＊ abelo 〔名詞〕 [昆虫] ミツバチ〔属の総称〕；〔一般に〕蜂（はち）。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'bee' に相当します。下例では「容器・国」などを示す接尾辞 '-uj' をつけ「ミツバチの巣箱」の意味で使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'insekto, ĝenerale vivanta en grandaj popoloj, de kiuj homoj prenas mielon' です。昨日の koridoro の用例に続く文章です。
La alia estis maljuna fraŭlo kasisto, unuokula, nomata Coclès, kromnomo, kiun donis al li la junuloj, kiuj antaŭe vivis en tiu vasta zumanta abelujo, hodiaŭ preskaŭ ne enloĝata, kaj kiu tiel bone kaj komplete anstataŭis lian veran familinomon, ke, laŭ ĉiu verŝajneco, li eĉ ne turniĝus, se oni hodiaŭ vokus lin per tiu nomo.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （他の一人は、会計係の片眼のコクレスという老人だった。コクレスというのは、いまこそほとんど人気がないといいたいほどだが、かっては賑やか（広くてブンブン蜂が飛んでいる蜂の巣）だったこの店につとめていた若者たちのつけた仇名で、それがすっかり本名がわりになっていたのだ。そして今では（あらゆる可能性を考えても）、本名で呼ばれても、おそらく彼はふり返ろうともしなかったにちがいない。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 6. 1.)
Kun vizaĝo en larmoj, kiel tiu frenezulino, kies doloran historion oni rakontas al ni, eblis vidi ŝin senĉese vagi ĉirkaŭ la vilaĝeto de la Katalunoj: ĉu ŝi haltis sub la brulanta suda suno, staranta, senmova, muta kiel statuo, kaj rigardanta Marsejlon; ĉu sidanta sur la marbordo, aŭskultante tiun ĝemon el la maro, eterna kiel ŝia doloro, kaj senĉese demandante sin, ĉu ne pli bone estus kliniĝi antaŭen, fali per sia propra pezo, malfermi la abismon kaj droni en ĝi, ol tiel suferi ĉiujn tiujn kruelajn ŝanĝojn de senespera atendo.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （涙に泣きぬれ（た顔で）、あの（よく聞かされる）痛ましい物語のなかに出てくる狂女のように、彼女が絶えずカラロニヤ村のまわりをさまよい歩く姿が見られていた。あるときは、南（仏）の烈日の下に立ち止まり、まるで銅像のように、じっと黙って立ち尽くしては、マルセイユのほうをながめていた。またあるときは、渚に腰をおろして、彼女の悩みをそのままの永遠な海の呻きに耳を澄まし、こうして望みのない待ち焦がれの気持に代わるがわるさいなまれるより、いっそこのまま前へのめり、われとわが身の重さに引かれて深淵に落ちこみ、そこに呑まれてしまったほうがよくはないかとさえ考えていた。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 5. 21.)
"Vi scias, Bartolomeo, ke vi multe vundis min hieraŭ vespere per via abomena konduto. Sed mi scias, ke mi ne kulpas, sed ĉi tiu porkaĉo, via tielnomita amiko. Jen estas torto por vi, Bart. Mi promesis ĝin pasintan semajnon, vi memoras."
"Ne forgesu, Bart," remorige konsilis Ben, "ke ĵus leviĝis la kurteno de la donaco-sceno, kiel mi priskribis."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「あなた分かってるでしょう、バーソロミューさん、あなたは昨日の晩むごい振舞いで私をひどく傷つけたのよ。でも、私は自分が悪くないことは分かっているわ。悪いのはあなたが友達だとおっしゃるこの豚野郎よ。ほら、バート、あなたのために持ってきたタルトよ。先週約束したこと、覚えていらっしゃるでしょ」「バート、忘れるなよ」と、思い出させるようにベンが忠告した。「まさに今、俺が言ったとおり、贈り物の場面の幕が上がったんだ」）（2010. 3. 3.)
abomeno 〔名詞〕 嫌悪。《「新選エス和」》 … 〜i は、「忌みきらう」です。 Mi sen urĝo iras laŭ la strato, fojfoje renkontas konaton kaj restas kelkan tempon parolante ĉe stratangulo. Sed kial do mi devas senĉese renkontadi pastron Gregorius? Mi ne povas vidi tiun viron sen rememori anekdoton pri Schopenhauer, kiun mi iam aŭdis. La severa filozofo unu vesperon sidis en angulo de sia kafejo, sola kiel kutime; la pordo malfermiĝis, kaj persono kun malsimpatia aspekto envenis. Shopenhauer rigardis lin kun vizaĝo tordita de abomeno kaj teruriĝo, salte ekstaris kaj komencis batadi la kapon de la viro per sia bastono. La sola kialo estis lia aspekto. … el "Doktoro Glas" (私は、急がずに通りを歩き、ときどきは知りあいに会って街角に立ってしばらくおしゃべりをする。でも、なぜ、よりによってグレゴリウス牧師にいつも会わなければならないのだろう。私は、あの男を見るたびにいつか聞いたことがあるショーペンハウエルの逸話を思い出さずにはおれない。その厳格な哲学者が、ある晩、行きつけの喫茶店の隅にいつものように一人で座っていると、ドアが開いてあつかましい顔つきをした男が入って来たが、ショーペンハウエルは、嫌悪と恐怖が入りまじった顔で彼を見つめるなり、飛ぶように立ち上がって、その男の頭を杖で叩きつづけたのである。唯一の理由は、その男の容ぼうだった。）（2003.7. 9)
Ŝi nun staris tre apude de la timeme ĝardenisto, kiu teruite povis nur kapjesi kaj esperi, ke forestanta najbarino aŭ io eksterordinara prezentos sin tuj, por fari finon al la minaca sceno. Sed neniu fenomeno de la naturo efektiviĝis, por abrupte faligi la kurtenon, kaj kompatinda Bart povis nur eligi:
"Mi supozas, ke jes, s-ino Tonkins."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼女は今やその怖がりの庭師のすぐ近くに立っていたので、庭師は怖くなってただうなずくだけで、どこかへ行ってしまった隣に住んでいる女性がその恐怖のシーンを終わらすために今すぐ現れてくれないか、あるいは、何かとてつもないことが起きてくれないかと願っていた。しかし、不意に幕を下ろすようなどんな自然現象も起きることはなく、可哀そうなバートはやっとのことで「そうだと私は思います、トンキンスさん」と言えただけだった。）（2009. 10. 8.)
＊ absoluta 〔形容詞〕@完全な、決定的な、疑問の余地のない、絶対の。A無条件の、無制限の。B専制の。C [言語学] 絶対（的）用法の〔文の構成から独立、動詞の目的語省略などの用法〕。D [数学] [物理学] [化学] 絶対（の）。E [化学] 無水の。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'absolute' に相当します。Baza E Radikaro では「いかなる影響からも独立した；無条件の、留保なしの (sendependa de ajna influo; senkondiĉa, senrezerva)」です。昨日の epoko の用例に続く文章です。
"Eblos ankaŭ aŭtentikigi kun absoluta certeco ĉiun dubindan verkon. La falsistoj fariĝos senlaboraj!" "Jes, mi jam komencis fari notojn pri la plej signifplenaj detaloj, kiuj estas sciendaj pri la hispanaj pentraĵoj en niaj muzeoj."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「全ての疑わしい作品について、絶対的な確かさを持って認証することも可能です。贋作者は職を失ってしまうでしょう！」「そのとおりです。私は私たちの美術館にあるスペイン絵画で知っておかなければならない一番有意義なディテールについて、すでにノートを作り始めています」）（2007. 10. 27.)
＊ absolvi 〔動詞〕 [宗教] 罪障消滅を申渡す；[法律] 免訴する。《「新選エス和」》 …少し特殊な単語ですが、この単語に良く似た 'absorbi（＜心を＞奪う；吸収する）' と混同しないようにしましょう。先日の spezo の用例に続く文章です。
La ŝipdirektisto tute absolviĝis en la juĝejo, kaj fumante cigaredon li foriris el la juĝejo al klubo por ludi. -- La korpo de la mortinto, kiu dronis, dume albordiĝis naŭ mejlojn malproksime.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （その船長は裁判所での罪を完全にのがれることができ、タバコを吸いながら裁判所から出て、クラブへ遊びに出かけた。おぼれて死んだ人の体が、その間に、遠く9マイルも離れた岸に打ち寄せられた。）（2005. 5. 28.)
＊ abstrakta 〔形容詞〕 抽象的な；わかりにくい。《「新選エス和」》 … カタカナ語と似ていますから覚え易いですね。反意語は Baza E Radikaro の説明から分かります。すなわち、「具体的でない；感じる（触る、聞く、見る、嗅ぐ、味わう...）ことはできないが、概念として存在する（malkonkreta; tio, kio ne estas sentebla (tuŝebla, aŭdebla, videbla, flarebla, gustumebla...), sed nur estanta en pensoj)」です。昨日の fronto の用例につづく文章です。 Mi je estis veterana kolektanto de ĉio imagebla. Por ne kompliki la aferon, mi volis diri ion simplan, kiel poŝtmarkoj aŭ bildkartoj. Tamen post momento tio ŝajnis al mi neinda banalaĵo. Dum tempero mi pretis konfesi al ŝi la sekreton de mia vivo: mi kolektas aventurojn! Sed tio ŝajnis tro abstrakta. Ŝi certe ne kapablus kompreni min.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （私は、実際、思いつくものなら何でも集めるというベテランの収集家だった。事をややこしくしないよう、郵便切手とか、絵葉書とか、そんなような何かありふれた物を言おうと思った。けれども、ちょっと考えるとそんなものは何の価値もないつまらないもののように思われた。一瞬、私の人生の秘密を彼女に打ち明けてしまおうかと思った：私は、冒険を集めてるんだ、と。でも、それでは抽象的すぎると思った。シタは、きっと私のことを理解できないだろう。）（2004. 5. 19.)
＊ absurda 〔形容詞〕 不合理な、ばかげた。《「新選エス和」》 … 使う場面がしばしばありそうな形容詞ですが、けんかにならないように。下の用例は、昨日の osto の用例に続く文章です。 "Kiel absurde", diris Snif seniluziiĝinte. "Tute ne absurde", kontraŭis la Snufmumriko. "Ŝi treege amuziĝis pripensante kion ĉiu ricevu." … el "Muminvalo" (「なんだ、ばかばかしい。」と、スニフはがっかりして言いました。「ちっともばかばかしくはないぜ。」スナフキンは、はんたいしました。「おばあさんは、みんながなにをうけとるかと考えてずいぶんたのしい思いをしたんだものな。」（山室 静訳をエスペラント訳に合うように一部改変した））（2003.10. 12）
＊ abunda 〔形容詞〕@豊富な、おびただしい、あり余るほどの。A (je io) ＜…に＞富んだ、＜…を＞豊富に有した。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'abundant, plentiful' に相当します。下例では 'tagmanĝo-n' に合わせ対格語尾がついています。エスペラントでは形容詞も格変化します。Baza E Radikaro では「大量の （en tre granda kvanto)」です。先週末の sed の用例に続く文章です。
En la sekvanta tago la maljunulo estis regajninta tiom da forto, ke la prokuroro povis sendi lin hejmen sen akompano. Oni donis al li abundan tagmanĝon kaj ekipis lin per ŝtrumpoj, ŝuoj kaj jako. Jen li estis preta por nova irado.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （翌日、その老人は体力をすっかり取りもどしていたので、検察官は付き添いなしで彼を家へ送り返すことが出来た。彼は昼食をたっぷり食べさせてもらったうえに、靴下と靴と上着をあてがってもらった。これで彼は新しい旅の準備がすっかり整った。）（2008. 4. 29.)
＊ aĉa 〔形容詞〕 つまらない、いやしい、無価値な。《「新選エス和」》 … 接尾辞の -aĉ- (軽侮・粗悪などを示す）に形容詞語尾がつきました。同義語は、malbona, malbela で、特に外見上で判断するようです（Baza E Radikaro)。昨日の glacio の用例につづく文章です。 "Mi provos aŭstralian viskion," li diris, kaj mendis. Tiam li turniĝis al ŝi iom amuzite. "Vi trinkas iom multe, ĉu ne?" "Tion oni diras al mi." Ŝi prenas la glason etenditan al ŝi, kaj elprenis pakaĵon da cigaredoj el la mansako. Miksita sudafrika kaj aŭstralia tabako. "Ĉu vi fumas?" ŝi diris etendante la pakaĵon. "Ili estas aĉaj, sed mi ne povas akiri aliajn." Li proponis unu el siaj egale aĉaj. Ŝi akceptis, kaj li ekbruligis ĝin por ŝi. Ŝi blovis longan nubon da fumo el sia nazo kaj diris: "Almenaŭ ili estas malsamaj. Kian nomon vi havas?" "Dwight (Dvajt)," li diris. "Dwight Lionel." … el "Sur la bordo" (「私は、オーストラリアのウイスキーを試してみることにします」と、彼はいって注文した。それから、少し楽しそうに彼女の方を振りかえった。「あなたは少し飲みすぎではないですか？」「皆さんそうおっしゃいますわ」彼女は自分にさし出されたグラスを受け取り、ハンドバックからタバコの箱を取りだした。南アフリカとオーストラリアのタバコの葉を混ぜあわせたものだった。「お吸いになりますか？」といって、彼女は箱を差しだした。「ひどいものですが、でも、ほかのタバコは手に入らないのです」彼は自分の持っている同じようにひどいタバコを一本すすめた。彼女は受けとり、彼がそれに火をつけてやった。彼女は鼻から長い雲のような煙をふきだし「少なくとも、味はちがいますわ。あなたのお名前は何とおっしゃるのですか？」「ドワイトです」と、彼はいった。「ドワイト・ライオネル」）（2004. 1. 17.)
＊ aĉeti 〔動詞〕 買う。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例は 'sub-（下・下位・次・亜・秘などを示す）' をつけ '= korupti（買収する）' という意味で使っています。「こっそりと」の意味が出ていて面白いですね。Baza E Radikaro では「お金で自分の物にする（havigi al si per mono)」です。昨日の perdi の用例に続く文章です。
Oni ja tiuokaze devas subaĉeti policiston kaj fogesante manĝon, dormon kaj propran taglaboron oni devas viziti juĝejon; cetere estas ege danĝere jurprocesi kontraŭ eŭropano -- nur dio scias pri la rezulto de jurporceso.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （そんな場合は、実際、警官を買収し、食べることや家のこと、自分の日々の仕事も忘れて裁判所通いをしなければならない。そのうえ、ヨーロッパ人を相手に訴訟をおこすなどとても危険なことだ。ただ、神のみがその訴訟の結果をご存知なのだから。）（2005. 5. 14.)
＊ adapti 〔動詞〕(ion(A) + al io(B)) @＜Ａを＞＜特定の目的・条件（Ｂ）に＞適合させる、適応させる。A＜Ａを＞＜Ｂに＞合わせる。B [医学] 適応させる、順化させる。C [文学] 脚色する、翻案する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'adapt; fit' に相当します。下例では「その状態が生じること」を示す接尾辞 '-iĝ' をつけ、動詞の過去形にしています。Baza E Radikaro では「ある目的、条件、状況に合わせる、沿うものにする （ĝustigi, taŭgigi por iu celo, kondiĉo aŭ cirkonstanco)」です。先週末の firma の用例に続く文章です。
-- Ni ne adaptiĝis unu al la alia tiel, kiel mi antaŭe kredis -- li diris. -- Sed ĉiu homo havas sian naturon, kaj mi ne rajtas juĝi vin pro tio ke vi estas alia, ol mi imagis. Estas bone, ke vi tamen venis por serĉi vian patron.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「私たちは、以前、私が信じていたような風にはお互いを合わせられないのだ」と彼は言った。「しかし、人間は誰でも自分の本性を持っているから、お前が私が考えていたのと違ったからといって、良いとか悪いとか判断してはいけないんだ。でも、お前が自分の父親を捜そうとやってきてくれた事は良かったよ」）（2008. 6. 17.)
＊ adiaŭ 〔間投詞〕 さようなら。（注意：比較的長い別れに用いる。日常的な「さよなら」は 'ĝis revido'）《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'goodbye' に相当します。下例では動詞の過去形として使っています。Baza E Radikaro では「別れの際の挨拶：「さようなら！」 (saluto ĉe foriro: "adiaŭ!")」です。昨日の benzino の用例に続く文章です。
Ĉiu dankis Schmidt pro la malavara helpo, kiun li proponis. Dum ni fintrinkis, Nevins pagis la konton kaj, dezirante al ni bonan vojaĝon, li kaj Schmidt adiaŭis nin.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （皆はシュミットが提供してくれた物惜しみしない援助に感謝した。私たちが飲み干している間に、ネヴィンスは勘定を済まし、私たちに「良い旅行を」と言った後、シュミットと一緒に私たちに別れを告げた。）（2007. 2. 1.)
＊ administri 〔動詞〕 (ion) @〔行政的に〕治める、管理する、統括する；＜団体・会社などを＞運営する、経営する；＜職務・業務を＞取り仕切る、司（つかさ）どる、処理する；＜法・裁判・儀式などを＞施行する、執行する。A [法律] ＜財産・遺産を＞管理・処分する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'administer, manage' に相当します。下例では未来形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「組織あるいは個人の財政と所有物の面倒を見る （prizorgi financojn kaj havaĵojn de organizaĵo aŭ persono)」です。昨日の rozo の用例に続く文章です。
"Vi ne plu serĉos laboron, sed restos hejme kaj administros ŝiajn aferojn. Mallonge -- neimageble glora estonteco, bazita sur nefirma fundamento da virinaj promesoj -- buŝventolado!"
Ili gajege kunridadis.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「君はもう仕事を探さなくて良いばかりか、家にいてその女の面倒を見てればいいんだ。簡単に言うと−想像を絶する輝かしい未来さ。女の約束というあやふやな基礎の上にもとづいた未来さ。−口先ばっかりの、ね！」二人は一緒になってとても陽気に笑い続けた。）（2010. 2. 3.)
＊ admiri 〔動詞〕 (ion) 〔見聞きして〕賞賛する、感嘆する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'admire' に相当します。Baza E Radikaro では「ある物や人がとてもすばらしい、あるいは、美しいと言う （opinii, ke io aŭ iu estas tre bona aŭ tre bela)」です。昨日の rusto の用例に続く文章です。
"Jes, s-ro Redman, mi bezonas ĝardeniston, ĉar nun mi tute ne povas priatenti la ĝardenon post la forpaso de mia kompatinda edzo antaŭ tri-kvar jaroj. Mi estas s-ino Tonkins. Kiam viro ne plu troviĝas, por preni sur sin la multajn tasketojn ĉirkaŭ domo, mil aferoj malboniĝas. Rigardu la ĝardenon. Kiam mia edzo vivis, ĝi estis bela -- senherbaĉa -- kaj preterpasantoj ofte haltis, por admiri ĝin kaj paroli kun li. Sed ĉio ŝanĝiĝis."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「ええ、レドマンさん、庭師が必要なのです。というのも、かわいそうな主人が4,5年前になくなってから、今や全く庭の手入れが出来なくなってしまったのです。私、トンキンスです。男手がなくなってから、家の周りの沢山の仕事を一人でするので、千もの仕事が駄目になってしまっています。庭をごらんください。私の主人が生きていた頃は雑草など生えていなくてそれはきれいでした。だから、通りがかりの人がよく立ち止まって感心して眺めていました。そして、彼と話しこんでいました。でも、全て変わってしまいました。」）（2009. 6. 10.)
admiri 〔動詞〕 感嘆する；ほめる。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'admire' に相当します。Baza E Radikaro では「何か、あるいは、誰かが大変素晴らしい、あるいは、大変美しいと言う (opinii, ke io aŭ iu estas tre bona aŭ tre bela）」です。昨日の ilumini の用例に続く文章です。
Kiel dirite, la vespero estis nigra; eĉ ne vidiĝis nun nordlumoj, kiujn ni admiris la antaŭan nokton dum la veturado norden.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （うわさどおり、夜は真っ暗だった。前夜、北への乗物での移動中に感嘆したあのオーロラさえも、今は、見ることができなかった。）（2006. 7. 13.)
＊ admoni 〔動詞〕@ (iun (+al io), iun + -i, iun + ke -u) ＜人に…するように＞諭す、勧告する、忠告する、言い聞かす。A (iun (+ pro/pri io) とがめる、しかる、注意する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'exhort; tell off, admonish' に相当します。Baza E Radikaro では「『それをしなさい。うまい』あるいは『それをしないで。まずい』と言う (diri: "faru tion! estas bone!" aŭ "ne faru tion! estas malbone!")」です。昨日の klaki の用例に続く文章です。
Duonhoron post la kvara vekis lin la bruo de la fornoringoj, kiam la edzino surmetis la kafopoton. Post kelkaj momentoj la bruo estis sekvata de admono: -- Ellitiĝu, Nilsson! Estas tempo iri al la arbaro.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （4時半に、妻がコーヒーポットを置いた時にコンロのリングが立てる騒音で彼は目を覚ました。しばらくして、とがめだてる声がその騒音のあとに続いた。「起きて、ニルソン！ 森へ出かける時間よ」）（2007. 11. 29.)
＊ adoleska 〔形容詞〕 [医学] 青年期の；伸び盛りの。《「新選エス和」》 … 少し専門的な単語ですがよく出くわします。下例では副詞形にしています。昨日の brako の用例に続く文章です。
-- Lina, kiam vi alvenis? -- Pol, kiel ĝoja mi estas, ke vi venis, sed demandu min pri nenio, pri nenio... Pol tute ne komprenas, kion ŝi intencas. Li imagis, ke ilia renkontiĝo estos iom rigida aŭ tepida, ja dudek jaroj pasis depost tiam, kiam ili adoleske kisis unu la alian.
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （「リナ、いつやって来たんだい?」「ポル、あなたが来てくれて私とてもうれしいわ、でも、何も聞かないで、何も...」ポルは彼女が何を考えているのかまるで分からない。彼は、自分たちの再会がちょっとばかりぎこちないものになるか、あるいは、中途半端なものになるだろうと考えていた。実際、彼らがお互いに若さにまかせキッスを交わし合った頃から20年もたっているのだ。）（2004. 8. 19.)
Ŝakmato klarigis la punkton, sed neniu respondo sekvis. Aŭdiĝis nur la ritman spirado de lia laca kunulo. La ĉasisto ne persistis kaj baldaŭ ankaŭ li estis for en somerbrila lando, kie li rolis inter multe da belaj sed ne modestaj junulinoj, kiel adorata heroo en sia propra haremo.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （チェックメイトはポイントを説明したが何の返事も返ってこなかった。疲れた共同生活者の規則正しい呼吸の音が聞こえるのみだった。猟師は固執せず、間もなく彼も夏の光に輝く国へと去っていった。そこでは彼は美人だが質素とはいえない沢山の若い女性たちに取り巻かれ、自分のハーレムでの賛美されるヒーロー役を演じていた。）（2010. 7. 28.)
＊ adreso 〔名詞〕 @住所、所番地；あて名、アドレス。A〔コンピュータ〕アドレス。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'adress' に相当します。下例では動詞形 'adresi（郵便物・あいさつなどを「送る」）' に能動態現在分詞の語尾 '-ant' をつけ、分詞副詞として使っています。Baza E Radikaro では「＜通りの名、番地、都市名、国名＞ ([strato, numero, urbo, lando])」です。昨日の spezi の用例に続く文章です。
Poste, adresante siajn vortojn al ges-roj Feldman, li diris: "Mi nomiĝas Paul Cunningham. Ankaŭ mi estas usonano. Ĉi-jare mi estas studento ĉe Universitato Makerere en Kampala. Dum la jarfina libertempo mi ĉirkaŭvojaĝas en Orientoafriko."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （そのあと、彼はフェルドマン夫妻の方に向かって自分の話を続けた。「私はポール・カニンガムといいます。私もアメリカ人です。今年度は、私はカンパーラにあるマケレレ大学の学生です。学年末の休暇の間、私は東アフリカのあちこちを旅行しているところです」）（2007. 2. 7.)
＊ advokato 〔名詞〕 弁護士； f. 代弁者。《「新選エス和」》 f. ＝転義 … 英国語の 'advocate' に相当。いずれにしても日常あまり使わない単語ですね。Baza E Radikaro では「裁判官の前である人の利益を守る人（iu, kiu defendas ies interesojn antaŭ juĝisto)」です。昨日の tiel の用例に続く文章です。
＊ ＊ ＊ Sed la interrilato inter Harakumar kaj Sasivusan ne fariĝis harmonia. Harakumar komence vizitis la magistron kaj advokaton por akiri konsilon pri leĝproceso. Sed Sasivusan ne multe atentis pri tio kaj li humile kofesis pri sia malgranda scio pri vera leĝproceduro. Harakumar kredis ke Sasivusan nur evitas lin. Tiel pasis du jaroj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （しかし、ハラクマール（ギリバーラの父）とサシヴサンの関係は協調的というのではなかった。ハラクマールは、当初、裁判沙汰の相談にのってもらおうと修士で弁護士でもある男を訪問した。しかし、サシヴサンはそれにあまり注意を払わなかったばかりか、恥ずかしそうに自分は本当の裁判の手続きをあまり良く知らないと打ちあけた。ハラクマールはサシヴサンが自分をただ避けたがっているからだと信じた。そんな風にして2年が過ぎた。）（2004. 11. 13.)
＊ aero 〔名詞〕 空気、大気；微風；空、空間。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'air' に相当します。英国語には「アリア（歌曲）」の意味もありますが、エスペラントでは 'ario' と別なつづりです。Baza E Radikaro では「世界中で全ての物の周りにある気体；生存のために人や動物が呼吸する気体 (tiuj gasoj, kiuj estas ĉirkaŭ ĉio en la tuta mondo; la gasoj, kiujn homoj kaj bestoj spiras por vivi)」です。昨日の akvo の用例に続く文章です。
La aero ne blovis. La kreskaĵoj sur la malproksima monteto ŝprucigis belan odoron kaj pezigis la aeron.
… "Malsata ŝtono" （風は吹いていなかった。遠くの丘に生えている草木がかぐわしい香りをまき散らし、空気を重たくしていた。）（2005. 12. 3.)
＊ afabla 〔形容詞〕 @ (al/kontraŭ iu) 愛想のよい、気のおけない；ていねいな；親切な。A〔行動・言葉などが〕ていねいな、愛想のよい、もの柔らかな。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'kind, affable' に相当します。下例では語尾を変えて副詞にしています。Baza E Radikaro では「好意的で感じがよい言葉と行為で；親しみのこもった；世話好きの (kun agrablaj, plaĉaj vortoj kaj agoj; amika; helpema)」です。昨日の fraŭlo の用例に続く文章です。
"Hm-m... tre interesa temo," flustris Nevins. Poste li daŭrigis aplombe: "Pro tio ili aliĝis al nia Instituto, kaj mi estas certa, ke la kunlaboro estos fruktodona." Li reprenis sian glason kaj trinkis longe kaj malrapide. Ges-roj Feldman afable ridetis.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「うむ。とても興味深いテーマだ」と、ネヴィンスが小声で言った。そして、彼は落ち着き払って続けた。「そんな訳で、ご夫妻は私どもの研究所に加わります。私は協同作業が実りの多いものになることを確信しています」彼は再びグラスを手に持って、長く時間をかけて飲んだ。フェルドマン夫妻は愛想よく微笑んだ。）（2006. 12. 20.)
＊ afero 〔名詞〕@〔ばくぜんと〕事、事柄。A事、関心事、遂行〔企画〕中の事柄。B〔公的または私的な〕事柄、事項、出来事。C [法律] 訴訟（事件）、裁判、= juĝafero（訴訟事件）。D仕事、業務、ビジネス。E〔la または nia を伴って〕 [エスペラント] ＜古義＞エスペラント運動。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'matter; affair; thing; business' に相当します。Baza E Radikaro では「物；物体あるいは行為あるいは考えあるいはテーマ （aĵo; objekto aŭ agado aŭ ideo aŭ temo)」です。昨日の atmosfero の用例に続く文章です。
-- Sed vi estus povinta trovi pli bonan manieron aranĝi la aferojn. Vi ja estus povinta paroli kun iu el la najbaroj. -- Nu, Eriko, eĉ kun bona najbaro kaj amiko mi ne parolas pri tiaj aferoj, ne mi.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「でも、お父さんはごたごたを解決するのにもっと良い方法を見つけられたかも知れないですよ。実際、近所の誰かに話すことだって出来たかも知れない」「でもなあ、エリック、たとえ近所に良い人が居たって、あるいは、友達にだって私はそんなことを話すつもりはなかったよ。私は、絶対に」）（2008. 5. 24.)
afero 〔名詞〕 物；事；用務；事件；訴訟（事件）；取引。《「新選エス和」》 … いろいろな状況下で使える便利な単語。 -Ha lo, Kiu estas? - demandas aferece Pol. -Mi, - respondas ina voĉo. -Kiu? -Pol, nur ne diru, ke vi forgesis mian voĉon, - rimarkas iom ofendite la virino. (「もし、もし、どなたですか？」ポルは事務的に返事をします。「わたし」と、女性の声が答えます。「どなた？」「ポル、わたしの声を忘れた、とだけは言わないでね」ちょっとむっとしてその女性が注意します）（2002.12. 18)
afero 〔名詞〕 @〔ばくぜんと〕事、事柄：A事、関心事、遂行（企画）中の事柄：B〔公的または私的な〕事柄、事項、出来事：C [法律] 訴訟（事件）、裁判、=juĝafero; 〔訴訟になりそうな〕争い、紛争、事件：D仕事、業務、ビジネス：E〔la または nia を伴って〕[エスペラント] エスペラント運動：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'matter; affair; thing' に相当します。たくさんの訳語を持つ、良く使われる単語です。Baza E Radikaro では「物；物体あるいは行為あるいはアイデアあるいはテーマ（aĵo; abjekto aŭ agado aŭ ideo aŭ temo)」です。昨日の logi の用例に続く文章です。
-- Sed mi devas konfesi, ke tiu penso tute ne allogis min. La tuta afero komencis nun aspekti al mi iom timiga: unue tiuj teruraj fantomaj rakontoj kaj nun ĉi tiuj misteraj pordofrapoj... Mi ne iris esplori la aferon.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （しかし、私は白状しなければならないのだが、そんな考えは全く私には魅力がなかった。この出来事全体が今や私には少しばかり怖いものになりはじめていた。まず第一にあの恐ろしい幽霊話を読んでいたところだったし、今また、この不思議なドアをノックする音を聞いたので。私はこの出来事を調べに出かけることはしなかった。）（2006. 10. 25.)
＊ afiŝo 〔名詞〕 ポスター。《「新選エス和」》 … エスペラント入門講座の宣伝で、以前は、よくお世話になった単語ですが... Filino: Ĉu vi konas min? Oficiro: Ne, mi konas nur unu virinon... Viktorian! De sep jaroj mi paŝadas ĉi tie, atendante ŝin... tagmeze, kiam la suno atingas la kamentubojn, kaj vespere, kiam la nokta malumo komencas densiĝi... Jen, sur la asfalto vi povas vidi la spurojn de fidela amanto! Hura'! Ŝi estas mia! (Kantas.) Viktoria! (Li ricevas neniun respondon.) Nu, ŝi nun vestas sin! (Al la Afiŝisto.) Jen mi vidas la retsakon! Ĉiuj en la operejo entuziasmas pri retsakoj... aŭ pli ĝuste pri fiŝoj! Pri la mutaj fiŝoj, ĉar ili ne povas kanti... Kiom kostas tia objekto? Afiŝisto: Ĝi estas sufiĉe kosta! … el "Sonĝodramo" (娘：私を知っている？士官：いや、私が知っているのはただ一人の女性、ヴィクトリアだけ。７年来、彼女を待ちながら、私はここを行ったり来たりしているのさ。昼は、太陽が暖炉の煙突にとどく頃に、夕べは、夜の闇が濃くなり始める頃に。ほら、アスファルトの上に忠実な恋する男の足跡を見ることができるだろう。ばんざい！彼女は私のもの。（歌う）ヴィクトリア！（返事はない）なに、今、彼女は着がえをしているんだ。（ポスター貼りに）おや、網袋があるぞ。オペラ劇場にいる皆は、網袋に夢中なんだ...もっと正しく言えば、魚に夢中なんだ。おしの魚に、というのも、魚は歌えないからな...こんな物、いくらぐらいするの？ポスター貼り：結構高いですよ。）（2003.7. 3)
＊ afranki 〔動詞〕 郵税を前払いする、切手をはる。《「新選エス和」》 … 「切手」をはることで、税金を前払いしているとは知りませんでした。 La longtempa manko de esperantistoj en multaj landoj de Afriko kaj Azio ja rilatas unuavice al ekonomiaj problemoj, ĉar esperatno estas sufiĉe multekosta hobio: eĉ la afranko por letero eksterlanden kaŭzas al multaj sudlandanoj grandegan obstaklon, por ne paroli pri la elspezo por ret-kapabla komputilo aŭ transkontinentaj vojaĝoj. … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)" (多くのアジアとアフリカの諸国にエスペランティストが長期にわたっていなかった、ということはまず第一に経済的な問題に起因している。なぜなら、エスペラントは結構お金のかかる趣味だからだ。インターネットができるコンピューターのための費用とか、大陸を越えて旅行するなどということは言うまでもなく、外国へ出す手紙の郵便料金でさえ、南に住む多くの人たちにとっては大変な障害なのだ。）（2003.9. 10)
"Mi konstatis, Bart, ek de la komenco, ke vi enamiĝis je Matilda. Do, kiam ŝi venis vizite mi intence rolis abomene, por veki vian reagon. Samtempe mi volis, ke Matilda klare komprenu, ke ne estas vi, kiu hontinde kondutas."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「俺は分かっていたんだ、バート、始めっから。君がマチルダさんに恋をしていることをね。だから、彼女がたずねてきた時、俺はわざといやらしい役回りを演じたんだ。君の反作用を呼び起こすためにね。同時に俺はマチルダさんにはっきりと分かって欲しかったんだ。恥さらしな振る舞いをしているのは君ではないんだということをね」）（2010. 4. 2.)
agi 〔動詞〕 行う：行動する；振舞う。《「新選エス和」》 … 重要単語です。英国語の 'act' に相当します。Baza E Radikaro では「何かをする；無為のままでいない（fari ion; ne resti senfara)」です。先週末の ĵeti の用例に続く文章です。
Tial ŝia ago malsukcesis kaj ŝi devis foriri de tiu loko. Oni tamen ne trovis urĝecon en ŝia irmaniero. … 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （それゆえ彼女の振舞いはうまく行かず、その場所＜サシヴサンがいる場所＞を離れなければならなくなった。しかし、彼女の様子には急いでいるといった感じがなかった。）（2005. 2. 22.)
＊ agiti 〔動詞〕 @ゆすぶる、＜精神を＞動揺させる。A [政治] 扇動する。B [化学] ＜液体を＞攪拌（かくはん）する。《「エスペラント日本語辞典」》 … ランク外の単語です。英国語の 'agitate, stir things up' に相当します。下例では「その状態への変移」を示す接尾辞 '-iĝ' をつけ動詞の過去形として使っています。Baza E Radikaro では 'inciti la sentojn; ribeligi homamasojn' です。昨日の pulpo の用例に続く文章です。
Partridge sciis, ke li ne plu povos verki tiun posttagmezon, ne nur ĉar li tro agitiĝis interne, sed ĉar lia mano ankoraŭ tro doloris. Li sidiĝis kaj diris kolere:
"Neniam plu transiru la konduton de sinjoro. Se vi volas, ke --"
"Bone! Sed for la melodramo. Mi jam diris, ke mi bedaŭras, do, ne gurdu la tutan nokton."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （パルトリッジはその日の午後はもう書き物ができないということが分かった。あまりにも自分の中で動揺しているからだったし、彼の手がまだあまりにも痛かったからだ。彼は座り、怒りをこめて言った。「紳士の振る舞いから外れるようなことはもうしないでくれ。もしあんたがやりたいのなら、...」「分かった！ でもなあ、メロドラマはよしてくれよ。もう悪かったといっただろう、だから、一晩中同じメロディーをくり返さんでくれ」）（2010. 10. 23.)
＊ aglo 〔名詞〕 わし。《「新選エス和」》 … -id- （子を示す）をつけた、「わしの子」も下例にあります。 "Tiun respondon mi atendis de vi, Avino Akka", la knabo diris. "Troviĝas iuj, kiuj diras, ke vi ne plu sentas amon al tiu, kiun vi edukis kun tiom da peno, ĉar li nun vivas tiel, kiel agloj devas vivi. Sed nun mi aŭdas, ke tio ne estas vera. Mi nun volas esplori, ĉu ne Marteno Viransero vekiĝis, kaj se vi dume volas diri dankon al tiu, kiu reprotis min al vi, mi kredas, ke vi renkontos lin tie supre sur la roka kornico, kie vi iam trovis senhelpan aglidon." … el "La mirinda vojaĝo de Nils Holgersson" (「ぼくは、その言葉を期待していたんだ、アッカおばさん」とその少年が言った。「あんなに苦労して教育したのに、今や彼が本来ワシがそうであるように生活していることを知って、あなたがもう彼に愛情を感じていないと言うものたちがいます。でも、今、ぼくはそんなことは本当ではないということを聞きました。ぼくは、これからオスガチョウのマルテンが起きたかどうか見に行きます。その間に、もしおばさんが私をここへ連れてきた彼にお礼を言いたいのなら、あなたがかって無力だった子ワシを見つけた、あの岩だなの上で彼に会えると、ぼくは思いますよ」）（2003.4. 25)
＊ agordi 〔動詞〕 調律する；（リズム・電波などを）合わせる。《「新選エス和」》 … 日本語エスペラント辞典では「波長を合わせる」で、selekti ondolongon Theo, kiam vi ekveturos morgaŭ matene? Oka kaj tridek? Bone, ne forgesu, oka kaj tridek. Do, la aŭtoradion vi agordu al la stacio "Suno-radio", bone? Je kvarono antaŭ la naŭa vi aŭskultu tiun stacion! Jes, tio estas ordono, stultulo... Vere, mi ne ŝercas! (テオ、明日の朝は何時に出発するの？ ８時半？ そう、忘れないで、8時半ね。じゃあ、カーラジオを『太陽ラジオ』放送局に合わせて、いいこと。9時15分前にその放送局を聞いて。そう、これは命令よ、お馬鹿さん... 本当よ、冗談なんかじゃないわ）（2003.1. 29)
＊ agrabla 〔形容詞〕 (al/por iu) 〔物事が〕＜人に対して＞気持ちよい、心地よい、快い。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'pleasant, enjoyable' に相当します。時に（下例のように）、非常に訳しにくい場合があります。Baza E Radikaro では「気分が良いといった感じ （tiel, ke estas bona sento)」です。昨日の ŝteli の用例に続く文章です。
"Li estas bona edzo kaj neniam plendis," ŝi rememore daŭrigis. "Mi sentas lian neĉeeston. Li ĉiam estis tre agrabla kaj afabla. Li revenis el la milito nebonfarta, sed ŝajne tute resaniĝis. Kun la paso de la jaroj, la malnova stato revenis, kaj" -- ŝia voĉo tremis iomete -- "li pasigis monaton en sia lito, antaŭ ol subite --. Tio estis terure nigra tago por mi."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「夫はとても良い人で、決して不満を言いませんでした」と、彼女は思い出話を続けた。「私は彼がいなくなって空虚な感じがしています。彼はいつも快活で優しい人でした。彼は戦争が終わって病人として戻ってきたのですが、見たところほとんど完治しているようでした。年を経るにしたがって病気が戻ってきて、そして」−−彼女の声が少し震えた−−「彼は一ヶ月床についたあと、突然−−。それは私にはとても恐ろしい日でした」）（2009. 8. 21.)
agrabla 〔形容詞〕 快い；意にかなった。《「新選エス和」》 … 面白い単語です。初対面の挨拶で "Tre agrable.（お会いできてうれしいです）" と、使われることがあります。Baza E Radikaro では、「いい気分でいる（tiel, ke estas bona sento)」です。昨日の dungi の用例につづく文章です。 "Jes, estas agrable ĉi tie," diris S-ino Davidson, "sed ĝi ne povas kompariĝi kun Anglio, kiu estas belega." La usonano demandis: "Ĉu vi naskiĝis en Anglio?" "Ĉu mi? Ne! Mi naskiĝis en Aŭstralio. Mia avo alvenis al Aŭstralio en la fruaj tagoj, sed li ne estis punlaborulo. Tiam li akiris bienon en la Riverina distrikto. Kelkaj el la familio estas ankoraŭ tie." Ŝi paŭzis. … el "Sur la bordo" （「ええ、ここは快適ですよ」と、デーヴィッドソン夫人がいった。「でも、イングランドとは比較になりませんわ。あそこは最高です」アメリカ人がたずねた。「お生まれはイングランドですか？」「私ですか？ いいえ！ 私はオーストラリアで生まれました。私のおじいさんが開拓初期にオーストラリアにやってきたのです。懲役人としてではありませんよ。そして、おじいさんはリベリーナ地方に農園を手に入れたのです。まだそこに、家族の何人かが住んでいますわ」母親はしばらく間をおいた。）（2004. 4. 10.)
＊ ajn 〔副詞〕 〜であっても。《「新選エス和」》 … 形容詞語尾をつけて単独で使われることもありますが、普通は kiu（誰であっても）、や ia（どういうものであっても）などと一緒に使われます。下の用例は、昨日の hasti の用例に続く文章です。 La etaj knutuloj sidis tie ekstere kaj manĝis kaj trinkis kaj malfermis donacojn kaj amuziĝis pli ol iam ajn antaŭe. Fine ili grimpis sur la piceon kaj fiksis la brulantajn kandelojn ĉie sur la branĉoj. … el "Muminvalo" (外では、小さいはい虫たちがもみの木をかこんで、さかんにのんだり、食べたり、プレゼントのつつみをひらいたりして、かってなかったほど楽しそうにやっています。しまいには、みんなは、もみの木によじのぼって、もえているろうそくを、枝のいたるところにしばりつけました。（スウェーデン語からの山室 静訳を参考にして、和訳しました））（2003.11. 11)
＊ -aĵ- 〔接尾辞〕 @〔形容詞・名詞語幹に付いて〕(1) 〔語幹の示す性質を持つ事物を表す〕。（2）〔語幹に関係のある事物を表す〕。(3) 〔特に肉、食品、料理〕。(4) 〔固有名詞に付いて、所有物・作品・名産などを表す〕A〔動詞語幹に付いて〕(1) 〔「…される物」を表す〕。(2) 〔「…された物」を表す〕。(3) 〔「…する物」を表す〕。(4) 〔その行為に用いられる物を表す〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要な接尾辞です。下例の最初のはこの接尾辞に名詞語尾 '-o' をつけ「物」と言う意味で、後のは動詞 'vesti（着せる）' の語幹につけ「衣服」の意味で使っています（A−(4))。いずれも複数語尾と対格語尾が付いています。Baza E Radikaro では「[何か具体的なもの]（美しいもの、食物、風景、周囲、...）（[io konkreta] (belaĵo, manĝaĵo, vidaĵo, ĉirkaŭaĵo,...))」です。昨日の strato の用例に続く文章です。
Kiam mi frapis je la pordo de lia ĉambro, Cunningham ankoraŭ en la lito, petis, ke mi eniru. La ĉambro estis en malordo, kaj Cunningham ankoraŭ ne kunpakis siajn aĵojn. Duondorme, li komencis sensisteme meti vestaĵojn en sian tornistron, enŝovante ankaŭ du boteloj da ĝino. Mi konjektis, ke li estas drinkemulo kaj ĝuste nun suferas pro postebrio.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （私がカニンガムの部屋のドアをノックした時、彼はまだベッドの中にいて、私に入って来るようにと言った。部屋は乱雑な状態で、カニンガムはまだ自分の持ち物の荷造りをしていなかった。彼は寝ぼけ眼で順序なしに衣類をリュックサックに詰め始め、ジンも二本押し込んだ。私は彼が酒飲みで、今まさに二日酔いで苦しんでいるのだろうと思った。）（2007. 3. 3.)
＊ akcenti 〔動詞〕 @ [言語学] [音楽] 〔音節・音符に〕アクセントをつける：A ＜転義＞強調する、力説する、強く言う：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'accent, stress' に相当します。下例では受動態過去の語尾 '-it' をつけ形容詞として使っています。エスペラントでは形容詞に複数形があります。Baza E Radikaro では「より強く発音する；より重視する（pli forte prononci; pli atenti)」です。昨日の kazo の用例に続く文章です。
Sur la pordo aŭdiĝis klare tri frapoj, pli fortaj, pli malrapidaj kaj pli akcentitaj ol la unuan fojon.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （ドアをノックする音が、３回、はっきり聞こえてきた。最初のときよりも、もっと強くて、ゆっくりで、より力強いものだった。）（2006. 10. 12.)
Kion vi opinias? Trans tiu pordo, nun se vi ĝin malfermus, vi trovus Arturon kun la okuloj malfermiataj, imagante, kion mi eble faras tie ĉi kun vi. Li volis labori por mi, multfoje proponis subteni min... sed mi ne povas akcepti, kompreneble!
… 'Promeso en obskuro' el "Promeso en obskuro (Manuel de Seabra)" （あなたはどう思われます？ そのドアの向こうで、いま、もしあなたがそれをお開きになったら、あなたはアーサーがおそらくここで私があなたとることを想像して目を閉じているのをごらんになることでしょう。あの人は私のために働きたかったのです、何度も私を支えると言ってくれました... でも、私は受け入れることはできません、もちろんのこと！）（2011. 3. 4.)
akcepti 〔動詞〕 （寄付・客・申出などを）受入れる；（新説・例外などを）認める；（語尾・形などを）とる。《「新選エス和辞典」》 …重要単語です。英国語の 'accept; receive' に相当します。下例では「傾向・好み・くせなど」を示す接尾辞 '-em' をつけ形容詞として使っています。エスペラントでは形容詞に複数形があります。Baza E Radikaro では「反対しない；断らない（ne kontraŭi; ne rifuzi)」です。先週末の anonci の用例に続く文章です。
Miaj oreloj fariĝis tiel akceptemaj, ke mi kredis aŭdi ĉiun voĉon el la lunlumigita sovaĝejo ĉirkaŭ la kabano.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （私の耳は喜んで受入れる態勢になっていたので、山小屋の周囲の、月明かりで照らされた未開地のあらゆる音を聞きとることが出来ると私は信じていた。）（2006. 11. 7.)
＊ akcio 〔名詞〕 @株、株式。A株券。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'share' に相当します。下例では複数語尾 '-j' をつけています。Baza E Radikaro では「企業の資本の一部（を所有しているという証書） （(atesto pri posedo de) parto de la kapitalo de entrepreno)」です。先週末の deponi の用例に続く文章です。
"En kiu nomo?" interrompis Ĝerard. "En la nomo de s-ro Aŭgusto Braŭn." "Braŭn, ĉu? Pli kaj pli interese! Daŭrigu!" "Nu, tuj poste tiu s-ro Braŭn aĉetis pere de diversaj borsagentoj parcelojn da akcioj en grandaj kompanioj, kvitiĝante per ĉekoj pagotaj el la kontoj. Tiel li sukcesis ŝanĝi la prifraŭditan monon al neidentigeblaj bankbiletoj, sen instigi suspekton, ĝis estis tro malfrue."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「どの名前で？」と、ジェラルドが口をはさんだ。「アウグスト・ブラウンという名前でだよ」「ブラウンですって？ ますます面白くなってきましたね。続けてください！」「さて、そのブラウンという男が次にすぐいろいろな株の取引所を介して大企業の株を何区分も買ったのさ。例の口座から小切手で支払うことでね。そんなやり方で彼は詐欺で得た金をそれとはもう区別が出来ないお札に変えてしまうことに成功したのさ。それに疑いを持った時にはもう遅すぎたのだよ」）（2009. 3. 3.)
Partridge intence levis sian genuon kaj faligis la tabulon.
"Mi bedaŭras," li diris senkulpige. "Mi fuŝmovis la kubuton."
Ŝakmato nenion respondis, sed lia rigardo elokvente parolis. Li levis la figurojn, remitis ilin sur la antaŭajn lokojn kaj la ludo rekomenciĝis ĉe tiu punkto, kie okazis la ŝajna akcidento.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （パルトリッジは故意にひざを持ちあげ盤を落下させた。「ごめんなさい」と、彼は許しを請うように言った。「うっかりひじを動かしてしまった」チェックメイトは何も言わなかったが、彼の視線が雄弁に語っていた。彼は駒を拾い上げそれらを前にあった場所に置いた。ゲームはあの見せかけのアクシデントが起きたところから再び始まった。）（2010. 12. 28.)
＊ akiri 〔動詞〕 (ion) @(1)得る、獲得する。(2) [法律] 取得する。A＜能力などを＞身につける。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'acquire, get, obtain' に相当します。下例では未来形の語尾を付けています。Baza E Radikaro では「何かをして手に入れる （ekhavi per faro)」です。昨日の dozo の用例に続く文章です。
Post ŝia foriro Ben sumigis la aferon:
"Bart, ĉio daŭre iras bone. Vi devas neniam reviziti tiun domon, aŭ ŝi kaptos vin. Trovu laboron aliloke. Ŝi facile akiros alian stultulon kaj edziniĝos al li en decembro!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼女が去ったあと、ベンはその一件を総まとめした。「バート、全てはずっと続けてうまくいっているよ。君はもうあの家に行かなくてもいいし、あの女が君を捕まえることもないだろうよ。仕事は別なところで見つけたまえ。彼女は簡単に別の馬鹿な奴を手に入れるだろうし、そしてその男と12月に結婚するんじゃないか」）（2010. 3. 13.)
akiri 〔動詞〕 獲得する；習得する；[法律] 取得する。《「新選エス和」》 … 重要単語です。英国語の 'acquire' に相当し発音もほんの少し似ていますが、こちらは綴りが大変ですね。Baza E Radikaro では「行為によって入手する（ekhavi per faro)」です。昨日の verki の用例に続く文章です。
Fine ĉi tiu surpriza knabineto akiris la atenton de Sasivusan. Iun tagon Sasivusan malfermis bele binditan libron kaj diris: "Gribala, venu, vidu bildon." Giribala tuj forkuris.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （とうとう、このびっくりしている女の子がサシヴサンの目にとまった。ある日、サシヴサンは美しく綴じられた本を開いて言った「ギリバーラ、おいで、絵を見てごらん」ギリバーラはすぐに逃げ去った。）（2004. 11. 2.)
＊ aklami 〔動詞〕 歓呼する；かっさいする。 … 以下の例文では、拍手喝采の感じ。 《Bonan tagon,》 diris la eta princo. 《Vi surhavas strangan ĉaperon.》 《Ĝi estas por saluti,》 respondis la malmodestulo. 《Por saluti, kiam oni min aklamas. Bedaŭrinde, neniam iu pasas tie ĉi.》 《Ĉu vere?》 diris la eta princo, kiu ne komprenis. 《Klakfrapu viajn manojn unu kontraŭ la alia,》 konsilis do la malmodestulo. La eta princo kunfrapis siajn manojn. La malmodestulo modeste salutis, levante sian ĉapelon. (「こんにちは。へんなぼうしかぶってるね」「こりゃ、あいさつするためのぼうしだ。おれをヤンヤとはやしてくれる人がある時に、あいさつするためのぼうしなんだ。あいにく、だれも、こっちのほうへやってこないんでね」「あ、そう？」と、王子さまはいいましたが、あいてがなにをいっているのか、わからなかったのです。「手をたたきなさい、パチパチと」と、うぬぼれ男はいいました。王子さまは、手をパチパチとたたきました。すると、うぬぼれ男は、ぼうしをもちあげながら、ていねいにおじぎしました。）（『星の王子さま』から。内藤 訳）（2003.2. 24)
＊ akordo 〔動詞〕 @合意。A〔事物の〕調和；〔人と人の〕和合。B [言語学] 一致、呼応。C [音楽] 和音。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'accord, agreement; chord; concord' に相当します。下例では「その状態への変異を示す」接尾辞 '-iĝ' をつけ、動詞の不定形として使っています。Baza E Radikaro では「（一つの楽器で）複数の音が同時に演奏されたときの音調；二人、あるいは、それ以上の人たちの間での感情や意見の一致 (pluraj tonoj (de unu muzik-instrumento) kune ludataj; sameco de sentoj aŭ opinioj inter du aŭ pli da personoj)」です。昨日の adiaŭ の用例に続く文章です。
Ni restis, sidante ĉirkaŭ la tablo, sed antaŭ ol ni povis akordiĝi pri la morgaŭaj taskoj, alproksimiĝis la viro, kiu observadis nin de la apuda tablao. Li estis alta, maldika persono, kun sunbruniĝinta, iom knabeca vizaĝo.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （私たちはそのテーブルの周りに座って居残ったが、まだ明日の仕事の打ち合わせが済む前に、近くのテーブルで我々をずっと見守っていたあの男が近づいてきた。彼はやせて背の高い男で、日に焼けた少し子供っぽい顔つきをしていた。）（2007. 2. 2.)
＊ akompani 〔動詞〕 同行する；随行する；伴なう；[音楽] 伴奏する。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では名詞語尾 '-o' をつけて「同行の者」といった意味に変えています。Baza E Radikaro では「誰かと一緒に行く；誰かが歌う時に音楽を演奏する（iri kun iu; ludi muzikon, kiam iu kantas)」です。昨日の alia の用例に続く文章です。
"La akompano de bonaj homoj estas ja necesa por teni agrable la vivon, sed la nombro de malbonaj homoj estas multe pli granda ekster la malliberejo ol en ĝi." * * *
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （「善良な人たちとの交友は人生を快適にするのに確かに必要だ、しかし、悪意を持った人たちの数は刑務所の外の方が、中よりもずっと多いのだ」）（2005. 8. 12)
＊ akra 〔形容詞〕 @〔刃物などが〕鋭い、よく切れる、鋭利な。A〔感覚に対して〕強烈な、きつい。B〔感覚が〕鋭い、鋭敏な。C〔表現・状況などが〕鋭い、厳しい。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'sharp' に相当します。下例では「その状態へ変わらせる」ことを示す接尾辞 '-ig' をつけ動詞とし、その過去形として使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'pika; tranĉa; kun tre maldika pinto aŭ rando; doloriga kiam ĝi forte tuŝas; kun gusto kiu kvazaŭ pikas la langon' です。昨日の ŝvebi の用例に続く文章です。
Alvenis la nokto: ambaŭ virinoj viglis, esperante, ke kiam li malsupros el sia kabineto Morrel venos por vidi ilin; sed ili aŭdis lin preterpasi ilian pordon, malpezigante siajn paŝojn, time ke oni vokos lin.
Ili akrigis la orelojn, li reeniris sian ĉambron kaj ŝlosis sian pordon de interne.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （夜になった。二人の女は、事務室からおりてくるモレル氏が、きっと自分たちのところへ来るだろうと思って起きていた（元気に動き回っていた）。だが、モレル氏は、呼びこまれることを恐れてのことだろう、足音を忍ばせて彼女たちの室の前を通って行ったのが聞こえた。彼女たちは耳を澄ました。モレル氏は（再び）自分の室に入って、なかから戸を閉ざした。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 10. 21.)
akra 〔形容詞〕 鋭利な；とがった；激しい、きつい；鋭い；辛らつな；からい。《「新選エス和」》 …訳語が沢山ありますね。重要単語です。英国語の 'sharp' に相当します。「正反対」を示す接頭辞 'mal-' をつけた 'malakra' は「鈍い」です。Baza E Radikaro では「とがった；切れる；大変に薄い、あるいは、とがった先端を持つ；それが強く触れると痛い；舌を刺すような味 (pika; tranĉa; kun tre maldika pinto aŭ rando; doloriga kiam ĝi forte tuŝas; gusto kiu kvazaŭ pikas la langon)」です。昨日の densa の用例に続く文章です。
Foje ŝi akre kaj seke ridegas, foje tiel ploras, ke ŝia koro kvazaŭ sangas.
… "Malsata ŝtono" （彼女は、ある時は、鋭く乾いた笑い声を立てたかと思うと、ある時は、彼女の心臓から血が流れだしているかのように激しく泣くのだった。）（2006. 5. 27.)
＊ akreo 〔名詞〕 エーカー。《「新選エス和」》 … メートル法の日本では覚えなくても良い単語？ PIV では、「以前の土地測定の際の単位（eksa unuo de termezurado)」です。現行の単位は「アール（aro)」です。昨日の tufo の用例につづく文章です。 "Kaj vi faras ĉion ĉi, por ke la paŝtejo estu pli bone en la venonta jaro, ĉu ne?" "Jes, ja," ŝi firme diris. "Ne necesas, ke vi diru ion. Estas bona agrokultivo erpi la kampojn, kaj Paĉjo ja estas bona agrokultivisto." "Mi ne deziris, ion diri, sed kiom da akreoj li farmas"" "Ĉirkaŭ kvincent. Ni havas Angusajn bovaĵajn brutojn, kaj ankaŭ ŝafojn." … el "Sur la bordo" （「そういったこと全てをあなたがたは、来年、もっと良い牧草地になるようにとされるのですね？」「そうですわ」と、彼女は強くいった。「それ以上何もおっしゃらないで。牧草地を馬鍬でならすのはすぐれた農耕法で、父はまさにすぐれた農耕者ですわ」「私は何も言うつもりはありませんが、お父さんは何エーカーほど面倒を見ておられるのですか？」「およそ500エーカーです。私どもはアングス種の牛と羊を飼っています」）（2004. 3. 19.)
＊ akselo 〔名詞〕 腋窩（えきか）、わきの下、翼腋、葉腋。《「新選エス和」》 … 身体の部分の名前です。覚えるしかないですね。昨日の larmo の用例に続く文章です。 Post tio li prenis la marioneton sub liaj akseloj, metis lin sur la plankon de la ĉambro, por lin marŝigi. La gamboj de Pinokjo estis rigidaj, ne povis moviĝi, tial Ĝepeto kondukis lin je lia mano, por instrui lin meti regule piedon post piedo. Kiam la gamboj de Pinokjo fleksiĝis, li komencis mem iri, eĉ kuri tra la ĉambro, fine li trovis la pordon, elsaltis sur la straton kaj tuj forkuris. … el "La aventuroj de Pinokjo" (それから、おじいさんは操り人形をわきの下にかかえて、歩かせようと部屋の床の上におきました。ピノキオの足はまだ固くて動かなかったので、ジェペットさんは人形の手をとって、順序よく一歩一歩足を出すことを教えました。足が動きやすくなると、ピノキオはひとりで歩きまじめ、部屋の中を走り回ったあげく、戸口を見つけ通りへ跳んで出てゆき、すぐに走り去ってしまいました。）（2003.12. 23)
＊ aktiva 〔形容詞〕 活動的な、積極的な、能動の、即効の、活動の、資産の、活発な。《「新選エス和」》 … ul-（人）をつけると「活動家」です。 Tabelo pri histrio: 1970 La aŭstria ŝtatprezidento Franz Jonas salutas la Universalan Kongreson en Vieno per alparolo en esperanto. Antaŭ la dua mondmilito li estis aktivulo en la loborista esperanto-movado. … el "Esperanto sen mitoj (dua eldono)" (歴史年表：1970年 オーストリアのフランツ・ヨナス大統領が、ウィーンの世界大会において歓迎の挨拶をエスペラントで行った。彼は、第二次世界大戦以前に労働者エスペラント運動の活動家であった。）（2003.9. 16)
＊ aktoro 〔名詞〕 俳優。《「新選エス和」》 f. = 転義。 … 英国語の 'actor' に相当します。エスペラントでは、〜i として「演技する」という動詞にすることができます。下例では、ĉef-（主・大を示す）をつけて「主役」としています。Baza E Radikaro では「演劇で（まるで他人になったかのように）役割を演ずる人（persono, kiu ludas rolon (kvazaŭ esti alia persono) en teatraĵo)
」です。昨日の girlando の用例に続く文章です。
Tiel ŝajnis al ĉiu, kiu vidis tion, kaj ankaŭ al la ĉefaktoro de ĉi tiu malgranda drameto. Estis vere malfacile trovi la kaŭzon -- kial ŝi unu tagon ĉagreniĝas, kial ŝi alian tagon verŝas abundan amon; kial ŝi unu tagon pligrandigas la porcion de fruktodonaco kaj kial ŝi tute haltigas la ĉiutagan fruktodonacon.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （それを見ていた者、皆には、そんな風に見えた。そして、この小さな演劇の主役の俳優にも。なぜ、彼女がある日には悩み、別の日には溢れるほどの愛を注ぐのか、その原因を知ることは本当に難しいことだった。なぜ、彼女がある日には果物の贈りものの割り当てを増やし、また、毎日の果物の贈りものを全く止めてしまう原因を。）（2004. 10. 6.)
＊ akurata 〔形容詞〕 時間厳守の、時間に正確な；遅れず素早い。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'punctual, prompt' に相当します。下例では「性質・状態」を示す接尾辞 '-ec' をつけ名詞として使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'kiu faras aferojn ĝustatempe, en la difinita tempo, je la difinita horo' です。先週末の meĥaniko の用例に続く文章です。
Ĉe tiu preskaŭ brutala atako, Morrel terure paliĝis.
- Sinjoro, li diris, ĝis nun, jam de pli ol dudek kvar jaroj mi ricevis la firmaon el la manoj de mia patro, kiu mem mastrumis ĝin dum tridek kvin jaroj, ĝis nun ĉiu bilo kun la subskribo Morrel kaj filoj estis prezentita ĉe la kaso kaj ricevis pagon.
- Jes, mi scias tion, respondis la Anglo, sed de honora homo al honora homo, sincere parolu, sinjoro, ĉu vi pagos ĉi tiujn kun la sama akurateco?
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （こうした、残酷ともいうべき切り出し方をされて、モレル氏の顔はおそろしいほど青ざめた。「わたしは、」と、彼は言った。「父からこの店をゆずられて二十四年あまり、それ以前に父も三十五年間店を張ってまいりましたが、今日まで、モレル父子の署名のある手形が会計に差出されて支払われなかったためしは一度もありませんでした。」「よく存じております。」とイギリス人は答えた。「しかし、男同士のお話です、打ち明けてのお話が願えませんか。あなたは従前どおり、きちんとこの手形をお支払いくださるおつもりですか？」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 7. 5.)
Per akutaj okuloj Bedel kontrolis la muron kaj la aparataron kape de la lito kaj kliniĝis por rigardi suben. Li rektigis sin kontraŭ la dorso de la seĝo, kunmetis la manoj antaŭ si, kaj kun aroganta esprimo daŭrigis, "Estas neeble, ke vi povus trovi pruvojn. Mi estas tro lerta." Li ridetaĉis. "Nu, konsidere, ke vi estas tiel senpova, kial mi ne instruu vin?" Li paŭzis. Olivero restis senmova.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （ベデルは鋭い眼差しで部屋の壁やらベッドの上部にある一連の装置やらを調べ、ベッドの下もかがみこんで点検した。椅子の背に体をまっずぐにして座り、自分の前に手を置いてから、威張った調子で話しを続けた。「あんたが証拠を見つけるなんてことは出来っこないよ。俺の方が数倍も上手なんだ」彼はあざ笑った。「そこでだ、あんたは全く役立たずなんだから、俺があんたに教えてやるってのも悪くないだろう？」彼はそこで間をおいた。オリヴァーはじっとして動かなかった。）（2009. 5. 8.)
＊ akuzi 〔動詞〕 [法律] 告訴する；罪を着せる；f. 非難する。《「新選エス和」》 f. = 転義。 …重要単語です。英国語の 'accuse', 'charge' に相当します。Baza E Radikaro では「ある事に関しある人が有罪だと言う（diri, ke iu kulpas pri io)」です。昨日の justa の用例に続く文章です。
Laŭleĝe oni akuzis Sasivusan je kelkaj punktoj, nome, ke li malhelpis policiston plenumi sian devon, ke li eniris boaton de la policestro sen permeso kaj lin batis, k.t.p. Oni laŭjure pruvis ĉion.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （法律に基づいて、サシヴサンはいくつかの罪で訴えられた。すなわち、彼は警官が勤めを果たすのを妨げたし、許しなしに警察署長の船に乗り込んだあげく、署長を殴った、などなど。その全てが法にのっとって証明された。）（2005. 8. 6)
＊ akvo 〔名詞〕 水。《「新選エス和」》 …重要単語です。カタカナ語の「アクアリウム」は「水族館」、「アクエリアス」は「水がめ座」です。Baza E Radikaro では「地球上に一番多い液体（Ｈ2Ｏ）；Ｈ2Ｏが沢山一緒にある場所 (la plej ofta likvo sur tero (H2O); loko kie estas multe da H2O kune)」です。昨日の flanko の用例に続く文章です。
Miaflanke ĉe la ŝtuparfino la akvo estis malprofunda kaj la ŝtonetaro sub la akvo estis klare videbla.
… "Malsata ŝtono" （私がいる側の階段の一番下のところでは川は浅くて、川底にある一面の小石をはっきり見ることが出来た。）（2005. 12. 2.)
＊ akvorado 〔名詞〕 水車。 … akvo（水）＋ rado（車輪）。漢字熟語と全く同じやり方！ Oni rimarkis, ke tie vivas infanoj, kiuj kutimas ludi eksterdome, kaj ne daŭris longe, ĝis ili trovis, kion ili bezonis. En printempe gaja akvoflueto batadis vico da akvoradetoj kun marteloj, kaj proksime al ili la knabo trovis ĉizilon. Sur du trestoj kuŝis duonpreta kanuo, kaj apud tiu li trovis faskon da ŝnureto. (そこには普段外で遊びたがる子ども達が住んでいる事がわかった。そして、彼らが必要としているものを見つけるのに時間はかからなかった。杵につながった一連の水車に、春の陽気な水の流れがそそいでいた。その近くに少年はノミを見つけた。ふたつの台の上に作りかけのカヌーがあり、彼はそのそばに一束の縄を見つけた）（2003.3. 30)
＊ akvumi 〔動詞〕 みずでわる。《「新選エス和」》 … akvo（水）＋ um（他の接尾語ではできない新語をつくる）。下例では「水をやる」。 Li volis scii ĉion pri ŝi, kaj ŝi rakontis al li pri sia vilaĝeto, kiu estis supre, en la monto, pri la malgranda ĝardeneto plena de diversaj floroj, kaj kiam ŝi akvumis ilin, ŝi parolis al ili pri li... Li diris al ŝi, ke aŭskultante ŝin li denove ekvidis ke li pense rigardas ŝian blankan dometon surverŝitan de sunradioj, ŝiajn vivajn florojn, kiuj aŭskuktas ŝin kaj partoprenas ŝian vivon Ŝi jam sciis, ke li estas blinda jam dum dek jaroj, kaj ŝi volis esti pli kaj pli bona al li, por ĝojigi lin. (彼は彼女の全てを知りたがった。そこで、彼女は、山の上のほうにある自分の小さな村のこと、花がいっぱい咲いている小さな庭のこと、彼女が花に水をやる時には花に話しかけること、彼のことを話してやっていることなどを彼に話した。彼は、彼女の話を聞きながら、日の光で輝いている彼女の白い小さな家や、彼女の話に耳を傾け、彼女と一緒に生活している生き生きした花のことを、自分も頭の中でふたたび見ているよ、と彼女に話した。彼女は、彼がもう十年来目が見えないことを知っていた。それで、彼女は彼を喜ばせるために、彼にさらに一段と良くしてあげようと思っていた）（2003.3. 31)
＊ alaŭdo 〔名詞〕 [鳥名] ひばり。《「新選エス和」》 … 知っておくべき単語ですね。Baza E Radikaro では「畑の上でほとんど動かないで飛びながら鳴く鳥（birdo, kiu kantas dum preskŭ senmova flugado super la kamopoj)」です。昨日の eĥo の用例に続く文章です。
"Pol, mi amas vin." Sub la silka robo, ŝiaj maltrankvilaj mamoj varmas kiel du bulketoj ĵus bakitaj. "Pol, mi amas vin." Amike kaŝas ilin du la vespero. Kiel du streĉitaj kordoj ests iliaj adoleskaj korpoj. Liaj kisoj superŝutas ŝiajn lipoj, brovojn, vangojn. El iliaj brustoj la koroj kvazaŭ forflugus kiel du alaŭdoj, sed ŝi peteme flustras: "Pol, ne nun, ne nun, poste, poste, morgaŭ..."
… 'Aŭtuna rendevuo' el "Mistera lumo" （＜ポル、愛してるわ＞絹のドレスの下で、焼きあがったばかりの二つのパンのように彼女の心もとない乳房は熱い。＜ポル、愛してるわ＞彼ら二人を夕闇が優しくつつんでいる。二人の思春期の体は二つの張りつめた弦のよう。彼のキッスは彼女のくちびる、まゆ、ほほに浴びせられる。心臓が彼らの胸からまるで二羽のひばりの様に飛んで行ってしまいそうなのだが、彼女は訴えるようにささやく。＜ポル、今はだめ、今はだめ。あとで、あとで、あしたよ...＞）（2004. 7. 16.)
＊ aleo 〔名詞〕 〔公園などの〕並木道；〔市街の〕並木通。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'garden walk; avenue' に相当します。下例では複数語尾がついています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'vojo inter arboj en ĝardeno aŭ parko' です。昨日の doti の用例に続く文章です。
- Nu, mia infano, li diris, klarigu. Kie ci trovis tiun monujon?
- En domo sur la aleoj de Meilhan, en la numero 15, sur la angulo de kameno de malriĉa ĉambreto sur la kvina etaĝo.
- Sed, ekkriis Morrel, tiu monujo ne apartenas al ci.
Juliino etendis al sia patro la leteron, kiun ŝi matene ricevis.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「（さて、）娘、わけを聞かせてくれ。」と、彼は言った。「この財布をどこで見つけてきたのだね？」「アレ・ド・メランの十五番地の家の六階、見すぼらしい小さな室の暖炉棚の隅です。」「では、この財布はお前のではないのだね。」と、モレル氏は叫んだ。ジュリーは、その朝受取った手紙を父親の前へ出した。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2012. 1. 12.)
＊ alia 〔形容詞〕 他の；もう一つの。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例では副詞語尾 '-e' をつけて「他のやり方で」という意味に変えています。'unu al la alia' あるいは 'unu la alian' という熟語が「おたがいに」という意味でよく使われます。Baza E Radikaro では「それでない；同じでない（ne tiu; ne sama)」です。昨日の aprobi の用例に続く文章です。
"La fera ĉeno ne mensogas kaj la libereco, kiun ni alie ĝuas ekster la malliberejo, nur trompas nin kaj kondukas nian vivon al danĝero."
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （「鉄の鎖は嘘はつかないし、刑務所の外で別のやり方で我々が享受する自由は、ただ我々を欺くだけで、我々の人生を危険へと導くのだ」）（2005. 8. 11)
＊ almenaŭ 〔副詞〕〔関連する語の直前に置く〕@〔数量を表わす語句に付いて〕少なくとも。A〔そのほかの語句とともに〕最悪の場合でも、とにかく。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'at least' に相当します。Baza E Radikaro では「それだけ、あるいは、それだけでなくさらにもう少し；より少ないことはなく (tiom aŭ ne nur tiom, sed pli; ne malpli ol)」です。昨日の konsoli の用例に続く文章です。
Poste li tamen almenaŭ unu fojon en la jaro vizitis la hejmon kaj tiam estis festo por la patra koro. Sed dum la lastaj du jaroj li ne estis hejme. Li ne ofte skribis al la patro, unu fojon aŭ du en ĉiu jaro. Li ne ŝatis uzi plumon.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （その後、しかしながら、彼は少なくとも年に一度は家を訪れたが、そのときは父親の心はお祭のように浮き立った。だが、この二年間は彼は家へ帰って来なかった。毎年一度か二度ぐらいで、彼はめったに父親に手紙を書かなかった。ペンを手にすることが彼は好きではなかった。）（2008. 2. 29.)
＊ almozo 〔名詞〕 施し物。《「新選エス和」》 …重要単語です。下例のように 'peti（請う）' と相性の良い単語で、'almozpeti（物乞いをする）' と一語にすることもあります。Baza E Radikaro では意味がもっと具体的で「貧しい人に同情して与えるお金 (mono, kiun oni donas al malriĉulo pro kompato)」です。サシヴサンとギリバーラのお話は今回で終わりです。明日からは、同じタゴールによるこの短編集の表題作、"Malsata ŝtono"を例文とします。ご期待ください。昨日の bona の用例に続く文章です。
Tiuj vaiŝnavokantistoj dume aperis antaŭ la pordo por peti almozon kaj ili ree kaj ree kantis la saman kanton: "Ho, vi venu, vi revenu." Oktobro, 1895.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （そうこうしてるうちに、あのヴィシヌ教派の歌い手たちが物乞いをしようと門口に現れた。彼らは何度も何度も繰り返し、同じ歌を歌っていた：「ああ、あなた、帰って。あなた、帰って来て」）（2005. 10. 21.)
＊ alta 〔形容詞〕 @（１）〔背が〕高い。（２）〔数量を表す副詞句を伴って〕…の高さがある。（３）高いところにある。A（１）〔度合いが〕高い、高度の。A [音楽] 高い。B（１）位の高い；高級の；高貴な。（２）崇高な。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'high, tall' に相当します。下例では副詞の語尾に変えています。Baza E Radikaro では「（下から上までの）垂直方向の（大きな）サイズ；地上（あるいは何か別の物の上）にあってその距離が大きい；尊敬に値するような；（位あるいは地位が低い者に対して）命令することが出来る （(kun granda) mezuro vertikale (de malsupro ĝis supro); je granda distanco super la tero (aŭ super io alia); respektinda; povanta ordoni (al iu mapli alta laŭ rango aŭ pozicio))」です。昨日の instali の用例に続く文章です。
Li demandis al si, kion pensos liaj kolegoj. Kion pensos ankaŭ la amikoj en la ĉirkaŭa kamparo, kies respekton li alte taksas? Rompi al si la kokson, tion laŭdire faras maljunulinoj. Li ne sentis sin maljunulo, malgraŭ sia baldaŭa emeritiĝo. Li kaj Silvia neniam havis infanojn; kaj tion li, kiel ŝi, bedaŭris. Tamen ne necesas la ĉeesto de juna familio, por ke oni tenu sin vigla, kaj fizike kaj mense. Frapis lin maltrankviliga penso: ĉu mi plene regajnos mian movkapablon?
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （彼は彼の同僚が自分のことをどう考えるだろうかと自問した。周辺の農場にいる友人達から受ける尊敬の念を彼は大事にしているのだが、彼らも彼のことをどう思うだろうか。自分の腰の骨を折るなんて、そんなのはいわゆるお婆さんたちがすることだ。たとえもうすぐ定年だとはいえ、彼は自分を老人とは思っていなかった。彼とシルビアの間には子供がいなかった。そのことを彼女と同様に彼も残念に思っていた。しかし、肉体的にも、そして、精神的にも自分の元気を保つのに若い世代の同居は必要ではない。彼を不安がらせる思いが頭に浮かんだｰｰ俺は元通り完璧に動けるようになるのだろうか？）（2009. 2. 7.)
＊ alternativo 〔名詞〕 @二者択一、あれかこれか、〔二つのうちのどちらかを〕選択すること。A〔二つの〕選択肢〔の一方〕；取りうる道、代わるべき手段、別の可能性。B [政治] 対案、オルターナティブ。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'alternative' に相当します。Baza E Radikaro では「二つの事柄、行動、提案、決断から選ぶ必要性、可能性 （eblo aŭ neceso, elekti inter du aferoj, ag-manieroj, proponoj, decidoj,...)」です。昨日の sledo の用例に続く文章です。
"Eble ni povos sendi informojn per radio? Vi havas sendilon?"
"Jes, sed jam de longe ĝi ne funkcias. Vi devos resti la tutan vintron, ĉar estas neniu alternativo. Do, estu trankvila. Ĉu vi povas ludi ŝakon?"
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「おそらく無線で知らせを送ることが出来ると思うけど。あなたは無線機をお持ちですか？」「ああ、だけどずっと前からそいつはもう動かないんだ。ほかに選択肢がないんだから、あんたは冬が終わるまでここにいなくちゃならん。だから、悩まないがいいよ。あんたはチェスが出来るかい？」）（2010. 5. 27.)
＊ aludi 〔動詞〕 (ion, pri/al io, ke) @暗に言及する、間接的に触れる、暗示する。Aそれとなく知らせる、におわす。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'refer to, allude' に相当します。Baza E Radikaro では「そのことについて話すのではなく、そのことを考えさせる何かについて話す (paroli ne pri tio, sed pri io, kio pensigas pri tio)」です。昨日の periodo の用例に続く文章です。
Kun granda scivolo pri la aludo farita de Nevins, mi rapidis al la hotelo. Fidela al la tradicia brita akurateco, Nevins jam estis en la stardrinkejo, okupante sian kutiman lokon ĉe la bufedo.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （ネヴィンスがほのめかしたことに大いに好奇心をかきたてられ、私はホテルへと急いだ。英国人の時間に対する伝統的な几帳面さに忠実なネヴィンスはすでにスタンドバーにいて、カウンターのいつもの自分の場所に陣取っていた。）（2006. 12. 9.)
＊ alumeto 〔名詞〕マッチ。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'match' に相当します。『マッチ売りの少女』は 'Knabineto kun alumetoj' だそうです。Baza E Radikaro では「火を点けるための小さい棒 (bastoneto por fajrigi)」です。昨日の koko の用例に続く文章です。
"Ek al la kuirado, Paul!" mi diris. "Ni ĉiuj estas malsataj kiel lupoj." Cunningham, ŝvitante kaj sakrante, staris super la petrolfornelo, fingrumante ĝin kaj frotflamigante unu alumeton post alia, senrezulte.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「さあ、料理を作ってくれ、ポール」と、私が言った。「俺たちは皆オオカミのように腹がへっているんだ」 カニンガムは、汗をかき悪態をつきながら、石油コンロの上に身をかがめ、指でコンロを操作しつつマッチを次から次へと擦ったが、なかなか火がつかなかった。）（2007. 4. 11.)
＊ ami 〔動詞〕 @ (iun) ＜人を＞愛している、好きである。A (iun) ＜人を＞恋している。B (ion, -i, ke -u) ＜物事を＞愛好している、好きである。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'love' に相当します。下例では「性癖・傾向」を示す接尾辞 '-em' をつけて副詞として使っています。Baza E Radikaro では「大好き；人／物に対し心からの思いを抱く （tre ŝati; havi plej korajn sentojn por iu/io)」です。昨日の ĵaŭdo の用例に続く文章です。
Ŝi ameme ĉirkaŭbrakis lin kaj li ne tre fervore sekvis tiun ekzemplon.
”Ho, vi ne tre forte tenas min, Bart! Pli! Vi povas pli bone fari! Ĉirkaŭpremu min forte!"
Obeeme li tion faris, sed li tro embarasiĝis, por streĉi sian forton.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼女は愛情を込めて彼を抱擁したが、彼の方はその模範にならうのに一生懸命だったとは言いがたかった。「あら、あなたの抱き方は足りないわ、バート! もっと強く! もっとうまく出来るはずよ！ 強く抱きしめて！」彼女の言いなりに彼はそうしたが、とてもとまっどっていたのでなかなか力を込められなかった。）（2010. 1. 23.)
＊ amara 〔形容詞〕@〔味が〕苦い、= maldolĉa. Aきびしい、つらい、ひどい。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'bitter' に相当します。下例では語尾を '-e' に変え副詞にしています。Baza E Radikaro では「（胆汁あるいは砂糖なしのココアのように）苦い （maldolĉa (kiel galo aŭ kiel sensukera kakao)」です。昨日の aŭto の用例に続く文章です。
"Eniru!" amare ordonis Raffaele, funkciigante la startigilon. Tuj post la ekiro, Cunningham montris sangantan manon al s-ino Feldman. "Mi tranĉvundis ĝin, kiam mi forprenis la vitropecojn de la rompita reflektoro. Ĉu vi povas bandaĝi ĝin?" "Kovru ĝin per via poŝtuko," ŝi diris apatie. "Kiam ni atingos la kampadejon, vi povos desinfekti ĝin."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「乗れよ！」と、スターターを回しながらラファエルが厳しい声で命令した。出発するとすぐ、カニンガムは血が流れている手をフェルドマン夫人に見せた。「割れたバックミラーからガラスの破片を取るときに切ってしまったんだ。包帯してくれるかい？」「あなたのハンカチを巻いておいたらいいわ」と、彼女は無関心な口調で言った。「キャンプ場へついたら、消毒できるでしょう」）（2007. 3. 29.)
＊ amaso 〔名詞〕@多数、大量の集まり。A一般大衆、庶民。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'pile, heap; mass; crowd' に相当します。Baza E Radikaro では「集めた大量のもの (granda kvanto kune)」です。昨日の miraklo の用例に続く文章です。
Amaso da vizitantoj nun ariĝis antaŭ la verkoj de Velazquez, do mi decidis serĉi pli trankvilan lokon. Dum mi pasis tra apudaj salonoj, kaptis mian atenton la du famaj pentraĵoj de Goya, La Maja Vestida kaj La Maja Desnuda.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （ヴェラスケスの作品の前に、今や、たくさんの訪問者が集まってきたので、私はもっと静かな場所を探すことに決めた。隣接しているサロンを通り抜けていた時にゴヤのあの二つの有名な絵画、「着衣のマハ」と「裸のマハ」が私の目にとまった。）（2007. 11. 8.)
＊ ambaŭ 〔形容詞・副詞・代名詞〕 両方；二つとも。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語では 'both' です。下例は形容詞として使われている例ですが、この場合、複数語尾はつけ（られ）ないのですね。Baza E Radikaro では「その二つ；それら二つ（la du; tiuj du)」です。昨日の ĉasi の用例に続く文章です。
Akvumita kamparo ĉe ambaŭ flankoj de la vojo estis dense verda pro kreskaĵo kaj aspektis belege pro nubombro kaj sunradioj.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （道の両側には、水をたたえた水田が植えられたもののせいで深い緑色をしていた。そして、雲の影と太陽の光のおかげでとても美しかった。）（2005. 8. 30)
Villefort tremetis je la penso pri tiu malliberulo, malbenanta lin en la silento kaj obskuro; sed li iris tro antaŭen por povi retropaŝi: Dantés devis esti dispistita per la radodentoj de lia ambicio.
- Mi atendas, sinjoro, diris la ŝipekipisto sidanta en la fotelo de Villefort kun plumo enmane.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （ヴィルフォールは、その囚人が、沈黙と暗黒のなかで、自分を呪っているであろうことを考えてぞっとした。だが、ここまで踏みこんだいまとなって、引きさがるわけにもいかなかった。ダンテスは、まさに彼の野心の歯車にかまれ、押し砕かれようとしているのだった。「お待ち申しております。」と、船主は、ヴィルフォールの椅子に腰をかけ、手にペンを持ちながら言った。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 4. 22.)
＊ ambulanco 〔名詞〕 @救急車；病院船；救急航空機〔ヘリコプター〕A野戦病院；救護施設。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'ambulance; field-hospital' に相当します。下例では目的格（対格）の語尾がついています。Baza E Radikaro では「怪我をした人や病人を病院へ運ぶための車；移動可能な（軍隊の）治療所 （aŭto por alporti vunditon aŭ malsanulon al hospitalo; movebla (armea) kuracejo)」です。先週末の parko の用例に続く文章です。
La deĵoranto, aŭdinte la bruon, venis kure. Li provis helpi la inspektoron leviĝi, sed tiu eligis sufokitan "Ne!" Anhelante, li pene daŭrigis, "Mi timas, ke mi faris al mi gravan difekton. Bonvolu iri voki ambulancon!" Tion dirinte, li svenis. ＜＜＜＜＜＞＞＞＞＞ Kiam revenis al li la konscio, li trovis sin sur rulbrankardo, kiun grizuniformita flegistino ŝovantis el operaciejo. Staris en la koridoro lia edzino.
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （当直が騒音を聞きつけた走ってやって来た。彼は警視を立たせようと手をのべたが、警視は苦しそうな声で「だめだ！」と言い、あえぎながら彼は「どうも怪我はひどそうだ。救急車を呼びに行ってくれ！」とやっとのことで口にした。そう言ったあと彼は気を失った。 ＜＜＜＞＞＞ 意識が戻った時、彼は自分が灰色のユニホームを着た看護婦が手術室から運び出している移動用の担架の上にいるのが分かった。廊下に彼の妻が立っていた。）（2009. 2. 3.)
＊ amelumi 〔合成語・動詞〕 のりをつける。 … amelo（澱粉製ののり）＋ -um-（語根の意味に関し、他の接尾語では表せない意味をしめす）。下例では amelita でも良さそうです。 Li ekpremis la butonon de la surporda sonorileto akurate je la sepa. Li surhavis malhelajn vestaĵojn, amelumitan ĉemizon kaj tenis bukedon da diantoj en sia mano. Manjo ruĝiĝis, kiam ŝi ekvidis lin, eĉ preskaŭ svenis. Jen la tago jam de longe atendita! Ŝi bedaŭris esti tiel nesolena en sia ĉiutaga, blua robo, sed kiu estus konjektinta, ke ... … el "La dorsosako de panjo Rut'" (彼は正確に7時にドアの上にあるベルを押した。彼は黒い服にのりのきいたシャツを着こみ、手にはセキチクの花束を持っていた。マーニョは彼を見たとたん赤くなって、ほとんど気を失いそうになった。とうとう長いあいだ待っていた日が来たのだ！ 彼女はきちっとした服でなく普段の青い服をきていたことを残念に思った。でも、誰がこんなことが起きるなんて考えることができただろうか）（2003.4. 21)
＊ amiko 〔名詞〕 友；味方。《「新選エス和」》 …重要単語です。正反対を示す接頭辞 'mal-' をつけた 'malamiko' は「敵」ですね。Baza E Radikaro では「好かれ、大切な人（ŝatata, kara homo)」です。先週末の veturi の用例に続く文章です。
Ho, kruela amiko, revenu
Kompatinda kara mia, revenu
Ho, ploranta belulo, vi revenu.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （おお、残酷な友よ、帰って来て／かわいそうな人、大切な私の、帰って来て／おお、泣いている美しい人、あなた、帰って来て）（2005. 9. 6)
＊ amplekso 〔名詞〕 @〔空間・容量の〕大きさ、広さ、余裕；広がり、幅。A〔内容の〕大きさ、広がり、規模。B [思想] 外延。C [数学] （統計）範囲；面積。D [音楽] 音域[幅]、声域[幅]〔最高音と最低音の差〕。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'extent, range' に相当します。下例では対格語尾をつけています。Baza E Radikaro では 'kiom granda (en ĉiuj dimensioj) io estas' です。昨日の vigla の用例に続く文章です。
La lastan frazon li kriegis kaj akompanis ĝin per pugnobato sur la tablon, kiu faligis du-tri figurojn. Li restarigis ilin.
Tri horoj pasis -- tri horoj da mizero por la esploristo, kiu nur bedaŭris, ke li ne posedas duoble pli grandan amplekson, por korpe rezisti la frenezan sintenon de la pelĉasisto.
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （その最後の言葉を彼は大声で叫んだ。そして叫びながら同時に拳骨でテーブルをたたいたので、駒が二つ、三つ倒れた。彼はそれらを立てなおした。三時間がたった--探検家にとっては三時間の惨めな思いだった。彼はその獣を追う猟師の気狂いじみた態度に体力で抵抗できる、二倍の体の大きさでないことだけが残念だった。）（2010. 11. 19.)
＊ amuleto 〔名詞〕 お守り札。《「新選エス和」》 … 覚えておくとよい単語ですね。 Poste ili ĉiuj kisis kaj gratulis min. Mi efektive komencis senti min iom keil novedzinon, precipe ĉar ili tiel evidente opiniis, ke mi ricevis grandan bonŝancon. Jukunda pruntis al mi brakringon kaj Eŭtikia kun signifoplena rideto enmanigis al mi malgrandan amuleton. Mi rigardis ĝin kun ioma surprizo. … el "La ŝtona urbo" (そのあと、皆は私にキッスをし、おめでとうと言ってくれた。実際、私は少しばかり新婦のような気分になってきていた、というのも、彼らがあからさまに私が大幸運を射止めたととりたてて言うので。ユクンダは、私に腕輪を貸してくれたし、エウティキアは、訳ありげな微笑を浮かべて私の手に小さなお守りを握らせた。私はそれを見てちょっとばかりびっくりした。）（2003.7. 13)
＊ analizi 〔動詞〕 (ion) @分析する。A [数学] [気象] 解析する。B [物理学] [化学] 分析する。C [言語学] ＜文を＞分解する、分析する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'analyse' に相当します。下例では名詞として使っています。昨日の krado の用例に続く文章です。
"Kompreneble, homaj voĉoj dronis en tiu bruego. Sed post profunda analizo de la ondolongoj de pigmentoj, la sorbindicoj de oleoj kaj la reflekt- kaj refraktproprecoj de vernisoj, ni sukcesis modifi nian aparaton por elimini la ĝenajn fonbruojn kaj ricevi nur la sonojn rilatantajn al la pentrado mem."
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （「当然、人の声はその大騒音に飲み込まれてしまいました。でも、色素の波長や油剤の吸収指数、ワニスの反射性能や屈折性能などを詳しく調べることで、私たちは周囲の困った騒音を取りのぞくために私たちの装置を調整し、ただ絵を描く作業だけに関係した音を受信することに成功しました」）（2007. 10. 18.)
＊ angino 〔名詞〕 アンギーナ。《「新選エス和」》 … 広辞苑を見ますと、...特に、扁桃腺炎、また、狭心症、とあります。 …Kuracisto diris, ke li suferas de angino. Sekve de tio, li ne povas iri al la lernejo dum la lasta semajno antaŭ la someraj ferioj. Tio tamen ne ĉagrenas lin. Tiu lasta lerneja samajno ĉiuokaze ŝajnas al li "simple troa". La lernejo vere ne estas lia plej granda plezuro. Amason da aferoj li ŝatas pli ol lernejon, li facile povus fari pri tio liston: Futbalon, rokmuzikon, bildstriajn rakontojn, hamburgerojn, televidon, slaloman skiadon kaj glitadon per skitabulo (vintre, kompreneble). Sed nun, en la lito, al kio utilus tia listo? La sola per kio li nun povas amuzi sin estas bildstrioj. … el "Mistero ĉe nigra maro" (お医者さんは、扁桃腺炎だと言いました。だから、彼は、夏休み前の一週間、学校へ行くことが出来ません。しかし、そんなことは彼は少しも気にしません。その最後の週は、どっちみち、彼には「単に、余計なもの」に思えましたから。彼は、学校が特に大好きというわけではありませんでした。彼には、学校よりも、もっとたくさん好きなことがあり、そのリストを易々と作ることが出来ます。サッカー、ロック・ミュージック、漫画、ハンバーガー、テレビ、スラローム、スキー板での滑走（もちろん、冬には、ですが）。でも、今は、ベッドに寝ていなければならないのですから、そんなリストは何の役にも立ちません。唯一、今、楽しめるのは、漫画です。）（2003.6. 17)
＊ anglo 〔名詞〕 [地理] イングランド人、イギリス人：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'Englishman' に相当します。下例の最初は形容詞語尾をつけ「イングランド（人）の、イギリス（人）の」としたもの。2番目の例は「容器・果樹・国などを示す」接尾辞 '-uj' をつけ「イングランド、イギリス」としています。固有名詞ですから大文字ではじめます。昨日の dolĉa の用例に続く文章です。
Mi eĉ trovis en iu revuo tre interesan longan artikolon pri angla fantoma kastelo kaj komencis legi pri okazintaĵoj, kiuj laŭ la artikolo mirigis Anglujon antaŭ kelkaj jardekoj.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （英国にある、幽霊が出没するというお城についての大変興味深い長文の記事を、私はある雑誌の中に見つけさえした。そして、その記事によれば数十年前に英国を驚かせたというのだが、その出来事を私は読み始めた。）（2006. 9. 22.)
＊ angulo 〔名詞〕 @ [数学] 角、角度。A〔部屋などの〕隅、片隅、コーナー；《転義》隅、隅っこ、辺地。B〔道路の〕曲がり角、街角。C〔新聞・雑誌などで特定の〕欄、コーナー。D〔デパートなどの〕特設売り場。E〔目・口・衣服などの〕端。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'angle; corner' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'spaco inter du sin tuŝantaj linioj aŭ muroj (>, <)' です。昨日の sceno の用例に続く文章です。
- Sed ĉu vi ne vidis, ke mi devas esti sola? diris Juliino.
- Ja sola vi estos, respondis la junulo, sed mi atendos vin ĉe la angulo de la strato de la Muzeo; kaj se vi tro malfruos kaj donos al mi ian maltrankvilon, tiam mi iros tien por retrovi vin, kaj mi certigas tion al vi, ve al tiuj, pri kiuj vi dirus al mi, ke vi plendas pri ili!
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「だって、一人でなくてはいけないと書いてあるじゃなくて？」と、ジュリーが言った。「（まさに）一人でおいでになることになるのです。」と青年は答えた。「私はミュゼー町の角でお待ちしています。そして、お帰りが遅くなって気がかりになってきたら、後から行ってみることにします（あなたを探しに行きます）。お引受けします（必ず保証します）。お苦しめするようなやつ（ら）がいたら、片っ端からこっぴどい目に会わせてやります（奴らに災いあれ）！」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。『モンテ・クリスト伯』第30章 九月五日。）（2011. 11. 16.)
angulo 〔名詞〕 かど： p. f. すみ；[数学・物理学] 角； f. 観点。《「新選エス和」》 p. = 本義。f. = 転義。 … 重要単語です。英国語の 'angle' と 'corner' の二つの意味を持っています。Baza E Radikaro では「二つの交わる直線，あるいは、壁が作る空間（＞、＜）（spaco inter du sin tuŝantaj linioj aŭ muroj (>, <))」です。昨日の oleo の用例に続く文章です。
Giribala estis malbeninta la dikan libron kun nigra kovraĵo kaj ŝia malbeno ekfruktis. La libro ne atentita kaj forgesita estis formetita al malluma angulo de la ĉambro.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （ギリバーラは黒い表紙の分厚い本をのろっていた。そして、そののろいは実を結んだ。その気にもかけられず、忘れ去られた本は部屋の薄暗い隅っこに置きっ放しになっていた。）（2005. 3. 4.)
＊ anĝelo 〔名詞〕 p. f. 天使。《「新選エス和」》 p. = 本義。f. = 転義。 …重要単語です。カタカナ語の「エンジェル」に相当しますが、エスペラントの名詞形は '-o' をつけますから「アンジェーロ」です。下例では '-in（女性を示す）' と、複数の語尾 '-j' がついています。Baza E Radikaro では「超自然の（善良な）存在者、あるいは、存在物；神から送られた者；とても大切な人、あるいは、女性（supernatura (bona) estulo aŭ estaĵo; sendito de dio; karegul(in)o)」です。昨日の movi の用例に続く文章です。
Bordbariloj de vilaĝaj hejmoj, bambuo kaj mangoĝardeno montriĝis proksime de la akvo -- kvazaŭ la anĝelinoj bone akvumis la kreskaĵojn de Bengalujo.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （村の家々や竹林、マンゴ畑にある柵は水がすぐ近くまできていることを示していた―まるで女神たちがベンガルの植物に水をどっさり与えたかのようだった。）（2005. 6. 16)
＊ ankaŭ 〔副詞〕＜関連する語の直前に置く＞…もまた。{注意：英語などの影響で「私も」を Mi ankaŭ. という語順にするのは避け、Ankaŭ mi. とすべきである} 《「エスペラント日本語辞典」》 …Aランクの単語です。英国語の 'also, too' に相当します。Baza E Radikaro では「付け加えて [その人/物ばかりでなく、別のあの人/物も] (aldone [ne nur tiu/tio, sed ankaŭ tiu/tio alia])」です。先週末の fari の用例に続く文章です。
Raffaele proponis, ke ankaŭ ni enlitiĝu, kaj John estingis la lampojn. Antaŭ ol ni iris en nian kabanon, John klarigis, ke tiu leono vizitis la kampadejon ekde ĝia starigo ĉiuvespere je la sama horo.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （ラファエルが私たちも寝ようと言い、ジョンがランプの灯りを消した。私たちが小屋へ入る前に、あのライオンはこのキャンプ地をその設立当時からずっと毎晩同じ時間に訪れるのだ、とジョンが明かしてくれた。）（2007. 7. 3.)
＊ ankoraŭ 〔副詞〕 @まだ、いまだに：Aさらに、もっと：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要な副詞です。英国語の 'still, yet' に相当します。下例のように否定詞を伴うと「まだ〜ない」となります。Baza E Radikaro では「以前もそうでなかったが、今もそうでない；それだけでなく、もっと沢山（ne nur antaŭe, sed ankaŭ nun; ne nur tiom, sed eĉ pli da)」です。昨日の vana の用例に続く文章です。
La kurtenoj estis tiritaj antaŭ la fenestron, neniu povis rigardi en la kabanon, la lampo estis lumigita; mi fakte ankoraŭ ne komprenis, ke mi devas ion timi.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （窓にはカーテンが引かれていて、誰も小屋の中をのぞくことは出来なかった。ランプはともされていた。私は何かを恐れなければならないということが、まだ本当に分かっていなかった。）（2006. 9. 30.)
Danke al tiu forofero, ĉio ankoraŭ ĉifoje okazis je la plej granda honoro de la firmao Morrel; sed la kaso restis tute malplena. La kredito timigita de la onidiroj, retiriĝis kun sia kutima egoismo, kaj por fronti la centmil frankojn repagendajn la 15-an de la nuna monato al S-ro de Boville, kaj la aliajn centmil frankojn, kiuj estos pagotaj la postan monaton, S-ro Morrel havis fakte kiel nuran esperon la revenon de la Faraono, pri kies alveno eksciigis ŝipo, kiu samtempe elankriĝis kaj senprobleme revenis enhavenen.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （こうした犠牲を払うことによって、今度もまたモレル商会の名声は傷つけられずに済んだのだった。だが、金庫の中はまったくの空だった。信用は本来利己的なものであることから、世上の噂におびえると同時に、たちまち引いていってしまった。そして、今月の十五日にボヴィル氏に返さなければならない十万フランと、来月の十五日が支払期限になっている十万ふらんとのかたをつけるてめには、モレル氏は、ファラオン号の帰りを待つ以外、なんのあてもないのだった。そして、ファラオン号が帰航の途についたことは、同時に出発して無事に帰ってきた船によって知らされていた。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 6. 14.)
＊ ankro 〔名詞〕 [海] アンカー；[建] つなぎ金物；いかり飾；[機] アンクル。《「新選エス和」》 … 下例では -ejo（場所を示す接尾語）がついています。PIV にある ankro の第一義は以下の通りです「Peza fera ilo konsistanta el longa trunko kun transversa stango (la ŝtoko) je unu fino kaj du aŭ pluraj ŝpatoj je la alia, kaj servanta por fiksi ŝipon, eniĝante en la fundon de maro, rivero kaj similaj, aŭ por fiksi balonon, eniĝante en la grundon」です。「錨、錘（おもり）」を、お考えください。先日の peni の用例につづく文章です。 "Bedaŭrinde," li diris. "Tamen, tiel estas." Li fermis la pordon, tiel enfermante multajn sentimentalajn esperojn. "Mi opinias, ke mi devos reiri al la ŝipo por eltrovi, ĉu ĝi sinkis ĉe la ankrejo. Ĉu vi scias, kiam foriros la trajno?" "Ne, sed vi povos telefoni al la stacidomo por eltrovi. Ĉu vi ne opinias, ke vi povas resti pluan tagon?" "Mi tre deziras, kara, sed pli bone ne. Estos granda amaso da dokumentoj sur mia skribotablo bezonanta mian atenton."
… el "Sur la bordo" （「つらいことですね」と、艦長はいった。「でも、しかたがないですね」彼は、いろいろな思いを閉じ込めるように、（物置部屋の）戸を閉めた。「私は、艦が投錨地で沈んでしまっていないかを見に、戻らなければいけないと思います。汽車がいつ出るかご存知ですか？」「いいえ。でも、駅へ電話をかけて聞けますわ。もう一日お泊りになるというのは、どうでしょう？」「是非そうしたいのですが、モイラさん、でも、やめた方がよさそうです。私が目を通さなければならない書類が、机の上に山積みになっているでしょうから」）（2004. 5. 11.)
＊ anonci 〔動詞〕 (ion, ke) @〔広く一般的に〕告知する、公告する。A〔anonci sin の形で〕（自ら）申し出る。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'announce; give notice of; advertise' に相当します。下例では未来時制の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「何かが起きるだろうと言う（diri, ke io okazos)」です。昨日の gusto の用例に続く文章です。
Ne, mi ne plu volis legi pri fantomoj, mi nur atendis, kiam mia speciala propra privata fantomo aŭ supernaturulo sin anoncos trian fojon kaj sin prezentos al mi...
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （いやだ。私はもうこれ以上幽霊について読みたくはない。私は、私ので、私だけに特別で、私が占有する幽霊あるいは超自然体が三度目にしてやっと名乗り出て、私に自己紹介してくれるのを、ただ、待っていた。）（2006. 11. 3.)
＊ antaŭ 〔前置詞〕@〔場所〕(1) 〔主格の名詞を伴って〕…の前に・で・の。(2) 〔対格の名詞を伴って〕…の前へ。(3) 〔抽象的な状況〕…を前に。A〔時間〕(1) 〔できごとを伴って〕…より前に・の；…以前に・の。(2) 〔時間の長さを伴って〕…だけ前に・の。(3) 〔ol を伴って〕《従属接続詞》…するより前に。B〔格付け〕…の上に・で・の。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'before; in front of' に相当します。Baza E Radikaro では「より早い時間に；より近い場所に；序列で早い方 (en tempo pli frua; en loko pli proksima; pli frue en vico)」です。昨日の patrono の用例に続く文章です。
Mi alpaŝis antaŭ la pentraĵo de la vestita virino kaj, preminte la ekirigan ŝaltilon, mi agordis la aparaton. Baldaŭ ĉirkaŭis min la varmaj kaj parfumitaj odoroj de buduaro.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （私は着衣の女性の絵の前に歩いていった。そして、起動スイッチを押し、装置を同調させた。間もなく女性の私室特有の暖かい香水の香りが私の周りに漂ってきた。）（2007. 11. 15.)
"Mi vidas, ke ja estas helpemaj miaj kolegoj." Li paŭzis. "Interesus min ĵeti rigardon sur la fotojn." "Tion mi anticipis. Jen!" Li tiris el poŝo tri kolorajn printaĵojn kaj transdonis. Olivero studis ilin laŭvice. Tuj aperis en lia vizaĝo interesego. "Mi konas ŝin," li ekkriis. "Sed ne estas ŝia nomo Laŭra Braŭn. Ŝi estas f-ino Laŭra Denton. Kaj ŝi ja loĝas..." -- li skuetis la kapon -- "loĝis ĉi tie."
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （「実際、私の同僚たちは世話好きだということは私はよく分かるよ」彼は少し間をおいた。「その写真をちょっと見たいと思うのだが」「そうおっしゃると思ってましたよ。ほらこれです」彼はポケットから三枚のカラー写真を引っぱり出して手渡した。オリヴァーはそれらを順に調べた。たちまち彼は興味津々という顔つきになった。「私は彼女を知っているよ」と、彼は声を上げた。「でも、彼女の名前はローラ・ブラウンではないよ。彼女はローラ・デントン嬢さ。そして、彼女はまさにここに住んでいる...」--彼は首をちょっと横に振った。「ここに住んでいたんだ」）（2009. 2. 26.)
＊ antikva 〔形容詞〕 古代の；古風な。《「新選エス和」》 … 日常生活でもっと頻繁に使ってみたい単語です。Baza E Radikaro では「ずっと以前に存在したが、今はもう存在していない；大変古い（ekzistinta antaŭ longa tempo kaj ne plu ekzistanta; tre malnova)」です。蛇足ですが、下例では日本語には訳せない複数語尾の -j が、重要な役目を果たしています。先週末の arĥivo の用例につづく文章です。
-- Mi troviĝis en antikva marborda urbeto de mia lando. Post pluva mateno subite disiĝis la nuboj kaj, eĉ antaŭ ol mi ekvidis la sunon, ĉielarkoj apreis sur la ĉielo. Mi diris "ĉielarkoj", ĉar ne estis unu sed du. Unu super la alia. La pli malgranda estis klara, kun koloroj tre intensaj. Unu el ĝiaj flankoj ripozis sur la antikvaj tegmentoj de la domaro, dum la alia dronis en la maron. Ĝi aspektis kvazaŭ simbolo esprimanta la ligon inter la urbo kaj la maro. Kaj la ĉielarko pravis. Dum multaj jarcentoj la loĝantoj de la urbo estis navigistoj, fiŝkaptistoj, piratoj, markomercistoj kaj maristoj sur ĉiuspecaj ŝipoj.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （「私が私の国の海岸沿いの古都にいたときのことだ。朝がた降った雨のあと、突然雲が切れ、私が日が射してくるのを見る前に、早くも虹たちが空に現れたのさ。私が「虹たち」と言ったのは、一つでなく二つあったからさ。一つの虹の上に別のがもう一つ。小さい方のがはっきりしていて、色がとても鮮やかだった。二つの虹の一方の端は、集落の古びた屋根の上にかかっていて、もう一方は、海の中へと沈んでいたんだ。それは、まるで、その町と海とのつながりを象徴しているシンボルのようだった。まさに、天の橋だったのだ。何世紀もの間、その町の住民はいろんな船にのって航海士だったり、漁師や、海賊や、海上での商人や、水夫だったりしたのさ。）（2004. 6. 1.)
＊ aparato 〔名詞〕@器具、用具、装置、設備。A [コンピュータ] 装置、機構、デバイス。B [政治] 〔特定目的のための〕組織、機構。C [言語学] 文書批判の研究資料一式。D [医学] 器官。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'apparatus' に相当します。'p' がダブったりして覚えるの大変ですね。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「道具で、大きさや複雑さに程度の差がある (pli-malpli granda, pli-malpli komplika ilo)」です。昨日の leĝo の用例に続く文章です。
Prof. Cifuentes malŝaltis la aparaton por ekspliki al mi siajn teoriojn pri la interpretado de artverkoj, kvazaŭ mi estus unu el liaj studentoj en la altlernejo.
… "Posttagmezo en El Prado" el "Hieraŭ - Hodiaŭ - Morgaŭ (Bernard Golden)" （シフエンテス教授は、まるで、私が彼の高等学校の学生の一人であるかのように、美術作品の解釈に関する自分の理論を私に説明しようと、装置の電源を切った。。）（2007. 9. 22.)
＊ aparta 〔形容詞〕 @別々の、別個の：A固有の、個別の、= propra：B格別の；特別な、= unika：C個々の、= unuopa：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'separate; particular' に相当します。下例では副詞語尾 '-e' に変え「別に；特別に」の意味にしています。Baza E Radikaro では「一緒でない；〜から離れて（離して）；特別な（ne kuna; dis(igit)a de; speciala）」です。昨日の flirti の用例に続く文章です。
Ne! Milfoje ne! Mi ne estas aparte interesata de la danco, por la flirtado mi estas dek jarojn tro maljuna.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （だめ！千度でもいうけど、だめだわ！私はダンスに特別に興味などない。男の人の気を引くような振舞いなどまだ私には１０年早い。）（2006. 9. 8.)
＊ aparteni 〔動詞〕@ (al iu) ＜人の＞所有である、＜人に＞帰属する。A (al io) ＜…に＞属している、所属する；＜…の＞一つである、＜…に＞分類される。B (al iu) 〔事柄などが〕＜人の意思・権限などに＞かかっている。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'belong' に相当します。「芦屋エスペラント会に所属している」は 'Mi apartenas al la Aŝija E-Societo.' です。下例では現在形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「〔誰か／何かが所有して（持って）いるそれはその人／その物に帰属する〕〔物の部分は全体に帰属する〕 （[tio, kion iu/io posedas (havas), apartenas al tiu/tio] [parto de io apartenas al la tuto])」です。昨日の sistemo の用例に続く文章です。
Petroff montriĝis entuziasma anglofilo. Li diligente lernis ĉie: en la kazerno, sur la ekzercejo, en la oficira manĝejo, en la intima
ĉambro de ... sed tio ne apartenas al tiu ĉi histrio.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （ペトロフは熱心な英国語の申し子だという事が分かった。彼はあらゆる場所で勉強に励んだ。兵営でも、錬兵場でも、士官食堂でも、何とかさんの私室でも、おっとっと、それはこのお話には関係ないことだ。）（2008. 10. 15.)
＊ apenaŭ 〔副詞〕 やっと、かろうじて、ほとんど〜ない。《「新選エス和」》 … この副詞がでてくると、いつも訳が難しくなります。 La virino ĉirkaŭis min por rigardi la statueton. Ili estis apenaŭ malpli surprizitaj ol mi. "Mi vidas, ke li havas por vi molan angulon en la koro," Areskuza diris. "Metu la diinon en sekuran lokon," Iriso konsilis. "Se vi perdus ŝin, estus tre malbonŝance." … el "La ŝtona urbo" (女たちは、その（女神の）小彫像を見ようと私をとりかこんだ。彼女たちは、私よりもっとびっくりしていた。「彼が、心の隅っこにあなたに対して温かいところも持っているということが分かったわ」と、アレスクーザが言った。「その女神（像）は、確かな場所に置いておきなさいよ」と、イリソが教えてくれた。「なくすと、大変な不運に見まわれるかもしれないから」）（2003.6. 29)
＊ aperi 〔動詞〕 現れる；...ように見える。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'appear' に相当します。英国語は 'p' が二つで一つ分の発音です。覚えるの大変。Baza E Radikaro では「見えだす；出現する（ekvidiĝi; ekesti)」です。昨日の danĝero の用例に続く文章です。
Sasivusan alvokis ilin kaj diris, ke ili aperu en la juĝejo kiel atestantoj. Ili fariĝis tre maltrankvilaj pro timego.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （サシヴサンは彼ら（漁師たち）を呼びよせて、裁判所へ証人として出てくれるようにと言った。彼らは恐怖でとても不安になった。）（2005. 7. 23)
＊ apetito 〔名詞〕 @食欲。A＜転義＞（本能的）欲求。《「エスペラント日本語辞典」》 …Cランクの単語です。英国語の 'appetite' に相当しますが、こちらは '-p-' がダブルことを覚えなくてはいけませんね。辞書には用例の中に 'Bonan apetiton!（たっぷり召し上がれ）' が出ています。Baza E Radikaro では「食べる喜び；食い気 (plezuro manĝi; manĝemo)」です。昨日の kolbaso の用例に続く文章です。
Kia bona novaĵo! Ni sidiĝis ĉirkaŭ la tablo kaj bonapetite gustumis diversspecajn sandviĉojn, kiujn Mildred preparis. John ekbruligis la fornelon kaj surmetis la kafpoton. Jerry, rolante kiel Santa Nikolao, donacis paketojn da kuketoj al ĉiuj.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （何て素敵なニュースだ！ 私たちはテーブルの周りに座り、旺盛な食欲でミルドレッドが作ってくれたいろんな種類のサンドイッチを味わった。ジョンはレンジに火をつけコーヒーポットを置いた。ジェリーはサンタクローズのような役を演じて、皆にケーキのパックを配った。）（2007. 6. 20.)
＊ aplombo 〔名詞〕 沈着、鉄面皮。《「新選エス和」》 … 下例では副詞語尾をつけて使っています。「鉄面皮にも」では、重々しすぎますね。「落ち着いて、ぬけぬけと、しゃあしゃあとして」でしょうか。でも、いい単語です。昨日の deklivo の用例につづく文章です。 Baldaŭ poste ili alvenis al la domo de Petro kun la grizulino kovrita per tavolo de ŝvito. La Leŭtenanto-Komandanto kun sia edzino venis renkonte. "Mi bedaŭras la malfruecon, Maria," aplombe diris Mojra. "Mi ne povis tiri Komandanton Towers el la trinkejo." Petro rimarkis: "Ŝajnas, ke vi iom kompensis la perdon da tempo." … el "Sur la bordo" （まもなく彼らはピーターの家に着いたが、灰色の雌馬は全身汗でおおわれていた。中尉でもある、その艦長は妻と一緒に出迎えた。「マリア、遅れてごめんなさい」と、モイラは平気な顔でいった。「タワーズ艦長をバーから外へ引っぱりだすのが難しかったものだから」ピーターがいった。「遅れた言い訳が、少しはできたようだ」）（2004. 1. 26.)
＊ apogi 〔動詞〕 ささえを付ける；もたせかける；f. 支援する；支持する。《「新選エス和」》（f.：転義語） … Baza E Radikaro では「誰か、あるいは、何かが倒れたりひっくり返ったりしないようにする；誰か他人の言ったこと、あるいは、したことが良いことだと言う（fari tiel, ke iu/io ne falos aŭ renversiĝos; diri, ke tio, kion diras aŭ faras iu alia, estas bona)」です。「支持する」ということは、「すばらしいと言ってあげる」ことなんですね。昨日の fumo の用例につづく文章です。
Subite du flamoj aperis sur ambaŭ flankoj de la luno, apogante sin sur montojn ĉirkaŭ la glaciejo. "Kia stranga afero" -- diris Georgo, homo kun longa sperto montgrimpa. Antaŭ niaj surprizaj okuloj la du flamoj komencis leviĝadi transformiĝante en du kolonojn. Nun ili kurbiĝadis. Iom post iom ili formis arkon ĉirkaŭ la luno. Kaj fine la arko koloriĝis je ĉiuj koloroj de la ĉielarko.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （突然、月の両側に、周囲の氷河を取りまく山々に支えられるようにして炎が上がった。「何と不思議なことだ」と、登山経験の長いジョージが言った。驚いて見ている我々の目の前で、二つの炎が立ち上がり、巨大な柱へと形を変えはじめた。今や、その柱はぐんぐん曲がりだした。それらは少しずつ形を変えて月の周りのアーチになった。そして、ついにはそのアーチは虹の七色で彩られた。）（2004. 6. 9.)
＊ aprobi 〔動詞〕 賛成する；是認する；[法律・政治] 認可する。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'approve' に相当します。'p' はダブルのですね。下例では 'mal-（正反対の）' をつけて「反対する」という意味で使っています。Baza E Radikaro では「他の人が言った、あるいは、したことは正しいと言う（diri, ke tio, kion diris aŭ faris iu alia, estas bone dirita aŭ farita)」です。昨日の libera の用例に続く文章です。
Lia patro deziris apelacii en supera juĝejo, sed tion malaprobis Sasivusan, kiu diris: "Malliberejo estas bona loko!"
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼の父は上級裁判所に控訴したいと思った。しかし、サシヴサンはそれに反対して言った。「刑務所は良い所です」）（2005. 8. 10)
＊ apudesti 〔合成語・動詞〕 隣接している。すぐ近くにある。 … この組み合わせに出会ったのは初めて。使える場所は多そう。 apud（〜のわきに）＋ esti（存在する）。 Ŝia malgranda ĉambro apudestis la grandan oficejon de ŝia ĉefo. (彼女の小さな部屋は、彼女の上司の大きなオフィスに隣接していた） (2002.11.17）
＊ -ar- 〔接尾辞〕〔名詞語幹に付いて名詞語幹をつくる〕@〔語幹の示す種類に属するもの全体を表す〕A〔一つのまとまった集まりを表す〕B〔リスト・カタログを表す〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。下例では名詞語尾をつけて「集団」の意味で使っています。接尾辞としての@の例は 'la homaro（人類）' Aの例は 'hararo（頭髪（全体））' Bの例は 'nomaro（名簿）' です。昨日の rosti の用例に続く文章です。
Cunningham eligis aron da fivortoj. "Iru en la inferon, vi ĉiuj!" Li elkuris al la Land-Rover por preni sian botelon sed tuj revenis, kiam aŭdiĝis la sekvaj blekoj.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （カニンガムは続けざまに下劣な言葉を口に出した。「地獄に落ちろ、お前たち皆！」彼は自分のボトルを取りにランド・ローヴァーのところへと走り出ていったが、続いて聞こえてきた唸り声を聞いてすぐに戻ってきた。）（2007. 6. 6.)
＊ aranĝi 〔動詞〕 @ (ion) きちんと配置 [配列] する、整える。A (ion) 整理する、整頓（せいとん）する。B (ion, ke -u) 手はずを整える、手配する；準備する。C [音楽] 編曲する； [美術] アレンジする； [演劇] 脚色する。D (sin + iel) ＜自分を＞＜ある状態に＞置く。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'arrange' に相当します。下例の最初のは過去受動態の語尾 '-it' をつけ形容詞とし、二番目の例では未来形の語尾をつけています。Baza E Radikaro では「引き起こす；ある事が起きるようにいろいろな必要な事をする （okazigi; fari la necesajn aferojn, por ke io povu okazi)」です。昨日の rendevuo の用例に続く文章です。
"Kompreneble ne, s-ino Tonkins. Ĉu ne hodiaŭ estas la ĝusta tago? Estis decdite, vi memoras, ke mi laboru unu posttagmezon en du semajnoj kaj hodiaŭ estas la aranĝita dato."
"Jes, mi scias, sed mi timis, ke eble vi forgesos aŭ aranĝos labori aliloke. Mi ĝojas, ke vi volas daŭrigi ĉe mi."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「もちろん、そんな事はしません、トンキンスさん。今日はまさにその日ですよね。覚えておいででしょうが、私は二週間おきに午後を丸まる働かせていただくと取り決めましたし、それで、今日がその決めた日ですよ」「ええ、分かっています。でも、私はあなたがお忘れになるかも知れない、あるいは、どこかよそで仕事することに決められたのではないかなどと心配していました。私のところで続けて働こうと思われた事をとてもうれしく思いますわ」）（2009. 7. 3.)
aranĝi 〔動詞〕 整える；整備する；取り決める；翻案・脚色する。《「新選エス和」》 … 英国語の arrange 、カタカナ語の「アレンジ」に相当しますから覚えやすいのですが、発音に要注意です。ここまでで、長く続けた「渚にて」からの引用を終わり、明日からセケリさんの文章にします。昨日の erpi の用例に続く文章です。 Ili transdonis al li post lunĉo liajn nove flikitajn vestaĵojn. Li esprimis sian dankon pro ĉio, kion ili faris por li, pakis sian valizon, kaj Mojra veturigis lin al la stacidomo. Ili aranĝis kune viziti la Nacian Pinakotekon, kie estas ekspozicio pri religiaj pentraĵoj en unu el la galerioj, antaŭ ol ĝi finiĝos. Li promesis telefoni al ŝi, eniris sian trajnon, kaj baldaŭ estis survoje al sia laboro.
… el "Sur la bordo" （昼食の後、モイラとその母親が艦長に新たにつくろった衣類を渡した。彼は、モイラ一家が彼にしてくれたいろいろな心遣いにお礼をのべ、旅行カバンをつめた。モイラが彼を駅まで馬車で送った。彼らは、画廊の一つで宗教絵画を展示している国立美術館を、公開が終了する前に一緒に訪れることを取り決めた。彼は彼女に電話をすると約束し、汽車に乗り込んだ。そして、まもなく、彼は仕事へ戻る途上にあった。）（2004. 5. 13.)
＊ arbo 〔名詞〕 [植物] 木、樹木。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'tree' に相当します。下例では「同種の人・物の集団」を示す接尾辞 '-ar' をつけ「森」の意味で使っています。Baza E Radikaro では「木の幹と沢山の枝を持つ背の高い植物＜カシ、モミ、...＞ (alta planto kun ligna trunko kaj multaj branĉoj [kverko, abio,...])」です。昨日の ripozi の用例に続く文章です。
Tagmeze li denove manĝis kaj dormis unu kaj duonan horon en arbaro apud la vojo. Ĉirkaŭ la sesa vespere li komencis senti sin tre laca. Sed samtempe li estis kontenta kaj iom fiera. Li sukcesis iri proksimume tridek kilometrojn kaj plenumis la taskon de la unua tago.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （お昼に彼はもう一度食事をとった。そして、道路に近い森の中で一時間半眠った。夕方六時ごろに彼はひどい疲れをおぼえた。しかし、同時に、彼は満足していたし、少しばかり得意でもあった。彼はおよそ三十キロ歩くことに成功し、第一日目の仕事をやり遂げたのだ。）（2008. 2. 9.)
＊ arbusto 〔名詞〕 [植物] 小低木、小灌木（かんぼく）。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'bush' に相当します。下例では複数語尾がついています。Baza E Radikaro では「木に似た（小）枝を持つ植物だが、幹はない（木でもなく、草でもない）[キイチゴ、ブルーベリー、など] （planto kun lignecaj branĉ(et)oj, sed sen trunko (ne arbo, ne herbo) [frambo, mirtelo,...])」です。昨日の komitato の用例に続く文章です。
La sekvantan semajnon Bart prezentis sin, por fari komencon. La falpreta ĝardeno-budeto, iom kaŝita malantaŭ la domo inter altaj arbustoj, estis plene obstrukcita per ĉiuspeca rubo, kiu ŝajne amasiĝis dum la paso de la jaroj, kaj li decidis unue enkonduki iom da harmonio per tuta rearanĝo.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （翌週、バートは初仕事に出かけた。倒れんばかりの庭小屋は家の裏に背の高い灌木に取り囲まれて隠れるようにして建っていたが、あらゆる種類のガラクタで一杯で足の踏み場もなかった。それらはおそらく何年もかけて積み上げられたものだった。彼は手始めに全ての物をもう一度整理しなおして少しばかり見栄えよくしようと決めた。）（2009. 6. 18.)
＊ arbitra 〔形容詞〕 @恣意（しい）的な、任意の、随意の；勝手気ままな、専横な。A [数学] 任意の。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'arbitrary; despotic' に相当します。下例では名詞に変えて使っています。Baza E Radikaro では 'dependa de la volo aŭ kaprico de nur unu persono' です。先週末の konkuri の用例に続く文章です。
Estis klare, ke Ŝakmato ne povis subiĝi al la arbitro de la fortuno, ĉar li ridetis dolĉaĉe kaj murmuris:
"Mi lasis vin gajni -- nur por kuraĝigi vin!"
"Ho, Ŝakmato! Vi ŝvitis!"
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （チェックメイトが幸運の気まぐれのせいにできなかったのは明らかだった。彼は甘たらしくにやっと笑ってから、「俺はあんたに勝たせてやったんだ。--あんたをちょっとばかり励まそうと思ってね」とつぶやいたからだ。「ほう、チェックメイト君！ 君は汗をかいているよ」）（2010. 11. 30.)
arbitra 〔形容詞〕 任意の；気まぐれの；専横な。《「新選エス和」》 … かたい響きだが、使いでのありそうな形容詞。 La laborkondiĉoj en la sfero de priservado estas konsiderinde malpli bonaj, ol en tiu de produktado: pli longa labortago, malpli da ripoztagoj, pli malmulte da ferioj, malpli altaj salajroj kaj pensioj, pli da dependo de arbitro de la mastroj. (サービス業の労働条件は製造業のそれに比べ、かなり悪い。一日の労働時間が長く、休日が少なく、休暇も短く、給料や年金も低めで、上司の裁量に依存する部分がより多い）（2002.12. 12)
＊ ardezo 〔名詞〕 [鉱物学] 粘板岩。《「新選エス和」》 …専門用語です。下例のように 'tabulo（板）' を修飾して、紙が貴重だった頃ノート代わりに使われた「石盤」の意味になります。エス英辞典では 'slate' となっています。カタカナ語の「スレート」ですね。先週末の vidi の用例に続く文章です。
Tie estis malnova uzita ardeza tabulo kaj sur ĝi kelkaj malnovaj libretoj -- lernolibro, legolibro, Mahabharato de Kasiramdas.*
*) Mahabharato estas hinda eposa verko. Kasiramdas -- bengala poeto de la lasta jarcento -- tradukis la verkon en bengalan lingvon. /Tr.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （そこには使い古した石盤があり、その上には何冊かの古い本が載っていた。教科書、読本、カシラムダス訳のマハーバーラタ＊。＊）マハーバーラタはインドの物語詩。カシラムダスは１９世紀のベンガルの詩人でこの作品をベンガル語に翻訳した。）（2005. 9. 27.)
＊ areo 〔動詞〕 [数・地] 面積；空地 [空] 着陸地；区域。《「新選エス和」》 … 英国語の area に相当します。合成語として servareo「サービスエリア」、trafareo「ゴールエリア」をついでにどうぞ。昨日の surprizi の用例につづく文章です。 "Eble," diris la bienisto. "Mi eksciis pri personoj, kiuj faris tion dum kelkaj semajnoj, kaj poste reiris al Kvinslando. Sed mi kerdas, ke tio ne estas la tuta vero. Mi kredas, ke la plej multaj opinias, ke tio ne povus okazi al ili, ĝis ili komencas senti sin malsanaj, kaj tiam estas pli facile resti hejme kaj suferi. Oni ne resaniĝos post radiomalsano, ĉu?" "Mi opinias, ke tio estas vera. Mi opinias, ke oni povas resaniĝi, se oni povas foriri el la radioaktiva areo, kaj riveci kuracadon en hospitalo. Estas multaj kazoj el la nordo en Melburnaj hospitaloj ĝuste nun." … el "Sur la bordo" （「多分そうでしょう」と、農園主はいった。「私はニ、三週間そんなことをして、クイーンズランドへ帰った連中のことを聞いていますよ。でも、私はそれが全て真実だとは信じていません。大多数の人がそんなことは自分たちには起こらないだろうと考えていると思います。彼らが気分が悪くなるまではね、そして、そうなると家にいて病気になったほうが楽ですから。放射能にやられるともう治らないのでしょうね？」「そうだと思います。もし、放射能に汚染された地域からのがれ、病院で治療を受けられれば、元気になれると思います。まさに今、メルボルンの病院には、北からやって来たたくさんの患者さんがいるのです」）（2004. 4. 20.)
＊ aresti 〔動詞〕 (iun) [法律] 逮捕する；留置する、拘留（こうりゅう）する；捕らえる。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'arrest' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では '(laŭ leĝo) kapti iun por malliberigi tiun aŭ por submeti tiun al juĝado' です。昨日の religio の用例に続く文章です。
La maljuna Dantés, kiun ne plu subtenis la espero, perdis esperon pro la falo de la imperiestro.
Precize kvin monatojn post la disiĝo disde sia filo, kaj preskaŭ je la sama horo kiam oni arestis lin, li eligis sian lastan spiron inter la brakoj de Mercèdés.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （老ダンテスは、ただ一縷の望みだけに力をつけられていたが、その望みも、いまは皇帝の没落とともに失われてしまった。息子から別れて五ヶ月目のおなじ日に、そして息子の拘引されたとほとんどおなじ時刻に、メルセデスの腕に抱かれながら最後の息を引き取った。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 5. 25.)
＊ arĥivo ＝ arkivo 〔名詞〕 古文書；古記録。《「新選エス和」》 … ĥ を含む単語です。今は、k で書き換えられるのが普通です。そうでないと発音が大変です。ĥ が出てくることで、著者のセケリさんが大ベテランであることが分かります。英国語の archives に相当します。昨日の sekvi の用例につづく文章です。
-- Hm, jes. Ne estas multaj en mia kolekto, ĉar... mi ja ne prenis iun ajn ĉielarkon. La kutimajn mi lasas por aliaj, kaj prenas nur la eksterordinarajn. Ekzemple... Dum momento mi intense serĉadis en la arĥivo de mia memoro iun elstaran ekzempleron el mia kolekto. Fine jen ĝi estis.
… el "Kolektanto de ĉielarkoj" （「うむ、そうだね。私のコレクションは多くないのさ、だって...どんな虹でも集めれば良いというわけには行かないから。ありふれた虹は、ほかの人に残しておいて、特別なのだけを集めているのだから。例えば...」しばらくの間、私は記憶を記した古文書にあたって、私のコレクションの中に何か抜群にすばらしいのがないかと、一生懸命にさがしてみた。結局、次のようなのを見つけた。）（2004. 5. 29.)
-- Jen turko, alparolu lin! Jen polo, alparolu ŝin! Jen ĥino, alparolu lin! Jen japano, alparolu lin! Petroff havis kapturnon pro feliĉo, ke li komprenis ĉiujn kaj estis komprenata de ĉiuj. Male lia akompananto, ĉar escepte du amerikanajn soldatojn neniu komprenis lian ≪dialekton≫. Li estis devigata rekoni, ke la ≪aristokrata≫ angla lingvo superas la popolan.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「こちらトルコの方です。彼に話しかけてごらんなさい！ この女性はポーランドの方、彼女に話しかけて！ こちらは中国の方、彼に話しかけて！ こちらは、日本の方、彼と話を！」 ペトロフはどの人の言っていることも分かり、皆に自分の言うことが分かってもらえるのでうれしさのあまり頭がくらくらした。彼についてきた男は反対で、二人のアメリカ人の兵士を除いたら誰も彼の話す≪方言≫を理解しなかった。彼はいやでも≪貴族階級の≫英語が庶民の言葉よりも優れていることを認めざるを得なかった。）（2008. 11. 27.)
Li tamen estis tiu sama Coclès, bona, pacienca, sindonema, sed malcedema rilate aritmetikon, la ununuran punkton, pri kiu li ne cedus antaŭ la tuta mondo, eĉ antaŭ S-ro Morrel, kaj konante nur sian Pitagoran tabelon, kiun li perfekte sciis kia ajn maniere oni prezentus ĝin, kaj en kiun ajn eraron oni provus faligi lin.
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （だがコクレスは、前と全く同じように、好人物で、しんぼう強く、骨身惜しまず働いていた。そして計算にかけては一歩も譲ることをしなかった。この点、相手が誰であろうと（全世界を敵にまわしても）、それがたといモレル氏であろうと、決してゆずろうとしなかった。彼はピタゴラスの表しか知らなかった。だが、人がそれをどんなにひっくり返して（どんな風に）たずねられても（提示しても）、人がどんなに彼を間違わせようとやってみても、彼は掌を指すように（完璧に）その表をしっていた。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 6. 3.)
Hurlis senĉese la kruda arkta vento.
La perdita esploristo paŝis obstine antaŭen kaj sin klinis antaŭ la sovaĝa kontraŭstaro de la persista blovado. Ne plu li sciis la direkton. Ne plu li interesiĝis; estis jam indiferente al li, kien li iras. Li sciis, ke li devas senpaŭze fronti la penetrajn aeropuŝojn kun kapo protekte turnita al la virga neĝo, kiu kuŝis dike kaj embuske sur la tero.
… "Nokto da timo (Bertram Potts)" （荒々しい北極の風がうなっていた。道に迷った探険家が頑固に前へ前へと歩み続けていた。乱暴にも立ちはだかるようにしつこく吹きつける風を前にして、体を前かがみにしていた。もう彼は方角が分からなかった。自分がどこへ行こうとしているのかにも無頓着で、関心もなかった。地面に厚く、待ち伏せているかのように積もっている処女雪から頭を守って、絶え間なく侵入してくる風に直面しなければならないということを彼は知っていた。）（2010. 4. 9.)
＊ armi 〔動詞〕 @ (iun (+per io)) 〔人に〕武器を持たせる、〔人を〕武装させる、防備する。A (ion (+per io))〔抽象的な手段で〕武装させる。B (ion (+per io)) 補強する；[通信・放送] 補強材で覆う、〔ケーブルなどを〕がい装する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Bランクの単語です。英国語の 'arm, reinforce' に相当します。下例では過去受動態の語尾 '-it' をつけ形容詞として使っています。Baza E Radikaro では「自身を守り戦うための道具類を誰かに与える (doni al iu ilojn por batali kaj defendi sin)」です。昨日の scii の用例に続く文章です。
"Friedrich Schmidt ĉiam diras, ke se oni renkontas homon armitan per fusilo en arbaro, oni ne devas timi lin, ĉar plej verŝajne li estas ĉasanto."
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （「フリードリッヒ・シュミットがいつも言っていたのだが、もし、森の中で銃で武装した男に出会ったら、彼をこわがる必要はないと。なぜなら、彼は狩をしているというのがほぼ確実だから、と」）（2007. 6. 28.)
＊ armeo 〔名詞〕 軍隊、陸軍。《「新選エス和」》 … こんな単語は知らなくても良い、というわけにはゆかぬいやな世の中になってきました。ついでに、以下の単語も。「日本語エスペラント辞典」からです。aerarmeo（空軍）、terarmeo（陸軍）、antaŭira taĉmento（先遣隊）、Tera Defendkorpuso（陸上自衛隊）。
昨日の velo の用例につづく文章です。 "Ho, mi ne estos via ŝipano, se vi intencas labori laŭ la reguloj de la usona mararmeo," ŝi respondis. "Niaj ŝipoj ne estas abstemiaj, kiel viaj." "Bone," li egalmiene diris. "Do mi estos via ŝipano." Ŝi fikse rigardis lin. "Ĉu iu iam batis vian kapon per botelo?" Li ridetis. "Multfoje." Ŝi malplenigis sian glason. "Nu, havu pluan trinkon." "Ne, dankon. Ges-roj Holmes demandus al si, kien ni malaperis." "Ili scias," Mojra respondis. … el "Sur la bordo" (「あなたが、アメリカ海軍の規則の下でボートに乗ろうとお考えなら、私はご一緒しませんわ」と、彼女がこたえた。「私たちの船は、あなた方の船と違って禁酒ではありませんから」「よろしい」と、彼は表情を変えないでいった。「じゃあ、私があなたに乗せてもらうことにしましょう」彼女は彼をじっと見つめた。「ビンで誰かに頭を殴られたことがおありになります？」彼は微笑んだ。「何度も」彼女はグラスを飲みほした。「じゃあ、もう一杯お飲みになって」「もうたくさんです。ホームズ夫妻が、我々はどこへ消えたのかと心配してますよ」「知っていますわ」と、モイラがこたえた。）（2004. 1. 21.)
＊ artifiko 〔名詞〕策略、術策；技巧、トリック。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'trick; subterfuge' に相当します。下例では形容詞に変えて使っています。Baza E Radikaro では「感服させる、あるいは、だますための巧みな、ずるいやり方 （lerta aŭ ruza agmaniero por imponi aŭ trompi)」です。先週末の fundo の用例に続く文章です。
-- Jen, artifika homo! -- laŭdis Mihok sian savanton. Ĉiuj ridis kaj efektive post duonhoro la supo havis nekompareble pli bonan guston ol antaŭe. Ĉiuj gratulis al la sprita nova kamarado.
… Naŭa Ĉapitro de "Sur sanga tero" （「これはまた、何としゃれたことを考える男だ！」ミホックは自分を救ってくれた男をほめたたえた。皆は笑ったが、実際、半時間後にはスープは以前とは比較できないくらいに美味しくなった。皆はこの機転の利く新参の仲間におめでとうと言った。）（2008. 12. 16.)
＊ artikolo 〔名詞〕 [文法] 冠詞；記事；条項。《「新選エス和」》 … 英国語の 'article' に相当します。エスペラントでは「記事を書く」というのを下例のように言いますが、単に 'artikoli' とも言えるのです。Baza E Radikaro では「新聞のテクスト；法律、規則などの区分；（文法）"la" と言う単語（teksto en gazeto; dividaĵo de leĝo, regularo,...: (gramatiko:) la vorto "la")」です。昨日の kongreso の用例に続く文章です。
Sahibo laŭ sia pensmaniero klare konkludis, ke ĉio ĉi okazis pro instigo de la kongreso. La negravaj kongresanoj serĉas okazon por kvereli kun la registaro pro tio, ke oni povas skribi artikolon en "Amrit Bazar"*. ((* "Amrit Bazar" estas anglalingva ĵurnalo hinda kaj la plej malnova kaj fama ĵurnalo de Kalikato. /Tr.))
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （サヒボ（長官）は自分流に解釈して、これらすべてのことは国民会議派にそそのかされたために生じたのだということは明らかだとの結論を下した。下っ端の国民会議派の連中は「アムリット・バザール紙」に記事が書けるような、政府と争うための機会を探している。＜「アムリット・バザール紙」はインドの英字新聞で、カルカッタで一番歴史があり有名な新聞である。翻訳者。＞）（2005. 1. 21.)
＊ aserti 〔動詞〕 (ion, ke) @主張する、断言する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'state, assert' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「ある事が真実だとはっきり言う （firme diri, ke io estas vera)」です。先週末の ŝpini の用例に続く文章です。
Sed iom post iom fariĝis enuo por li tiel sidadi. Li turnis sin al la edzino kvazaŭ li estus ekmemoranta forgesitan aferon, kaj demandis: -- Ĉu ankoraŭ restas hakita ligno en la lingejo? -- Restas -- asertis la edzino. -- Sufiĉos por ankraŭ du-tri tagoj.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （しかし、彼にはそんな風に座り続けているうちに少しずつ退屈になってきた。彼は妻の方を向いて、忘れていた事を今初めて思い出したように、聞いた。「たきぎ置き場にまだ薪はあるかな？」「残っていますよ」と妻がはっきりと言った。「まだ二、三日分は十分あるわ」）（2008. 7. 1.)
aserti 〔動詞〕 断言する、主張する。《「新選エス和」》 … 「何かについて、それが真実であると強く自分の意見を言う」(PIV) のだそうです。いつも diri だけで済まさないで、時にはこんな単語を使って会話にアクセントつけましょう。昨日の ofendi の用例に続く文章です。 "Ĉu vi volas diri, ke estis eble mi!? Mi asertas, ke estis vi." "Ne!" "Jes!" "Ne!" "Jes!" Kaj ĉiam pli arde, ili transiris de vortoj al agoj, kaj kaptinte unu la alian je la haroj, ili gratis, mordis kaj batis unu la alian. … el "La aventuroj de Pinokjo" (「わしだと言いたいのかね。断じてあんたにちがいないよ」「いいや」「そうだ」「いいや」「そうだ」ふたりはだんだんのぼせて、とうとう口げんかからほんもののけんかになりました。おたがいに、相手のかみの毛をつかみあい、ひっかきあい、かみつきあい、なぐりあいになりました。（杉浦明平訳に少し手を加え、エスペラント版に合わせました））（2003.12. 6)
"Mi flegas nombron da ĝardenoj kaj povas asigni al vi unu posttagmezon unufoje en du semajnoj. Vi estas prava. Ĝi estas tre neglektita."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「私は沢山の庭を手入れしています。それで、あなたのところには隔週で午後に一度来させていただくということが可能です。あなたのおっしゃるとおりです。お庭はすっかりほったらかしになっています」）（2009. 6. 12.)
＊ aspekti 〔動詞〕 (iel/ia) …（の）ように見える。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｂランクの単語です。英国語の 'look, seem' に相当します。Baza E Radikaro では 'esti laŭ (unua) rigardo' です。先々週末の koncentri の用例に続く文章です。
La manoj de Baggs pugniĝis kaj aspektis dum momento, ke li alsaltos al sia kontraŭulo. Partridge sentis grandan faciliĝon, kiam la ĉasisto fine rerigardis la tabulon kaj post longa tempo faris sian movon. Minuton poste, Ŝakmato kriis:
"Faru movon. Ni ne havas tutan tagon kaj nokton."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （バグスの手は握り締められ、しばらくの間は自分の相手に飛びかからんばかりに見えた。パルトリッジは猟師が最終的に盤を見つめなおし、長い時間をかけた後に自分の駒を動かしたので、大いに安堵した。ちょっと間をおいた後、チェックメイトが叫んだ。「駒を動かせよ。俺たちに夜も昼もたっぷり時間があるというわけではないんだぜ」）（2010. 10. 5.)
aspekti 〔動詞〕 ...と見える；顔付である。《「新選エス和」》 … 下例では、bon-（良い）をつけて形容詞とした合成語です。昨日の paŝti の用例につづく文章です。お気づきと思いますが、北半球が全滅したためガソリン不足となり、自転車、馬車が復活しています。 Tiranta ĝin estis bonaspekta griza ĉevalino. Mojra surhavis pantalonon brile ruĝan kun samkoloraj ĉemizo, lipoj, kaj ungoj (manaj kaj piedaj). Ŝi mansvingis al Petro, kiu iris al la kapo de la ĉevalo, dum Mojra eliĝis el la veturilo, kaj ligis la rimenojn al la relo de la iama aŭtobusa haltejo. "Bonan tagon, Petro. Ĉu via kamarado ankoraŭ ne alvenis?" "Li estos sur la trajno nun venanta. Je kioma horo vi forlasis la hejmon?" "Je la terure frua oka horo." … el "Sur la bordo" (それをひいていたのは見事な灰色の雌馬だった。モイラは目もさめるような赤のズボンをはいていて、シャツも、唇も、手足の爪も同じ色だった。彼女は、馬首のほうにやってきたピーターに手をふり、馬車から降り、バスの停留所のなごりのレールに手綱を結んだ。「おはよう、ピーター。あなたのお仲間はまだ到着していないの？」「彼は、今はまだ汽車でやってくる途中さ。家を何時に出たんだい？」「8時なんて、とんでもない早い時間によ。」）（2004. 1. 7.)
＊ ataki 〔動詞〕 (ion) @＜敵・場所などを＞〔物理的に〕攻撃する、襲撃する。A＜人・組織などを＞〔言葉で〕攻撃する、非難する。B＜仕事などに＞取り組む、着手する。C〔病気などが〕＜人を＞襲う。D〔物質が〕＜物質を＞侵す。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｂランクの単語です。英国語の 'attack' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「ある人・物のところへ行きその者・物に悪いことをする （iri al iu/io, por fari malbonon al tiu/tio)」です。昨日の arbusto の用例に続く文章です。
Li diligente atakis la konfuzitan piramidon da skatoloj, iloj, tabuloj, drato, florpotoj, birdkaĝo kaj sakoj -- ĉio kunigita per festonoj el araneaj retoj, iom polveca nekropolo, la postrestaĵo de generacioj da ĉasantaj ŝnurdancistoj.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼は箱やら、道具やら、板やら、針金やら、植木鉢やら、鳥かごやら、袋やらでこんぐらがったピラミッドのような山に懸命になって挑んだ。あらゆる物がくもの巣の花飾りで括りつけられ、少しばかり共同墓地の様でもあり、猟のように駆けずり回った綱渡り曲芸師たちの何世代にもわたる遺産だった。）（2009. 6. 19.)
La domo konstruita super etaĝo da kuirejoj kaj keloj, entenis, ekster la teretaĝo, du verajn etaĝojn kaj subtegmentejojn; la junuloj aĉetis ĝin kun la dependejoj, kiuj konsistis el vastega ateliero, el du pavilonoj funde de iu ĝardeno kaj el la ĝardeno mem.
… '51: La familio Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （台所や穴蔵よりも一階だけ高く建てられていたその家は、階下の室のほかに、さらに二階（二つのちゃんとした階）があり、（それに）屋根裏の部屋がついていた。若い人たちは、それに附属している大きな仕事場と、庭の中央、および庭の奥にある二つの小亭といっしょに、この家を買ったのだった。：山内義雄氏のフランス語からの訳（岩波文庫）による。 『モンテ・クリスト伯』 第51章 モレル一家。）（2012. 1. 28.)
＊ atenci 〔動詞〕 @＜人に＞危害を加えようとする。A＜権利・名誉・法律などを＞侵害する。《「エスペラント日本語辞典」》 … ランク外の単語です。英国語の 'attempt to murder; assault, violate' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'provi mortigi iun; krime ataki ies korpon, rajton aŭ honoron; grave ataki leĝon aŭ normon mem' です。昨日の redukti の用例に続く文章です。
Efektive, ĝis nun nenio ankoraŭ venis por atenci kontraŭ la konvinko de Coclès. La lasta monatfino okazis kun rigora akurateco. Coclès rimarkis eraron de sepdek centimoj farita de S-ro Morrel kontraŭ lia intereso, kaj la saman tagon li alportis la troajn dekkvar soldojn al S-ro Morrel, kiu kun melankolia rideto prenis ilin kaj metis en preskaŭ malplenan tirkeston, dirante:
《Bone, Coclès, vi estas la plej bona el la kasistoj.》
… '29: La firmao Morrel' el "La Grafo de Monte-Kristo" （事実、これまでのところ、コクレスの確信を裏切るような事実は何ひとつ起こらなかった。先月末も、きわめて正確に決算が済んだ。コクレスは、モレル氏が、勘定ちがいから七十サンチーム損をしているのを発見し、そして、おなじ日に、彼は剩った十四スーを彼のところに届けに行った。モレル氏は淋しそうな微笑を浮かべてその金を受取ると、それをほとんど空になった抽出の中に投げこみながらこう言った。「そうだったかい、コクレス君。君は得難い会計係だよ。」：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第29章 モレル商会。）（2011. 6. 9.)
＊ atendi 〔動詞〕 @ (ion (+ ĝis)) 待つ、待っている。A (ion (+ de iu), (de iu) + ke) 予期する、当てにする。B (iun) ＜転義＞〔無生物や抽象概念を主語として〕待ち受けている。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'wait; await; expect' に相当します。下例では過去形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「誰か／何かが到着するまで留まっている；ある事が起こるまで留まっている；ある事が起きると確信している；（〜まで）ある事をやってしまわない （resti ĝis alveno de iu/io; resti ĝis io okazos; firme pensi, ke io okazos; ne jam fari ion (ĝis ...))」です。昨日の miaŭi の用例に続く文章です。
Interne atendis ilin tagmanĝo, kaj ili tuj sidigis sin ĉe la tablo. Estis bona kaj abunda manĝo, kaj bona estis ankaŭ la kafo, kiun ili poste trinkis.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （家の中では彼らを食事が待っていた。そして、彼らはすぐに食卓に座った。食事は美味しくてたっぷりだった。食事のあとで彼らが飲んだコーヒーも美味しかった。）（2008. 6. 26.)
atendi 〔動詞〕 待つ、期待する。《「新選エス和」》 … 下の用例では、printempo（春）を合わせ、さらに副詞の語尾 -e をつけ、「春を待ちながら」という、素敵な単語を作りました。エスペラントの面白いところです。下例は昨日の cerbo の用例に続く文章です。これで、冬眠動物のムーミン一家が初めて経験したクリスマスのお話を終えます。 Poste ili metis la flavajn gantojn de la hemulo sur la verandobalustradon, kie li povus tuj ekvidi ilin, kaj iris en la domon por pludormadi, printempatende. … el "Muminvalo" (そこでみんなは、ヘムルさんの目につくように、あの人の黄色い手ぶくろをベランダの手すりの上におくと、春がくるまでのあいだ、もうひとねむりするために、応接間にもどったのでした。（
スウェーデン語からの山室 静訳をそのままのせました。エスペラント訳では「家の中にもどった」ですね。））（2003.11. 15)
＊ atenta 〔形容詞〕 注意深い。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'attentive' に相当します。なぜか、't' がダブルのですね。覚えるの大変。Baza E Radikaro では「目ざとい；知りたがり (rimarkema; volanta ekscii)」です。昨日の tempo の用例に続く文章です。
Aperis antaŭ lia memorspegulo la bildo de vizaĝo sentema kaj malgaja pro manko de atento al ŝia studo kaj ŝia doloro -- la lasta memoro kiel diokonstruita bildo ne priskribebla.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （彼の思い出の鏡には、その少女の勉学さと痛みに気がついてもらえない、感じやすくて寂しそうな顔のさまが映っていた。神の手になる筆舌に尽くしがたい絵としての、それが最後となった思い出だった。）（2005. 10. 6.)
＊ atesti 〔動詞〕 (ion, ke) @証言する。A＜事物を＞真実（本物）だと保証･証明する；言明する、公言する。B〔主語は事物〕立証する、＜…の＞証拠・あかしとなる。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'testify, bear witness; certify, attest' に相当します。下例では名詞に変えて使っています。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'oficiale diri, ke io estas tia kaj tia, ĉar oni mem vidis aŭ spertis ĝin' です。昨日の komplezo の用例に続く文章です。
- Do klarigu tion al mi.
- Sinjoro, daŭrigis la ŝipekipisto reakirante sian memregon dum li parolis, kaj plifortigita de la praveco de sia afero kaj la klareco de sia pozicio, vi rememoras, ke kelkajn tagojn antaŭ ol oni eksciis pri la surgrundiĝo de Lia Moŝto la imperiestro, mi venis por peti vian indulgon favore al kompatinda junulo, maristo, subkapitano sur mia brigo; li estis akuzita, se vi memoras, pri rilatoj kun la insulo Elbo; tiuj rilatoj, kiuj estis krimo en tiu tempo estas hodiaŭ favora atesto.
… '13: La Cent-tagoj' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「うけたわわりましょう」「じつは、」口を切るとともに船主には落ちつきがたちもどってきた。一方、彼は自分の訴えの正しさと立場の明朗さに力づけられていた。「御記憶のことと思いますが、皇帝の上陸がわかる数日前、一人の気の毒な青年、わたしの持ち船の一等運転士を勤めていた海員のために、お赦しを願いにあがったことがありました。御記憶と思いますが、エルバ島との関係で起訴された者です。当時は犯罪であったその関係も、今日では、むしろお賞めいただいていいことになりました。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第13章 百日政治。）（2011. 4. 1.)
atesti 〔動詞〕 [法律] 証言する；証明する。《「新選エス和」》 … 重要単語です。英国語の 'testify' に相当します。Baza E Radikaro では「公式の場で何かがどうこうであったと言う、なぜなら、自身それを見、あるいは、経験したから（oficiale diri, ke io estas tia kaj tia, ĉar oni mem vidis aŭ spertis ĝin)」です。昨日の humila の用例に続く文章です。
Sahibo demandis la nomojn de la personoj, kiujn li sendis, kaj ankaŭ la nomojn de la lokoj. Harakumar tuj eldiris senpripense kelkajn nomojn. Sahibo igis Harakuraron sidi ĉe la tendo, kaj forsendis virojn por atesti tion, kion la afergvidisto estis dirinta.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （サヒボは彼が送りだした人たちの名前を聞き、場所の名前も聞いた。ハラクマールは、すぐ、深く考えることなくいく人かの名前を言った。サヒボはハラクマールをテントに座らせておいて、実務指導者が言ったことを確認するために男たちを送りだした。）（2004. 12. 10.)
＊ atingi 〔動詞〕 着く、至る、届く、追付く、達成
する。《「新選エス和」》 … Baza E Radikaro によると、「結果（rezulto)・場所（loko)」に到達すること、だそうです。最重要単語です。昨日の krozi の用例につづく文章です。 Mojra demandis: "Ĉu ĝi jam atingis Rockhampton, Dwight?" "Mi ankoraŭ ne aŭdis, ke jes." diris Petro. "Per la radionovaĵo ĉi-matene oni anoncis, ke ĝi atingis Salisbury (Solzbri) en Suda Rodezio. Mi opinias, ke tiu urbo estas pli norda, simile al Cairns." "Mi opinias, ke jes," diris la ŝipestro. "Aldone ĝi estas en la mezo de landinterno, dum tiuj aliaj lokoj, pri kiuj vi parolis, estas ĉe la marbordo." "Ĉu ne Alice (Elis) estas preskaŭ inter la tropikoj?" "Preskaŭ, sed ankaŭ ĝi estas en la landinterno, kompreneble." … el "Sur la bordo" （モイラがたずねた。「それは（注：放射能のこと）もうロックハンプトンに達したのかしら、ドワイトさん？」「私はまだイエスというのを聞いていません」と、ピーターがいった。「今朝のラジオニュースでは、南ローデシアのソールズベリにまでやって来たといってましたよ。そこはケアンズと同じようにもっと北にある都市だと思いますが」「そうだと思う」と、艦長がいった。「もっといえば、それは内陸のまん中にあるのです。あなた方が話している都市はどれも海に面しているのです」「エリスは、ほとんど熱帯に位置しているといってもよいのでしょう」「ほとんどそうですね。でも、それも、もちろん、内陸にある都市です」）（2004. 2. 24.)
-- Stulte, stulte? Kaj mi kaŭzis ĝenon! Ĉu tion diras vi? Nu, parte vi ja pravas! Sed kion mi estus farinta? Miaj vortoj ne havas forton plu por silentigi kaj obeigi la virinojn, kaj mi ne povis elteni vivon en tia atmosfero. Mi ja volis iri al vi por serĉi helpon, al vi, Eriko!
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「馬鹿げてる、馬鹿げてるだって？ それに私がトラブルの原因だと！ お前がそんなことを言うのか！ まあ、少しはお前が言うことも正しいかもしれない！ でも、私はどうしたら良かったんだ？ 私が言ってもあの女どもを黙らせて従わせることなどもうできっこないんだ。それに、私はあんな状況の中で辛抱して生活してゆくことは出来なかったんだ。私は、本当に、助けを求めにお前のところへ行くつもりだったんだ。お前のところへ、エリック」）（2008. 5. 23.)
S-ro Morrel atribuis la ĝenon de Penelon je la eleganteco de liaj vestaĵoj: estis evidente, ke la bonulo ne mem pagis tian lukson; li do verŝajne jam estis dungita sur alia ŝipo, kaj lia honto fontis el tio, ke li, se oni rajtas tiel sin esprimi, ne pli longe funebris la malaperon de la Faraono. Li eble eĉ venis por sciigi al kapitano Gaumard pri sia bonŝanco kaj por konigi al li la proponojn de sia nova mastro.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （モレル氏は、彼の当惑を、その服装の贅沢なことによるものと考えた。自分として、これほどの服装ができるような金を与えなかったことは明らかだった（その気のいい男がそのような贅沢のために、自身では支払いができないことは明らかだった）。してみると、もはやどこか他の船に勤めることになり、つまり、ファラオン号の喪にいつまでも服していないことを恥じているのかもしれなかった。或いは、ゴーマール船長に自分の運のよかったことを伝え、新しい主人の申し出を伝えるためにやってきたのかもしれなかった。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第30章 九月五日。）（2011. 9. 30.)
＊ aŭdi 〔動詞〕 聞く；聞こえる；聞き知る。《「新選エス和」》 …重要単語です。意味がよく似た 'aŭskulti（傾聴する）' との関係は、英国語の 'hear' と 'listen (to)' の関係に相当します。Baza E Radikaro では「耳で気づく（rimarki per la oreloj)」です。昨日の diskuti の用例に続く文章です。
Dumtempe Harakumar vizitis la distrikturbon por saluti la eŭropanojn. La policestro ridete alparolis lin: "Sinjoro afergvidisto, mi aŭdas, ke viaj lutenantoj decidis false atesti kontraŭ policistoj, ĉu?"
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （一方、その頃、ハラクマールはヨーロッパ人に挨拶をしておこうと地方の首都を訪れていた。警察署長は微笑みながら彼に話しかけた。「実務監督官の旦那、聞いたところでは、あんたの小作たちが警察官たちに対して偽りの証言をすることに決めたというじゃないか」）（2005. 7. 29)
＊ aŭdaci 〔動詞〕 (-i) あえて…する、思い切って…する；〔へりくだった文面で〕厚かましくも…する。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'dare; be audacious' に相当します。下例では形容詞語尾をつけて使っています。Baza E Radikaro では形容詞形 'aŭdaca' について「問題や危険があることが分かっているのもかまわず、度胸がある (kuraĝa malgraŭ konataj danĝeroj aŭ problemoj)」です。昨日の kubo の用例に続く文章です。
-- Kie kaj de kiu lernis la sinjoro tiun ĉi anglan lingvon? -- Ĉi tie, de soldato el la amerika armeo. -- Ah, jes! -- Mihok plenblovis sin. La timo faris lin aŭdaca en la minutoj de danĝero.
… "Kiel Mihok instruis angle (Julio Baghy: 1927)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （「この男性はどこで誰からその英語を習ったのですか？」「当地で、アメリカ軍の兵士からだ」「ああ、そうなんだ！」ミホックは息で胸を一杯に膨らませた。危機一髪のその数分の間に、恐怖が彼を大胆にした。）（2008. 11. 13.)
La malfrua posttagmezo rapide malheliĝis kaj la vento, kiu pli laŭte muĝadis kaj aŭguris nenion bonan, trapenetris lian dikan kapveston kaj kvazaŭ fotranĉis liajn orelojn.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （午後も遅くなって急速に暗くなってきた。そして、より大きくうなりだした良き前兆は何もない風は彼がかぶっている厚い頭巾をつきぬけ、あたかも彼の耳を切断するかのようだった。）（2010. 4. 17.)
＊ aŭgusto 〔名詞〕 8月〔月の名はエスペラントの初期には大文字で始めることが多かったが、現在では小文字で書くことが多い〕。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ａランクの単語です。英国語の 'August' に相当します。Baza E Radikaro (la 2a eldono) では 'la monato post julio kaj antaŭ septembro (08))' です。昨日の atribui の用例に続く文章です。
- Bonuloj, diris Morrel forirante, via nova mastro amu vin tiom, kiom mi amis vin, kaj estu pli feliĉaj ol mi estas!...
Aŭgusto forpasis en senĉese refaritaj provoj de Morrel por restabiligi sian antaŭan krediton aŭ por akiri vonan. La 20-an de aŭgusto oni eksciis en Marsejlo, ke li aĉetis sidlokon en la poŝta diliĝenco, kaj oni tiam diris, ke la bankroto okazos ĉe la fino de la monato, kaj ke Morrel antaŭe foriris por ne ĉeesti tiun kruelan aferon, komisiitan verŝajne al lia unua komizo Emmanuel kaj al la kasisto Coclès.
… '30: La kvinan de septembro' el "La Grafo de Monte-Kristo" （「みんないい人たちだ。」モレル氏は、出て行きながらそう言った。「お前たちの新しい御主人が、わたしがお前たちを愛していたと同じようにお前たちを愛してくれるように。そして、その方（お前たち）が、（今の）わたしよりも幸福でおありのように（幸福であるように）祈っているよ。」八月は、モレル氏が、ひっきりなしにかっての借金の書き換えをやり、新たに借金をしたりしているうちに過ぎていった。八月二十日、マルセイユでは、彼が駅馬車に乗った（駅馬車の座席券を買った）ことがわかった。そこで、いよいよ月末には清算書が提出されなければならなくなり（破産ということが生じ）、そうしたいたましい事実を身をもって見たくないと思って、たぶん万事を番頭のエマニュエルと会計のコクレスに委せて出奔したのだろうと人々は思った（噂した）。：山内義雄氏のフランス語からの訳による。第30章 九月五日。）（2011. 10. 1.)
＊ aŭskulti 〔動詞〕 (ion) @〔音源に〕耳を傾ける、聴く。A〔忠告・要請などに〕従う。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'listen (to)' に相当します。下例では「下・次・秘など」を示す接頭辞 'sub-' をつけ「盗聴する」の意味で使っています。能動態現在形の語尾がついています。Baza E Radikaro では「聞こうと努める；耳を使う；人の演説に注意を払う (provi aŭdi; uzi la orelojn; atenti ies paroladon)」です。昨日の embaraso の用例に続く文章です。
Tie sidis juna viro, ne nur fikse rigardante ŝin, sed ankaŭ subaŭskultante. Nevins malplenigis sian glason kaj komencis klarigi la planon.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （そこには若い男が座っていて、彼女をじっと見つめているばかりか、盗み聞きさえしていた。ネヴィンスは自分のグラスを飲み干すと、その計画について説明を始めた。）（2007. 1. 17.)
"Mi preskaŭ spertis koratakon!"
"Ni celis, kara Bartolomeo, ke vi spertu koratakon!" Matilda ridetis. "Nur estas necese aranĝi nian -- vian kaj mian sessemajnan mielmonaton en Aŭstralio, antaŭ ol vojaĝi ĉirkaŭ la mondon! Tio estis mia ideo!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （「私はもう少しで心臓発作を起こすところだったよ！」「私たちはねえ、バーソロミューさん、あなたに心臓発作を起こさせるのが目的だったのよ！」マチルダは微笑を浮かべた。「これであと必要なことは私たちの、あなたと私の、オーストラリアでの6週間のハネムーンを手配することだけだわ。世界一周旅行の前にね！ こちらの方は私の考えたことよ」）（2010. 4. 7.)
＊ aŭto 〔名詞〕〔aŭtomobilo の短縮形〕自動車、車。《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'car, automobile' に相当します。下例では「中」または「中へ」を示す接頭辞 'en-' と合わせ、さらに「その状態への変移」を示す接尾辞 '-iĝ' をつけ自動詞として使っています。エスペラントの面目躍如です。Baza E Radikaro では 'automobilo' について「地上を普通は四輪で、エンジンで動く乗り物 （veturilo funkciigata per motoro, kun kutime kvar radoj, sur tero)」です。昨日の stumpo の用例に続く文章です。
Kiam Cunningham provis denove enaŭtiĝi, li trovis, ke Raffaele sidas malantaŭ la stirrado. Ankoraŭ ne tute konscia pri la nova situacio, li turnis sin al ni kaj balbute demandis: "Kiu kondukos nun?" "Raffele!" koruse venis la respondo.
… "Bestoj" el "Bestoj kaj homoj (Bernard Golden)" （カニンガムがもう一度車に乗り込もうとしたところ、ラファエルがハンドルの後ろに座っているのに彼は気がついた。まだ完全には新しい状況が飲み込めないまま、彼は私たちの方を向いて「今度は、誰が運転することになっているんだ？」と、口ごもりながら聞いた。「ラファエル！」と言う答えが一斉に返ってきた。）（2007. 3. 28.)
＊ aŭtomato 〔名詞〕@からくり人形、ロボット。A [工学] 〔販売機・演奏機など各種の〕自動装置。B [コンピュータ] オートマトン。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'automat' に相当します。ATM は 'bankaŭtomato' です。Baza E Radikaro では「人の介入なしに何かをする装置 （aparato, kiu faras ion sen interveno de homo)」です。昨日の serĉi の用例に続く文章です。
Aŭtomate li malfermis sian korbon por manĝi peceton. Trovante ĝin malplena li memoris, ke la provizo elĉerpiĝis jam hieraŭ. Li restis sidanta, ĉagrenita kaj senforta.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （反射的に彼は切れ端でも食べようと自分のかごを開いた。空っぽなのを見て、たくわえがすでに昨日尽きてしまっていたことを思いだした。彼はがっかりして力なく座り続けた。）（2008. 4. 3.)
＊ aŭtoritato 〔名詞〕 @権威、威信；権力。A権限、職権。B〔権威ある〕典拠、根拠。C〔通常、複数で〕当局、その筋。《「エスペラント日本語辞典」》 … Ｃランクの単語です。英国語の 'authority' に相当します。Baza E Radikaro では 'influo bazita je respekto; povo rajtigita por postuli obeadon' です。昨日の respondi の用例に続く文章です。
"Mi jam informis vin, Ŝakmato, ke la departemento atendas ĉi tiun manuskripton, kaj estas necese, ke mi kaptu ĉiun momenton, por liveri ĝin kiel eble plej detale. Mi havas devon ne nur al la meteorologia aŭtoritato, sed ankaŭ al miaj mortintaj kamaradoj. Ili oferis la vivon en la nomo de la scienco."
… "Nokto da timo (Bertram
Potts)" （「私はすでにあなたに言っておいたと思うが、チェックメイト君、当局がこの原稿を待っているんだ。だから、あらゆる時間を利用して出来るだけ詳しく書いて提出する必要があるのさ。私は気象学の権威に対してのみならず、私の死んだ仲間たちに対しても義務を負っているのさ。彼らは科学のために命をささげたのだよ」）（2010. 8. 13.)
＊ aŭtuno 〔名詞〕 秋。 《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'autumn' に相当します。これで＜オータム＞と読むのですね。覚えるの大変。Baza E Radikaro では「夏と冬の間の一年の区分の一つで、だんだん寒くなる (parto de jaro inter somero kaj vintoro, kiam malplivarmiĝas）」です。昨日の dis〜 の用例に続く文章です。なお、今回からフィンランドのサロヴァーラさんによるラップランド賛歌です。
Estis aŭtuno 1959 kaj mi ekskursis kun gekolegoj en Laplando.
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （1959年の秋のこと、私は同僚たちと一緒にラップランドへ遠足に出かけた。）（2006. 7. 1.)
＊ avantaĝo 〔名詞〕 有利な立場、利点、優越性。《「エスペラント日本語辞典」》 …ランク外の単語です。英国語の 'advantage' に相当します。下例では対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「より多くの実益、利益、成功を有する （tio, kio donas pli da utilo, profito, sukceso)」です。一昨日の vetero の用例に続く文章です。
Tuj ŝi sentis la nekaŝitan malamikecon de la vortoj kaj sin turnis al Bart, kiu mizere kaj honteme rigardadis la tapiŝon. Ŝi konstatis, ke vana estas helpo tie.
Ben puŝis sian avantaĝon.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （すぐに彼女はあからさまに悪意がこもった言葉に気づき、バートの方を見たが彼は惨めなことに恥ずかしそうにしながらじっと絨緞を見つめていた。彼女はこちらの方は役に立たないと見てとった。ベンは自分の有利な立場をさら優位にしようとした。）（2010. 2. 13.)
＊ avara 〔形容詞〕@けちな、しみったれた；〔金銭に〕強欲な、欲張りな。A (je/ pri io) ＜…を＞出し惜しみする、極端に惜しむ、気前の悪い。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'miserly, mean' に相当します。Baza E Radikaro では「自分のお金を使いたがらない；物を他人に与えたがらない (kiu ne volas elspezi sian monon; kiu ne volas doni ion al iu alia)」です。昨日の lamenti の用例に続く文章です。
Pli malfacile fariĝis, kiam aĝo limigis lian agadon kaj li devis resti hejme preskaŭ ĉiam. Ankoraŭ pli turmenta fariĝis por li la vivo, kiam transloĝis al ili fratino de Stina. La bofratino estis plendema kiel Stina kaj krome avarega.
… "Maljunulo migras (Stellan Engholm: 1943)" el "33 rakontoj - la esperanta novelarto" （歳をとって行動が制限され、彼がほとんどいつも家にいなければならなくなると、ますます難しくなった。スティナの妹が彼らのところへ引っ越して来てから、人生は彼には更に一層つらいものになった。その義理の妹はスティナ同様不平ばかりを言い、その上、大変にけちだった。）（2007. 12. 4.)
＊ aventuro 〔名詞〕 @冒険：A予期せぬ出来事、はらはらする珍しい体験：《「エスペラント日本語辞典」》 …重要単語です。英国語の 'adventure' に相当します。下例では複数語尾がつき、さらに対格語尾がついています。Baza E Radikaro では「危険な、あるいは、楽しい（予期しない）出来事の連続（danĝera aŭ plezura (neatendita) vico da okazaĵoj）」です。昨日の aparta の用例に続く文章です。
La dancvesperajn aventurojn mi ne volas havi -- kial mi do iru en la dancejon kaj enuu tie --?
… "'Nenio' frapas sur la pordon" el "Kie boacoj vagadas (Eija Salovaara)" （ダンスの夜のアヴァンチュールを私は求めるつもりはなかった。じゃあ、私がなぜダンス場へ行って、そこで退屈する必要がある？）（2006. 9. 9.)
＊ avenuo 〔名詞〕 〔建物などの門前の〕並木道；〔都会の〕大通り、アベニュー。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'avenue' に相当します。下例では固有名詞として使っていますので大文字で始めています。Baza E Radikaro では「広い通り、普通はそれに沿って並木が植えられている （larĝa strato, kutime kun arboj laŭ longe de ĝi)」です。昨日の posteno の用例に続く文章です。
Ĝardenisto.Posttagmeza laboro
unu fojonen du semajnoj. Adreso:
S-ino Matilda Tonkins,1 Matamata Avenuo.
"Bonege," li murmuris. "Morgaŭ matene mi vizitos vin, s-ino Tonkins."
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （庭師 隔週に一度の午後の仕事。住所：マタマタ街一番地。 「すばらしい」と、彼はつぶやいた。「トンキンズさん、明日の朝私がお伺いしますよ」）（2009. 5. 29.)
Meze de unu posttagmezo, kiel kutime, ŝi vokis lin, por partopreni la te-paŭzon. Granda rideto radiigis ŝian vizaĝon kaj li sciis tute klare, ke li devas sin gardi. Avertita homo estas armita. Ho ve, ne sufiĉe.
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （ある日の午後も半ばを過ぎた頃、お茶を飲んで一休みしたらと、未亡人はいつもの習慣で彼を呼んだ。彼女は晴れ晴れとした笑みを浮かべていて、彼は用心しなければならないぞ、と全く明白に悟った。警告を受け男は武装した。残念なことに、不十分だった。）（2009. 9. 5.)
＊ aviado 〔名詞〕 航空、飛行、航空術。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'aviation' に相当します。下例では「用具・装置など」を示す接尾辞 '-il' をつけて「飛行機」の意味で使っています。複数の語尾 '-j' がついています。Baza E Radikaro では 'aviadilo' について「人や物を輸送するための飛ぶマシン （flugmaŝino por transporti homojn aŭ aĵojn)」としています。昨日の garaĝo の用例に続く文章です。
Olivero Vikeri gratis al si la torson kaj iomete ŝanĝis sian pozicion en la lito. "Ekzistas alia ebleco," li diris penseme. "Ni havas rektan servon al la marbordo per malgrandaj aviadiloj. Dimanĉe okazas du flugoj. Kaj ankaŭ iradas unufoje tage la aŭtobuso. Momenton!" Kun malfacilo li etendis la brakon por fingrumi en la breto sub la apudlita tableto. "Diable!" Li returnis la rigardon al la vizitanto. "Ĉu vi bonvolos iri prunti de la flegistino telefonlibron?"
… 'La lasta kazo de inspektoro Vikeri' de "Refoje krimnoveloj sep" （オリヴァー・ヴィケリは上半身をかいてから少しベッドの中で位置を変えた。「別の可能性がある」と、彼は考え考え言った。「小型飛行機で直接海岸地方へ行く便があるんだ。日曜日には二便ある。それに、一日に一回バスが通っているんだ。ちょっと待ってくれ！」苦労して彼は腕を伸ばし、ベッド脇の小机の下の棚を手で探った。「ちくしょう！」彼は訪問者の方を振り向いた。「君、すまないが看護婦のところへ行って電話帳を借りてきてくれないかね？」）（2009. 3. 28.)
＊ avida 〔形容詞〕 （名声・血などに)飢えた；がつがつした。《「新選エス和」》 …重要単語です。英国語の 'avid; eager; greedy' に相当します。下例では副詞語尾 '-e' をつけています。英国語ではこれらの単語のように '-ly' をつけて（'avidly; eagerly; greedily'）副詞が出来る場合があります。Baza E Radikaro では「ある物を強くほしがる (kiu forte volas havi ion)」です。昨日の nobelo の用例に続く文章です。
Tiam mi avide atendis renkonti mian amatinon. Poste, kiam la nokto profundiĝis, tiam okazis multo kaj mi ne kapablas priskribi ĉion.
… "Malsata ŝtono" （そうして私は私の恋人に会うのを激しく待ち焦がれた。やがて夜が更けて、沢山の出来事が起きたがそれらの全てを今詳しく書くことは私にはとても出来ない。）（2006. 3. 9.)
＊ azeno 〔名詞〕 @ [動物] 〔広義〕ロバ；〔狭義〕アフリカノロバ〔野驢馬〕A≪転義≫まぬけ、とんま、頑固者。《「エスペラント日本語辞典」》 …Ｃランクの単語です。英国語の 'donkey, ass' に相当します。Baza E Radikaro では「四足の動物で、馬に似ているがより小さく、より長い耳を持つ （kvarpieda besto, simila al, sed malpli granda ol ĉevalo, kun pli longaj oreloj)」です。昨日の konfesi の用例に続く文章です。
Lia voĉo rompiĝis. Li etendis sian manon.
"Ben! Mi deziras al vi kaj al Matilda ĉion bonan."
Ben premis forte lian manon kaj ridegis, dirante:
"Vi granda azeno, Bart!"
… 'Ĉerizo-Torto' el "Nokto da timo (Bertram Potts)" （彼の声が途切れた。彼は手をさしだした。「ベン！ 私は君とマチルダさんが幸せになってくれることを望むよ」ベンは強く彼の手を握った。そして、大笑いしながら言った。「お前って、何ておおまぬけなんだ、バート！」）（2010. 3. 31.)
azeno 〔名詞〕 [動物名] ろば；f. とんま。《「新選エス和」》 f. = 転義。 … Baza E Radikaro では「四足の動物、馬に似ているがそれよりも小さく、より長い耳を持つ（「イーア」と鳴く）（kvarpieda besto, simila al, sed malpli granda ol ĉevalo, kun pli longaj oreloj (iaas: "i-a"))」です。昨日の folio の用例に続く文章です。
La rakontoj pri tigro, ŝakalo, ĉevalo kaj azeno en la unua legolibro neniel malfermis sajn diraĵojn al la scivolema knabineto. La rakontlibro -- enhavanta multajn rakontojn -- kiel silentulo trankvile rigardis ŝin.
… 'Nubo kaj suno' el "Malsata ŝtono" （一年生の読本に出ている虎やジャッカルや馬やロバの話は、知りたがりの少女に何もその内容を明かしてはくれなかった。沢山の話が載っているお話の本は、無口の男のように黙って彼女を見つめているだけだった。）（2004. 10. 27.)
