかった。)(2008. 1. 10.)

* bilo 〔名詞〕 @ [経済] 約束手形。A [政治] 〔英米で〕法案。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'note, bill, negotiable instrument, security' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾がついています。昨日の invadi の用例に続く文章です。

 - Ne sinjoro, mi ankoraŭ havas pagendajn por la fino de la venonta monato tiujn bilojn, kiujn transdonis al ni la firmao Pascal kaj la firmao Wild kaj Turner el Marsejlo, proksimume kvindek kvin mil frankojn, sume ducent okdek sep mil kvincent frankoj.
 Ne eblas priskribi tion, kion suferis la malfeliĉa Morrel dum tiu listado.
'29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (「いえ、まだ来月末払いとして、この手形がございます(をわたしは持っています)。これはマルセイユのパスカル商会とワイルド・アンド・ターナー商会がまわしてよこしましたもので、金額は約五万五千フランばかり。つまり、全部で二十八万七千五百フランということになります。」こうした数字が列べたてらてれいる間、モレル氏がどれほど苦しい思いをしたであろうか、とても筆にはあらわし得ない。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 7. 1.)

* bildo 〔名詞〕@〔絵画・彫刻・写真などによる〕絵、画像;〔場合によっては〕彫像;写真。A〔光による〕像、映像。B情景、イメージ、心象;〔光景を思い起こさせる〕姿。C [数学] 〔写像の〕像。《「エスペラント日本語辞典」》
… Aランクの単語です。英国語の 'picture; image' に相当します。Baza E Radikaro では「目に見えるもの(本物の、あるいは、描かれた、絵になった、写真の、投影された);思考上のあたかも見えるかのようなもの (videblaĵo (vera aŭ desegnita, pentrita, fotita, projekciita); kvazaŭ-videblaĵo nur en pensoj)」です。昨日の stranga の用例に続く文章です。
"Mi legis, ke oni scias la nomojn de ĉiuj homoj figuritaj en la bildo, sed kiel estas eble scii la temon de ilia konversacio? Se mi devus konjekti, mi dirus, ke la pentristo rakontis fabelojn al la reĝidino, por ke ŝi restu kvieta dum la pentrado."  … "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)"
 (「この絵に姿を見せている全員の名前が知られているという事を私は読んだことがあります、でも、どうやって彼らの会話の話題を知ることができるでしょう? どうしても想像しなさいといわれるのなら、私は画家が王女に、絵を描いている間は静かにしていてもらおうと、おとぎ話を語っているんだと思うのですが」)(2007. 8. 29.)

* bileto 〔名詞〕 切符。《「新選エス和」》
… Baza E Radikaro では「見世物を見るために入場する時、あるいは、公共の乗物に乗る時のための小さな紙、あるいは、小さなボール紙;紙幣(papereto aŭ kartoneto por eniri spektaklon aŭ por veturi per publika veturilo; papera mono)」です。《新選エス和》は少し不親切ですね。下例では mon(o)-「お金」をつけて「紙幣」としています。昨日の bori の用例に続く文章です。
 Kiel Lina trovis lian telefonnumeron, kaj en tiu ĉi abomena pluvvespero, kien ili iru kune? Eble li invitu ŝin por vespermanĝi en iu eleganta sed silenta restoracio. Tamen tiuj kelkaj monbiletoj, kiuj kuŝas nun en lia poŝo-teko, eĉ por unu vespermanĝo ne sufiĉas.  … 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo"
 (どうやってリナは彼の電話番号を見つけたのだろう、そしてこのうっとうしい雨降りの夜に、どこへ一緒に行ったらいいのだろう。おそらく、どこかのしゃれた静かなレストランで夕食をしようと誘うことになるだろう。でも、現在、財布に入っているニ、三枚のお札では、一人分の夕食代にもならないだろう。)(2004. 7. 23.)

* bindi 〔動詞〕  厚表紙製本する。《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'bind' には「縛る、結ぶ」などの意味もありますが、エスペラントでは、それらは 'ligi, kateni' です。Baza E Radikaro では「本に形づくるために、用紙をしっかりと束ねて厚紙の表紙をつける (forte kunligi foliojn kaj ĉirkaŭmeti kartonan kovrilon, por fari libron)」です。昨日の freŝa の用例に続く文章です。
La libroj bone binditaj kaj kun orkolore presitaj titoloj aperis al li kiel konata pordego al feliĉo.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (しっかりと製本され、背文字が金色で印刷された本の数々は、幸せへと導く懐かしい大門のように彼には思えた。)(2005. 9. 22.)

* birdo 〔名詞〕 鳥、小鳥。。《「エスペラント日本語辞典」》
…Aランクの単語です。英国語の 'bird' に相当します。下例では複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「羽毛が生えた二足の動物で羽あり、卵生 (besto dupieda kun flugiloj, kun plumoj, ovo-naska [anaso, korvo, hirundo,...])」です。昨日の oceano の用例に続く文章です。

"Ĉu plaĉus al vi preni hejmen tranĉaĵon da torto? Mi estas certa, ke vi manĝos ĝin kun plezuro. Restas tro multe por mi kaj estos bedaŭrinde, se en la fino mi devos ĵeti ĝin al la birdoj. Mi scias, ke ili bonvenigos ĝin, sed mi ne kuiras por satigi kotmanĝantojn."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「トルトを切り分けたものをいくつかお家へお持ちになっては? きっと美味しく召し上がっていただけますわ。沢山残りすぎですし、結局、鳥たちに投げ与えることになるのなら残念なことですわ。鳥達が大喜びすることは分かっていますが、私は泥を食べている連中に食べさせようと焼いたのではありませんわ」)(2009. 10. 3.)

* blago 〔名詞〕だぼら、〔人をかつぐ〕でたらめ話。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'blarney, fib' に相当します。下例では動詞にして使っています。昨日の ŝalti の用例に続く文章です。
 "Don Ramon, mi suspektas, ke ĉi-foje vi blagas. Kiel je la nomo de la diablo estas eble ..."
 Interrompis miajn vortojn sonoj venantaj el la skatolo en la mano de Don Ramon.  … "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)"

 (「ドン・ラモン教授、今度ばかりはあなたは大ぼらをついているように私は思いますよ。悪魔の名に誓って言いますが、どうしてそんなことが可能...」ドン・ラモン教授の手の中にある箱から発せられた音が私の言葉をさえぎった。)(2007. 9. 12.)

* blasfemi 〔動詞〕 [宗教] 冒涜する; f. あくたいをつく。《「新選エス和」》 f. = 転義。
…重要単語です。英国語に 'blaspheme' という単語(動詞)があるようです。Baza E Radikaro では「神をののしるような言葉を言う(diri vortojn por ofendi dion)」です。昨日の maŝino の用例に続く文章です。
 Sasivusan blasfemis pri la degenerintaj samlandanoj kaj li mem jurprocesis.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (サシヴサンは自分の国の人たちが遅れていることにあくたいをついた。そして、彼みずから訴訟をすすめた。)(2005. 5. 20.)

* bleki 〔動詞〕 @〔動物がゆっくりと〕鳴く。A<転義>〔人が動物のように〕うなる、わめく。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。エス英辞典には 'sound made by an animal' という説明が付いています。Baza E Radikaro では「(動物に関して)自身の声を聞かせる(この単語の他に、たいていの動物にはその鳴き声に関してそれぞれ特別の単語がある) (aŭdigi sian voĉon (pri bestoj) (por multaj bestoj krome estas speciala vorto por ilia blekado))」です。昨日の foti の用例に続く文章です。
 La sekvan blekon ankaŭ Cunningham aŭdis, kaj li revenis en la kuirejon kun la preteksto serĉi ion. Li estis pala kaj nervoza.
 Ni nun povis aŭdi la susuradon de la altaj herboj ekster la palisbarilo de la kampadejo. La besto ja estis en la apudeco.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"

 (その続いての鳴き声をカニンガムも聞き、彼は何かを探すようなふりをして台所へ戻ってきた。彼は顔面蒼白で、神経が高ぶっていた。私たちは、いまや、キャンプ場の柵の外側に生い茂っているたけの高い雑草がザワザワと音をたてるのを聞くことができた。その獣はまさにすぐ近くにいるのだ。)(2007. 5. 26.)

* blinda 〔形容詞〕@目の見えない、盲目の。A<(pri io)>〔事柄について〕物を見る目がない;盲目的な;行き当たりばったりの。B〔物事が〕視覚をさえぎった;視覚を用いない。《「エスペラント日本語辞典」》
… Bランクの単語です。英国語の 'blind' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'ne povanta vidi; (figure: ne volanta atenti)' です。昨日の -ebl- の用例に続く文章です。

Ĉar, sendube, vi jam rimarkis, ke mi estas blinda. Sed se Arturo alvenigis vin, tio signifas, ke vi estas simpatia sinjoro. Arturo nur gvidas al mi agrablajn personojn... li tiom amas min... 》
      -=  fino  =-
'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)"

 (だって、あなたがすでに私が目が見えないということにお気づきであることは疑いもありません。しかし、アーサーがあなたを私の元へお連れしたということは、それはあなたが優しい人だということです。アーサーは私のところへ好ましい人だけを連れてくるのです... 彼はそれだけ心をこめて私を愛しているのです...。)(2011. 3. 9.)

* blonda 〔形容詞〕 @〔毛髪が〕ブロンドの、金髪の。Aブロンド色の、明るい黄色の、黄金色の。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'fair, blond(e)' に相当します。下例では 'haro(毛)' と合わせ合成語 'blondharo(金髪)' とし形容詞に変えています。Baza E Radikaro では「黄色の髪をした (kun flavecaj haroj)」です。先週末の ekspekto の用例に続く文章です。

 Kiam frapetis sur la pordo de la hospitala ĉambro la blondhara Johano Bedel, la kapo de Olivero Vikeri kuŝis en kaveto en la kuseno kaj liaj okuloj estis fermitaj. Dormeme li diris, "Envenu, s-ro Bedel! Vi estas tre afabla, veninte viziti min."
 La vizitanto fermis post si la pordon. "Tute ne! Mi ne povis preterlasi la okazon deziri al vi bonan ripozon en via emeritiĝo"
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (金髪のヨハン・ベデルが病室のドアを軽くノックした時、オリヴァー・ヴィケリの頭は枕のくぼみにのっていて目は閉じられていた。眠そうに彼は返事した。「入ってくれたまえ、ベデル君!私を見舞ってくれるなんて、感謝感激だよ」来訪者は後ろ手にドアを閉めた。「お安い御用ですよ。あなたの退職に際して、おめでとうを言う機会を逃すなんてことは私にはできませんよ」)(2009. 4. 28.)

* blovi 〔動詞〕 【T】@〔風が〕吹く。A〔息などを〕吹きかける、吐き出す。B〔楽器を〕吹奏する。【U】 (ion) @<物に>息を吹きかける。A≪転義≫<抽象物を>作り出す。B<楽器を>吹奏する。C [工学] 〔空気を送って〕<ガラス製品などを>成形する。D [遊戯] 〔チェッカーで〕<相手のこまを>消す。《「エスペラント日本語辞典」》
… Bランクの単語です。英国語の 'blow' に相当します。下例では「移出・完成など」を示す接頭辞 'el-'をつけ、過去形として使っています。Baza E Radikaro では 'elpuŝi aeron (el la buŝo)' です。昨日の nomo の用例に続く文章です。

 La ŝtormo ekstere preskaŭ elblovis sin antaŭ tagiĝo, tiel ke Ŝakmato malaperis dum la mateno kaj la posttagmezo, kiun tempon Partridge kaptis, por daŭrigi sian verkadon.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (外では嵐が夜明け前にほとんど過ぎ去ってしまったので、チェックメイトは朝のうちも昼からもいなくなってしまった。その時間を利用してパルトリッジは自分の書き物を続けた。)(2010. 12. 2.)

  blovi 〔動詞〕 吹く;送風する;[音楽] 吹奏する。 《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'blow' に相当します。下例の最初のは能動態現在形の語尾 '-ant' をつけ形容詞としたもの。後のは、合成語で 'aero(空気)' と合わせたあと、くりかえし行為を示す接尾辞 '-ad' をつけ、名詞にしています。Baza E Radikaro では「(口から)空気を外に出す (elpuŝi aeron (el la buŝo))」です。昨日の iluzio の用例に続く文章です。
Same kiel blovanta aero iam forigas odoron, tiel ankaŭ ili disflugis momente pro aerblovado.  … "Malsata ŝtono"
 (かって、吹きはじめた風が香りを追いやったと同じように、そんな風に彼女たちもまた吹きはじめた風のせいで、一瞬のうちに飛び去ってしまった。)(2005. 12. 23.)

* bluzo 〔名詞〕 ブラウス、上っ張り、仕事着、スモック、ジャンパー、ロンパース。《「新選エス和」》
… 衣食住の「衣」の単語です。
 La maljuna najbaro pravis: la knabineto baldaŭ revenis. Kiam la policistoj duafoje haltas antaŭ ŝia ruĝa dometo, ŝi sidas sur la ŝtupareto, karesante sian strian katon, kaj vere impresas tute ne kiel sorĉistino, sed ĝuste kiel ridetanta knabineto en blanka bluzo, blua ĝinzo kaj blankaj trejnŝuoj. Ŝia aĝo sendube ne superas tridek jarojn, kaj ŝi estas svelta, nealta, kun brunruĝa, mallonge tondita hararo. … el "Trans maro kaj morto"
 (隣の老婦人が言ったとおり、その小柄な女性はまもなく戻ってきた。警部たちが二度目に赤い小さな家の前に車を停めたとき、彼女は縞模様の猫をなでながら小階段の上に座っていて、魔女というような印象は全くなく、まさに、白のスニーカー、青いジーンズ、白いブラウスを身につけた小柄な女性が、微笑んでいたのだ。彼女は、疑いもなく30歳より下で、すらっとして、小柄で、短く刈った赤毛の女性だった。)(2003.5. 13)

* boato 〔名詞〕 ボート、小舟、てんま; f. =ŝipo(艦船)。《「新選エス和」》 f. = 転義。
…重要単語です。英国語の 'boat' ですが、エスペラントでは [ボアート] です。下例では接頭辞 'en-(場所の中へを示す)' をつけ、さらに語尾 '-iĝ(その状態が生じることを示す)' をつけ動詞としています。エスペラントの独壇場です。Baza E Radikaro では「小さい、あるいは、あまり大きくない水上乗物(手こぎ舟、帆船、モーターボ−ト)(malganda aŭ ne tre granda akvo-veturilo (remboato, velboato, motorboato))」です。昨日の premi の用例に続く文章です。
 Forigi Ssaivusanon el la vilaĝo ne estis malfacila afero. La deziro de la afergvidisto baldaŭ efektiviĝis. Iun tagon matene Sasivusan kune kun sia libraro kaj kelkaj metalaj valizoj enboatiĝis.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (サシヴサンを村から追い出すのは難しいことではなかった。実務指導者の願いはまもなく実現した。ある日の朝のこと、サシヴサンは沢山の本と金属製のカバンをいくつか持って船に乗り込んだ。)(2005. 4. 1.)

* boji 〔動詞〕@ 〔犬が〕ほえる。A<転義>〔人が〕ほえる〔攻撃的にののしる〕。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'bark' に相当します。Baza E Radikaro では「犬がたてる大きな音を出す (fari laŭtan sonon, kiun faras hundo)」です。昨日の trempi の用例に続く文章です。
Hundo bojis. Mi ekrigardis la dekstran angulon de la bildo, kie tiu nazmukulo Nicolasito piedbatis la kuŝantan hundon. Ĉirkaŭ la aparato en mia mano ŝvebis odoroj de olefarboj kaj terebinto.  … "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)"
 (犬が吠えた。私は絵の右隅に目をやった。そこでは、あの洟垂れ小僧のニコラシートが座っているイヌを足で蹴っ飛ばしていた。私の手にある装置の周囲には油絵の具とテレビン油の匂いが漂っていた。)(2007. 10. 24.)

* bona 〔形容詞〕  良い;幸いな;親切な;適している。《「新選エス和」》
…とても重要な単語です。下例では 'farti(暮らす)' とつないで「健康」といった意味の合成語にしています。Baza E Radikaro では「正しい性質を備えている;満足させる (kun la ĵustaj ecoj; kontentiganta)」です。明日はこの巨匠タゴールによるお話の最終回です。昨日の kvieta の用例に続く文章です。
 Sasivusan deziris demandi pri bonfarto de Giri, sed li ne trovis vortojn, la vaporo de lia retenita emocio baris lian parolkapablon.  … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"
 (サシヴサンはギリが達者で過ごしているか聞きたいと思ったが、言葉が見つからなかった。彼の抑えられた感動の発散が彼の話そうとする力をじゃましたのだ。)(2005. 10. 20.)

* bonuso 〔名詞〕 ボーナス。《「新選エス和」にも、PIV にもなし》
… カタカナ語として知られているので、この単語、どんどん皆で使いましょう。
 Nu, ankaŭ la kamparano estis honesta ulo; do, kiam li eksciis kiel estis, li donis al mi Ĉalvion kiel sklavon, por servi min eterne, kaj fratinon lian, Roskva laŭnome, kiel etan bonuson, nur por ke ĉio denove estu bona inter ni. … el "Mokrokalvo"
 (さて、その農夫も正直な男であった、だから、どんな状況かが分かったとき、彼は私にチャルビーオを私のために永久に奉仕する奴隷として差し出した。そして、彼のロスクヴァという名の妹も、ほんのちょっとしたボーナスだというように与えてくれた。単に、そうすることで我々の関係が上手くおさまるようにと。)(2003.8. 26)

* bori 〔動詞〕 (ion (+ en/tra io)) <…に>〔きりなどで〕穴をあける、<穴などを><…に>あける、くり抜く、掘り抜く。《「エスペラント日本語辞典」》
… Cランクの単語です。英国語の 'drill, bore, pierce' に相当します。下例では過去形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では 'fari truon per pinta ilo (ofte per turnado de tiu ilo)' です。昨日の konvulsio の用例に続く文章です。

 "Mi pruvos al vi," li daŭrigis, "ke mi estas la pli bona ludanto malgraŭ via scienco kaj stulta veterologio -- kaj se mi gajnos" -- li puŝis sian vizaĝon trans la tablon ĝis liaj okuloj preskaŭ boris en tiujn de Partridge -- "mi metos miajn manojn ĉirkaŭ vian damnan kolon kaj premos el vi la vivon. Do, jen estas via ŝanco pruvi, ke vi povas venki min denove. Faru vian eblon, ĉar -- se mi gajnos, mi mortigos vin!"
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「俺はあんたに証明してやろうよ」と、彼は続けた。「俺があんたの科学とやらや馬鹿げた気象学とかやらにお構いなしに、あんたよりも上手だということをな。そして、もし俺が勝ったら」彼は自分の目がパルトリッジの目に食い入るほどに、自分の顔をテーブル越しに突き出した。「俺はこの手をあんたの呪われた首の周りにまわしてあんたの命を搾り出してやるんだ。だから、これがあんたのチャンスだ、あんたが俺にもう一度勝つことが出来るということを証明するな。やってみろよ、なぜって、もし俺が勝ったら俺はあんたを殺してしまうんだから!」)(2010. 12. 15.)

  bori 〔動詞〕 (きりなどで)穴をあける。《「新選エス和」》
… Baza E Radikaro では「とがった道具で穴をあける(普通は、その道具を回転させて)(fari truon per pinta ilo (ofte per turnado de tiu ilo))」です。昨日の edzo の用例に続く文章です。
 Pol sencele alrigardas la fenestron. Ekstere pluvas, pluvas... La aŭtuna vento kvazaŭ per siaj frostaj fingroj senĉese frapus al la fenestraj vitroj. Post la laboro, Pol devis tuj reveni hejmen, aĉetante panon kaj viandon, sed la penso pri hotelo Metropolo kiel vermo boras lian menson.  … 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo"
 (ポルはあてもなく窓を見つめる。外は雨だ、雨が降っている... 秋の風がその冷たい指で絶え間なく窓ガラスをたたいているようだ。仕事が終わったら、ポルはパンと肉を買ってすぐ家へ帰らなければならなかったが、メトロポーロ・ホテルのことが何かの虫のように、彼の心に穴をあけようとしている。)(2004. 7. 22.)

* boto 〔名詞〕長靴、ブーツ。≪注意:単数 boto は片方のみ≫《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'boot' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「(皮、ゴム、あるいは、それに似たもので出来た)足に履くもので、足ばかりでなく脚部(の一部)も覆う (piedvesto (el ledo, kaŭĉuko aŭ simila materialo), kiu kovras ne nur la piedon, sed ankaŭ (parte) la kruron)」です。先週末の glata の用例に続く文章です。

 Konsternite li rapidis hejmen. Certe Mihok povos klarigi la kialon. Mihok estis puriganta liajn botojn kaj silente malbenadis la ciron, kiu bezonas tiom da kraĉoj.  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (仰天して彼は急ぎ家へ取って返した。必ずやミホックは理由を説明してくれるだろう。ミホックは彼の長靴を磨いていた。そして声には出さずにつばを沢山要求する靴墨を呪い続けていた。)(2008. 10. 21.)

* botelo 〔名詞〕 〔酒・飲料水などの〕瓶(びん)、ボトル;〔ガスの〕容器、ボンベ。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'bottle' に相当します。下例では対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「狭い開口部を持つ(ガラスの)容器 ((vitra) ujo kun malvasta malfermaĵo)」です。昨日の trudi の用例に続く文章です。

Nun li devas stari fortike, rifuzi implikiĝi en la disciplinon de sklaveco, meti nenian bridon al siaj kapricoj.
 "Ĉu vi ekmalvarmumas, nia kara? Hejme mi havas bonegan preskripton por malvarmumo kaj mi donacos al vi botelon. Pri la dato, mia amata?"
 "La -- la dato?"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (今こそ、彼はしっかり立ちはだかって奴隷の規律に引き込まれることを拒み、自分の勝手気ままにいかなる首かせもはめられるようなことがないようにしなければならない。「風邪をお引きになったの、あなた? 家に風邪によく効く処方箋がありますわ。あなたにひと瓶あげますよ。それで、日取りのことですけど、あなた?」「ひ、ひどりだって?」)(2010. 1. 15.)

* bovo 〔名詞〕 @牛; [動物] ウシ〔属の総称〕。Aウシ属の哺乳類〔bizono, bubalo, poefago, taŭro など〕。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'ox, bullock' に相当します。Baza E Radikaro では「大型で飼育される反芻する哺乳動物(ヒトは雌牛の乳を飲む)(ウシがモーと鳴く) (granda bredata remaĉanta mambesto (homoj trinkas la lakton de bovinoj) (bovino muĝas "mu-u"))」です。昨日の pelvo の用例に続く文章です。

 Li estas alta kun larĝaj ŝultroj kaj certe tiel forta kiel bovo. Lian vizaĝon ornamis dika nigra barbo kaj liaj okuloj ruliĝadis rapide kaj preskaŭ senripoze. Per granda kulero li senprokraste komencis manĝigi sian neatenditan vizitanton.
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (彼は背が高く、肩幅が広く間違いなく牛のように頑丈だろう。彼の顔を濃いあごひげが覆っていた。そして彼の目はほとんど休むことなく忙しく動き続けた。間をおかずに彼は自分の思いがけない訪問者に大匙を使って食べさせ始めた。)(2010. 5. 14.)

* eksbovo 〔合成語・名詞〕 去勢された雄牛。
…  eks(前・元などの意味の接頭語)+ bovo(牛)。PIV で家畜の場合に -eks に、「去勢された」の意味があることを知りました。
 Kaj same estis multe por rakonti pri la bieno. Ĝi ne ĉiam estis tiel malriĉa, kiel nun.  Ĝi estis tre vasta, kvankam ĝi plejparte konsistis el torfejoj kaj ŝtonplenaj herbejoj. Ne estis en ĝi multe da spaco por kampoj, sed ĉie estis riĉaj paŝtejoj. Iam troviĝis bovino en ĉiu fako de la stalo, kaj la bovostalo, kiu nun estis tute senbesta, tiam estis plena je eksbovoj. Kaj tiam regis plezuro kaj ĝojo en la loĝdomo same kiel en la brutejoj. Malfermante la stalpordon la mastrino kantadis kaj zumadis, kaj ĉiuj bovinoj blekis pro ĝojo, aŭdante ŝin alveni.
 (そして、農園についても(子ども達のことと)同じように話すことが沢山ありました。農園は、以前は今ほど貧しくはありませんでした。泥炭地や石ころが一杯の草原が大部分を占めていましたが、とても広かったのです。畑になる用地は少なかったのですが、いたるところで牧草が豊かに育っていたのです。かっては家畜小屋の全ての仕切りの中に雌牛がいました。今は一頭もいない牛小屋も、当時は去勢牛で一杯だったのです。そして、家畜たちの小屋と同じように、母屋も楽しさと喜びに満ちていました。小屋の戸を開けながら女主人が歌を歌ったり、ハミングしたりしますと、雌牛が皆、ご主人が入ってくるのを聞きつけて喜びの声をあげるのでした)(2003.3. 21)…「イラク攻撃開始」の悲しいニュースを聞きながら...

* bovlo 〔名詞〕 ボール、はち。
… b と v の発音練習に。
 "Vi ne havos severan vivon", diris Klement. "Mi ĉiutage elmetos manĝon por vi, kaj mi kredas, ke jen vi havos tiel multe da taskoj, ke vi ne sentos la tempon longa. Sed vi ne rajtas foriri aliloken, antaŭ ol havi permeson de mi. Ni interkonsentu pri signo. Tiel longe, kiel mi elmetos vian manĝon en blanka bovlo, vi restu. Kiam mi metos ĝin en blua, vi rajtos foriri."
 (「お前は、そんなにひどい生活をしなくてもいいだろう」とクレメントは言った。「私は、毎日お前に食事を置いておくし、たくさん仕事があるから時間が長いとは思わないだろうと思うよ。でも、お前は、私の許可なくよそへ行くことは許されない。約束事を決めておこう。私が、お前の食事を白いお椀にいれて出している間は、お前はここにいなければならない。私が、それを青いお椀にいれたら、その時はお前はどこへ行っても良いよ」)(2003.4. 2)

* branĉo 〔名詞〕 @(木の)枝:A枝分かれしたもの; [動物] 分科; [医学] 枝、側枝(神経や血管の一次分枝); [言語学] 語派 :《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'branch' に相当します。Baza E Radikaro では「木の木部で、主要ではないところ;潅木で木の部分;ある物が分れた物;専門部門(科学の一分野、産業の一分野、...)(ne-ĉefa ligna parto de arbo; ligna parto de arbusto; dividaĵo de io; fako (branĉo de scienco, de industrio,...))」です。先週末の fundo の用例に続く文章です。
Inter la nigraj branĉoj pendis briletante kelkaj klaraj steletoj.  … "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)"
 (黒い枝と枝の間にいくつかの小さな星が輝いていた。)(2006. 8. 22.)

* brako 〔名詞〕 [解剖学] 上肢(し);腕;f. 腕状の物。《「新選エス和」》f. 転義
… 体の部分の名前で重要な単語です。Baza E Radikaro では「人の体の突き出ている部分で、その端は手である(elstara parto de homa korpo, je kies fino estas mano)」です。下例では sub(〜の下)をつけ、さらに副詞形にしています。昨日の maniko の用例に続く文章です。
 Ŝi prenas lin subbrake tiel, kvazaŭ hieraŭ la lastan fojon ili vidus unu la alian, kaj rapide ŝi kondukas lin al la lifto.  … 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo"
 (彼女は、あたかもお互いに最後に会ったのが昨日のことであるかのように、彼のわきの下をとらえ、急いで彼をエレベーターへと案内する。)(2004. 8. 18.)

* brano 〔名詞〕ふすま;ぬか、粗糠(あらぬか);もみ殻。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'bran' に相当します。下例では 'lavi(洗う)' と、「事物」を示す接尾辞 '-aĵ' をつけ合成語とし名詞として使っています。先週末の kamarado の用例に続く文章です。

 -- Espereble la ĉefkuiristo ne vi estos ĉi tie, ĉar tiam post semajno mi forkuros -- li esprimis sian opinion.
 Mihok estis malesperigita.
 --Guston ĝi ja havas, sed kian? Oni ne povas difini ĝin en la unua momento. Mi pensas, ke ĝia gusto similas al tiu de branlavaĵo por la porkoj.  … Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero"

 (「出来ればここの料理長はあなたでないことを望みますよ。だって、そうだとしたら私は一週間後にはここを逃げ出していますから」彼は自分の意見をそうのべた。ミホックは望みをなくした。「確かに味はありますよ、でも何という味だろう! それがどんな味かを直ちに言うことは無理ですね。私が思うには、この味は豚の食べる糠を洗った物のそれに似ていますね」)(2008. 12. 9.)

* branĉo 〔名詞〕 @〔木の〕枝。A枝分かれしたもの; [動物] 分科; [医学] 枝、側枝〔神経や血管の一次分枝〕; [言語学] 語派。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'branch' に相当します。下例では複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「木のあまり主要ではない部分;潅木の木部;ある物の分かれた物;(科学や産業などの)分野 (ne-ĉefa ligna parto de arbo; ligna parto de arbusto; dividaĵo de io; fako (branĉo de scienco, de industrio,...))」です。先週末の kaoso の用例に続く文章です。

 Hazarde rigardante tra la branĉoj en direkto al la domo, li kredis vidi moviĝon de kurteno, kvazaŭ iu diskrete observas lin. Tio ne plaĉis al li. Neniu ĝis nun spione kontrolis lian laboron.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (たまたま枝の間から家のほうを見たとき、あたかも誰かが彼をこっそり観察しているかのようにカーテンが動いたのを彼は見たと思った。そんなのは彼には気にいらなかった。これまで誰も彼の仕事をスパイがするようにチェックする人はいなかった。)(2009. 6. 23.)

* brando 〔名詞〕 蒸留酒;〔特に〕ブランデー。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'brandy, schnapps, spirits' に相当します。昨日の ĉasi の用例に続く文章です。

 Baggs kapjesis dirante:
 "Mi sukcesis enverŝi iom da brando en vian gorĝon kaj senvestigi vin. Mi preskaŭ neniam tuŝas alkoholaĵojn. Kiu vi estas? Kion vi faras tiel malproksime en la nord? Vi ne estas kaptilisto. Estas malofte, ke mi vidas alian homon tiel malfrue en la jaro."  
"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (バグスはうなずいて言った。「あんたの喉に少しブランディーを注ぎ込み、服を脱がせることがうまくやれたんだ。俺はほとんどアルコール類に触れることはないよ。あんたは誰なんだ? こんな遠く離れた北の地方であんたは何をしているんだ? あんたはわなを仕掛けて猟をしているのではない。こんなに年も押しつまった時期に俺が人に会うなんて珍しいことよ」)(2010. 5. 22.)

* brankardo 〔名詞〕 担架。《「新選エス和」》
… サッカー場でおなじみ。病院に置いてある台車がついたのもこの単語で。
 "Diru, ĉu iu ankoraŭ interesiĝas pri Manneken Pis?"
 "Metu lin sur la brankardon. Tiam ni portos lin tuj al la malsanulejo!"
 "Forgesu tion! Mi ne lasos lin... Kion vi imagas! La heroo de nia ĉefurbo! Li ne plu kapablas fari kion li faris dum jarcentoj!"
 "Sed kion do ni faru?"
 "MI DIRAS KE MI NE LASOS LIN!" … el "Cisko kaj Vinjo"

 (「まだ、誰か、小便小僧の心配をしていてくれるのかい」「この担架の上に寝かせてください。そしたら、すぐに病院へ連れて行きます」「よしてくれ! 私は、彼を離さないよ。何と思っているんだ。私たちの首都の英雄なんだ。何百年にもわたって彼がしてきたことを、彼はもう出来なくなってしまうんだ」「でも、私たちはどうすれば?」「私は、彼を離しはせんと言ってるんだ」)(2003.6. 18)

* breĉo 〔名詞〕 @破れ目、割れ目、裂け目。A [軍事] 突破口。B≪転義≫欠損部分。《「エスペラント日本語辞典」》
… ランク外の単語です。英国語の 'breach (wall etc)' に相当します。下例では対格語尾 '-n' がついています。先週末の nacio の用例に続く文章です。

 "Jen!" La ĉasisto sukcesis fari breĉon kaj dramece translokigis sian damon. "Fermu la buŝon kaj savu vin de tio!"
 Partridge ne nur sukcesis tion fari, sed rapide lanĉis ofensivon.

"Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「そら、これでどうだ!」猟師が突破口を見出すのに成功し、芝居がかった仕草で自分のクイーンを動かした。「口を閉じて、この手から逃れてみろよ!」パルトリッジはそれに成功したばかりか、素早く攻撃の手をうった。)(2010. 8. 24.)

* bremso 〔動詞〕 ブレーキ。《「新選エス和」》
… 自動車関連の用語。
 Ne, ne tio efikis bremse. Mia instinkta malemo originis eble simple el tio, ke tiam mi ne havis klaran ideon pri la graveco de la problemo, ke ĝin mi taksis nepre nur marĝena kaj superflua akcesoraĵo, min nerekte koncernanta. Alia kialo kuŝis certe en la nula edukado pria fare de miaj gepatroj, kiel jam dirite.
 (いや、抑制的に働いたのはそれではない。私の本能的な嫌悪は、多分、単に当時私がことの重大性についてはっきりした考えを持たず、それが単なる飾りで余分な付属物であり、私に直接には関係がないと考えていたことに由来する。別の理由は確かに、すでに述べたとおり、両親からのそれについての教育が全くなかったことにもある)(2003.2. 27)

* breto 〔名詞〕@〔本棚などの〕棚板。A水平な板状の物。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'shelf' に相当します。Baza E Radikaro では「奥行きより幅の方が小さい板;水平に置いた板で、その上にいろいろなものをのせる (tabulo kun larĝo malpli granda ol longo; horizontala tabulo, sur kiu oni metas aferojn)」です。昨日の regiono の用例に続く文章です。

 Jam kvaronhoron antaŭ la alveno al la hejma stacio, li prenas la korbon de la breto, metas ĝin sur la genuojn kaj premas pli firme sian bastonon. Kvin minutojn post tio li levas sin kaj iras al la pordo, kie li poste restas staranta.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (故郷の駅に到着する15分も前にもう彼は棚から籠を下ろし、それをひざの上に置き自分の杖をますますしっかりと握りしめた。そうしてから5分もすると、彼は立ち上がって出口のところへ行き、その後ずっとそこに立っていた。)(2008. 5. 10.)

* brido 〔名詞〕 はみ、拘束。《「新選エス和」》
… 動詞にすると下例のようになります。
 Li memoris, ke kiam li estis infano, lia patrino kutimis paroli pri la etuloj vivantaj sub la domplanko. Li devis ne krii kaj ne petoli por ne inciti la etulojn. Post kiam li plenkreskis, li pensis, ke Patrino elpensis tion pri koboldetoj por bridi lin. Sed ŝajne tio ne estis elpensaĵo de Patrino, ĉar en la sako de Asbjorn kuŝis unu el la etuloj.
 (彼は、子どものとき母がよく家の床下に住んでいる小人達の話をしたことを思い出しました。彼は小人達を興奮させないように、叫んだりはしゃいだりしないようにしなければなりませんでした。大きくなってから、母がコボルド達のそんな話をしたのは彼をしつけるためだったと考えるようになりました。しかし、それはどうやら母の思いつきではなさそうでした、というのもアスビョルンの持っている袋の中に、そんな小人の一人が入っていたからです)(2003.4. 5)

* brigado 〔名詞〕@ [軍事] 旅団。A〔同一職業・組織の人たちの〕団、隊、組。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'brigade' に相当します。下例では 'fairo(火)' と合わせ「消防隊」という意味のよく使われる合成語にしています。余談ですが、今年のUKでJoMoがこの合成語をネタにしたジョークを連発して大いに受けていました。昨日の persisti の用例に続く文章です。

 Petroff estis kontenta, sed por tute konvinkiĝi li komencis novan provon montrante tra la fenestro al tureto, kiu staris sur la ekzercejo de la urba fajrobrigado.
 -- Nu, Herr Mihok, pa germanski?
 -- Der turung.
 -- Pa francuski?
 -- Le Eiffel.
 -- Pa angliski?  … "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (ペトロフは満足したが、完全に確信がもてるようにと新しい試みを始め、彼は窓の外にある小さな塔を指さした。それは市の消防隊の練兵場に立っていた。「(じゃあ、ミホックさん、ドイツ語では?)」「デル・トゥルング」「(フランス語では?)」「ル・エイフェル」「(英国語では?)」)(2008. 9. 26.)

* brili 〔動詞〕 輝く;光る; f. 目立つ。 《「新選エス和」》 f. = 転義。
…重要単語です。英国語の 'shine' に相当し、下例の形容詞に変えた単語は英国語の 'bright' に相当します。Baza E Radikaro では「ちょっと光っている (lumeti)」です。昨日の manĝi の用例に続く文章です。
Tra la malfermita fenestro antaŭ mi treege brila stelo lumgis la ĉambron el malproksimo de multaj milionoj da mejloj.  … "Malsata ŝtono"
 (私の前にある開いた窓を通して、とても輝いている星が何百万マイルのかなたからその部屋を明るくしていた。)(2006. 2. 4.)

* brizo 〔名詞〕 [気象] 軟風、そよ風。《「エスペラント日本語辞典」》
…ランク外の単語です。英国語の 'breeze' に相当します。昨日の salivo の用例に続く文章です。

 - Ni troviĝis tiel diri ie inter la Blanka kabo kaj la kabo Bojador, navigante danke al beleta brizo el suda-suda-okcidento, post navigado de ok tagoj en kivieto, kiam kapitano Guamard proksimiĝas al mi, necesas precizigi ke mi zorgis pri la rudro, kaj li diris al mi: Paĉjo Penelon, kion vi opinias pri tiuj nuboj, kiuj leviĝas tie ĉe la horizonto? mi precize rigardis ilin en tiu momento.
'29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (「そのとき、あっしたちはブラン岬とボワヤドオル岬とのまん中あたりを、南西(南南西)のけっこうな風を受けて走っていやした。一週間ばかり(八日間)凪で苦しみ抜いたあげくでした。そのとき、ゴーマール船長があっしのそばにやってきて、あっしはそのとき、舵を握っていやしたが、こう言いやした。『ペヌロン親爺、あすこの水平線のところに出てる雲をどう思うな?』ってね。ちょうどあっしも、そのときその雲を見ていたんでさ。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。)(2011. 7. 30.)

* brokanti 〔動詞〕  古物売買する、古物商を営む。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。「古物」は英国語の 'second-hand good' です。下例では形容詞として使っています。対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「一度使ったものを再使用のために(セコハン用に)売る (vendi uzitajn objektojn por denova uzo ("duamane"))」です。昨日の jes の用例に続く文章です。
 "S-ro Feldman hodiaŭ aĉetis brokantan Land-Rover. Mi jam parolis kun nia ŝoforo Ibrahim, kaj li kondukos la veturilon. Li estas ne nur la plej bona aŭtisto, kiun ni iam havis en la Instituto, sed ankaŭ lerta mekanikisto, do nemalhavebla helpanto por ĉiu safari."  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (「フェルドマン氏は、今日、中古のランド・ローヴァーを買ったんだ。私はすでに我々の運転手のイブラヒムと話をしたよ。彼はその車を運転してくれるだろう。彼は我々が研究所でこれまで雇ったうちの最上級の運転手であるばかりでなく、熟練したメカニックなんだ。だから、どんなサファリにも役立つめったに見つける事ができない助手なんだよ」)(2007. 1. 27.)

* brovo 〔動詞〕 まゆ、まゆ毛。《「エスペラント日本語辞典」》
…Cランクの単語です。英国語の 'eyebrow, brow' に相当します。下例では複数語尾と対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では「目の上の連なった毛 (strio da haroj super la okulo)」です。昨日の ŝrumpi の用例に続く文章です。

 Inspektoro Ĝerard rigardis lin kun maltrankvileco. "Kia malfacila kazo!" li diris. "Ĉu vi ne devas nun iom ripozi? Mi povos reveni morgaŭ matene."
 Olivero moviĝis kaj tuj tremetis de doloro. Kuntirante la brovojn, "Sed," li respondis, "mi ankoraŭ ne informis vin pri f-ino Denton."
 "Nu, se ne tro lacigos vin la peno..."
 
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep"

 (ジェラルド警視は彼を不安そうに見つめた。「何て難しい事件なんだろう!」と彼は言った。「もうあなたは少しお休みになラないといけないのではありませんか? 私は明日の朝にもう一度来ても良いですよ」オリヴァーは体を動かし、すぐ、痛みでブルッと小さく身震いした。眉をしかめ「だけど、私はまだ君にデントン嬢のことを話していないよ」と彼は答えた。「もしそうされることでお疲れがひどくなってしまうようなことがなければ...」)(2009. 3. 6.)

* brui 〔動詞〕 @騒音をたてる。A (pri io) 騒ぐ。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'make a noise' に相当します。下例では 'nazo(鼻)' と合わせ合成語としています。過去形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「はっきりしない(不快な)音をたてる (fari neklarajn (malagrablajn) sonojn)」です。昨日の papero の用例に続く文章です。

 Li ne tuj respondis, nur laŭte kaj malŝate nazbruis, kaj nudigis freŝe bakitan ankoraŭ varman ĉerizo-torton. Per poŝtranĉilo li detranĉis pecon kaj komencis manĝi, tute ne kaŝante sian surprizon kaj plezuron.
 Sed li frostotone diris:
 "Tortoj neniel ŝanĝos la sintenon de mia malavara kliento."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (彼はすぐに返事せず、軽視するように大きな音をたてて鼻を鳴らした。そして、焼き立てでまだ温かいサクランボのタルトを裸にした。ポケットナイフで彼はタルトを切り分け、驚きもし喜びもしたことを全く隠さずに食べ始めた。それでも、彼は冷たい調子で言った。「タルトを持ってきたって、気前のいい私の依頼人の態度は少しも変わりはしないと思うよ」)(2010. 3. 5.)

  brui 〔動詞〕 騒音を出す、どなる、騒ぎたてる。《「新選エス和」》
… 下の用例は、昨日の rezervi の用例に続く文章です。-festo(祭)がくっついています。
 "Mi devas atenti", ŝi pensis. "Mi vere ekhavis geamikojn kaj ne havas tempon okazigi por ili tiun brufeston, pri kiu mi revis en mia junaĝo..."
 Ekestis multe pli da spaco en ŝiaj ĉambroj. Unu paketo post la alia foriĝis, kaj ju malpli da posedaĵoj ŝi havis, despli malpeze ŝi sentis sin. Fine ŝi vagadis tra siaj malplenaj ĉambroj kaj sentis sin kiel balono, gaja balono, kiu pretas ekflugi..." … el "Muminvalo"

 (「わたし、気をつけなくちゃ。」と、おばさんは考えました。「ほんとうに友だちができてしまって、わかいときから空想していたあの大パーティーをひらく時間がなくなってしまうわ。」おばさんのへやは、だんだんひろびろしてきたんだ。ひとつまたひとつと、小包をおくりだいしたものね。そうすると、持ちものがすくなくなるにつれて、おばさんの気持ちがかるくなっていったんだって。さいごには、おばさんはからっぽのへやを歩きまわって、じぶんを風船みたいに感じたんだって。いつでもすぐとんでいける幸福な風船みたいにさ...」(山室 静訳をそのままのせました))(2003.10. 19)

* bruli 〔動詞〕 p. f. 燃える;こげる。《「新選エス和」》 p. = 本義。f. = 転義。
…重要単語です。英国語の 'be on fire; burn' に相当します。下例では現在分詞能動態をつくる語尾 '-ant' をつけ形容詞として使っています。Baza E Radikaro では「火によって消滅する(火がそれを燃やした)(esti konsumata de fajro (fajro bruligas ĝin))」です。昨日の 〜uj〜 の用例に続く文章です。
Kaj iam kaj tiam brileco de tranĉilo, brulanta efiko de veneno, kaj mistera okulumado!  … "Malsata ŝtono"
 (そして、時折キラッと輝くナイフ、毒薬の燃えるような効きめ、さらには妖しい目配せ!)(2006. 4. 20.)

* brusto 〔名詞〕 @胸、胸部。A胸中、心、 = koro (2) (心、心情、本心、胸中)。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'chest, breast' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'antaŭa parto de la korpo inter la brakoj, de la talio ĝis la kolo (interne estas la pulmoj)' です。昨日の stampi の用例に続く文章です。

 La postan tagon S-ro Morrel aspektis tute trankvila, li sidis en sia laborĉambro kiel kutime, malsupris por tagmanĝi kiel kutime, nur post la tagmanĝo, li sidigis la filinon apud si, prenis la kapon de la infano kaj longe tenis ĝin kontraŭ la brusto.
 Vespere Juliino diris al sia patrino, ke kvankam li aspektas trankvila ekstere, ŝi rimarkis, ke la koro de la patro violente batas.
'30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo"

 (翌日(の)モレル氏は、すっかり落ちついているようだった。いつものとおり事務室に篭り(座り)、いつものとおり昼食におりてきた。ただ、晩餐(昼食)の後で、彼は娘を両腕に抱えながら(座らせ、娘の頭を)長いあいだ自分の胸に押し当てていた。その晩、ジュリーは、母に向かって、うわべは落ちついているように見えていたが、父の心臓が烈しく鼓動していたことを(鼓動しているのに気がついたと)話して聞かせた。:山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。)(2011. 10. 26.)

  brusto 〔名詞〕  [解剖学] 胸;(女の)胸;乳ぶさ。《「新選エス和」》
…重要単語です。英国語の 'breast' に相当します。Baza E Radikaro では「腕と腕との間にある体の前部(中に肺がある) (antaŭa parto de la korpo inter la brakoj (interne estas la pulmoj))」です。昨日の feliĉa の用例に続く文章です。
 Vi revenu al mia brako
 Revenu al mia brusto
 Revenu al mia okulo
 En mia dormo kaj sonĝo
 … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono"

 (お前、帰って来てくれ、私の腕に/帰って来てくれ、私の胸に/帰って来てくれ、私の目に/私が寝ているときに、夢の中に)(2005. 9. 10)

* bubo 〔名詞〕 いたずらっ子。《「新選エス和」》
… 「いたずら」は、『日本語エスペラント辞典』では、他に petolaĵo, knabaĵo
 Estis iam knabo. Li estis proksimume dekkvarjara, alta, maldika kaj linhara. Grandan kapablon li ne havis: pleje plaĉis al li dormi kaj manĝi, kaj krome li ŝatis fari bubaĵojn.
 (昔、少年がいました。その子は14歳くらいで、背が高くやせていて亜麻色の髪をしていました。何の能力も持ってはいませんでしたが、特に寝ることと食べることは大好きで、いたずらをするのも好きでした)(2003.2. 25)

… 下例では -aĵ(行為の具体化されたものを示す)をつけて「いたずら」としています。 昨日の konto の用例に続く文章です。第3章の始まりです。
 3. Hejmenirinte Ĝepeto tuj komencas skulpti la marioneton. Li donas al ĝi la nomon Pinokjo. La unuaj bubaĵoj de la marioneto. … el "La aventuroj de Pinokjo"
 (第3章 ジェペットさんは家にかえってすぐに操り人形を彫り始める。それにピノキオという名まえをつける。操り人形の最初のいたずらのいくつか。)(2003.12. 13)

* budo 〔名詞〕 小屋がけ、(電話・交番などの)ボックス、(駅などの)売店。《「新選エス和」》
… 人が住むためのものではなさそうです。より限定的に、vendobudo(売店)、telefonbudo(電話ボックス)などということもできます。昨日の stiri の用例につづく文章です。
 Li denove rigardis ĝin kun nova intereso. "Nu," li ekkriis. "Mi jam demandis al mi, kie mi antaŭe vidis ĝin. Mia avo havis similan, kiam mi estis knabo. Ĝi staris en la lignaĵa budo en Majno. Mi ofte vidis ĝin." … el "Sur la bordo"
 (彼はもう一度新しい興味を感じて、それを見なおした。「そうなんだ」と、彼は叫んだ。「以前どこでこれを見たのだろうとずっと考えていました。私が子供のころ、おじいさんが同じのを持っていましたよ。そいつはメイン州の木材置き場に置いてありました。何度も見たことがありますよ」)(2004. 1. 23.

* bufedo 〔名詞〕 ビュッフェ、スタンドバー(台、場所)。《「新選エス和」》
… 〜isto(職業人)がつくと、さしづめ「バーテンダー」でしょうか。
 Ĉiu eventulala simileco inter tiu ĉi rakonto kaj la reala vivo estas tute intenca. La homoj en ĝi sendube troviĝas reale, sed ĉar mi persone konas malmultajn el ili, necesis inventi ilin. Ankaŭ la lokoj menciataj grandparte ekzistas reale, kvankam tie vivas aliaj homoj kun aliaj malvirtoj ol en mia romaneto. Krome ĉiuj krimoj en la libro okazis reale, eĉ okazas ĉiutage kaj okazos plu. Do, la vivo provizis ĉiujn ingrediencojn de ĉi koktelo, mi estas nur la bufedisto kiu miksis ĝin. … el "Falĉita kiel fojno"
 (この物語と実際の市民生活との間のあらゆる点における類似は、完全に意図したものである。物語の中の人物は疑いもなく現実に存在しているが、私は彼らのほとんどを個人的には知らないので、彼らを創作する必要があった。出てくる地名も大部分実際に存在しているが、そこに住んでいる人たちは私の小説の中の人たちと違う人たちで、また違った悪徳を持って生活をしている。その上、本のに書かれたすべての犯罪は、実際に起きたものであり、日常に起きさえしており、また、これからも起こりうるものである。したがって、このカクテルの中のすべての成分を市民生活が提供してくれていて、私はただ、それを混ぜ合わせたバーテンダーなのである。)(2003.6. 21)

* buŝo @〔人間・動物の〕口。A〔発声器官としての〕口。B〔物の〕開口部;[地理] 河口、川口。《「エスペラント日本語辞典」》
…重要単語です。英国語の 'mouth' に相当します。下例に出てくる 'akvo(水)' には「唾液、涙」といった意味があります。Baza E Radikaro では「頭部の一部、それで食べたり話したりする (parto de la kapo per kiu oni manĝas kaj parolas)」です。昨日の ĵus の用例に続く文章です。
Cunningham denove provis kirli la rizon, dum ni ĉirkaŭstaris. La vidaĵo de la densa viskoza kaĉiĝinta maso en la poto apenaŭ venigis akvon en niajn buŝojn.  … "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)"
 (カニンガムはもう一度米料理をかき回そうとしたが、その間、私たちは彼を取りまいて立っていた。鍋の中のどろどろの粘っこい粥状の固まりを見て、私たちの口の中には少しも唾液が出てこなかった。)(2007. 5. 11.)

* butero 〔名詞〕@ バター。A [料理] 植物性脂肪。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'butter' に相当します。下例では 'pano(パン)' と合わせて合成語としています。Baza E Radikaro では「クリームをかき混ぜることによって(牛)乳から得た油脂 (graso prenita el (bovina) lakto per kirlado de la kremo)」です。昨日の doni の用例に続く文章です。

 Iom post iom li komencis senti lacon kaj ankaŭ malsaton. Kiam li trovis konvenan restlokon apud la vojo kun herbo kaj kelkaj arboj li sidigis sin tie en la ombro. Li tiris el la poŝo la paketon kun la buterpanoj por la matenmanĝo, sed li ankaŭ malfermis la korbon kaj malfaldis sian poŝtranĉilon.  … "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto"

 (だんだん彼は疲れを感じるようになり、お腹も減ってきた。道の近くに木が二三本はえていて草地もある適当な休息場所を見つけ、彼はその木陰に座った。ポケットから朝食用のバターを塗ったパンが入った小さな包を引っぱり出し、かごも開けて自分用のポケットナイフを開いた。)(2008. 1. 29.)

* butono 〔名詞〕 @ [服飾] ボタン。A〔器具の〕ボタン、つまみ、取っ手。B [植物] 花芽。C [医学]丘疹(きゅうしん)。《「エスペラント日本語辞典」》
…Bランクの単語です。英国語の 'button' に相当します。下例では「語根の意味に関する新語を作る」接尾辞 '-um' をつけ動詞「ボタンをかける(butonumi) 」とし、「正反対」を示す接頭辞 'mal-' をつけて「ボタンをはずす」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「衣服の片側に縫いつけられた小物で、もう一方の側の衣服の穴(ボタン穴)を通し、衣服をしっかり止めるためのもの;同じ形状の小さな突出物 (malgranda aĵo alkudrita al unu flanko de vesto, por fermi la veston, metante la butonon tra truo (botantruo) en alia flanko de la vesto; malgranda elstaraĵo similforma)」です。昨日の ŝafo の用例に続く文章です。

 "Kiam vi interrompis min," ŝi persistis vortgalope, kliniĝante al li, "mi komencis klarigi, ke virino, kiu ne plu havas ĝojon en la vivo, kiam mallumaj ombroj nigrigas ŝian vojon, kiam ridetoj kaj ridado ne plu tuŝas ŝiajn lipojn, ke tiu virino, tiel kruele batita de la sorto, ne povas eterne bridi sian buŝon. Ŝi devas paroli, ŝi devas malbutonumi sian koron, por liebrigi sian emocion." --
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)"

 (「あなたが私の話をさえぎったとき」と、彼女は彼のほうに身を乗り出し早口でしつこく話を続けた。「私は人生の楽しみをもう持てなくなった女性は、暗闇が彼女の行く手に影を落としたとき、微笑やら笑いがもはや彼女の唇には浮かばないようになってしまったとき、そういう女性は運命の残酷さに強く打ちひしがれているので、いつまでも口を慎んでいるわけにはゆきません。彼女は話さなければならなりません。自分の心にかけたボタンをはずさなければなりません。自分の感情を解放するために」)(2009. 10. 22.)

* butonpremi 〔合成語・動詞〕 ボタンを押す。
… butono(ボタン)+ premi(押さえる)。 少し前に ciferumi 、電話番号をまわす、を「今日の単語」としました。
 En la malgranda ĉambro, el kiu la fervojisto antaŭe elvenis, Noran butonpremis la numeron de la policejo. "Bonvolu konekti min kun detektivo Heminger!" li petis. Kaj, post momenta atendo, "Konrado, parolas Ralfo. De la stacidomo. Ĉu vi trovis spuron de la fratoj Artuso?"
 (少し前に鉄道員が出てきた、その小さな部屋で、ノランは警察の電話番号を押した。「ヘミンガー警部につないでくれ」と彼は頼んだ。そして、ちょっと待った後で「コンラッドか、ラルフだ。駅からだ。アルトゥソ兄弟の手がかりは見つかったか」)(2003.3. 18)





ライン